Сен-Назер қаласы: Франциядағы маңызды теңіз порты, кеме құрылысы орталығы. "Ла Бриер" батқалығының жанында орналасқан, тарихы теңізшілікпен байланысты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қала Атлант мұхитына жақын Луара эстуарийінің оң жағалауында орналасқан ірі порты бар. Қала Францияның "la Brière" деп аталатын екінші үлкен батпағының оңтүстігінде жатыр. Географиялық орнының арқасында Сен-Назерде балық аулау және кеме жасаудың ұзақ тарихы бар. Chantiers de l'Atlantique, әлемдегі ірі кеме жасаушылықтардың бірі, 2022 жылға дейін әлемдегі ең үлкен жолаушылар кемесі болған, , , және круиздік кеме сияқты танымал мұхит лайнерлерін құрастырды. Сен-Назер өнеркәсіптік революцияға дейін шағын ауыл болған, бірақ теміржол құрылысы мен теңіз портының дамуының нәтижесінде 19 ғасырдың екінші жартысында үлкен қалаға айналды. Сен-Назер Луара эстуарийіндегі басты белім ретінде Нантты жоғары ағыста бірте-бірте ығыстырды. Кригсмарине үшін маңызды суасты кемелер базасы болғандықтан, Сен-Назер 1942 жылы британдық шабуылға ұшырады және 1945 жылға дейін одақтастар тарапынан ауыр бомбалауға түсті. Атлантикалық аймақтардың бірі болған Сен-Назер Еуропада неміс оккупациясынан азат болған соңғы аймақтардың бірі болды, ол 1945 жылдың 11 мамырында болды. Бұл қала Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Франциядағы ең көп қираған қалалардың бірі еді.
The town has a major harbour on the right bank of the Loire estuary, near the Atlantic Ocean. The town is at the south of the second largest swamp in France, called "la Brière". Given its location, Saint Nazaire has a long tradition of fishing and shipbuilding. The Chantiers de l'Atlantique, one of the largest shipyards in the world, constructed notable ocean liners such as , , and the cruise ship , the largest passenger ship in the world until 2022. Saint Nazaire was a small village until the Industrial Revolution but became a large town in the second half of the 19th century, thanks to the construction of railways and the growth of the seaport. Saint Nazaire progressively replaced upstream Nantes as the main haven on the Loire estuary. As a major submarine base for the Kriegsmarine, Saint Nazaire was subject to a successful British raid in 1942 and was heavily bombed by the Allies until 1945. Being one of the Atlantic pockets, Saint Nazaire was one of the last territories in Europe to be liberated from German occupation, on 11 May 1945. The town was one of the most damaged in France during World War II.
Ежелгі дәуір
Археологтар Сен-Назаир Корбилоның қалдықтары үстіне салынған деп санайды, ол Намнет тайпасы қоныстанған арморикалық галл қаласы. (Грек теңізшісі Пифейдің сөзіне сүйенсек) бұл қала Массилиядан (қазіргі Марсельден) кейін екінші ірі галл қаласы болған. Археологиялық зерттеулер көрсеткендей, бұл аймақта кем дегенде неолит дәуірінен бері адамдар тұрған, мұны Диссиньяк обасы, қазіргі қала орталығындағы дольмен және айналадағы ежелгі қола заттары сияқты ескерткіштер дәлелдейді. 15-ғасырдың жылнамашысы Ален Бушардың айтуынша, бритондардың мифтік атасы – Троялық Брут, өз халқының жаңа отанына аяқ басу үшін Сен-Назаирге келген. Тарихи мәліметтерде Рим империясы құлағаннан кейін, бір топ британ Луара сағасын, содан кейін Геранда түбегін жайлап алғаны айтылады. Луара аймағында бретон тілінің таралу шегі Сен-Назаирдің шығысындағы Донгс ауданында тоқтаған.
