Panhard: Француз автокөліктерінің тарихы мен Arquus-қа қосылуы

Кіріспе

Бұрынғы француз автокөлік өндірушісі, қазір Arquus компаниясының бөлігі – француз компаниясы.

Panhard – француз автокөлік өндірушісі, ол автомобильдерді жасауды бастаған алғашқы компаниялардың бірі болды. Ол жеңіл тактикалық және әскери көліктерді өндірді. Оның соңғы құрамы, қазір Renault Trucks Defense компаниясына тиесілі, 2005 жылы Auverland компаниясы Panhard-ты сатып алуымен, ал 2012 жылы Renault компаниясымен құрылды. 2018 жылы Renault Trucks Defense, ACMAT және Panhard бір бренд астында – Arquus болып бірікті.

Тарих

Panhard бастапқыда Panhard et Levassor деп аталды және 1887 жылы Рене Панхард, Эмиль Левасор және бельгиялық заңгер Эдуард Саразин оны автомобиль өндіретін компания ретінде құрды.

Алғашқы жылдар

Panhard et Levassor компаниясы 1890 жылы Daimler компаниясының қозғалтқыш лицензиясы негізінде жасалған алғашқы автокөлігін сатты. Левассор лицензияны Париждегі адвокат Эдуард Саразиннен алды, ол Готтлиб Даймлердің Франциядағы досы және өкілі болды. Саразин 1887 жылы қайтыс болғаннан кейін, Даймлер Саразиннің жесірі Луизаға марқұм күйеуінің агенттігін жалғастыруды тапсырды. Луиза 1890 жылы Левассорға тұрмысқа шығып, Panhard et Levassor лицензиясын аяқтады. Даймлер мен Левассор дос болып, жаңалықтарымен бөлісті. Бұл алғашқы көліктер қазіргі заманғы стандарттарды белгіледі, бірақ әрқайсысы жеке дизайнмен жасалған. Олар тізбекті беріліс қорабын басқару үшін тұтқа педалін пайдаланды. Көлік алдыңғы бөлігінде орналасқан радиатормен жабдықталған. 1895 жылғы Panhard et Levassor заманауи трансмиссияның алғашқы үлгісі деп есептеледі. 1894 жылғы Париж-Руан раллиісінде Альфред Вашерон өзінің Panhard көлігін рульмен жабдықтады, бұл принциптің алғашқы қолданылғандарының бірі саналды. 1891 жылы компания өзінің алғашқы Levassor дизайнын, "заманауи" модельді жасады: Système Panhard төрт доңғалақтан, алдыңғы қозғалтқыштан және артқы доңғалақтарға қуат беруден, сондай-ақ 3500 франкқа сатылатын қарапайым жылдамдық қорабынан тұрды. Бұл келесі ғасырдың көп бөлігінде автомобильдер үшін стандартты схемаға айналды. Сол жылы Panhard et Levassor Daimler қозғалтқыш лицензиясын велосипед өндіруші Арман Пежомен бөлісті, ол өз автокөлік компаниясын құрды. 1895 жылы Panhard et Levassor көліктері Париж-Бордо-Париж жарысында бірінші және екінші орынды иеленді, біреуі Левассордың жеке басқаруымен 48 сағат 15 минутта аяқталды. Алайда, 1896 жылғы Париж-Марсель-Париж жарысында Левассор итке соқпау үшін маневр жасағанда апатқа ұшырап, кейін қайтыс болды. Артур Кребс 1897 жылы Левассордың орнына бас менеджер болып тағайындалды және 1916 жылға дейін осы лауазымда қалды. Ол Panhard et Levassor компаниясын Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін ең ірі және табысты автомобиль өндірушілерінің біріне айналдырды. Panhard көліктері 1895 жылдан 1903 жылға дейін көптеген жарыстарда жеңіске жетті. Panhard et Levassor Panhard таяғын жасады, ол көптеген автомобиль түрлерінде қолданылды. 1910 жылдан бастап Panhard американдық Чарльз Йель Найттың патенттеген жеңді клапан технологиясын лицензия бойынша пайдалана отырып, дәстүрлі клапансыз қозғалтқыштарды жасауға кірісті. 1910 мен 1924 жылдар аралығында Panhard & Levassor каталогында дәстүрлі клапанды қозғалтқыштармен жабдықталған көптеген модельдер тізілген, бірақ олар жеңді клапанды қозғалтқыштармен жабдықталған автомобильдермен қатар ұсынылды. Panhard инженерлік бөлімі жеңді клапан технологиясын жақсартқаннан кейін, 1924 жылдан 1940 жылға дейін барлық Panhard автомобильдері жеңді клапанды қозғалтқыштарды пайдаланды.

