Медицина докторының тарихы мен мағынасы

Медицина докторы (M.D.) туралы: АҚШ және басқа елдердегі мағынасы, тарихы, М.B.B.S. шамамен алғандағы айырмашылықтары. Медициналық білім алуға ақпарат!

43 мин оқу

100%

Дереккөз: Doctor of Medicine — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Медицина докторы (лат. Medicinae Doctor) – әртүрлі елдерде әртүрлі мағынада қолданылатын медициналық білім беру деңгейі. АҚШ және басқа кейбір елдерде М.Д. кәсіби білім беру деңгейін көрсетеді. Бұл, көбінесе 18 ғасырда медициналық мамандықтардың көпшілігі Шотландияда оқытылуының нәтижесінде пайда болды, онда М.Д. атауы қолданылды. Алайда Англияда Медицина бакалавры, Хирургия бакалавры (М.Б.Б.С.) атауы қолданылып, 19 ғасырда Шотландияда да стандартқа айналды. Осылайша, Ұлыбритания, Ирландия және басқа елдерде М.Д. ғылыми докторлық, құрметті докторлық немесе қолданбалы клиникалық білім беру деңгейі болып табылады және ол медицина саласында кәсіби білімі бар (бакалавр/магистр/доктор) адамдарға ғана беріледі. Бұл елдерде Солтүстік Америкадағы және басқа да кейбір елдердегі М.Д. деңгейіне баламалы кәсіби білім беру деңгейі әдетте Медицина бакалавры, Хирургия бакалавры деп аталады.

Тарих

Алғашқы медициналық дәрежелерді Schola Medica Salernitana 1000 жыл шамасында, оның ішінде Салерноның Трота сияқты әйелдерге берді. Бұл дәреже 1137 жылы Роджер II Сицилиялық және 1231 жылы император Федерико II Мельфи конституциясында заңды түрде бекітілді. 1231 жылғы Конституциялардың үшінші кітабының XLIV LXXXIX тармақтарында дәрігерлік қызметті (medicus) тек медициналық дипломға ие дәрігерлер ғана атқаруға құқылы екені, яғни Schola Medica Salernitana мектебі берген Licentia Medendi (медицина практикасына лицензия) иегерлері ғана атқаруға болатыны белгіленді (медицина саласында диплом беруге уәкілетті жалғыз мектеп). Бұл дәреже үш жылдық логика оқуынан, бес жылдық медициналық білімнен кейін, университет профессорларынан құралған комиссия алдындағы емтиханды, тәжірибелі дәрігермен бір жылдық тәжірибе жинаудан және Корольдік және Провинциялық Курия комиссарлары алдындағы қорытынды емтиханнан өтуден кейін берілді. Англияда университет медицинасы MB біліктілігімен, ал Шотландияда M.D. дәрежесімен аяқталды. Бірақ 19 ғасырдың ортасында медициналық практиканы реттейтін мемлекеттік органдар Шотландияда да, Англияда да дәрігерлерден медицина және хирургия бакалавры (MB BS / MBChB / MB BChir / BM BCh және т.б.) екі дипломды талап етті. Солтүстік Американың медицина мектептері Шотландияның ежелгі университеттерінің дәстүрін қабылдап, 18 ғасырдың соңынан бастап MB орнына M.D. атағын беруге көшті. Нью-Йорктегі Колумбия университетінің дәрігерлер мен хирургтар колледжі (сол кезде Король медицина колледжі деп аталған) MB орнына M.D. дәрежесін берген алғашқы американдық университет болды. Медицина докторы дәрежесін берген Солтүстік Америкадағы алғашқы медициналық мектептер – Колумбия, Пенн, Гарвард, Мэриленд және МакГилл. Осы алғашқы Солтүстік Америка медицина мектептерінің көпшілігі Англия мен Шотландияда білім алған дәрігерлер мен хирургтардың күшімен құрылды. Көптеген елдерде медицина докторы дәрежесі иесі медициналық практикамен айналысуға автоматты түрде құқылы емес. Әдетте, дәрігер ауруханада бір жылдық жалпы медициналық білім алуы керек, содан кейін медицинаның нақты бір саласында кемінде үш жылдық ординатурадан өтуі керек, және соңында өз құзыретінде лицензиялық емтихан тапсыруы керек. 1860 жылдары Бостондағы Жаңа Англия әйелдер медициналық колледжі «Дәрігер әйел» немесе Medicinae Doctrix деген әйелдік атауды да қолданды.

The first medical degrees were awarded by the Schola Medica Salernitana around the year 1000, including to women such as Trota of Salerno. The degrees received legal sanction in 1137 by Roger II of Sicily and in 1231 by Emperor Federico II, in the Constitution of Melfi. In the titles XLIV LXXXIX of the third book of the Constitutions of 1231, it was established that the activity of a physician (medicus) could only be carried out by physicians holding a medical degree, the Licentia Medendi (license to practice medicine), by the Schola Medica Salernitana (the only school in the kingdom authorized to award degrees in medicine). This degree was awarded after a curriculum composed of three years of study of logic, five years of medical studies, an examination of a commission composed of the professors of the university, a one year apprenticeship with an expert doctor, and a final examination before the commissioners of the Royal Curia and the Provincial Curias. University medical education in England culminated with the MB qualification, and in Scotland the M. D., until in the mid 19th century the public bodies who regulated medical practice at the time required practitioners in Scotland as well as England to hold the dual Bachelor of Medicine and Bachelor of Surgery degrees (MB BS/MBChB/MB BChir/BM BCh etc.). North American medical schools switched to the tradition of the ancient universities of Scotland and began granting the M. D. title rather than the MB beginning in the late 18th century. The Columbia University College of Physicians and Surgeons in New York (which at the time was referred to as King's College of Medicine) was the first American university to grant the M. D. degree instead of the MB. Early medical schools in North America that granted the Doctor of Medicine degrees were Columbia, Penn, Harvard, Maryland, and McGill. These first few North American medical schools that were established were (for the most part) founded by physicians and surgeons who had been trained in England and Scotland. In most countries having a Doctor of Medicine degree does not mean that the individual will be allowed to practice medicine. Typically a physician must go through a year of general medical education in a hospital as an intern and then a residency for at least three years in a specific field of medicine and then take some form of licensing examination in their jurisdiction. A feminine form, "Doctress of Medicine" or Medicinae Doctrix, was also used by the New England Female Medical College in Boston in the 1860s.

Аргентина

Аргентинада дәрігердің бірінші дәрежесі немесе дәрігер дипломаты (Lang es) Солтүстік Американың медицина докторы дәрежесімен тең келеді, бұл алты жылдық қарқынды оқуды, содан кейін әдетте үш немесе төрт жылдық резидентураны қамтиды. Резидентура белгілі бір тәжірибелік саладағы басты мамандық болып табылады және тағылымдама, әлеуметтік қызмет және эпизодтық зерттеулерден тұрады. Медициналық атаққа ие болған жағдайда ғана аспирант медицина докторы дәрежесін алу үшін аккредиттелген медицина докторы бағдарламасы арқылы өтініш бере алады. Австралия Ұлттық Университеті медицина және хирургия докторы (MChD, Medicinae ac Chirurgiae Doctoranda) дәрежесін ұсынады, бұл 4 жылдық кеңейтілген магистратура болып табылады және түлектерді медициналық тәжірибеші немесе хирург ретінде жұмыс істеуге құқық береді.

Австрия

Австрияда медициналық білім (медицина немесе стоматология) толық уақыт бойынша алты жылды алады. Медицинада алғашқы екі жыл анатомия, биология, химия, физика, физиология сияқты медицинаның негізгі салаларын қамтиды, келесі үш жыл төсек басындағы оқыту және медициналық тағылымдамалармен бірге тар мағынадағы барлық медициналық пәндерді қамтиды, ал соңғы алтыншы жыл клиникада жұмыс істеуге толығымен арналған. Осыдан кейін алты жылдық мамандық бойынша оқу (мысалы, ішкі аурулар, педиатрия, ЛОР, патология) немесе төрт жылдық (жалпы тәжірибелік дәрігер) оқу басталуы мүмкін; бұл оқусыз пациенттермен жұмыс істеуге тыйым салынған. Аталған мамандыққа түсу үшін орталық емтихан қажет емес, резидент/интерн ретінде тіркелген орын ғана керек. Австриядағы басқа барлық білім беру сияқты, оқу ақысы жоқ, бірақ міндетті студенттік сақтандыру (жылына шамамен 38 евро) қажет. Медицинаға түсу үшін арнайы емтихан (MedAT, Medizin Aufnahmetest) тапсыру керек, бірақ ол жылдығына бір рет, жазда ғана өткізіледі; емтихан құны 110 евро. 2019 жылы MedAT емтиханына 16443 адам тіркелді, ал 12960 адам емтихан тапсырды. Жыл сайын медицина және стоматология бойынша 1680 университет орны ұсынылады, оның 95% Еуропалық Одақ азаматтарына, ал 75% - Австриядағы жоғары білім беруге қабылдауға құқығы бар үміткерлерге (GCE A levels) бөлiнедi. Көптеген неміс студенттерi өз елдерінде оқуға мүмкіндік алмай, Австрияда медицина оқуға тырысады; осыдан кейін бұл квота енгізіліп, ЕО мақұлдады, себебі олардың көпшілігі бітіргеннен кейін елдеріне оралады. "Doktor" атағы дәрігерлерге (Dr. med. univ., Doctor medicinae universae, Dr. der gesamten Heilkunde = "жалпы медицина докторы") және стоматологтарға (Dr. med. dent., Doctor medicinae dentinae) беріледі, олар докторлық диссертация қорғамайды, бірақ американдық MD немесе DDS сияқты алты жылдық магистрлік білім алады. Дегенмен, олар шамамен 50–100 беттен тұратын дипломдық жұмыс жазуы керек. Бұрынғы уақытта осы атақ ескі оқу ережесіне сәйкес ресми докторлық диссертациямен байланысты болған. Заң 2002 жылы өзгертілді. Олардың кейбіреулері рецензияланған журналдарда жарияланады, ал кейбіреулері жарияланбайды. Медициналық университеттің аспирантурасында үш жылдық оқудан кейін ғылыми доктор (Dr. scient. med., Dr. scientiae medicinae, немесе PhD) алуға болады. Барлық дәрігерлерді "Doktor" деп атауға болады, ал атақ әдетте "Dr." деп қысқартылады. Австрияда күнделікті өмірде, тіпті клиникадан тыс жерлерде дәрігерлерді "Herr/Frau Doktor" (мырза/ханым доктор) деп, әсіресе ауылдық жерлерде, шағын ауылдарда және егде жастағы адамдар арасында, есімдерін атамай, "нағыз дәрігер" деп қарау қалыпты жағдай. Дәрігерлер өздерінің араларында "дәрігер" атауын қолданбай, "Herr Kollege/Frau Kollegin" (әріптесім) деп қана атайды. Басқа дәрігерге үнемі "доктор" деп тіл қату қақтығыс пен қысым көрсету ретінде қарастырылады.

In Austria, medical studies (medicine or dentistry) take six years full time. In medicine, the first two years comprise basic fields of medicine such as anatomy, biology, chemistry, physics, physiology, etc., the next three years consist of all medical fields in the narrower sense with frequent bedside training and medical traineeships while the sixth and last year is dedicated solely to working in a clinic. After this, a specific six year training (e. g. in internal medicine, paediatrics, ENT, pathology) or four year (GP) can be started; without this training, working with patients is forbidden. There is no central placement test for said specialist training, only a board registered spot as a resident/registrar is needed. As with all other studies in Austria, there is no tuition but compulsory students' insurance (approx €38 per year). A specific entrance exam (MedAT, Medizin Aufnahmetest, medicine acceptance test) has to be taken but is open only once a year in summer; a fee of €110 has to be paid. In 2019, 16443 persons registered for the MedAT and 12960 took the test. 1.680 university places for both medicine and dentistry are offered each year with 95% of all places for EU citizens and 75% for applicants with an Austrian higher education entrance qualification/GCE A levels. Many Germans who are denied studying in their home country try to study medicine in Austria; hence this quota was introduced and approved by the EU as most of them leave upon graduation. The title of "Doktor" is granted to physicians (Dr. med. univ., Doctor medicinae universae, Dr. der gesamten Heilkunde = Dr. "of the entire art of healing") and dentists (Dr. med. dent., Doctor medicinae dentinae), who do not possess doctorate degrees, but Master's level 6 year training, similar to the American MD or DDS. although they have to write a diploma thesis of approx. 50–100 pages. In former days the same title was connected to an official doctorate degree in connection with an older study regulation. The law has been changed in 2002. Some of which are published in peer reviewed journals while others are not. A post graduate research doctorate (Dr. scient. med., Dr. scientiae medicinae, or PhD) can be obtained after a three years post graduate study at a medical university. All doctors may be addressed as "Doktor ", and the title is usually contracted to "Dr. ". In many everyday day settings in Austria, also outside the clinic, it is common to address medical doctors solely as "Herr/Frau Doktor" (Mr./Ms./Mrs. doctor) without any specific family name (especially in rural areas and small villages, and by older people), and they are often viewed as the "real doctors". Among themselves, MDs do not use "doctor" as an appellation but just "Herr Kollege/Frau Kollegin" (Mr./Ms/Mrs. = "dear" colleague). Consistent use of "Doktor" when addressing another medical doctor is seen as confrontative and mockery.