Archaeologists believe that Saint Nazaire is built upon the remnants of Corbilo, an Armorican Gaulish city populated by the Namnetes tribe, which (according to the Greek navigator Pytheas) was the second largest Gaulish city, after Massilia (now Marseille). Archeology suggests that the area has been inhabited since at least the Neolithic period, as evidenced by the presence of monuments like the tumulus of Dissignac, the dolmen located in the centre of the present day city, and ancient bronzes found in the vicinity. According to the 15th century chronicler Alain Bouchart, Brutus of Troy, the mythical ancestor of the Bretons, travelled to Saint Nazaire to set foot upon the new homeland of his people. Historical accounts note that at the end of the Roman Empire, some Britons colonized the Loire estuary and later the peninsula containing Guérande. The farthest extent of the Breton language in the Loire region is Donges, to the east of Saint Nazaire.
Орта ғасырлар
VI ғасырдың соңында өмір сүрген Григорий Турскийдің айтуынша, Рим шіркеуі шейіт Назарийдің қабірлерін жергілікті базиликада сақтап қалды. Аңыз бойынша, бретондық басшы Варох II осы қасиетті реликвияларды ұрлау үшін елші жіберді. Бірақ, елші шіркеу есігінің жоғары жағына соқтығып, бас сүйегін жарып алды, осылайша жоспарлары орындалмады. Варох бұл оқиғаны құдайдың танысы ретінде қабылдап, әрекеттен бас тартты, ал ауыл сол кезде Санктус Назариус де Синуарио деп аталды. Осыдан кейін Сен-Назердің тарихы, Еуропаның көп бөлігі сияқты, Қараңғы ғасырларда толық жазылмаған. Мысалы, 1380 жылы Жан д’Уст Бреттань герцогы Иоанн V (Францияда Жан IV деп белгілі) атынан жүз жылдық соғыс кезінде Кастилия флотына қарсы қаланы қорғады. Осыдан кейін Сен-Назер, Сен-Назер виконттығының бір бөлігі болған Пенхоэттен Порнишетке дейінгі аумақтың орталығына айналды. Бүкіл Бретань сияқты, Сен-Назер де 1532 жылға дейін Бретань герцогтығының құрамында болды, содан кейін Францияға қосылды. 1756 жылы Бреттань губернаторының бұйрығымен 600 тұрғыны бар қаланы қорғау үшін бекініс салынды. Француз революциясына дейін Сен-Назер Бретань провинциясына қарасты.
According to the late 6th century writer Gregory of Tours, the Roman Church sheltered the remains of the martyr Nazarius in a local basilica. According to legend, the Breton chief Waroch II sent an emissary to seize these relics. The plot was foiled when the emissary fractured his skull upon the lintel of the church door. Waroch, interpreting this as a miracle, was deterred and the village thenceforth took the name of Sanctus Nazarius de Sinuario. After this point, the history of Saint Nazaire, like much of Europe during the Dark Ages, is not well documented. Battles occurred, such as in 1380 when Jehan d'Ust defended the city in the name of John V, Duke of Brittany (known in France as Jean IV) against the Castilian fleet during the Hundred Years' War. After this time, Saint Nazaire became the seat of a parish extending from Penhoët to Pornichet, part of the Viscountcy of Saint Nazaire. Like the whole of Brittany, Saint Nazaire formed part of the Duchy of Brittany until 1532, when it was annexed by France. In 1756, a fort was built on the order of the governor of Brittany to protect the town, which by then had 600 inhabitants. Until the French Revolution, Saint Nazaire belonged to the province of Brittany.
