Кіріспе
Ресейлік революционер Наталья Ивановна Седова (Ната́лья Ива́новна Седо́ва; 5 сәуір 1882, Ромни, Ресей империясы – 23 қаңтар 1962, Корбейль-Эссон, Париж, Франция) ең әйгілісі ресейлік революционер Леон Троцкийдің екінші әйелі болып табылады. Ол өзі де белсенді революционер болған және марксизмге қатысты мәдени тақырыптар туралы жазған.
Natalia Ivanovna Sedova (Ната́лья Ива́новна Седо́ва; 5 April 1882, in Romny, Russian Empire – 23 January 1962, in Corbeil Essonnes, Paris, France) is best known as the second wife of Leon Trotsky, the Russian revolutionary. She was also an active revolutionary and wrote on cultural matters pertaining to Marxism.
Өмір
Ол бай саудагердің отбасында дүниеге келді. Әкесі казак тегінен, ал анасы поляк ақсүйектерінен шыққан. Седова Харьков асыл қыздар институтында оқыды, бірақ революциялық қозғалысқа қатысқандығы үшін институттан қуылды. Наталья Леон Троцкиймен 1902 жылдың соңында, оның Сібірден қашып келгеннен кейін танысты. Оның бірінші әйелі Александра Соколовская екі қызымен бірге қалды, олар көп ұзамай ажырасты. Наталья мен Троцкий 1903 жылы үйленді. Олардың екі баласы болды: Лев Седов (24 ақпан 1906 – 16 ақпан 1938) және Сергей Седов (21 наурыз 1908 – 29 қазан 1937), екеуі де ата-аналарынан бұрын қайтыс болды. Троцкий кейін 1917 жылғы төңкерістен кейін былай түсіндірді:
Дегенмен, ол жеке және қоғамдық өмірде ешқашан "Седов" есімін қолданбады. Наталья Седова кейде өзінің атына "Седова Троцкая" деп қол қойды. Троцкийдің бірінші әйелі Александрамен ажырасқаннан кейін де достық қарым-қатынаста болды. Ол 1935 жылы Ұлы тазалау кезінде жоғалып, үш жылдан кейін сталиндік күштердің қолынан қаза тапты. Лев Седов әкесі басқарған большевик-лениншіл қозғалыстың белсенді және жетекші мүшесі болды және осы себепті қаза тапқан болуы мүмкін. Оның екінші ұлы, Сергей Седов, саяси белсенділікке қатыспады және Ресейде қалды, бірақ Иосиф Сталиннің агенттері оны өлтіргені десеніз болады. 1940 жылы күйеуі қаза болғаннан кейін Наталья Седова Мексикада қалды және көптеген эмигрант-революционерлермен байланыста болды. Оның соңғы жылдарындағы ең танымал еңбегі – Троцкийдің өмірбаяны, оны орыс революционері Виктор Сержбен бірлесіп жазды. Ол сондай-ақ испан революционері Грандизо Муниспен жақын болды, ол 1930 жылдардағы революциялық оқиғалар кезінде кішкентай испандық Sección Bolchevique Leninista ұйымын басқарды. Оның ықпалымен ол КСРО мемлекеттік капитализм екенін, ал Троцкий құрған Төртінші Интернационал коммунизмнің революциялық бағдарламасын ұстамайтынына келді. Сондықтан ол 1951 жылы Төртінші Интернационалдан бөлініп шықты.
However he never used the name "Sedov" either privately or publicly. Natalia Sedova sometimes signed her name "Sedova Trotskaya." Trotsky and his first wife Aleksandra maintained a friendly relationship after their divorce. She disappeared in 1935 during the Great Purges and was murdered by Stalinist forces three years later. Lev Sedov was an active and leading member of the Bolshevik Leninist movement that his father led and was almost certainly assassinated as a result of that. Her other son, Sergei Sedov, who was not politically active and remained in Russia, was almost certainly murdered by agents of Joseph Stalin. After her husband's assassination in 1940, Natalia Sedova remained in Mexico and maintained contact with many exiled revolutionaries. Her best known work in these last years was a biography of Trotsky, which she co authored with fellow Russian revolutionary Victor Serge. She was also close to the Spanish revolutionary Grandizo Munis who had led the tiny Spanish Sección Bolchevique Leninista during the revolutionary events in the 1930s. Under his influence, she came to adopt the position that the USSR was state capitalist and that the Fourth International founded by Trotsky no longer held to the revolutionary programme of Communism. Therefore, she broke from the FI in 1951.