Бельгия

Бельгияда алты жылдық оқудан кейін берілетін медицина дәрежесі елдің француз тілінде сөйлейтін бөлігінде "Docteur en Médecine" деп, ал Фландрияда "Master in de geneeskunde" деп аталады. Дәрігерлер елде медициналық практика жүргізу үшін "Ordre des Médecins" ұйымына тіркелуі тиіс. Одан кейін дәрігерлер жалпы тәжірибелік дәрігер болу үшін үш жылдық немесе мамандық алу үшін алты жылға дейін интернатурадан өтуі керек.

Босния және Герцеговина

Босния және Герцеговинада "медицина докторы" (қысқаша "dr. med.") атағы жоғары мектепті бітіргеннен кейін Медицина факультетінде (medicinski fakultet) алты жылдық оқуды аяқтаған соң беріледі.

Ботсвана

Ботсванада жеті жылдық медициналық білім жоғары орта білімді аяқтағаннан кейін және Ботсвана университетіне түсу үшін жеткілікті балл жинағаннан кейін басталады. Ғылымға негізделген немесе STEM мамандықтарын, яғни медицинаны таңдаған студенттер екі жылдық BSc курсына қабылданады, онда олар химия, физика және биология пәндерін оқиды. Осы курс аяқталғанда өте жақсы нәтижелер көрсеткен студенттер медициналық карьераны жалғастырғысы келсе, Медицина мектебіне (университеттің факультеті) іріктеліп алынады. Стандарттар өте жоғары және қабылдау шарттары қатаң, үш-бес мың үміткердің арасынан медициналық білім алуға тек шамамен 50 студент қана қабілетті. Осы мектепте студенттер мамандық таңдап, қандай медициналық карьераны жалғастыруға ниеттенетінін анықтайды. Содан кейін студенттер таңдаған мамандықтарына сәйкес топтарға бөлінеді, білім алады, зерттейді және тәжірибе жинақтайды. Бұл мектепте олар бес жыл бойы MBBS (медицина бакалавры, хирургия бакалавры) дәрежесін алады. Осы бес жылдың алғашқы екі жылы проблемалық оқытуға негізделген интеграцияланған тәсілмен жүзеге асырылады. Ал қалған үш жыл клиникалық бағытта құрылған, медициналық мекемелерде және қоғамда тәжірибе жинақтау мүмкіндігін береді. Бұл батыс медицинасындағы резидентура мен интернатураға балама болып табылады. Интернатураны аяқтағаннан кейін, олар бітіріп, MBBS дәрежесімен және дәрігерлік практика құқығына лицензия алады. Оқуды жалғастырғысы келетін студенттер медицина ғылымы бойынша PhD және магистратура дәрежелерін алуға мүмкіндік алады.

Болгария

Болгарияның медициналық мектептеріндегі алты жылдық медициналық бағдарламаны аяқтаған медицина студенттеріне медицина магистрі академиялық дәрежесі және дәрігер – медицина докторы (MD / MA) кәсіби лауазымы беріледі.

Канада

Канадада медициналық практиканы жүзеге асыру үшін M.D. дәрежесі қажет. АҚШ-тағы сияқты, Канададағы ағылшын тілді провинциялардан келген студенттер төрт жылдық бакалавриатты аяқтағаннан кейін MCAT емтиханын тапсыруы керек, содан кейін олар стандартты төрт жылдық медициналық мектеп бағдарламасына көшеді. Көбінесе, сәтті үміткерлердің көпшілігі Канаданың медициналық мектебіне түсу алдында бір немесе бірнеше дәрежелерді аяқтаған, бірақ оған қарамастан, M.D. және басқа да бірінші кәсіби дәрежелер бакалавр деңгейіндегі біліктілік ретінде қарастырылады. Француз тілді Квебек провинциясы ерекше жағдайды құрайды, ондағы арнайы CEGEP орта білімнен кейінгі оқу орындары бакалавр дәрежесін бермейді, оның орнына колледж білім беру дипломдарын (DEC) ұсынады. Студенттер әдетте денсаулық сақтау, табиғи және қолданбалы ғылымдар немесе экология (соңғысы тек CEGEP Доусон колледжінде бар) сияқты екі жылдық ғылым бағдарламасына жазылады, бұл Квебек университеттеріндегі бір жылдық медицинаға дайындыққа көмектеседі, одан кейін студенттер басқа провинциялардағыдай төрт жылдық оқу бағдарламасын аяқтайды. Нәтижесінде, Квебек студенттері үшін медициналық мектепті бітіруге кететін уақыт бір жылға қысқарады (сегіз жылдың орнына жеті). Тағы бір ерекшелік – Канададағы екі медициналық мектепте ұсынылатын үш жылдық медициналық мектеп бағдарламасы: Макмастер университетінің медициналық мектебі және Калгари университеті. Макгилл университетінің медицина факультеті Канададағы жалғыз медициналық мектеп болып табылады, ол M.D., C.M. дәрежесін беруді жалғастыруда (қысқартылған M.D. C.M.). M.D. C.M. латын тілінен Medicinae Doctorem et Chirurgiae Magistrum деген мағынаны білдіреді, яғни «Медицина докторы және хирургия магистрі». Бітіруден кейін студенттер резиденттурадан өтуге кіріседі. Провинциялық реттеуші органнан тәуелсіз практика лицензиясын алу үшін студенттер Канаданың Медициналық Кеңесінің біліктілік емтиханын тапсырып, Канаданың Медициналық Кеңесінің лиценциаты (LMCC) біліктілігін алуы керек, сондай-ақ тиісті колледждің – Канаданың дәрігерлер мен хирургтар Корольдік колледжінің (мамандар үшін) және Канаданың отбасылық дәрігерлер колледжінің (отбасылық дәрігерлер үшін) мамандықтарын растайтын емтиханын тапсыруы керек.

In Canada, the M. D. is the degree required to practise medicine. Similar to the United States, students in Canada from English speaking provinces must complete four years of a bachelor's degree, then write the MCAT at which point they move into the typical four year medical school curriculum. As a practical matter, nearly all successful applicants have completed one or more degrees before admission to a Canadian medical school, although despite this it is, along with other first professional degrees, the Canadian M. D. is considered to be a bachelor's degree level qualification. The notable exception is the French speaking province of Quebec, where their special CEGEP post secondary institutions do not grant a bachelor's degree, but instead College Education Diplomas (DECs). Students typically enroll in a two year Science Program such as Health Science, Pure & Applied, or Environmental (latter exclusive to CEGEP Dawson College) which lead into the one year med p at Quebec universities, after which students complete the four year curriculum similar to other provinces. This in total means the path to graduation from medical school is one year shorter for Quebec students (seven as opposed to eight). Another exception is the availability of a 3 year medical school curriculum, offered at two medical schools in Canada, the McMaster University Medical School and the University of Calgary. McGill University Faculty of Medicine is the only medical school in Canada that continues to award the M. D., C. M. degrees (abbreviated M. D. C. M.). M. D. C. M. is from the Latin Medicinae Doctorem et Chirurgiae Magistrum meaning "Doctor of Medicine and Master of Surgery". Upon graduation, students enter into a residency phase of training. Prior to obtaining an independent practicing license from a provincial regulatory body, students must complete the Medical Council of Canada Qualifying Examination to obtain the Licentiate of the Medical Council of Canada (LMCC) qualification. and complete the specialty certifying exam from their respective college, the Royal College of Physicians and Surgeons of Canada for specialists and the College of Family Physicians of Canada for family physicians.

Чили

Чилиде медициналық білім орта мектепті бітіргеннен кейін, мемлекеттік немесе жеке университеттерде басталады. Университеттер үміткерлерді ұлттық кіру емтихандары (бұрынғы Университеттерді іріктеу тестісі, қазір жаңа іріктеу тестісіне өтуде) арқылы іріктейді. Мемлекеттік және жеке университеттерде оқу жылына 8000–12000 АҚШ доллары тұрады. Көптеген университеттерде білім беру 7 жылға созылады: алғашқы екі жылы – негізгі ғылымдар, содан кейін үш жыл – клиникаға дейінгі оқу, және соңғы екі жылы – ауруханалар мен амбулаториялық орталықтарда бақылаудағы клиникалық практика (стажировка немесе "internado"). Бітірушілер "Médico Cirujano" мамандығын алады, ол медицина докторына (MD) тең. Бітіргеннен кейін әрбір жаңа дәрігер медициналық білімнің ұлттық емтиханын тапсыруы тиіс, бұл оларға алғашқы медициналық көмек немесе стационарлық көмек көрсететін мемлекеттік мекемелерде медициналық практика жүргізуге мүмкіндік береді. Бұл аталым түлектерге жалпы тәжірибелік дәрігер ретінде жұмыс істеуге құқық береді, ал көптегендері клиникалық немесе клиникалық емес салаларда мамандануды жалғастырады. Барлық медицина мектептері үшін міндетті ұлттық аккредиттеу бағдарламасы бар. Чилиде дәрігерлер әдетте "Доктор" деген сөзбен, одан кейін тегімен аталса, академиялық ортада медициналық атақ PhD-ге теңелмейді. Дегенмен, қоғамдық және отбасылық деңгейде, сондай-ақ күнделікті өмірде оларды көбінесе "нағыз дәрігерлер" деп есептейді.

Қытай

Қытайда Пекин одағы медициналық колледжі, Пекин университетінің денсаулық сақтау ғылымдары орталығы және Шанхай Цзяо Тонг университеті сияқты көптеген беделді ғылыми-зерттеу университеттері сегіз жылдық медицина докторы бағдарламасын ұсынады. Ал медициналық білім берудің басым бөлігі 5 жылдық медицина бакалавры түрінде жүзеге асырылады, оның ішінде 2,5 жыл негізгі ғылымдар мен биомедициналық ғылымдарды оқу және 2,5 жыл клиникалық тәжірибеден өту қарастырылған. Мұндай бағдарламаны бітірген түлектер, егер ауруханада интерн ретінде жұмыс істесе, Қытайда дәрігерлік лицензия алу емтиханына қатысуға құқылы. Көптеген жас дәрігерлер үш жылдық медицина магистрі (клиникалық бағыт) бағдарламасына немесе бес жылдық медицина докторы (клиникалық бағыт) бағдарламасына түсу арқылы білімін жетілдіруге тырысады. Ал кейбіреулері үш жылдық бағдарламаны аяқтағаннан кейін жұмысқа орналасып, немесе жоғарылап, бірнеше жыл жұмыс істеген соң, медицина докторы дәрежесін алу үшін тағы үш жыл оқуға түседі.

Қазақстан

Хорватияда "медицина докторы" (қысқаша "dr. med.") атағы медицина саласында алты жыл оқыған және дипломдық жұмысын қорғаған (клиникалық/клиникалық емес медицина немесе өмір ғылымдары саласындағы студенттердің дербес зерттеуі) үміткерлерге беріледі. Аталған атақ тек дипломдық емтиханды (диссертация қорғау) аға зерттеушілер алқасы және үміткердің ғылыми жетекшісінің қатысуымен сәтті тапсырған жағдайда ғана заңды түрде беріледі. Ол "doktor znanosti" дәрежесіне ("doctor scientiae", қысқартылған "dr. sc.") тең емес, ол PhD дәрежесімен пара-пар.

Куба

Кубада "Doctor en Medicina" (Медицина докторы) атағы жоғары мектепті бітіргеннен кейін Медициналық ғылымдар университетінде алты жылдық оқуды аяқтаған соң беріледі. Медицина 1728 жылы құрылған Реал-и-Понтифициал Универсидад де-Сан-Жеронимо де-Ла-Хавана (қазіргі Гавана университеті) аталған алғашқы кубалық университеттің негізгі төрт мамандығының бірі болды.

Чехия

Чехияда студенттер медициналық мектептің алты жылдық теориялық және клиникалық оқуын аяқтап, мемлекеттік емтихандарды сәтті тапсырғаннан кейін MUDr. (латын тілінде medicinae universae doctor) ғылыми дәрежесімен марапатталады.

Доминикан Республикасы

Доминикан Республикасында бұл "Doctor en Medicina" (Медицина докторы) деп аталады. 1511 жылы испан католик шіркеуі Американың алғашқы университетін қазіргі Доминикан Республикасының астанасы Санто-Домингода құрды және оған Universidad Santo Tomas de Aquino (қазіргі Universidad Autonoma de Santo Domingo) деген ат берді. 1630 жылы осы университет Американың алғашқы медицина докторларын бітірді, соның ішінде кейбір жергілікті американдықтар да болды.