XIX ғасырдағы индустрияландыру
XIX ғасырдың басында порт тек бір қарапайым жағажайдан тұрды. Қаланың ішкі аймақта орналасқандығына байланысты, оның негізгі экономикасы коммерциялық балық аулауға емес, ірі кемелердің ең төменгі навигациялық нүктесі ретіндегі стратегиялық орналасуына және Луара өзенінің жоғары ағысына кеме жүргізуге пилоттармен қамтамасыз етуге негізделген. 1800 жылы Сен-Назер қаласында 3216 адам тұрды. Қазіргі Сен-Назер Наполеон III әкімшілігінің басшылығымен құрылған. 1800 жылғы 3216 тұрғыны оның ауыр тарихын көрсетеді, көбінесе жергілікті (Бриер), Төменгі Бретань (Финистердің оңтүстігіндегі Морбиан) және Францияның басқа аймақтарынан келген аз топтардан тұрады. Осы кезден бастап Сен-Назер халқының саны экспоненциалды түрде өсті, бұл оның «Кішкентай Бретон Калифорниясы» немесе «Батыстың Ливерпулі» деген лақап атын алды. 1802 жылы портты дамыту үшін жол салынды, ол 1835 жылға қарай навигациялық маякпен аяқталатын толқын тосқауылға дейін созылды. Дамуға өзен бойымен жүк тасымалдайтын баржаларға түсірілетін кемелерге арналған жаңа бассейндер кірді. Бұл даму қаланы қазір «Кішкентай Марокко» ауданы деп аталатын қалалық аймаққа жылжытты. Бұл даму қаланы Нант-Сен-Назер желісінің жолаушылар кемелерінің базасына айналдырды, сондай-ақ Нантқа кіре алмайтын кемелер үшін балама портқа айналдырды. 1856 жылы «Халлуард Сити» қаласында алғашқы ылғалды док қазылды, бұл кемелерге тоқтауға және бұрылуға мүмкіндік берді. Бұл қаланың алғашқы теміржол байланысын салуға әкелді. 1857 жылы Париж-Орлеан теміржолы (Орлеан теміржол компаниясы) Сен-Назерді Нантпен байланыстырды. 1862 жылы Франциядан Оңтүстік Америкаға алғашқы трансатлантикалық телеграф желілері орнатылды, олар Сен-Назерде жағаға жетті. 1862 жылы ірі кеме жасау нысандары, соның ішінде Chantier Scott құрылды, ол алғашқы француздық металл корпусты кемелерді жасады. 1868 жылы Сен-Назер Савенэ қаласының аудандық орталығы болды. 1881 жылы Пеноэтте үлкен кемелерді қабылдауға мүмкіндік беру үшін екінші док бассейні салынды, бірақ оған кіру үшін салынған шлюз қақпасы қаланы екіге бөлді, осылайша Ескі Сен-Назер және «Кішкентай Марокко» деп аталатын жасанды арал пайда болды. 1870 жылдың басында Нант қаласында туған Пьер Вальдек Руссо Сен-Назердегі адвокаттар алқасына қосылды. Қыркүйекте ол жас болса да, қалалық комиссияның хатшысы болып тағайындалды, ол уақытша қаланың ісін жүргізуге бекітілді. Ол Сен-Назерде Ұлттық қорғанысты ұйымдастырды және контингентімен бірге шықты, бірақ оқ-дәрі жетіспеушілігіне байланысты (олардың жеке қоймасы мемлекетке тәркіленгендіктен) активті қызмет көрген жоқ. 1873 жылы ол Үшінші Республиканың құрылғаннан кейін Ренн қаласындағы адвокаттар алқасына ауысты. 1894 жылдың 30 наурызында Триньяк қаласындағы балқыту зауыттарында жұмыс күшін қысқартуға қарсылық білдіріп ереуіл болды. Кішкентай дау-жанжал Формидегі атыс-шабыстан кейін күшейіп, қала «Қызыл қала» деген ұлттық лақап атын алды. Социалистер ереуілдегі жұмысшыларды қорғау үшін қалаға ағылып келді, «Фузиляде де Фурми» жариялауға қосылды. 1900 жылы Порнише коммунасы Сен-Назер коммунасынан бөлініп құрылды.