Panhard et Levassor sold their first automobile in 1890, based on a Daimler engine license. Levassor obtained his licence from Paris lawyer Edouard Sarazin, a friend and representative of Gottlieb Daimler's interests in France. Following Sarazin's 1887 death, Daimler commissioned Sarazin's widow Louise to carry on her late husband's agency. The Panhard et Levassor license was finalised by Louise, who married Levassor in 1890. Daimler and Levassor became friends, and shared improvements with one another. These first vehicles set many modern standards, but each was a one off design. They used a clutch pedal to operate a chain driven gearbox. The vehicle also featured a front mounted radiator. An 1895 Panhard et Levassor is credited with the first modern transmission. For the 1894 Paris–Rouen Rally, Alfred Vacheron equipped his Panhard with a steering wheel, believed to be one of the earliest employments of the principle. In 1891, the company built its first all Levassor design, a "state of the art" model: the Système Panhard consisted of four wheels, a front mounted engine with rear wheel drive, and a crude sliding gear transmission, sold at 3500 francs. This was to become the standard layout for automobiles for most of the next century. The same year, Panhard et Levassor shared their Daimler engine license with bicycle maker Armand Peugeot, who formed his own car company. In 1895, Panhard et Levassor vehicles finished first and second in the Paris–Bordeaux–Paris race, one piloted solo by Levassor, for 48¾hr. However, during the 1896 Paris–Marseille–Paris race, Levassor was fatally injured due to a crash while trying to avoid hitting a dog, and died in Paris the following year. Arthur Krebs succeeded Levassor as General Manager in 1897, and held the job until 1916. He turned the Panhard et Levassor Company into one of the largest and most profitable manufacturers of automobiles before World War I.

Panhards won numerous races from 1895 to 1903. Panhard et Levassor developed the Panhard rod, which came to be used in many other types of automobiles as well. From 1910 Panhard worked to develop engines without conventional valves, using under license the sleeve valve technology that had been patented by the American Charles Yale Knight. Between 1910 and 1924 the Panhard & Levassor catalogue listed plenty of models with conventional valve engines, but these were offered alongside cars powered by sleeve valve power units. Following various detailed improvements to the sleeve valve technology by Panhard's own engineering department, from 1924 till 1940 all Panhard cars used sleeve valve engines.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

1913 жылдан 1920 жылға дейін Реймонд Пуанкаре президенттігі кезінде Panhard & Levassor компаниясының 18CV және 20CV модельдері ресми президенттік көліктер болды. Соғыс жылдары Панхард, басқа да жетекші автомобиль өндірушілер сияқты, әскери өндіріске көшті, оның ішінде көптеген әскери жүк көліктері, V12 цилиндрлі авиамоторлар, қару-жарақ бөлшектері, сондай-ақ 75 және 105 мм диаметрлі үлкен артиллериялық оқ-дәрілерді жасады. Осыдан үш ай өткен соң тағы үш 4 цилиндрлі модель шықты, бұл модельдер соғысқа дейінгі тұтынушыларға жақсы таныс болды, бірақ енді жаңартылған электр жүйесімен және бірқатар басқа өзгерістермен жабдықталды. Болаттан жасалған гильзалар 1910 жылдан бері Panhard гильза клапанды қозғалтқыштарына орнатылатын шойын гильзалардан жұқарақ және жеңіл болды, бұл қозғалтқыштардың жоғары жылдамдықпен жұмыс істеуіне мүмкіндік беретін үйкеліс коэффициентін жақсартты. Жаңа Panhard 16CV "Six" 3445 см³ көлемді қозғалтқышпен және дөңгелек базасымен жабдықталды. Олардың орнына "S сериялы" көліктеріне назар аударды, олар қозғалтқыш көлеміне қарай "Panhard CS" және "Panhard DS" деп аталды, және бұл модельдер бір жыл бұрын ұсынылған. Бірақ, аллитерацияның күшіне басынып, "S" әрпі "жұмсақ, жоғары сапалы, тұрақты, кең, тыныш, клапансыз (яғни, клапансыз цилиндрлерді пайдаланатын)" машиналарды да білдіретінін қосты. Panhard et Levassor сонымен қатар теміржол автобустарын да өндірді, оның ішінде Chemin de fer du Finistère үшін метрлік рельстерге арналған автобустар да болды.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезең

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін компания Panhard (Levassorсыз) деп аталды және Dyna X, Dyna Z, PL 17, 24 CT және 24 BT сияқты жеңіл автомобильдер өндірді. Компания алюминийдің салмақ артықшылықтарын ұзақтан бері атап өткен, сондай-ақ соғыстан кейінгі мемлекеттік болатты үлестіру (ірі фирмаларда өндірістің реттелген қайта басталуын қамтамасыз ету үшін жаңа автомобиль үлгілерін шектеу мақсатында жасалған) фирманы корпус пен бірнеше басқа компоненттерді алюминийден жасаудың қымбат баламасына көшуге итермеледі. Осылайша, Dyna X және алғашқы Dyna Z сериясы 1 алюминийден жасалған корпусқа ие болды. Алайда, компанияның басқарушы директоры және мұрагері Жан Панхардтың есептеулері алюминий мен болат арасындағы қосымша шығындарды ескермеді. Оның есептеулері бір корпус қабығына нақты қолданылған металл панелінің ауданына негізделді және қабықты құрайтын әр штамптың қалдықтарын ескермеді. Өндіріске шыққаннан кейін қайта қарау нәтижесінде алюминий корпус 55 700 франкқа, ал болат корпус 15 600 франкқа түсетіні анықталды. Алюминийді пайдалану фирманы банкротқа жақын әкелді, ал жедел инженерлік жұмыс фирманы болатқа қайтарды. Осылайша, кейінгі Dyna Z (1955 жылдың қыркүйек айының ортасынан бастап) және оның ізбасары PL 17 корпустары болаттан жасалды, ал негізгі штамптар алюминий үшін арналған ауыр калибрді сақтап қалды, штамптау қалыптарын толық ауыстырудан сақтау үшін. Dyna-ның ауамен салқындатылатын қатарлы екі цилиндрлі қозғалтқышы Жорж Ираттың "Voiture du Bled" (VdB) жолдан тыс көлігінде қолданылды, ол 1950 жылдардың басында Мароккода шағын партиялармен өндірілді. Panhard Dynavia тұжырымынан шабыттанған Dyna Z стилі ерекше тегіс және дөңгелек пішінге ие болды, аэродинамикаға баса назар аударылып, жалпы минималистік дизайн қолданылды. 24CT – 1963 жылдың жазынан бастап шығарылатын стильді 2+2 орындық автомобиль, ал 24BT – ұзын дөңгелек базасы және төрт орындық кеңістігі бар оның нұсқасы. Соғыстан кейінгі кезеңде Panhard негізіндегі Monopole жарыс машиналары Panhard-тан ресми емес қолдау алды (DB және Роберт Шансел сияқты басқа клиенттер де), осы қолдаудың арқасында 1950, 1951 және 1952 жылдары Ле-Мандағы "Жылдамдық индексі" класын жеңіп алды. 1953 жылы Panhard Шанселмен тікелей қатысуға көшті, бірақ бұл 1955 жылғы Ле-Мандағы қайғылы оқиғадан кейін аяқталды. 2004 жылы Panhard француз әскерінің болашақ PVP таңдауы үшін әскери көлік құралын өндіретін Auverland компаниясымен бәсекелестікке түсті. Бұл Auverland компаниясына 2005 жылы PSA Peugeot Citroën еншілес компаниясы болған Panhard компаниясын сатып алуға мүмкіндік берді. Алайда, Panhard атағы Auverland-тан жоғары болғандықтан, атауды сақтау туралы шешім қабылданды; Auverland жасаған PVP Panhard белгісімен шығарылды. 2012 жылдың қазан айында 2001 жылдан бері швед Volvo Group құрамындағы Renault Trucks Defense бөлімшесі Panhard компаниясын 62,5 миллион еуроға сатып алуды аяқтады. Бүгінгі күні Panhard атауы тек Panhard таяқшасында (Panhard бар деп те аталады) қолданылады, бұл Panhard компаниясы ойлап тапқан, осьтің бүйірлік орналасуын қамтамасыз ететін серіппелік элемент. Бұл құрылғы басқа автомобильдерде кеңінен қолданылады немесе американдық ескі автомобильдердің артқы осьтеріне қосымша жаңарту ретінде орнатылады.