Эквадор

Эквадорда медициналық білім орта мектепті бітіргеннен кейін басталады. Екі мүмкіндік бар: мемлекеттік немесе жеке университеттерге түсу. Жеке және мемлекеттік университеттердің екеуі де түсу емтихандары негізінде үміткерлерді іріктейді. Мемлекеттік университеттерде оқу тегін, ал жеке университеттерде жылына шамамен 6000-12000 АҚШ доллары тұрады. Көптеген университеттерде оқу мерзімі 6 жылды құрайды. Бітіргеннен кейін студенттер университет ұсынатын мамандыққа қарай "médico" немесе "médico cirujano" деген дәреже алады. Екі дәреже де медицина докторы (MD) деңгейімен тең.

Мысыр

Мысырда негізгі медициналық білім – Медицина және хирургия бакалавры (MBBCh), ол алты жылдық медициналық білімді және бір жылдық Ұлттық міндетті интернатура бағдарламасын аяқтағаннан кейін беріледі. Медицина докторы (MD) дәрежесі – Мысырдағы ең жоғары академиялық медициналық дәреже. Бұл – алғашқы медициналық біліктілік (MBBCh) және медицинаның белгілі бір саласы бойынша магистр дәрежесін алғаннан кейін тағайындалатын ғылыми дәреже. Ол әдетте оқу курстарын, клиникалық тәжірибені және диссертация қорғауды қамтиды. Медицина докторы дәрежесі белгілі бір медициналық мамандық бойынша "Консультант дәрігер" лауазымына өтуге мүмкіндік береді.

Эстония

Эстонияда медицина және стоматология бағдарламалары бар тек бір ғана университет бар – Тарту университеті. Медицина бағдарламасы алты жылға созылады, оның ішінде бір жылдық клиникалық тағылымдама бар, бітірушілерге медицина докторы (MD) ғылыми дәрежесі беріледі. Бұл дәреже академиялық тұрғыдан магистр дәрежесімен пара-пар. Одан кейін адам жалпы тәжірибелі дәрігер болып жұмыс істей алады немесе мамандану үшін резиденттура бағдарламасына қабылдана алады. Резиденттура, мамандыққа байланысты, әдетте үштен бес жылға дейін жатады, хирургиялық резиденттура ең ұзағырақ болып есептеледі (5 жыл).

Франция

Жоғары мектепті бітірген соң, кез келген студент медицина университетіне түсуге құқылы (ел бойынша осындай университеттердің саны шамамен 30-ға жуық). 2018 жылға дейін әрбір университетте бірінші курс аяқталғаннан кейін numerus clausus қағидасын іске асыру мақсатында ішкі рейтингтік емтихан өткізілетін. Аталған емтихан мен numerus clausus кейіннен жойылды. Бірінші курс негізінен биофизика және биохимия, анатомия, этика немесе гистология сияқты теориялық пәндерді қамтиды. Бірінші курсты аяқтау, әдетте, өте қиын, үнемі және жақсы оқуды талап етеді. Әр студент тек екі рет әрекет етуге мүмкіндік алады. Мысалы, 2019 жылы Париж Дидро университетімен бірігуге дейін Рене Декарт университеті бірінші курсқа шамамен 2000 студент қабылдаса, numerus clausus сатысынан кейін 300-ге жуық студент қалады. Екінші және үшінші курстар көбінесе теориялық болып табылады, бірақ оқу процесі практикалық сабақтармен (мысалы, медбике ретінде немесе жедел жәрдем бөлімінде тағылымдама, университеттен тәуелді) толықтырылады. Төртінші, бесінші және алтыншы курстарда медицина студенттері "экстерн" деген арнайы мәртебе алады (кейбір университеттерде, мысалы Пьер мен Мари Кюриде, экстерн мәртебесі үшінші курс студенттеріне де беріледі). Олар ауруханада күн сайын таңертең интерн ретінде жұмыс істейді, айына бірнеше түнгі кезекшілікке қатысады және түстен кейін оқиды. Әрбір тағылымдама үш-төрт айға созылады және әртүрлі бөлімдерде өтеді. Медицина студенттері жылына бес апта демалыс алады. Алтыншы курс аяқталғаннан кейін олар ұлттық рейтингтік емтихан тапсыруы керек, нәтижесі олардың болашақ мамандығын анықтайды. Ең жоғары ұпай алған студент бірінші болып мамандық таңдайды, содан кейін екінші, үшінші және т.б. Әдетте, студенттер бесінші және алтыншы курстарда ұлттық емтиханға жақсы дайындалу үшін көп еңбек етеді. Осы жылдары ауруханадағы нақты тәжірибе мен теориялық курстар білім беруді теңестіруге бағытталған. Мұндай экстерндердің орташа айлық жалақысы 100-300 евроны құрайды. Рейтингтік емтихандарды тапсырғаннан кейін студенттер таңдаған мамандықтары бойынша ординаторлыққа түсе алады. Осы сәттен бастап олар жалақы ала бастайды. Медициналық бағдарламаның соңына қарай француз медицина студенттеріне үлкен жауапкершілік жүктеледі және олар диссертация қорғауы тиіс; алайда, докторлық диссертациядан өзгеше, MD диссертациясын жазу үшін жаңа зерттеулер жүргізудің қажеті жоқ. Диссертацияны сәтті қорғағаннан кейін француз студенттері медицина докторының мемлекеттік дипломын (MD) алады. Әрбір жаңа дәрігер өз мамандығын нақтылау үшін арнайы білім беру бағдарламасын (DES) аяқтауы керек. Кейбір студенттер қосымша мамандану үшін диплом (DESC) алуы мүмкін.

After graduating from high school with a Baccalaureat, any student can register at a university of medicine (there are about 30 of them throughout the country). Until 2018, at the end of the first year, an internal ranking examination took place at each of these universities in order to implement the numerus clausus. This ranking examination and the numerus clausus has since been abolished. First year consists primarily of theoretical classes such as biophysics and biochemistry, anatomy, ethics or histology. Passing first year is generally considered very challenging, requiring hard and continuous work. Each student can only try twice. For example, prior to its 2019 merger with Paris Diderot University, the Université René Descartes welcomed about 2,000 students in the first year and only 300 after numerus clausus. The second and third year are usually quite theoretical although the teachings are often accompanied by placements in the field (e. g., internships as nurses or in the emergency room, depending on the university). During their fourth, fifth and sixth years, medical students get a special status called "externe" (In some universities, such as Pierre et Marie Curie, the externe status is given beginning in the third year). They work as interns every morning at the hospital plus a few night shifts a month and study in the afternoon. Each internship lasts between three and four months and takes place in a different department. Med students get five weeks off a year. At the end of the sixth year, they need to pass a national ranking exam, which will determine their specialty. The first student gets to choose first, then the second, etcetera. Usually, students work hard during the fifth and sixth years in order to train properly for the national ranking exam. During these years, actual practice at the hospital and in conjunction with some theoretical courses are meant to balance the training. Such externs' average wage stands between 100 and 300 euros a month. After taking those ranking exams, students can start as residents in the specialty they have been able to pick. That is the point from which they also start getting paid. Towards the end of the medical program, French medical students are provided with more responsibilities and are required to defend a thesis; however, unlike a PhD thesis, no original research is actually necessary to write an MD thesis. At the conclusion of the thesis defense, French medical students receive a State Diploma of Doctor of Medicine (MD, ). Every new doctor must then proceed to a Diploma of Specialised Studies (DES, ) to mark their specialty. Some students may also receive a Diploma of Complementary Specialized Studies (DESC, ).

Грузия

Грузиядағы медициналық университеттер алты жылдық оқу бағдарламасын ұсынады, оның нәтижесінде «Дәрігер» «Медицина докторы (MD)» дәрежесі беріледі – бұл бүкіл әлемде мойындалған еуропалық медициналық диплом. Ең беделді медициналық университеттердің қатарында Батуми мемлекеттік университеті, Тбилиси мемлекеттік медицина университеті, Акаки Церетели атындағы мемлекеттік университеті, Илия мемлекеттік университеті және Грузия университеті бар.

Германия

Медициналық мектепте кемінде алты жыл оқығаннан кейін студенттер соңғы федералдық медициналық емтиханды тапсырады. Бітірушілер медициналық практиканы жүзеге асыруға лицензия алады және дәрігер (Arzt) деген кәсіби атақты иеленеді. Олардың шамамен 60%-ы қосымша медицина докторы (Dr. med.) ғылыми дәрежесін алады. 2010 жылы Еуропалық зерттеулер кеңесі медицина докторы ғылыми дәрежесін өздігінен докторлық зерттеу дәрежесімен теңестірмейтінін шешті, ERC бастау гранттарына іріктеу үшін қосымша дәлелдерді қажет етеді (мысалы, докторлық дәрежесіне теңестірілетін тағайындаманың куәлігі, мысалы, докторлықтан кейінгі тағылымдама). Оқудың толық аяқталуы докторлық дәрежесіне балама деп есептелуі үшін.

Гуана

Гайанада медицина докторы (MD) дәрежесі төрт жылдық немесе бес жылдық оқуды аяқтағаннан кейін беріледі. Тексила американдық университеті, Грин Харт университеті, Американдық халықаралық медицина мектебі, Александр американдық университеті және Линкольн американдық университеті медицина бағдарламаларын ұсынады.

Венгрия

Венгрияда медициналық факультеттің алты жылдық оқуынан кейін, оның ішінде соңғы курста тағылымдамадан өткеннен кейін, студенттерге «okleveles orvosdoktor» (медицина докторы) ғылыми дәрежесі беріледі.

Үндістан

Үндістанда студенттер жоғары мектептен кейін тікелей медициналық мектепке түседі, ал 5,5 жылдан кейін, яғни 4,5 жыл медициналық мектепте оқығаннан соң және 1 жыл міндетті жалпы практикадан кейін, студенттерге MBBS (Медицина және Хирургия Бакалавры) дәрежесі беріледі. MBBS курсына түсу үшін минималды біліктілік баллы болуы және NEET(UG) жалпы қабылдау емтиханындағы үлгерімі ескеріледі, ал оқу орындары каста, экономикалық жағдайы нашар топтар және басқа да квоталар бойынша бөлінеді. Әртүрлі мамандықтарға немесе аспирантураға түсу үшін M.B.B.S. дәрежесін MCI аккредиттеген институттан алу қажет, және бұл INI CET(PG) және NEET(PG) сияқты жалпы қабылдау емтихандарының нәтижелеріне негізделген. Оларға сәйкесінше MD немесе MS (Медицина Докторы немесе Хирургия Магистрі) дәрежелері беріледі. Үндістанда MD немесе MS медицина немесе хирургия саласындағы аспирантураға тең, және осы дәрігерлер мамандар деп аталады. Одан әрі клиникалық және теориялық оқыту Медицина Докторы (DM) немесе MCh (Хирургия Магистрі) дәрежесіне алып келеді, бұл PhD-ға тең деп есептеледі, ал осы дәрігерлер супермамандар деп аталады, емтихан диссертация дайындау және оны қорғаудан тұрады. MD, негізінен, DM курстарына түсу үшін қажет, ол хирургиялық емес сала. MCh үшін MS талап етіледі, ол хирургиялық сала.

Индонезия

Индонезияда "доктор" (д-р.) атағы 3,5–4 жылға дейінгі клиникаға дейінгі оқудан (медицина бакалавры) және 1,5–2 жыл университет ауруханасында клиникалық оқудан (медициналық дәрігер мамандығы бағдарламасы) кейін беріледі. Медицина студенті бағдарламаны кем дегенде бес жыл аяқтағаннан кейін, "Кәсіби медициналық бағдарламадағы студенттердің біліктілік тестісін" (Uji Kompetensi Mahasiswa Program Profesi Dokter немесе UKMPPD) тапсыруы қажет. Егер олар тесттен өтіп, Гиппократ антын қабылдаса, өздерінің аты-жөнінің алдында "Доктор" (dr.) деп аталуға құқылы. "Dr." медицина бітірушілерге қолданылады, ал Dr. (немесе қате түрде DR., яғни Doktor) PhD иелеріне қолданылады. Одан кейін олар бастауыш медициналық көмек көрсететін клиникаларда (Puskesmas) немесе негізгі ауруханаларда бір жылдық стажировкадан өтуі керек, бұл оларға аға дәрігерлердің бақылауымен жалпы тәжірибелік дәрігер ретінде жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Мамандық бойынша білімін одан әрі жетілдіруді қалағандар аспирантураға түсе алады және өздерінің атынан кейін "Маман" деген атау қосады (мысалы: Sp. A – Spesialis Anak = Педиатр). Медицина аспирантурасы резиденттік бағдарламаға тең. Ол үшін үміткерлер төрт жыл бойы оқуы керек, содан кейін ауруханада тағылымдамадан өтеді.