At the beginning of the 19th century, the port only consisted of one simple harbour. As the town was so far inland, its main economy was not based on commercial fishing but on its strategic location as the lowest possible navigation point for large ships and on supplying pilots for navigation further up the Loire. In 1800, the parish of Saint Nazaire had 3,216 inhabitants. The modern Saint Nazaire was created by the administration of Napoleon III. The population of 3,216 in 1800 shows its battered history, with a mainly local (Brière), of Lower Brittany (of Morbihan in the Finistère south), and minor representation from most other areas of France. From this point forward the population of Saint Nazaire experienced exponential growth, which was reflected in its nickname of "Little Breton California", or "Liverpool of the West". In 1802, a road was built to develop the port, which extended by 1835 to a breakwater with a navigational lighthouse at its end. The development included new basins for ships to unload to barges that carried goods further up the river. This development moved the town into the area of the city which is now called the district of "Little Morocco". This development made the town the base for the passenger steamships of the Nantes–Saint Nazaire line, as well as making the town the alternative port for ships which could not access Nantes. In 1856, the first wet dock was dug in "Halluard City", making it possible for ships to moor and turn. This led to the construction of the town's first railway connection. In 1857, the Chemin de Fer de Paris à Orléans (railroad company of Orléans) connected Saint Nazaire to Nantes. In 1862, the first transatlantic telegraph lines were installed from France to South America, coming ashore at Saint Nazaire. 1862 also saw the construction of major shipbuilding facilities, including those of Chantier Scott, which launched the first French metal hulled ships. In 1868, Saint Nazaire became a sub prefecture of the town of Savenay. A second dock basin was created at Penhoët in 1881, to allow the handling of larger ships, but a lock gate built to access it cut the town in two, thus creating Old Saint Nazaire and an artificial island called "Little Morocco". In early 1870, Nantes born Pierre Waldeck Rousseau joined the bar in Saint Nazaire. In September he became, in spite of his youth, secretary to the municipal commission temporarily appointed to carry on the town's business. He organized the National Defense at Saint Nazaire, and marched out with his contingent, though they saw no active service due to lack of ammunition (their private store having been commandeered by the state). In 1873, he moved to the bar of Rennes, following the establishment of the Third Republic in 1871. On 30 March 1894, a strike occurred at the forging mills of Trignac in opposition to a reduction of the work force. What had seemed a small dispute escalated after a shooting in Fourmies, resulting in the town getting its national nickname of "Red City". Socialists flocked to the town in defense of the striking workers, joining in the declaration of the "Fusillade de Fourmies". In 1900, the commune of Pornichet was created by separating from the larger commune of Saint Nazaire.
Бірінші дүниежүзілік соғыс
Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде қала одақтас әскерлердің, әсіресе АҚШ армиясының соңғы кезеңдерінде маңызды портына айналды. 1917 жылы соғысқа қатысқанда олар қала мен порт инфрақұрылымын дамытты. Қаланың су тазарту станциялары үшін қосымша ауыз су сақтау тоғандарын және әскерлерін ет және сүт өнімдерімен қамтамасыз ету үшін доктарға тоңазытқыш терминалын қосты. Алайда, заңды бордельдердің (Maisons Tolérée) болуы дипломатиялық инцидентке әкелді. АҚШ-тағы қатаң реформаторлық қоғамдық денсаулық сақтау алаңдаушылығының нәтижесінде, Америка экспедициялық корпусы Maisons Tolérée-ді тыйым салды, бұл қалалық бордель иелері мен әкімшіліктің қолдауымен АҚШ армиясы арасында дауға әкелді. Даудың шиеленісуімен премьер-министр Жорж Клемансо генерал Джон Першингке келісім туралы хабарлама жіберді: американдық медициналық органдар американдық сарбаздарға ғана арналған белгілі бір бордельдерді бақылайды. Першинг бұл ұсынысты Реймонд Фосдикке жіберді, ол оны соғыс министрі Ньютон Д. Бейкерге көрсеткенде, дереу: "Құдайға шүкір, Реймонд, мұны президентке көрсетпе, әйтпесе ол соғысты тоқтатады" деді. 1918 жылдың қарашасындағы келісімге қол қойылғаннан кейін ғана, АҚШ армиясы демалысты шектеу үшін әскери қажеттіліктерді пайдалана алмады, АҚШ армиясының әскерлері арасындағы жеке аурулардың көрсеткіші күрт өсті.