After World War II the company was renamed Panhard (without "Levassor"), and produced light cars such as the Dyna X, Dyna Z, PL 17, 24 CT and 24 BT. The company had long noted the weight advantages of aluminum, and this as well as postwar government steel rationing (designed to limit new car models to ensure an orderly return to production at the major firms), encouraged the firm to proceed with the expensive alternative of making the bodies and several other components out of aluminum. Thus the Dyna X and early Dyna Z series 1 had aluminum bodies. Unfortunately, cost calculations by Jean Panhard, the inheriting son and managing director of the firm, failed to account for the extra cost of aluminum vs steel. His calculations were made for the sheet metal panel area actually utilized per body shell, and did not account for the scrap of each of the stampings making up the shell. Once in production, a re examination showed a cost of 55,700fr for aluminum shells and only 15,600fr for steel. The use of aluminum had pushed the firm close to bankruptcy, and a hurried engineering job returned the firm to steel. Thus, the later Dyna Z (from mid September 1955) and the successor PL 17 bodies were steel, and the major stampings retained the heavier gauge intended for durability with aluminum, so as to avoid complete replacement of the stamping dies. The air cooled flat twin engine of the Dyna was used by Georges Irat for his "Voiture du Bled" (VdB) off road vehicle, built in Morocco in small numbers in the early 1950s. Drawing inspiration from the Panhard Dynavia concept, the styling of the Dyna Z was distinctively smooth and rounded, with an emphasis on aerodynamics and an overall minimalist design. The 24CT was a later (from summer 1963 on) stylish 2+2 seater; the 24BT being a version of the same with a longer wheelbase and space for four. For a period after the war, the Panhard based Monopole racing cars received unofficial support from Panhard (as did DB and other clients such as Robert Chancel), using it to good effect in winning the "Index of Performance" class at Le Mans in 1950, 1951, and 1952. In 1953, Panhard moved on to a more direct involvement with Chancel, which however came to an end after the deadly 1955 Le Mans. In 2004, Panhard lost a competition to another manufacturer of military vehicles, Auverland, for the choice of the future PVP of the French Army. This allowed Auverland to purchase Panhard, then a subsidiary of PSA Peugeot Citroën, in 2005. However, the fame of Panhard being greater, it was decided to retain the name; the PVP designed by Auverland would bear a Panhard badge. In October 2012, Renault Trucks Defense, division of Swedish Volvo Group since 2001, finalized the acquisition of Panhard for 62.5 million euros. Today the only use of the name Panhard is in the Panhard rod (also called Panhard bar), a suspension link invented by Panhard that provides lateral location of the axle. This device has been widely used on other automobiles or as an aftermarket upgrade to rear axles for vintage American cars.

Жүк машиналары мен автобустардың (күрделі емес) ішінара тізімі

Модель атауы Түрі Кірісі күні (онжылдық) K 4 Жүк машинасы 1910-жылдар 2 тонна Жүк машинасы 1920-жылдар 2.5 тонна Жүк машинасы 1910-жылдар K 101 Жүк машинасы 1930-жылдар K 11 Жүк машинасы 1910-жылдар K 113 Жүк машинасы 1930-жылдар K 125 Жүк машинасы 1930-жылдар K 128 Жүк машинасы 1930-жылдар K 13 Жүк машинасы 1910-жылдар K 140 Жүк машинасы 1930-жылдар K 155 Жүк машинасы 1940-жылдар K 161 Автобус 1940-жылдар K 162 Жүк машинасы 1940-жылдар K 172 Жүк машинасы 1940-жылдар K 173 Автобус 1940-жылдар K 175 Жүк машинасы/автобус 1940-жылдар K 185 Жүк машинасы 1950-жылдар K 188 (ALM VS 215) Жүк машинасы 1940-жылдар K 219 (ALM VS 237) Жүк машинасы 1950-жылдар K 224 Жүк машинасы 1950-жылдар K 332 Жүк машинасы 1950-жылдар K 48 Жүк машинасы/автобус 1930-жылдар K 50 Жүк машинасы 1930-жылдар K 61 Жүк машинасы/автобус 1930-жылдар K 63 Автобус 1930-жылдар K 73 Жүк машинасы/автобус 1930-жылдар K 85 Жүк машинасы 1930-жылдар K 91 Жүк машинасы 1930-жылдар K 944 Жүк машинасы 1950-жылдар Ескерту K номенклатурасы 20 ғасырдың басында Panhard жүк көліктері үшін стандартталған. Алайда, Panhard тізімделген бірдей модельдер үшін тағы екі атау опциясына ие болды: сыныпты белгілеу үшін 5 әріптік жүйе және шасси түрі үшін әріптер мен сандардың комбинациясын пайдаланатын екіншісі.