Иран

Иранда медициналық білім орта мектептен кейін басталады. Медицинаға дайындық курсы немесе бакалавр (BSc) дәрежесі талап етілмейді. Үміткерлердің қабылдануы ел бойынша жыл сайын өткізілетін мемлекеттік университеттерге кіру емтиханында алған үлгеріміне байланысты анықталады. Медициналық мектепке түсу конкурстық негізде болады және тек ең жоғары үлгерім көрсеткен студенттер ғана медициналық бағдарламаға қабылданады. Медициналық білімді толық алу 7–7,5 жылға созылады. Оқудың соңғы жылдарында (соңғы 1–2 жыл) медицина студенттері медициналық тақырып бойынша ғылыми зерттеу жұмысын жүргізіп, оны дипломдық жұмыс түрінде қорғауы тиіс. Медицинаны бітірген түлектерге Иранның "Денсаулық сақтау және медициналық білім беру министрлігі" бекіткен "Медицина докторы" (Professional Doctorate in Medicine) атағымен жалпы медицина саласындағы сертификат беріледі. Барлық дәрігерлер ресми түрде жұмыс істеуге кіріспес бұрын "Иранның Медициналық Кеңесінен" лицензия және тіркеу нөмірін алуға міндетті. Одан кейін олар қажетті біліктілікті ұсынатын медициналық оқу орындарында нақты бір медициналық мамандық бойынша біліктілігін арттыра алады.

Израиль

Израильде алты университет медицина мектебі бар, оның ішінде Хайфадағы Технион, Беер-Шевадағы Бен-Гурион университеті, Тель-Авив университеті, Иерусалимдегі Еврей университеті, Сафедтегі Бар-Илан университетінің медицина мектебі және Ариэль университеті. Барлық университеттер еуропалық 6 жылдық үлгіні ұстанады, тек Бар-Илан университеті мен Ариэль университеті АҚШ жүйесіне ұқсас 4 жылдық бағдарламаны ұсынады. Дегенмен, 2009 жылдан бастап Тель-Авив университеті белгілі бір биологиялық ғылымдар бакалавры бар студенттер үшін АҚШ жүйесіне ұқсас 4 жылдық бағдарлама енгізді. Медицина мектептеріне қабылдану талаптары өте қатаң. Израиль студенттерінен орта мектеп аттестатының бағасы 100-ден жоғары болуы және психометриялық емтихан нәтижесі 740-тан аспауы керек, бұл 99-шы пайыздық көрсеткішке сәйкес келеді. Осы талаптарға сай келген үміткерлер Mor және Mirkam MMI жеке тұлғалық тестілеріндегі рейтингтері бойынша іріктеледі. Өтініш білдіргендердің шамамен 30% Mor және Mirkam тестілерін сәтті тапсырып, медицина мектебіне қабылданады. Медициналық білімге деген сұраныс жоғары және артып келеді, ал Израильде дәрігерлердің жетіспеушілігі байқалады. Бұрын Технион медицина мектебі, Бен-Гурион университеті және Тель-Авив университетінің Саклер медицина факультеті АҚШ колледжін бітірген және MCAT емтиханын тапсырған американдық студенттерге арналған 4 жылдық медицина бағдарламаларын ұсынған, олар АҚШ немесе Канадаға оралу алдында Израильде қатаң медициналық білім алуға ниеттенген. Алайда, бұл бағдарламалар Израиль дәрігерлерін оқытуға көбірек ресурстар жұмсау үшін тоқтатылды. 6 жылдық немесе 4 жылдық бағдарламаны аяқтағаннан кейін барлық түлектер Денсаулық сақтау министрлігінен лицензия алу және медициналық практикамен кәсіби түрде айналысу үшін 1 жылдық интернатурадан өтуге міндетті. Резиденттура 4 жыл (ішкі медицина, отбасылық медицина) немесе 7 жыл (нейрохирургия) арасында.

Италия

Италияда Болон процесінен бұрын "Dottore in Medicina e Chirurgia" (әдебиде медицина және хирургия докторы, латынша Medicinae Doctor et Chirurgiae) дәрежесі кем дегенде алты жылдық оқу және клиникалық тәжірибеден кейін, университеттегі бітіру жұмысын қорғаған соң берілетін. Бірақ, 1999 жылы университеттердің бағдарламаларын бакалавриат (бакалавр) және магистратура (магистрлік және докторлық) деңгейлерімен үйлестіру мақсатында қолға алынған Болон процесінің ықпалымен "Dottore in Medicina e Chirurgia" дәрежесі тоқтатылып, "Laurea Magistrale in Medicina e Chirurgia" (Медицина және хирургия магистрі) дәрежесімен алмастырылды. Осы ретте, жаңа Laurea Magistrale a ciclo unico in Medicina e Chirurgia – бұл алты жылдық екінші деңгейдегі магистрлік білім беру бағдарламасы (360 ECTS кредиті), ғылыми зерттеу жұмысын қамтиды және академиялық және заңдық тұрғыдан медицина докторы (М.Д.) немесе медицина ғылымдарының магистрі дәрежесімен теңестіріледі.

Латвия

Латвияда негізгі медициналық білім беру алты жылға созылады және медицина докторы (ārsta grāds немесе M. D.) дәрежесін береді. Бұл білім толық уақытты форматта жүзеге асырылады және 240 кредит немесе 360 ECTS ұпайға ие болуға мүмкіндік береді. Латывия біліктілік аясындағы (ЕҚЖ) бұл дәрежеге сәйкес деңгей 7-деңгейге, ал Халықаралық білім берудің стандартты жіктемесінде (ISCED) де 7-деңгейге тең. Бұл деңгейлер осы біліктіліктің магистр деңгейі екенін көрсетеді, бұл Солтүстік Америкадағы М.Д. дәрежесінен өзгеше, себебі ол жоғарырақ бакалавр немесе бірінші кәсіби дәреже болып есептеледі.

Филиппин

Филиппинде медицина докторы – медицина саласындағы бірінші кәсіби дәреже. Филиппиннің медициналық мектептеріне қабылдану үшін, медициналық білім алуға кіріспес бұрын, колледжді бітіру қажет. Бұл, Филиппин медициналық колледждері қауымдастығы және Жоғары білім беру комиссиясы аккредиттеген жеке және мемлекеттік медициналық мектептен 4 жылдық немесе 5 жылдық (стажировкасы қоса) бағдарламаны аяқтау арқылы қол жеткізіледі. Медицина докторы дәрежесі медициналық практика жүргізуге рұқсат бермейді, бірақ осы дәрежеге ие болған адам Кәсіби реттеу комиссиясына тіркелу үшін өтініш бере алады. Стажировканы аяқтағаннан және емтихандарды сәтті тапсырғаннан кейін комиссияға тіркелу Филиппинде медициналық практика жүргізу құқығын береді. Бұдан бөлек, лицензия алған дәрігер медициналық мамандануға түсуге және тиісті медициналық мамандар кеңесі ұйымдастыратын дипломаттық емтихандарды тапсыруға құқылы.

Польша

Польшада "дәрігер" (медицина докторы) немесе "lek." атағы медициналық білім берудің алты жылдық бағдарламасын аяқтағаннан кейін беріледі (студенттер орта мектепті бітіргеннен кейін тікелей түседі) және ол "магистр" дәрежесімен тең. Польшадағы көптеген медицина мектептері ағылшын тілінде медицина бағдарламаларын ұсынады, олар "медицина докторы" (MD) дәрежесін тағайындайды. Ал медицинадағы докторлық академиялық ғылыми дәрежесі, PhD-ға ұқсас, "dr n. med." немесе "медицина ғылымдарының докторы" деп аталады, ал одан да жоғары ғылыми дәреже – "habilitacja"дан кейін "doktor habilitowany nauk medycznych" (dr hab. n. med.). Мамандану ағылшын жүйесіндегі мамандануға ұқсас бағаланады. "dr n. med." атағын алу үшін мамандану міндетті емес, өйткені бұл Польшада кәсіби емес, академиялық атақ.

Румыния

Румыниялық медициналық бағдарламалар алты жылға созылады (клиникалық практиканы қоса алғанда), бұл ұзақ циклдың бірінші кәсіби дәрежесі болып табылады және студенттің жаңа зерттеуіне негізделген диссертация бойынша соңғы лицензиялық емтиханмен (licența) аяқталады. Мамандығы бойынша "Дәрігер" атағы беріледі және түлектер "Дәрігер" деген атақты қолдануға құқылы.

Ресей

Ресейдегі медициналық университеттер алты жылдық оқу бағдарламасын ұсынады, оның нәтижесінде "маман" кәсіби біліктілігі (білімі) беріледі (маман дипломы; медицинада – дәрігер дипломы (медицина докторы)). Ал медицина ғылымдарының докторы (доктор медицинских наук, "doktor medicinskikh nauk", қысқартылған д. м. н.) – бұл жоғары ғылыми докторлық дәреже, оны медицина ғылымдарының кандидатынан кейін алуға болады (соңғысы Ресейде бейресми түрде Ph.D. деңгейімен теңестіріледі).

Сербия

Сербияда медицина докторы дәрежесі жоғары мектепті бітіргеннен кейін медицина мектебінде алты жылдық оқуды аяқтаған соң беріледі, одан кейін дәрежесін толықтыру үшін алты айлық интернатурадан және ұлттық емтиханды сәтті тапсырудан өту қажет.

Сингапур

Американдық Дьюк университетінің Сингапурда орналасқан медициналық мектебі бар (Duke NUS Medical School), және ол өзінің алғашқы кәсіби дәрежесін «Медицина докторы» («MD») деп атаудың Солтүстік Америкалық үлгісін қолданады. Алайда, Сингапур Ұлттық университетінің Yong Loo Lin медицина мектебі бірінші кәсіби дәреже ретінде MB BS тағайындайды.

Словакия

Словакияда медициналық білім беру елдегі төрт медициналық мектепте ұсынылады. Олардың екеуі – Мартиндегі Коменский университетінің, Ессениус медицина мектебінің факультеттері, екіншісі – Братиславадағы Словакия медицина университеті (SZU), ал төртіншісі – Кошицедегі Павел Йозеф Шафарик университеті. Ессениус медицина мектебінде де, Кошицедегі Медицина факультетінде де көптеген халықаралық студенттер бар. Ессениус медицина мектебінде шамамен мыңға жуық халықаралық студент оқиды, олардың көпшілігі Норвегиядан. Медициналық мектептерге түсу емтихан арқылы жүзеге асырылады, ол жылына бір рет өтеді. Оқу бағдарламасы жалпы медицина бойынша алты жылдық бағдарлама болып табылады және қатаң түрде клиникаға дейінгі және клиникалық кезеңдерге бөлінеді. Алғашқы екі жыл клиникаға дейінгі кезең болып табылады және толығымен теориялық білімді қамтиды. Олар жасуша биологиясы, генетика, биофизика, медициналық химия, анатомия, биохимия, гистология, эмбриология және тағы басқа пәндерден тұрады. Үшінші жылдан бастап оқу, факультеттің оқу ауруханасында практикалық оқытумен біріктіріледі, соның ішінде ішкі аурулар, хирургия, педиатрия сияқты маңызды, көп жылдық пәндерді қамтиды. Алтыншы және соңғы курста студент төрт мемлекеттік емтиханды тапсырып, өзіндік диссертациясын қорғауы керек, содан кейін ол MUDr. дәрежесін алып, Словакияда немесе Чехияда тәжірибелік қызмет атқаруға құқылы болады, ал Словакиядан тыс елдерде MD дәрежесімен жұмыс істей алады.

Словения

Словенияда "медицина докторы" (қысқартылған "dr. med.") атағы Словенияның Любляна немесе Марибор қалаларындағы екі медицина факультетінің ("medicinska fakulteta") бірінде алты жылдық оқуды аяқтағаннан кейін беріледі. Осы факультеттерде оқуға тек "gimnazija" гимназиясын "splošna matura" деп аталатын жалпы аттестатпен бітірген студенттер ғана қабылданады.

Оңтүстік Корея

Оңтүстік Кореяда медицина докторы (МД) лицензиясы бар. Оңтүстік Кореяда (Корея Республикасы) медициналық білім алу алты немесе төрт жылға созылады. Алты жылдық бағдарламалар жоғары мектепті бітіргеннен кейін тікелей басталады, ал төрт жылдық бағдарламалар төрт жылдық жоғары білім алғаннан кейін басталады (төрт жылдық бағдарламаны бастау үшін студент бакалавр дәрежесіне ие болуы керек). Алты жылдық жүйедегі алғашқы екі жыл негізгі ғылымдар мен гуманитарлық пәндерді қамтиды.

Тайвань

Тайваньда MD жоғары білімнің деңгейінен асып түсетін, алғаш рет берілетін кәсіби дәреже саналады.

Танзания

Танзанияда MD – бірінші берілетін академиялық дәреже, оны алу үшін бес жыл медициналық мектепте оқу және содан кейін алтыншы жылда интернатурадан өту қажет. Студенттерге Медицина докторы (MD) дәрежесі беріледі. Елдегі танымал медициналық оқу орындарына Мухимбили денсаулық сақтау және оған қатысты ғылымдар университеті (MUHAS), Дар-эс-Салам университеті, Мбея денсаулық сақтау және оған қатысты ғылымдар колледжі (UDSM MCHAS), Додома медицина және стоматология мектебі университеті (UDOM) және Католик денсаулық сақтау және оған қатысты ғылымдар университеті (CUHAS) жатады.