During World War I, the city became an important debarkment port of Allied troops, particularly in the latter stages for the United States Army. When they entered the war in 1917, they developed the town and port infrastructure, by adding additional drinking water storage ponds for the town's water treatment plants, and a refrigeration terminal to the docks for shipment and storage of meat and dairy products to supply their troops. However, the presence of legal brothels (Maisons Tolérée) resulted in a diplomatic incident. As a result of strict reformist public health concerns at home, the American Expeditionary Force placed the Maisons Tolérée off limits, resulting in a dispute between the town's brothel owners backed by the mayor, versus the US Army forces. With the dispute escalating, Prime Minister Georges Clemenceau sent a memo to General John Pershing offering a compromise: American medical authorities would control designated brothels operated solely for American soldiers. Pershing passed the proposal to Raymond Fosdick, who on giving it to Secretary of War Newton D. Baker promptly responded: "For God's sake, Raymond, don't show this to the president or he'll stop the war." Only after the signing of the Armistice in November 1918, when the United States Army could no longer plead military necessity as grounds for curtailing leave, did venereal disease rates among United States Army troops rise quickly.
Соғыс аралығы
Соғыстан кейінгі кезең кеме жасаушылар үшін экономикалық дағдарыс тудырды, олар 1922 жылдан бастап гидроұшақтар салуға көшті. 1926 жылы Пеймбёф ауданы Сент-Назер ауданымен біріктірілді, бұл Луара өзенінің оңтүстік жағалауындағы қаланың ықпалын күшейтті. 1913-1921 жылдар аралығында және 1925-1926 жылдар аралығында салынған кемелерге қарамастан, 1930 жылдардағы Ұлы депрессия нәтижесінде француз үкіметі ұлттық экономикалық қызметке көмектесу үшін бірқатар мемлекеттік бағдарламаларды іске қосты. Мемлекеттік кеме компаниясы Compagnie Générale Transatlantique Сент-Назер кеме жасаушыларына жаңа, ірі жолаушылар кемесін салуды тапсырды, нәтижесінде 1928-1934 жылдар аралығында Альберт Како жобалаған «Луи Жубер» құрғақ догы салынды – сол кезде әлемдегі ең ірі құрғақ док, бұл кеменің құрылысын жүргізуге қажет болды. 1932 жылы Сент-Назер казиносы банкротқа ұшырады және Нант қаласына қайта сатылды: ол 1935 жылы қазіргі Сент-Луи мектебінің алғашқы ғимараты ретінде қайта жаңартылды. 1936 жылғы маусымдағы жалпы ұлттық ереуілдің нәтижесінде, ұлттық мақтанышқа айналған SS Normandie жобасын аяқтауды қамтамасыз ету үшін үкімет жеке кеме жасаушылық орындарын мемлекеттік меншікке біріктіріп, 1861 жылы құрылған Chantiers de l'Atlantique компаниясын құрды.
The post war period brought about a period of economic depression for the shipbuilders, who consequently diversified into building seaplanes from 1922. In 1926 the district of Paimbœuf was merged with the district of Saint Nazaire, thus reinforcing the influence of the city on the south bank of the Loire River. Although having built , between 1913 and 1921, and between 1925 and 1926, as a result of the 1930s Great Depression the French government commissioned a series of state programs to aid national economic activity. The state owned shipping company Compagnie Générale Transatlantique commissioned the ship builders of Saint Nazaire to construct a new large passenger ship, which as a result between 1928 and 1934 created the Albert Caquot–engineered the Louis Joubert dry dock – at , the largest of its kind in the world at the time – necessary to be able to accommodate the construction of In 1932, the Saint Nazaire casino went bankrupt and was resold to the town of Nantes: the site was redeveloped in 1935 as the first home of the current Saint Louis school. As a result of the national general strike of June 1936, to ensure completion of the nationally prestigious project SS Normandie, the government nationalised the various private shipyards into one state owned entity, the 1861 founded Chantiers de l'Atlantique.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, нацистік Германияның Вермахт армиясы Польшаға басып кіргеннен кейін, француз армиясы мен британдық экспедициялық корпусының біріккен күштері шабуылды тоқтатуға күш жеткізбеді. "Аэропорт" операциясының аясында Сент-Назер, Дюнкерк сияқты, британдықтарды Англияға эвакуациялау орталығы болды, және сол жерден жазушы Джон Реншо Старр та эвакуацияланды.