Бакалавриатты аяқтағаннан кейін студенттер 3, 4 немесе 5 жылға дейін, таңдаған мамандығына қарай, «Медицина магистрі» резидентурасын тамамдайды. Осыдан кейін студенттер Медицина магистрі дәрежесін алады, одан кейін олар тағы екі жыл бойы супермамандықтарды оқуға түсе алады, содан кейін феллоушып бағдарламасын аяқтайды.

Тайланд

Тайландтағы медициналық білім беру жүйесі алты жылдық еуропалық жүйеге сәйкес келеді, оған негізгі ғылымдар бойынша бір жыл, клиникаға дейінгі дайындықтан екі жыл және клиникалық тәжірибеден үш жыл кіреді. Бітірушілердің барлығы медициналық лицензия алу үшін ұлттық емтихан мен университеттегі кешенді сынақтан өтуі тиіс. Медициналық институтты бітірген жас дәрігерлер басқа ординатураға немесе мамандануға түсуге құқылы болу үшін бір жылдық интернатурадан және екі жылдық ауылдық жердегі міндетті жұмыстан өтеді. Студенттер медицина докторы (MD) дәрежесін алады. Дегенмен, Таиландта бұл дәреже магистрлік деңгейімен пара-пар. MD дәрежесінен кейін мамандану үшін оқу ауруханаларында кем дегенде төрт-алты жылдық ординатурадан өту және арнайы комиссияның емтиханын сәтті тапсыру қажет. Комиссиямен бекітілген мамандық дәрежесі докторлық дәрежесіне тең.

Тунисі

Тунис Республикасында білім алу барлық тунистік азаматтар үшін және стипендия алған шетелдік студенттер үшін тегін. Ең көне медицина мектебі – Тунис университетінің факультеті. Тунис, Сфакс, Сусс және Монастыр қалаларында төрт медицина факультеті орналасқан. Қабылдау бакалавриат емтиханының нәтижелеріне және жиналған ұпайға байланысты жүзеге асырылады. Қабылдау үшін қажетті ұпай шегі өте жоғары, себебі ол бүкіл елден түскен үміткерлер арасындағы бәсекеге негізделген. Медициналық білім беру бағдарламасы алты жылға есептелген. Алғашқы екі жыл – медицина теориясы (PCEM), ол медицинаға қатысты барлық негізгі ғылымдарды қамтиды. Ал келесі төрт жыл (DCEM) – барлық медициналық мамандықтар бойынша клиникалық пәндерді зерттеуге арналған. Осы төрт жылдың ішінде студент "Externe" статусын иеленеді. Студент күн сайын университеттік ауруханаға барып, барлық бөлімдерде тәжірибе жинауға міндетті. Әр тәжірибе кезеңінен кейін студенттің аталған мамандық бойынша білімін тексеру мақсатында клиникалық емтихан өткізіледі. Осы бес жылдық оқудан кейін екі жылдық интернатурадан өтеді, оның барысында студент дәрігер болып жұмыс істейді, бірақ бас дәрігердің қадағалауында болады. Студент төрт айлық кезеңдер бойынша маңызды және қажетті мамандықтарда тәжірибе жинайды. Одан кейін студент резиденттікке қатысу үшін ұлттық емтихан тапсыруға немесе интернатураны тағы бір жылға ұзартуға құқылы, мұндай жағдайда ол отбасылық дәрігер статусын алады. Резиденттік бағдарлама мамандыққа қарай төрттен бес жылға дейін созылады, ал таңдау ұлттық емтихан нәтижелері бойынша ең жоғары ұпай жинаған абитуриенттерге беріледі. Студент отбасылық дәрігер немесе маман болуды қаласа да, докторлық диссертация жазып, оны комиссия алдында қорғауы тиіс, осыдан кейін "Медицина ғылымдарының докторы" (MD) дәрежесін иеленеді.

Түркия

Түркияда "Tıp Doktoru" (сөзбе-сөз "Медицина докторы") атағы бес жылдық жоғары білім, оның ішінде үш жыл негізгі ғылымдар, екі жыл клиникалық курстар және университет ауруханаларында бір жылдық интернатураны қамтитын, алты жыл үздіксіз оқуды аяқтағаннан кейін беріледі. Университеттер арасында оқытудың ішкі құрылымы мен әдістемесі әртүрлі болғанымен, негізгі және клиникалық ғылымдар арасындағы тік интеграция, пәндер арасындағы көлденең интеграция және студентке бағытталған тәжірибелер кеңінен қолданылатын тәсілдерге айналды. Университетке қарамастан, толық бағдарлама бакалавр және магистр дәрежесін біріктіреді, сондықтан әрбір студент магистр дәрежесімен бітіреді. Медицина докторы атанған түлектер мемлекеттік тағайындалған орындар арқылы жалпы медицинамен айналысуға, "TUS" ( "Tıpta Uzmanlık Sınavı" - Медициналық мамандық емтиханы) деп аталатын мемлекеттік емтихан арқылы резиденттураға түсуге немесе тиісті сала бойынша PhD бағдарламасына қабылдануға құқылы.

Украина

Украинада 2018 жылға қарай медициналық университеттерге білімі бағалаудың жалпыұлттық жүйесінде – EIT (ЗНО, Сыртқы тәуелсіз тестілеу) арқылы тиісті емтихандарды (осы университеттер белгілеген пәндер бойынша) сәтті тапсырған, орта білімді мектеп түлектері рейтинг бойынша қабылдануы мүмкін. Украинаның медициналық университеттері алты жылдық оқу бағдарламасын ұсынады, ол Мемлекеттік кешенді емтиханды сәтті тапсырумен аяқталады. Түлек мемлекеттік стандарттағы "Мамандық дипломын" алады, онда мамандық және біліктілік (мысалы, "Дәрігер") көрсетіледі, немесе мемлекеттік стандартқа сәйкес "Магистр дипломын" алады. Одан кейін, университет ішіндегі рейтингтік бөлім бойынша түлек, тиісті мамандық бойынша тәжірибелі дәрігердің жетекшілігімен екі-үш жылға созылатын практикалық интернатурадан өтуі қажет. Интернатураны сәтті аяқтағаннан кейін, интерн мамандық бойынша емтихан тапсырады, оның ішінде тестілеуден өтеді және Денсаулық сақтау министрлігінің маман-дәрігер куәлігін алады, бұл ресми түрде практикалық қызметке жол береді. Осылайша, американдық MD және украиндық дәрігердің атақтары толық сәйкес келеді. Ал, "Медицина докторы" (көне тілде, ресми емес терминология) дегеніміз – жоғары білімі бар дәрігер екі жылдық аспирантурадан кейін және тиісті зерттеу мерзімінен соң диссертациясын қорғайды (2015 жылға дейін Медицина ғылымдарының кандидаты, ал 2015 жылдан кейін – Ph. D. (2020 жылға дейін)), бұл ағылшын білім беру жүйесіне жақын.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ-та медицина мектептерінен берілетін М.Д. дәрежесі – зерттеуге бағытталған философия докторы дәрежесінен өзгеше кәсіби докторлық дәреже болып табылады және Америка медициналық колледждер қауымдастығы мен Америка медициналық қауымдастығы (АМА) қолдауымен қызмет ететін Медициналық білім беру жөніндегі байланыс комитеті (LCME) арқылы аккредиттеледі. М.Д. дәрежесінен өзге, остеопатия докторы (D.O.) дәрежесі АҚШ-тағы медицина мектептерінде дәрігерлер мен хирургтарға берілетін баламалы кәсіби докторлық дәреже болып табылады. Гаррисонның «Ішкі медицина принциптері» кітабында айтылғандай, «остеопатиялық дәрігерлердің білімі, тәжірибесі, куәліктері, лицензиялары және төлемдері М.Д. дәрігерлерінен ешқандай айырмашылығы жоқ, остеопатиялық медицина мектебінде 4 жыл оқығаннан кейін, олар арнайы және тамырлық мамандықтар бойынша білім алады». АҚШ-та медициналық мектепке түсу өте бәсекелі, және 2019 жылы 53 371 үміткердің ішінде 21 869-ы (≈41%) медициналық мектепке қабылданды. Кейбір медициналық мектептерге қабылдау саясаты студенттердің 4 жылдық бакалавриатты бітіруін міндетті етпесе де (Йель университеті, Эмори университеті, Корнелл университеті, Чикаго университеті және басқалардағы қабылдау шарттарын қараңыз), АҚШ-тағы медицина студенттерінің басым көпшілігі 4 жылдық бакалавриатты бітірген. Олар сонымен қатар Медициналық колледжге түсу емтиханынан (MCAT) өтуі керек. Медициналық мектепті бітіріп, медицина докторы дәрежесін алғаннан кейін студенттер АҚШ медициналық лицензиялық емтиханының (USMLE) 1-қадамын және клиникалық білімнің 2-қадамын тапсыруы тиіс. 2020 жылдан бастап емтиханның 2-қадамындағы клиникалық дағдылар бөлігінің талабы алынып тасталды. М.Д. дәрежесі әдетте 4 жылда алынады және кәсіби докторлық дәреже болып табылады. М.Д. алғаннан кейін, АҚШ-та тәжірибе өткізігісі келетін дәрігерлер кем дегенде 1 жылдық интернатурадан өтуі (PGY 1) және USMLE 3-қадамын тапсыруы керек. Жалпы хирургия немесе ішкі медицина сияқты медицинаның кез келген мамандығында кеңеске сәйкес немесе аккредиттелген мәртебе алу үшін дәрігерлер резидентура түрінде қосымша мамандандырылған оқудан өтеді. Кардиология немесе жұқпалы аурулар сияқты салаларда одан әрі маманданғысы келетіндер стипендияны аяқтайды. Дәрігердің таңдаған саласына байланысты резидентуралар мен стипендиялар М.Д. алғаннан кейін қосымша 3 жылдан 8 жылға дейін оқуды қамтиды. Бұл кезеңді қосымша зерттеу жылдарымен ұзартуға болады, олар 1, 2 немесе одан да көп жылға созылуы мүмкін. М.Д. дәрежесі кәсіби дәреже болғандықтан және зерттеу докторлық дәрежесі (яғни, Ph.D.) болмағандықтан, көптеген М.Д. иегерлері оқу кезінде және бітіргеннен кейін зерттеулер жүргізеді және журналдарда жариялайды. Медициналық және зерттеу оқуын біріктіретін бағдарламалар арқылы М.Д., Ph.D. дәрежесі беріледі. «Зерттеу» жұмысына маманданған дәрігерлер үшін Медициналық зерттеу докторы дәрежесі 1980 жылдардан бері сирек кездеседі, себебі Ph.D. дәрежесі ұлттық және жаһандық деңгейде көбірек танылған. Ұлттық денсаулық сақтау институты (NIH) Медициналық ғалымдарды даярлау бағдарламасы арқылы көптеген университеттерде М.Д., Ph.D. оқу бағдарламаларын қаржыландырады. Кейбір М.Д. иегерлері жартылай зерттеу мансабын таңдап, NIH және Говард Хьюз медициналық институты сияқты басқа да көздерден қаржы алады. АҚШ Білім департаменті мен Ұлттық ғылым қоры М.Д. немесе басқа кәсіби докторлық дәрежелерді зерттеу докторлық дәрежелеріне тең дәрежелердің тізіміне қоспайды.

In the United States, the M. D. awarded by medical schools is a professional doctorate (as opposed to the Doctor of Philosophy degree which requires a focus on research) and is accredited by the Liaison Committee on Medical Education (LCME), an independent body sponsored by the Association of American Medical Colleges, and the American Medical Association (AMA). In addition to the M. D., the Doctor of Osteopathic Medicine (D. O.) is an equivalent professional doctoral degree for physicians and surgeons offered by medical schools in the United States. According to Harrison's Principles of Internal Medicine, "the training, practice, credentialing, licensure, and reimbursement of osteopathic physicians is virtually indistinguishable from those of M. D. physicians, with 4 years of osteopathic medical school followed by specialty and subspecialty training and certification." Admission to medical school in the United States is highly competitive, and in the United States there were 21,869 matriculants to medical school out of 53,371 applicants (≈41%) in 2019. While some medical school admission policies do not require students to complete a four year undergraduate degree (see admission criteria at Yale University, Emory University, Cornell University, University of Chicago, and others), the overwhelming majority of incoming medical students in the United States have completed a four year undergraduate degree. They must also take the Medical College Admission Test (MCAT). Before graduating from a medical school and being awarded the Doctor of Medicine degree, students are required to take the United States Medical Licensing Examination (USMLE) Step 1 and the clinical knowledge Step 2 exam. As of 2020, the requirement of the Clinical Skills portion of the Step 2 exam was removed. The MD degree is typically earned in four years and is a professional doctoral degree. Following the awarding of the MD, physicians who wish to practice in the United States are required to complete at least one internship year (PGY 1) and pass the USMLE Step 3. In order to receive board eligible or board accredited status in a specialty of medicine such as general surgery or internal medicine, physicians undergo additional specialized training in the form of a residency. Those who wish to further specialize in areas such as cardiology or infectious diseases then complete a fellowship. Depending upon the physician's chosen field, residencies and fellowships involve an additional three to eight years of training after obtaining the MD. This can be lengthened with additional research years, which can last one, two, or more years. Even though the M. D. is a professional degree and not a research doctorate (i. e., a Ph. D.), many holders of the M. D. degree conduct research and publish in journals during training and after graduation. Combined medical and research training is offered through programs granting an MD PhD. The grade Doctor of Medical Research for physicians specialized in "research" work has become quite rare since the 1980s with the highly respected Ph. D. being more attractive nationally and globally. The National Institutes of Health (NIH), through its Medical Scientist Training Program, funds M. D. Ph. D. training programs at many universities. Some M. D. s choose a quasi research career and receive funding from the NIH as well as other sources such as the Howard Hughes Medical Institute. The United States Department of Education and the National Science Foundation do not include the M. D. or other professional doctorates among the degrees that are equivalent to research doctorates.

Венесуэла

Венесуэлада орта мектепті бітіргеннен кейін студенттер алты жылдық медициналық бағдарламаға федералдық тағайындауға өтініш бере алады. Венесуэлада бұл дәреже тек мемлекеттік университеттерде беріледі. Кез келген студент Жоғары білім беру министрлігіне өтініш беруге құқылы. Осылайша студент университетте оқуға және медициналық бағдарламаға қабылдануға мүмкіндік алады. Бірінші жыл негізінен теориялық сабақтардан тұрады. Дегенмен, алғашқы күндерден бастап зертханалар мен институттарда тәжірибелік сабақтар өтеді, мысалы биохимия, анатомия (лекциялар мен дисекция үстеліндегі өліктермен оқыту сеанстары кіреді), молекулалық биология, гистология, эмбриология және тағы да көптеген жалпы пәндер. Екінші жыл көбінесе теориялық болып табылады, бірақ көптеген оқыту сеанстары зертханаларда өтеді. Осы жылдарды аяқтағаннан кейін студент адам денесінің құрылысы мен жұмыс істеу қағидаларын біледі. Сондай-ақ, медициналық тәжірибе көрсетіледі, ол университеттің бір семестрі немесе жыл бойына негізгі медициналық көмек орталықтарына баруды қамтиды. Үшінші курста медицина студенттері фармакология, патология және физикалық тексеруді оқуға кіріседі. Бірінші, екінші және үшінші жылдарды сәтті аяқтау әдетте сүзгі ретінде қарастырылады, бұрын қабылданған студенттердің шамамен жартысы өз еркімен оқуды тоқтатады. Төртінші жылғы медицина студенттері ауруханалар мен денсаулық сақтау мекемелеріне барудан бастап практикалық сабақтарға қатысады. Бұл Клиникалық цикл деп аталады, онда олар ішкі медицина, травматология және ортопедия, хирургия, гинекология және акушерлік сияқты мамандандырылған бөлімдерге барып, клиникалық тексеру туралы терең білім алады. Олар медициналық команданың мүшелеріне айналады. Әр таң ауруханада, аптасына бір түнгі кезекшілік және түстен кейін лекциялар болады. Әрбір тәжірибелік кезең төрттен алты айға дейін созылады және әртүрлі бөлімдерде өтеді. Бесінші және алтыншы жылдар өте ұқсас, бірақ бұл жолы олар бұрын алған клиникалық білімдері мен дағдыларын қолданып, пациенттерді тәуелсіз түрде қабылдай бастайды. Алтыншы жылдың соңында олар қатаң бақылаумен дәрігерлік практика емтиханын тапсыруы керек, ол қамтамасыз етілмеген амбулаториялық орталықта немесе мамандандырылған ауруханада өтеді, осылайша дәреже алады. Осы жылдар ішінде оқыту көбінесе ауруханада жүреді. Теориялық курстар оқытуды теңестіру үшін аз ғана болады. Аяқтағаннан кейін олар университет дипломын және Венесуэла Боливар Республикасының "Медициналық хирург" атағын алады, бұл M.D. дәрежесімен теңестіріледі. Сонымен қатар, жаңа құрылған университеттерде берілетін бес жылдық "Médico Integral Comunitario" атағы мен дипломы бар, оны Куба-Венесуэла ынтымақтастық келісімдері бойынша Куба азаматтары басқарады. Бітірушілер өздерінің есімдерінің алдына "Dr." қоюға құқылы, бірақ одан әрі бір жыл ауылдық жерде тәжірибеден өтуі немесе екі жыл мамандандырылған ауруханада оқуы керек. Осылайша, олар Венесуэлада толық лицензиямен медициналық практика жүргізуге және медицина дәрігері ретінде жұмыс істеуге құқылы болады, әдетте жалпы тәжірибелік дәрігер ретінде (8-бап). Осы сәттен бастап оларқа жалақы төленеді. Олар үш немесе бес жылға созылатын мамандандырылған оқуды және тиісті зерттеулер үшін докторлық диссертацияны қорғауды жалғастыра алады, ол әдетте үш жылдан астам уақыт алады.

After graduating from high school in Venezuela students can apply for federal appointment to a six year medical program within a university. Only Public Universities offer this degree in Venezuela. Any student can apply for federal appointment by Ministry of Higher Education. So that, the student is allowed to register at university and follow a medical program. First year consists mainly of theoretical classes. however there are practical experiences since first day in laboratories and institutes, such as biochemistry, anatomy which includes lectures and teaching sessions with cadavers in dissection tables, molecular biology, histology, embryology and many others general subjects. The second year is mainly theoretical, although most teaching sessions take place in laboratories. After completing these years the student knows how the human body is and how it works. There is also a Medical Exercise demonstration which includes a guided visit to primary care centers during a complete semester or year round depending on the university. During the third year medical students start studying pharmacology, pathology, and physical examination. Passing successfully first, second, and the third year is commonly considered a filter, almost half of previously admitted students leave voluntarily. The fourth year medical students enter the field starting to visit hospitals and healthcare services. This is called Pre Clinical Cycle were they acquire deep knowledge about clinical examination visiting specialized units such as Internal Medicine, Trauma and orthopedics, surgery, and gynecology and obstetrics. They start to be members of a medical team. Every morning at the hospital, plus one night shift per week, and lectures in the afternoon. Each internship lasts between four and six months and takes place in a different department. The fifth and sixth years are very similar but this time they applied their previously earned clinical knowledge and skills starting to follow patients independently. At the end of the sixth year, they need to pass a highly supervised medical practice examination in an unserved outpatient center or specialized hospital in order to earn the degree. During these years, there is training at the hospital almost exclusively. Very few theoretical courses are meant to balance the training. Once completed they earn a university degree and a title granted by the Bolivarian Republic of Venezuela as "Medical Surgeon" this is considered equivalent to a M. D degree. There is also a five years program the "Médico Integral Comunitario" title and degree granted by newly created universities and headed by Cuban nationals from the Cuba – Venezuela cooperation agreements. After graduation, recently graduated doctors acquire the right to use Dr. before their names but still must follow a one year exercise in the countryside or a two years training in a specialized hospital. So that, They can be enabled to practice medicine with a full license in Venezuela and the right to work as a medical doctor, generally as a general practitioner (Artículo 8). That is the point from which they also start getting paid. They can follow specialized studies which usually last between three or five years depending on specialization and furthermore a Doctorate degree for relevant research and a thesis, which usually take three or more years.

Бутан

Бутанда төрт-бес жылдық медициналық білім алған дәрігерге тиісті университеттер (көбінесе Шри-Ланка, Үндістан, Таиланд және Бангладеш университеттері) MBBS немесе доктор ғылымы атағын тағайындайды. Бутанның денсаулық сақтау және медициналық кеңесі мойындағаннан кейін, олар елде дәрігер болып жұмыс істейді. Хирургия, медицина, балалар аурулары сияқты мамандандырылған салаларда үш-төрт жылдық ординатураны аяқтағандарға әдетте М.Д. атағы беріледі.

Пәкістан

Пәкістанда MBBS – бакалавриат деңгейі. MD – жоғары докторлық дәреже, ол медициналық университеттер университеттік ауруханада төрттен алты жылға дейінгі резиденттура бағдарламасын сәтті аяқтағаннан кейін беріледі. Көптеген университеттер MD деңгейін ұсынады. MD-ге паралель, MS – хирургиялық сала бойынша төрттен алты жылға дейінгі резиденттура бағдарламасын сәтті аяқтағанда берілетін жоғары докторлық дәреже.

Шри-Ланка

Шри-Ланкада медицина докторы (MD) дәрежесі – Медицина институтының жоғары оқу курсын, емтихандарды және мамандық бойынша оқуды аяқтағаннан кейін берілетін жоғары білім дәрежесі. Шри-Ланкадағы MD дәрежесі клиникалық, параклиникалық және профилактикалық медицина салаларындағы мамандық білімін көрсетеді (мысалы, жалпы медицина, кардиология, нефрология, онкология, микробиология, гематология сияқты параклиникалық және қоғамдық медицина сияқты профилактикалық салалар). MD курсына қатысуға тек 5 ½ жылдық MBBS дәрежесін алған медицина түлектері ғана құқылы. Оқу хирургиялық емес медициналық пәндер бойынша жүргізіледі (мысалы, ішкі медицина, радиология, патология және т.б.). Үш немесе төрт жылдық оқудан және жазбаша түрдегі, жағдайлық және емтихан арқылы емтиханды сәтті тапсырғаннан кейін тиісті мамандық бойынша MD дәрежесі беріледі. Қоғамдық медицина және медициналық басқару салаларында I кезең емтиханы теориялық емтиханнан тұрады, ал дәреже докторлық диссертацияны аяқтағаннан кейін беріледі. Бұл диссертацияны бес жыл ішінде аяқтау қажет. Академиялық диссертацияны сәтті қорғағаннан кейін кандидатқа MD дәрежесі табыс етіледі. MD дәрежесін алған маман, таңдалған мамандыққа немесе тармаққа байланысты, екі-төрт жылдық жергілікті және шетелдік тағылымдамадан өткеннен кейін Медицина институтының тиісті оқу кеңесімен маман ретінде сертификатталады.

Ұлыбритания, Ирландия және кейбір одақтас елдер

Бұл елдерде медициналық практиканы жүзеге асыру үшін алғашқы кәсіби білім деңгейі – Медицина және Хирургия бакалавры (MBBS, MB, MB BCh BAO, BMBS, MBBChir немесе MBChB). Бұл дәреже әдетте төрттен алты жылға дейін оқу және клиникалық тәжірибеден тұрады және Солтүстік Американың MD дәрежесімен теңестіріледі. Ұлыбританияның жоғары білім беру жүйесінде медицина саласындағы бірінші дәрежелі білім беру бағдарламасы бірнеше деңгейді қамтитын оқу және кәсіби практиканың біріктірілген түрі болып табылады. Тарихи себептерге байланысты бұл дәрежелер «Медицина бакалавры, Хирургия бакалавры» деп аталуы мүмкін және MBChB, MBBS немесе BMBS деп қысқартылады. Ұлыбританияда, Ирландияда және көптеген Ұлттар Достастығы елдерінде, сондай-ақ Ұлттар Достастығының қағидаларын сақтайтын Гонконгта MD медицина саласындағы аспирантуралық зерттеу дәрежесі болып табылады. Көптеген университеттерде бұл Ph.D. дәрежесіне ұқсас алғашқы докторлық дәреже болып саналады, диссертация ұсынылғаннан және сәтті қорғалғаннан кейін беріледі. Диссертация толық немесе жартылай уақытпен жүргізілген жаңа зерттеулерден тұруы мүмкін, Ph.D. үшін қарастырылатын қарапайым қадағалаудан кем, немесе бұрын жарияланған жұмыстардың жинағынан құралуы мүмкін. Ұлыбритания немесе Ұлттар Достастығы университетінің MD дәрежесіне үмітткер болу үшін «Медицина бакалавры, Хирургия бакалавры» (мысалы, MBBS, MBChB, BMBS) дәрежесі немесе АҚШ-тың эквивалентті MD дәрежесі болуы керек, сондай-ақ әдетте кем дегенде бес жылдық аспирантуралық тәжірибе қажет. Сондықтан, MBBS/MBChB/BMBS дәрежесін бітірген түлектер докторлық дәрежесіне ие болмайды; алайда, осы дәрежелерді алған дәрігерлер медициналық практика бойынша толық лицензияланғандықтан «дәрігер» деп аталады. Кейбір Ұлттар Достастығы елдерінде осы интерндер «үй дәрігерлері» деп аталады. Дәстүр бойынша, Ұлыбритания мен Ұлттар Достастығында MD жоғары докторлық дәрежесі (DSc-ге ұқсас) болып саналды, ол медициналық зерттеулерге маңызды үлес қосқан жарияланған жұмыстар жинағын ұсынғаннан кейін берілді. Көптеген университеттер қазір оның мәртебесін өзгертті, бірақ бұл жақында ғана болды: мысалы, Кембридж университеті 2012 жылы MedScD жаңа жоғары дәрежесін енгізді (ScD дәрежесіне ұқсас), ол медицина ғылымына немесе медицина өнеріне арналған мансаптың үлесіне негізделген, сонымен қатар MD-ді диссертация негізінде берілетін бастапқы зерттеу докторлығы ретінде қайта белгіледі. 2002 жылы MD дәрежесіне қатысты ережелерді бастапқы докторлық дәрежелерге сәйкес келтірген Оксфорд университеті 2016 жылы өткізілген қаралыстан кейін жоғары докторлық дәрежесі мәртебесін жойды. Кейбір Ұлттар Достастығы мекемелері MD-ді жоғары дәреже ретінде сақтайды, мысалы салыстырмалы түрде жаңа Джеймс Кук университеті. MD (бірінші немесе жоғары докторлық дәрежеде) бұрын жарияланған зерттеулер үшін берілген жағдайда, үміткер әдетте аталған университеттің бірнеше жылдық түлегі немесе штаттан тыс қызметкері болуы керек.