After the invasion of Poland by Nazi Germany's Wehrmacht army at the start of World War II, the combined forces of the French Army and the British Expeditionary Force failed to hold the oncoming onslaught. As part of Operation Aerial, Saint Nazaire, like Dunkirk, became an evacuation point to England for the British, with those embarking including the writer John Renshaw Starr.
"Ланкастрияның" батуы
1940 жылы 17 маусымда шамамен 9 мың британдық әскер Клайдта салынған, кейіннен әскер тасымалдау кемесіне айналдырылған лайнерге мінгізілді. Оған неміс Junkers Ju 88 бомбалаушылары, негізінен Kampfgeschwader 30 құрамынан, шабуыл жасап, батырды, салдарынан шамамен 4000 адам қаза тапты. Бұл Ұлыбритания теңіз тарихындағы ең ауыр апат және Екінші дүниежүзілік соғыста британдық әскерлердің барынша көп шығыны болды. Уинстон Черчилль осы апат туралы жаңалықтарды жариялауға тыйым салды және осы оқиға тарихтан көбінесе ұмытылып қалды. Ланкастрия ескерткіші Сен-Назердегі U қайықтарының бекінісіне жақын орналасқан.
On 17 June 1940 an estimated 9,000 British Army soldiers were embarked aboard the Clyde built cruise liner, later converted to troopship, , which was attacked and sunk by German Junkers Ju 88 bombers, mainly from Kampfgeschwader 30, taking with her around 4,000 victims. This is the worst disaster in British maritime history and the worst loss of life for British forces in the whole of World War II. Winston Churchill banned all news coverage of the disaster on learning of it and it remains largely forgotten by history. A Lancastria memorial is located near the U boat pens in Saint Nazaire.
Сен-Назердегі керемет
Американдық B 17F бомбалаушысының шарлы мұнаралы пулеметшісі парашюты неміс зениттік артиллериясымен (флаг) ұшақта болғанда қиратылған болатын, тіпті солай болса да теміржол станциясының шыны шатырына 6096.00 метр биіктіктен құлады. АҚШ әскери қызметкері Алан Маги құлаудан аман қалды. Неміс әскери хирургі оның дерлік кесілген қолын сақтап қалды. Ұшқыш, құлағанда есін жиғанда Құдайға дұға еткендігіне байланысты аман қалғанын айтты.
The ball turret gunner of an American B 17F bomber fell 6096.00 m onto the glass roof of the train station, even though his parachute had been destroyed by German flak while still in his plane. The US airman, Alan Magee, survived the fall. A German military surgeon was able to save his nearly severed arm. The airman credited his survival to a prayer to God as he recovered consciousness during his fall.
Сент-Назер шабуылдары
SS Normandie үшін салынған үлкен Joubert құрғақ док Атлантика мұхитындағы неміс линкоры Bismarck және неміс линкоры Tirpitz-ге қызмет көрсетуге қабілетті жалғыз порт болды. Бұл портты Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Орталық державалар мен одақтастар үшін стратегиялық маңызды етті. 1941 жылдың 18-27 мамырында өткен "Рейнюбунг" операциясы нәтижесінде Bismarck кемесі батып, одақтастардың Joubert құрғақ докын істен шығару қажеттілігі арта түсті. Bismarck және Tirpitz Сен-Назердегі шабуылдарын аяқтауға тиіс болған. 1942 жылдың 28 наурызында 611 британдық коммандос және Корольдік теңіз күштері Сен-Назер кеме жасау орындарына қарсы "Шарлот" кодолық атымен операция жүргізді. Америкалық ескірген эсминец жарылғыш заттармен толтырылып, тарау кемесі ретінде пайдаланылды. Ол және коммандостар Joubert құрғақ доктың қақпаларын және машиналарын қиратып, соғыс кезінде немістердің оны пайдалануына кедергі келтірді. 600-дан астам теңізші және коммандос жасағының 220-і қайтып келді, олардың жартысы жараланды. Бес Виктория кресі және 69 басқа да ордендер табысталды. Joubert құрғақ док 1948 жылға дейін қайта іске қосылған жоқ.
The huge Joubert drydock built for SS Normandie was the only port on the Atlantic capable of servicing the German battleships German battleship Bismarck and German battleship Tirpitz. This made the port strategically important to both the Axis Powers and the Allies during World War II. After Operation Rheinübung on 18–27 May 1941, which resulted in the sinking of and the sinking of Bismarck, the need for the Allies to take the Joubert dry dock out of operation was increased. The Bismarck and the Tirpitz were to have ended their raid at Saint Nazaire. On 28 March 1942, a force of 611 British Commandos and the Royal Navy launched the St Nazaire Raid against the shipyards of Saint Nazaire, codenamed Operation Chariot. An obsolete American built destroyer was used as a ram ship loaded with explosives. It and the Commandos succeeded in destroying the gates and machinery of the Joubert drydock, preventing its further use by the Germans during the war. Of the 600+ navy and commando personnel, 220 returned, half were wounded. Five Victoria Crosses and 69 other decorations were awarded. The Joubert dry dock was not brought back into operation until 1948.
"Арба" операциясынан кейін
Атлантика арқылы жүретін конвойлерге U-кемелерден туған қауіп Сент-Назаирді одақтас әуе күштерінің үнемі нысанасына айналдырды, бұл Luftwaffe истребительдерінің АҚШ армиясының сегізінші әуе күштерінің бомбалаушылары жасаған шабуылдарға қарсы тұрғанымен байланысты болды. 1943 жылдың 3 қаңтарында полковник Кертис ЛеМей 85 Boeing B-17 Flying Fortress ұшағынан тұратын 1-ші бомбалау қанатын Сент-Назаирдегі U-кемелерінің бекіністеріне қарсы шабуылға жетектеді, бұл сегізінші әуе күшінің осы нысанға жасаған алтыншы шабуылы болды. ЛеМей сонымен қатар жауынгерлік формацияны – «жауынгерлік тізбек» енгізді, онда эскадрилья ішінде үш ұшақтың тобы тізбектей орналастырылып, эскадрильялар топ ішінде орналастырылды, бұл жауынгерлік ұшақтарға қарсы қорғаныс күшін күшейту үшін жасалды. Барлық ұшақтың 76-сы ғана нысананы тауып соқты, ал миссия барысында жеті бомбалаушы ұшақ атып түсірілді және 47-сі зақымдалды. Рейдтің нәтижесінде 1943 жылдың 14 қаңтарында (S.46239/?? A. C. A. S. Ops) директивасы бойынша одақтастар U-кемелерінің бекіністеріне қарсы өртке шақыратын бомбаларды қолданды, бұл «Аумақтық бомбалау» директивасының бөлігі болды. Әуе шабуылы кезінде азаматтық қазаларды азайту мақсатында одақтастар қаладан эвакуация жасау жоспарын жасады. 1943 жылы үш күн бойы Ұлыбритания Корольдік әуе күштері мен американдық ұшақтар жоспарланған өрт шабуылы туралы ескертетін көптеген парақшаларды таратты. Үшінші күннің соңында шабуыл басталды және қала толығымен өртеніп кетті. Көптеген азаматтар ескертуді тыңдап, елді мекендерге қашып кеткендіктен, қаза болғандардың саны аз болды, бірақ осы оқиғадан кейін, өздігінен қызмет ететін U-кемелерінің базасынан басқа, Сент-Назаир соғыс аяқталғанға дейін тасталып қалды. 1944 жылы «D күні» мен Францияның көп бөлігі азат етілгеннен кейін, Сент-Назаирдегі неміс су асты кемелерінің базасындағы неміс әскерлері капитуляциялаудан бас тартты және олар (Ла-Рошель мен Лориандағы әріптестері сияқты) бекініске кірді. Немістер енді базалардан жабдықтау желісіз ірі су асты операцияларын жүргізе алмағандықтан, SHAEF қолбасшысы, АҚШ генералы Дуайт Д. Эйзенхауэр осы порттарды айналып өтуге шешім қабылдады және одақтас әскерлері өз күштерін Германияға шабуыл жасауға жұмылдырды. Сент-Назаир және тағы екі неміс «қалтасы» 1945 жылдың 8 мамырында Еуропадағы соғыс аяқталғанға дейін неміс бақылауында болды.