The entry level first professional degree in these countries for the practice of medicine is that of Bachelor of Medicine and Bachelor of Surgery (MBBS, MB, MB BCh BAO, BMBS, MBBChir, or MBChB). This degree typically requires between four and six years of study and clinical training, and is equivalent to the North American MD degree. Due to the UK code for higher education, first degrees in medicine comprise an integrated programme of study and professional practice spanning several levels. These degrees may retain, for historical reasons, "Bachelor of Medicine, Bachelor of Surgery" and are abbreviated to MBChB, MBBS or BMBS. In the UK, Ireland and many Commonwealth countries, as well as Hong Kong which continues to follow Commonwealth practices, the MD is a postgraduate research degree in medicine. At most universities, this takes the form of a first doctorate, analogous to the Ph. D., awarded upon submission of a thesis and a successful viva voce. The thesis may consist of new research undertaken on a full or part time basis, with much less supervision (in the UK) than for a Ph. D., or a portfolio of previously published work. In order to be eligible to apply for an MD degree from a UK or Commonwealth University one must hold either a "Bachelor of Medicine, Bachelor of Surgery" (MBBS, MBChB, BMBS for example) degree, or an equivalent U. S. MD degree and must usually have at least five years of postgraduate experience. Therefore, graduates from the MBBS/MBChB/BMBS degrees do not hold doctorates; however, physicians holding these degrees are referred to as "doctor" as they are fully licensed as medical practitioners. In some commonwealth nations, these interns are designated as "house officers". Traditionally, the MD in the UK and Commonwealth was a higher doctorate (similar to a DSc) awarded upon submission of a portfolio of published work representing a substantial contribution to medical research. Many universities have now changed its status, but this has happened only recently: for example, the University of Cambridge in 2012 introduced a new higher degree of MedScD (more akin to the ScD degree) awarded on the basis of a career's contribution to the science or art of medicine, while redesignating the MD as an initial research doctorate awarded on the basis of a thesis. Oxford, which had changed the regulations for the MD degree to bring it more in line with initial doctorates in 2002, removed its status as a higher doctorate after a review in 2016. Some Commonwealth institutions retain the MD as a higher degree, such as the relatively new James Cook University. In the case where the MD is awarded (either as a first or higher doctorate) for previously published research, the candidate is usually required to be either a graduate or a full time member of staff, of several years' standing of the university in question.

Басқа елдерде баламалы дәрежелер

Бельгиядағы медициналық білім беруде алғашқы үш жылда, теориялық сипатта және университет бакалавриат дәрежесіне дейін, химия, биофизика, физиология, биостатистика, анатомия, вирусология және т.б. сияқты жалпы ғылыми курстар оқытылады. Фландрияда бакалавриатқа түсу үшін үміткерлер *numerus clausus* талаптарына сәйкес емтихан тапсыруы керек. Бакалавр курстарынан кейін студенттер үш жылдық теориялық және клиникалық оқудан тұратын «медицина магистрі» курстарына түсуге рұқсат алады. Жалпы алғанда, алғашқы екі магистрлік жыл теориялық болып табылады және студенттерге адам патологиясы, аурулары мен фармакологиясы үйретіледі. Үшінші жыл түрлі клиникаларда түрлі мамандықтар бойынша тағылымдамадан өтеді. Жетінші, соңғы жыл «арнайылану алдындағы» жыл ретінде қызмет етеді, онда студенттер медициналық мектептен кейін қалаған мамандықтары бойынша арнайы оқытылады. Бангладеште негізгі медициналық білім – MBBS. Орта білім деңгейін (12 жыл) бітіргеннен кейін кандидат MBBS дәрежесін алу үшін кез келген медициналық колледжде 5 жыл медициналық білім алуы керек. Дәреже алғаннан кейін, үміткер бір жылдық тағылымдамадан өтуі керек, содан кейін BMDC (Бангладеш медицина және стоматологиялық кеңесі) аккредитациясын алып, елде тәжірибе жасауға құқық алады. Қытайдың кейбір медициналық мектептері шетелдік студенттерге MBBS, ал барлық медициналық мектептер өз азаматтарына медицина бакалавры дәрежесін береді. Кейбір MD дәрежелері жоғары академиялық зерттеу дәрежелері болып табылады. Колумбияда университеттердің медицина факультеттері 12 семестр бойы «барлық клиникалық және хирургиялық пәндерді» оқығаннан кейін және екі семестрлік тағылымдамадан өткеннен кейін «Medico Cirujano» атағын береді. Дәреже алғаннан кейін дәрігерлер бір жылдық «міндетті әлеуметтік жұмыс» атқарады, ауылдық жерлерде жедел жәрдем дәрігері ретінде жұмыс істейді. Резиденттік бағдарламалардың ұзақтығы мамандыққа байланысты 3–4 жылды құрайды. Чех және словак тілдеріндегі MUDr. (Medicinae Universae doctor немесе doktor medicíny) атағы – медициналық мектептерде алты жылдық магистрлік оқуды аяқтағаннан кейін берілетін кәсіби докторлық дәрежесі. Медицина саласындағы аспирантуралық ғылыми-зерттеу дәрежесі – PhD дәрежесі. Дания мен Норвегияның Candidatus medicinae немесе Candidata medicinae (cand. med.) дәрежесі медициналық білім берудің алты жылдық бағдарламасын аяқтағаннан кейін беріледі, оған студенттер орта мектепті бітіргеннен кейін тікелей түседі. Бағдарламаға әдетте шағын диссертация кіреді. Алайда, cand. med. дәрежесін бұрынғы Дания мен Норвегияның Dr. Med. дәрежесімен шатастырмау керек, ол Ph.D. дәрежесінен бөлек және медициналық зерттеу тәжірибесінің жоғары дәрежесін көрсетеді. Ол әдетте кем дегенде 5–6 түпнұсқалық жарияланымнан тұрады. Финляндияда медициналық білім берудің негізгі мерзімі 6 жылды құрайды, содан кейін медицина мамандығы бойынша диплом беріледі. Грекияда алты жылдық оқудан кейін медицина студенті медицина дәрежесін алады және өзінің аты-жөнінің алдына «Δρ.» (Др.) деген сөзді қоюға құқық алады. Бұл MD атағына тең деп саналады. Косоводе медициналық жоғары оқу орындары бар. Бастауыш сынып оқушылары үш жылдық медициналық орта мектепте оқи алады. Олар үш жылдық медициналық орта мектепті бітіргеннен кейін 4 ай бойы тәжірибеден өтеді. Осыдан кейін олар медбике бола алады немесе Приштинадағы медициналық мекемелерге бара алады, онда дәрігер болу үшін білім алу алты жылға созылады, тәжірибелік сабақтарды қоса алғанда. Мексика мен Перуда медицина мектептері алты немесе жеті жылдық оқуды аяқтағаннан кейін «Título de Médico Cirujano» дәрежесін береді. Бұл оқу бағдарламасына кезекті тағылымдама жылы және мұқтаж жамағатқа көмек көрсетуге арналған әлеуметтік қызмет жылы кіреді. Непалда MBBS дәрежесі беріледі. Бұл – 4,5 жылдық медицина мектебін бітіргеннен кейін және бір жылдық клиникалық тәжірибеден өткеннен кейін берілетін бакалавриат деңгейі. Медициналық мектептердің көпшілігі 3 жылдық білім алуды талап ететін аспирантурадағы М.Д. және М.С. дәрежелерін ұсынады. Докторлық дәрежесінен кейінгі D. M. және M. Ch. соңғы дәрежелері кейбір элиталық оқу орындарында үш жылдық арнайы мамандық бойынша оқығаннан кейін ғана беріледі. Нидерландыда медицинаны оқып жатқан студенттер жоғары оқу орнын алты жыл бітіргеннен кейін ғана диплом алады. Болашақ студенттер медициналық білім алуға орта мектептің ең жоғары деңгейін бітіргеннен кейін тікелей өтініш бере алады; алдыңғы бакалавриат білімі қабылдаудың алғышарты емес. Медицина студенттері үш жылдық емханаға дейінгі дайындықтан, содан кейін үш жылдық клиникалық дайындықтан (co assistentschappen немесе co schappen) емханаларда өтеді. Медициналық факультеттің бірінде (Утрехт университеті) клиникалық оқыту медициналық мектептің үшінші жылынан басталады. Алты жылдан кейін студенттер базисарцен (мамандықталмаған дәрігерлер) болып бітіреді. Болонья процесінің нәтижесінде Нидерландыдағы медицина студенттері үш жылдық медициналық университет курсын сәтті аяқтағаннан кейін бакалавр (BSc) дәрежесін, ал бітіргеннен кейін магистр (MSc) дәрежесін алады. Бітіргеннен кейін дәрігерлер зерттеу докторлығына түсіп, медицина саласындағы PhD дәрежесін алуға құқық алады. Халықаралық қарым-қатынаста голланд медицинасынан бітірген түлектер өздерін MD деп таныстыруы мүмкін. Бұл атақ Нидерландыда ресми түрде берілмесе де, оны пайдалану заңмен рұқсат етілген. Португалияда медициналық тәжірибе жасау үшін медицина магистрі дәрежесі (6 жылдық біріктірілген медицина магистрлік бағдарламасынан кейін беріледі) міндетті. 2007 жылғы Болонья процесінен бұрын осы курс тек лиценциат дәрежесі болды. Алты жылдық бағдарламадан кейін студенттер Ұлттық жіктеу емтиханынан (Prova Nacional de Seriação) өтуі керек, содан кейін бір жылдық жалпы медициналық тағылымдамадан (Ano Comum) өтеді. Тағылымдама аяқталғаннан кейін студенттер аталған емтихан бойынша рейтингісіне және әрбір медициналық мамандыққа ашық орындарға сәйкес қалаған медициналық мамандықтарына орналастырылады. Әрбір студент медициналық тағылымдаманы аяқтағаннан ғана қадағалаусыз медициналық тәжірибе жасауға рұқсат алады. Медицина бойынша біріктірілген магистрлік бағдарламаға түсу орта мектепті бітіргеннен кейін студенттің бағасына сүйене отырып жүзеге асырылады. Әр жылы Португалияда сегіз түрлі медицина мектебінде шамамен 1800 жаңа медицина студенті оқиды. Суданда медициналық мектептердің көпшілігінде берілетін дәреже – медицина бакалавры және негізгі хирургия (MBBS). Ағылшын медициналық оқыту жүйесіне негіделген мектептерде дәреже алты жылдық оқудан кейін беріледі. Американдық жүйеге көшкен мектептер студенттерге бес жылдың ішінде MBBS дәрежесін береді. Швецияда медициналық білім беру бес жарым жылдық жоғары оқу орнының бағдарламасымен басталады, оның ішінде емтихандарды сәтті тапсыру, теориялық және практикалық элементтерді қамтиды. Университетке байланысты, осы кезеңде зерттеу диссертациясын да аяқтау қажет. Бұл «Медицина ғылымдары магистрі» (Läkarexamen) дәрежесіне әкеледі. Одан кейін Ұлттық денсаулық сақтау және әл-ауқат басқармасы медициналық лицензия алу үшін (Läkarlegitimation) кем дегенде 18 айлық клиникалық тағылымдаманы (AT (Allmäntjänstgöring)) талап етеді, бұл Швециядағы медицина докторына (MD) тең дәрежелі болып табылады. Бұл тағылымдама хирургия (3–6 ай), ішкі аурулар (3–6 ай), психиатрия (үш ай) және отбасылық медицина (алты ай) бөлімдерін қамтиды. Тәжірибе жасауға лицензия алғаннан кейін дәрігер мамандық бойынша оқуға өтініш бере алады. Швецияда қазіргі таңдағы 52 мойындалған медициналық мамандықтар бар. Мамандық бойынша оқу (ST (Specialiseringstjänstgöring)) ең болмағанда бес жылға созалады, оны аяқтағаннан кейін ресми мамандыққа ие болуға құқық беріледі.