The U boat threat to supply convoys across the Atlantic made Saint Nazaire a constant target of Allied air forces, in the face of determined Luftwaffe fighter opposition to raids by United States Army Air Forces Eighth Air Force bombers. On 3 January 1943 Colonel Curtis LeMay led 85 Boeing B 17 Flying Fortresses of the 1st Bombardment Wing against the U boat pens at Saint Nazaire, on the Eighth Air Force's sixth raid against the facility. LeMay also introduced the combat box defensive formation, echeloning three plane elements within a squadron, and squadrons within a group, to concentrate defensive firepower against fighter opposition. Only 76 aircraft found and hit the target, and during the mission seven bombers were shot down and 47 damaged. As a result of the raid, on 14 January 1943 under directive (S.46239/?? A. C. A. S. Ops), the Allies implemented incendiary bomb tactics against U boat pens, under the Area bombing directive. To minimize civilian casualties during air attacks, the Allies devised a plan to force an evacuation of the town. For three days in 1943, British Royal Air Force and American aircraft dropped scores of leaflets warning the population of a planned fire bombing raid. At the end of the third day, the raid came and burned the entire city to the ground. Casualties were light as most of the civilians had heeded the warning and fled to the safety of the countryside but after that point, except for the self contained U boat base, Saint Nazaire remained abandoned until the end of the war. After D day and the liberation of most of France in 1944, German troops in Saint Nazaire's submarine base refused to surrender, and they holed up (as did their counterparts in the La Rochelle and Lorient bases). Since the Germans could no longer conduct major submarine operations from the bases without a supply line, the SHAEF commander, U. S. General Dwight D. Eisenhower decided to simply bypass these ports, and the Allied armies focused their resources on the invasion of Germany. Saint Nazaire and the other two German "pockets" remained under German control until after the last day of the war in Europe, 8 May 1945.
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін
Сент-Назер қаласы 1940 жылдардың соңында минималистік функционалдық стильде қайта салынды. Су асты кемелерінің базасын француз теңіз күштері 1945 жылдан 1948 жылға дейін пайдаланды. Содан кейін ол әртүрлі химиялық компаниялар мен кеме құрылысшылардың бақылауына өтті. 2016 жылдан бастап француз дизельдік су асты кемесі Espadon U қайықтарының тұрақтарында орналасқан. Су асты кемесіне экскурсиялар ұйымдастырылып, жұртшылыққа ашық. 1961 жылы соңғы Compagnie Générale Transatlantique лайнерінің құрылысынан және Суэц каналының жабылуынан кейін Chantiers de l'Atlantique ірі мұнай танкерлерін, оның ішінде Batillus, Bellamya, Pierre Guillaumat және Prairial салуды бастады. 1 000 000 тоннадан асатын танкерлерді құрылыс үшін жаңа құрғақ док (C бассейні) жоспарланған, бірақ Суэц каналының қайта ашылуымен бұл жоспар орындалмады. 2003 жылы Chantiers de l'Atlantique-де салынды.
The town of St. Nazaire was rebuilt in the late 1940s in a minimalist functional style. The submarine base was used by the French Navy from 1945 to 1948. It then came under the control of various chemical companies and shipbuilders. as of 2016, the French diesel submarine Espadon is moored within the U boat pens. Tours of the submarine are available to the public. After the construction of in 1961, the last Compagnie Générale Transatlantique liner and the subsequent closure of the Suez Canal, Chantiers de l'Atlantique began building large oil tankers, including Batillus, Bellamya, Pierre Guillaumat and Prairial. A new dry dock (Basin C) was planned for the construction of tankers over 1,000,000 tonnes but this fell through with the reopening of the Suez Canal. was constructed at Chantiers de l'Atlantique in 2003.
Бретон тілі
2008 жылы балалардың 0,41 пайызы екі тілді бастауыш мектептерде оқыды.
In 2008, 0.41% of the children attended bilingual primary schools.