In Belgian medical education, in the first three years, which are theoretical in nature and lead to a university bachelor's degree, general scientific courses are taken such as chemistry, biophysics, physiology, biostatistics, anatomy, virology, etc. To enter the bachelor course in Flanders, prospective students have to pass an exam, as a result of the numerus clausus. After the bachelor courses, students are allowed to enter the 'master in medicine' courses, which consist of three years of theoretical and clinical study. In general, the first two master years are theoretical and teach the students human pathology, diseases and pharmacology. The third year consists of internships in a wide range of specialities in different clinics. The seventh, final year serves as a kind of 'pre specialization' year in which the students are specifically trained in the specialty they wish to pursue after medical school. In Bangladesh, the basic medical degree is the MBBS. After completing the intermediate level of education (12 years) the candidate must undergo 5 years of medical training in any medical college to achieve the MBBS degree. After obtaining the degree, the candidate needs to undergo one year of internship to obtain BMDC (Bangladesh medical and dental council) accreditation in order to practice in the country. In mainland China, some medical schools award MBBS to foreign students while all medical schools award Bachelor of Medicine to nationals. Some MD degrees are higher academic research degrees. In Colombia, the medicine faculties of the universities awards the title of "Medico Cirujano" after taking 12 semesters of studies on "all clinic and surgery discipline a two semester on internship. After receiving the degree there is a mandatory year "obliged social work" were the doctors practice as GP in the countryside. Residency programs last between three–four years depends on the specialty. The Czech and Slovak title MUDr. (Medicinae Universae doctor or doktor medicíny) is a professional doctorate granted upon completion of six years pregraduate Master's study at medical schools. The postgraduate academic research degree in medicine is a PhD degree. The Danish and Norwegian Candidatus medicinae or Candidata medicinae degrees (cand. med.) is awarded after completing a six year medical programme, to which students apply directly upon finishing secondary school. The programme usually includes a small thesis. However, the cand. med. degree must not be confused with the previous Danish and Norwegian Dr. Med. degree, which is a separate degree from the Ph. D. and represents a higher degree of medical research experience. It typically consists of at least 5–6 original publications. In Finland, the duration of basic medical education is six years and the course leads to the degree of Licentiate of Medicine. In Greece, after a six year study, a medical student acquires his medical degree and the right to use "Δρ. ", (Dr.) before his name. This is considered equivalent to the MD title. In Kosovo, there are medical high schools. Students from elementary school can choose to attend the medical high school, which lasts three years. When they finish the three years of medical high school, they practice for 4 months. After that, they can be a nurse or they can go to medical facilities in Pristina, with the education there taking around six years, including practice, to become a doctor. In Mexico and Peru, schools of medicine award the "Título de Médico Cirujano" degree after completing either six or seven years of study. This curriculum includes a rotating internship year and a year of social service providing care to an underserved community. In Nepal, a MBBS degree is awarded. This is an undergraduate level degree, which is awarded after completion of 4 1/2 years of medical school followed by one year of clinical internship. Most medical schools also offer postgraduate M. D and M. S. degrees, which requires three years of further training. Post doctorate D. M. and M. Ch. terminal degrees are awarded by a few elite institutions after three more years of super speciality training. In the Netherlands, medical students receive six years of university education prior to their graduation. Prospective students can apply for medical education directly after finishing the highest level of secondary school, vwo; previous undergraduate education is not a precondition for admittance. Medical students receive three years of preclinical training, followed by three years of clinical training (co assistentschappen, or co schappen) in hospitals. At one medical faculty (Utrecht University), clinical training already begins in the third year of medical school. After six years, students graduate as basisartsen (non specialized physicians). As a result of the Bologna process, medical students in the Netherlands receive a bachelor's degree (BSc) after successfully concluding three years of medical university curriculum, and a master's degree (MSc) upon graduation. After graduation, physicians may choose to apply for and complete a research doctorate, earning them a PhD in Medicine. In international communication, Dutch medical graduates may identify themselves as MD. Whilst this title is neither officially awarded nor regulated in the Netherlands, its use is legally permitted. In Portugal, to practice medicine, a master's degree in medicine (awarded after a six year Integrated master's program in medicine) is mandatory. Before the 2007 Bologna Process, the same course was only a Licentiate Degree. After the six year program, students must go through the National Seriation Exam (Prova Nacional de Seriação), and then a year of General Medical Internship (Ano Comum). When the internship ends, the students are placed in their choice of Medical Specialty, according to their ranking in the aforementioned Exam and the vacancies available for each medical specialty. Only when each student finishes the Medical Internship, will they be allowed to practice medicine without supervision. Entry to the Integrated Masters Program in Medicine is done directly after high school, based on the student's grade – each year there are about 1800 new Medical Students in Portugal, in eight different Medical Schools. In Sudan the awarded degree in most of the medical schools is, Bachelor of Medicine and Basic Surgery (MBBS). In schools that are based on the English system of medical teaching, the degree is granted after six years of studying. As for the schools that are adopting the American system, they grant their students the degree of MBBS in only five years. In Sweden, medical education begins with a five and a half year undergraduate university program including the successful completion of examinations, which includes both theoretical and practical elements. Depending upon university, a research thesis must also be completed during this time. This leads to the degree "Master of Science in Medicine" (Läkarexamen). Following this, the National Board of Health and Welfare requires a minimum of 18 months of clinical internship ( AT (Allmäntjänstgöring)) before granting a medical license (Läkarlegitimation) to be fully qualified as the Swedish equivalent to Medical Doctor (MD). This internship consists of surgery (3–6 months), internal medicine (3–6 months), psychiatry (three months) and family medicine (six months). Upon receiving a license to practice, a physician is able to apply for a post to start specialist training. There are currently 52 recognised medical specialties in Sweden. The specialist training (ST (Specialiseringstjänstgöring)) has a duration of minimum five years, which upon completion grants formal qualification as a specialist.

Басқа да жоғары оқу орнынан кейінгі клиникалық білімі

Сондай-ақ, жоғары оқу орнынан кейінгі мамандық бойынша жоғары кәсіби дәреже бар: хирургия магистрі (әдетте ChM немесе MS, бірақ Шотландияда, Ирландияда, Уэльсте және Оксфордта MCh және Кембриджде MChir). Бұл дәрежелердің мазмұны бірдей болғанымен, атауларының өзгешелігі хирургиялық дәрігерлердің (Ұлыбританияда «мырза» деп аталады) бұрынғы MBBS түлектері ретінде алған «доктор» атағына қайта оралу қажеттілігін болдырмайды. Ирландияда негізгі медициналық біліктілік акушерлік мамандығын қамтиды, сондықтан жоғары дәрежелі акушерлік магистрі (MAO) бар. Акушерлік магистрі біліктілігі бұрын Лондонның Дәріханашылар Құрметті Қоғамы (MMSA) арқылы тексерілетін, бірақ 1960 жылдары тоқтатылған. Бұл жағдайда «магистр» термині университет дәрежесін емес, кәсіпшілер гильдияларында кең таралған кәсіби шенді білдіреді. Шығыс Африкада Кения, Танзания және Уганда медицина мектептері үштен алты жылға дейінгі оқудан кейін хирургиялық және медициналық мамандықтар бойынша медицина магистрі (MMed) дәрежесін береді. Эфиопияда студенттер алдымен орта мектепті бітіріп, содан кейін университетке түсу емтиханын тапсырады. Нәтижелеріне (бәсекелестік жоғары) сүйене отырып, медициналық мектепке қабылданады. Соңғы кезде қосымша талап ретінде университетте бір жыл бойы жалпы білім беру курсын оқып, медицинаға түсу үшін тағы бір емтихан тапсыру қажет. Одан кейін студенттер үш жыл бойы анатомия, физиология, биохимия, гистология, эмбриология, патология, фармакология, микробиология және қоғамдық денсаулық сақтаудың басқа да кіші курстарын оқып, клиникалық медицинаны зерттейді. 4-курсқа келген кезде физикалық тексеру мен науқас тарихын алудан бастап, ішкі медицина, хирургия, педиатрия, акушерлік және гинекология сияқты түрлі мамандықтар бойынша екі жылдық клиникалық тәжірибеден өтеді, сондай-ақ психиатрия, офтальмология, дерматология, ЛОР сияқты қосымша мамандықтарды зерттейді. Осы курстарды аяқтағаннан кейін студенттер біліктілік емтиханын тапсырып, бір жыл интернатурадан өтеді, содан кейін жалпы практика дәрігері болып бітіріп, негізгі ауруханаларда екі жыл немесе одан да көп уақыт қызмет етеді. Олар ұлттық резиденттік емтиханды тапсырып, жақсы нәтиже көрсеткен жағдайда мамандықтарына қабылданады. Батыс Африкада Батыс Африка Дәрігерлер Колледжі мен Батыс Африка Хирургтар Колледжі медицина және хирургия салаларында кемінде төрт жылдық ординатурадан кейін Батыс Африка Дәрігерлер Колледжінің (FWACP) және Батыс Африка Хирургтар Колледжінің (FWACS) стипендияларын тағайындайды. Остеопатиялық медицина докторы (DO) дәрежесі АҚШ және Канадада MD дәрежесімен бірдей құқықтар береді және остеопатиялық медицина дәрігерлері толық лицензияланған дәрігерлер болып табылады. MD дәрежесінің иелері MD деңгейіндегі кеңес емтихандарын тапсыруы керек, ал DO иелері DO (COMLEX) немесе MD (USMLE) емтихандарын тапсыра алады. Сонымен қатар, MD-лер MD-ге сәйкес резиденттік және стипендиялық бағдарламаларға қатысуы керек, ал DO-лар MD немесе остеопатиялық (DO) бағдарламаларына қатыса алады. Осының нәтижесінде, АҚШ-тағы Медициналық Білім беру жөніндегі Аккредиттеу Кеңесі (ACGME) медициналық резиденттуралар үшін біртұтас аккредиттеу жүйесіне көшуде. Америкалық MD дәрежесі әлемнің көптеген елдерінде мойындалса, DO дәрігерлері 2012 жылдан бастап шамамен 50 елде медицина мен хирургияның толық спектрін жүзеге асыруға лицензия алған, ал басқа да бірқатар елдерде ішінара құқықтарға ие.

There is also a similar advanced professional degree to the postgraduate MD: the Master of Surgery (usually ChM or MS, but MCh in Scotland, Ireland, Wales and at Oxford and MChir at Cambridge). The equivalence of these degrees, but their differing names, prevents the need for surgeons (addressed as Mr. in the UK) having to revert to the title Dr., which they once held as new MBBS graduates. In Ireland, where the basic medical qualification includes a degree in obstetrics, there is a similar higher degree of Master of the Art of Obstetrics (MAO). A Master of Midwifery was formerly examined by the Worshipful Society of Apothecaries of London (hence MMSA) but fell into abeyance in the 1960s; in this case, the term Master referred not to a university degree but rather a professional rank that is common among craft guilds. In East Africa, the medical schools in Kenya, Tanzania and Uganda award the degree of Master of Medicine (MMed) degree in both surgical and medical specialty disciplines following a three to six year period of instruction. In Ethiopia students first finish high school then take a university entrance exam then based on their result (it is highly competitive) then start medical school. Recently, there is a further requirement to take another one year in university studying a common course and then take another exam to join medicine. After that the students begins studying preclinical medicine for three years studying anatomy, physiology, biochemistry, histology, embryology, pathology, pharmacology, microbiology and other minor courses of public health then at 4th year students join the clinical rotation ranging from physical examination and history taking to different specialities like internal medicine, surgery, paediatrics, and obstetrics and gynaecology for two years, and other minor specialities like psychiatry, ophthalmology, dermatology, ENT. After finishing these courses students take a qualification exam and become intern doctors for one year, before graduating as a general practitioner and serving two or more years in primary hospitals. They can then take a national residency exam, and pending good results, join their speciality. In West Africa, the West African College of Physicians and the West African College of Surgeons award the Fellowship of the West African College of Physicians (FWACP) and the Fellowship of the West African College of Surgeons (FWACS) in medical and surgical disciplines respectively after a minimum of four year residency training period. The Doctor of Osteopathic Medicine or DO degree allows the same practice rights in the United States and Canada to the MD degree and Doctors of Osteopathic Medicine are fully licensed physicians. Holders of the MD degree must pass MD level board exams while DO holders can pass either the DO (COMLEX) exam or MD exam (USMLE). Similarly, MDs must attend MD rated residency and fellowship programs while DOs can attend either MD programs or Osteopathic (DO) programs. As a result of this, the Accreditation Council for Graduate Medical Education (ACGME) are currently transitioning to a single accreditation system for medical residencies in the U. S. The American MD degree is also recognized by most countries in the world, while DO physicians are only licensed to practice the full scope of medicine and surgery in approximately 50 countries, as of 2012, with partial rights in a number of other nations.