Америкалық қылмыскер Ричард Аллен Дэвис туралы

Кіріспе

Американдық кісі өлтіруші Ричард Аллен Дэвис (2 маусым 1954 жылы туған) – қылмыстық өтілі Калифорния штатының қайталап қылмыс жасағандарға қатысты "үш рет сотталған жағдайда" заңының және жыныстық қылмыскерлер мен жыртқыштарды міндетті түрде психиатриялық емге жіберу туралы заңның қабылдануына ықпал еткен американдық сотталған кісі өлтіруші. Ол 1996 жылы 12 жасар Поли Клаустың қанына батқан, ерекше жағдайлармен жасалған (ұрлық, қарақшылық, адам ұрлау және 14 жасқа дейінгі балаға қатысты ұятты әрекет жасауға талпыныс) бірінші дәрежелі кісі өлтіруі үшін сотталды. 2024 жылғы қаңтар айының мәліметі бойынша, ол Сан-Квентин мемлекеттік түрмесіндегі изоляторда өлім жазасын күтіп отыр.

Балалық шақ

Дэвис Роберт Дэвис пен Эвелин Смиттің Сан-Францискода туған бес баланың үшіншісі. Оның Дональд пен Рональд есімді екі ағасы және Дарлин мен Патрисия (қайтыс болған) есімді екі қарындасы бар. Ол анасының әжесі Норма Уассон Джонни арқылы Солтүстік Пайют тайпасының мұрагері, ол және оның отбасы әкесі Ла-Хондаға көшкенге дейін біраз уақыт оның үйінде тұрған. Оның балалық шағы қиын жағдайда өтті; екі ата-анасы да зорлық-зомбылыққа бейім, маскүнем болған. Анасы бірде оны және ағаларын темекі тартқаны үшін жазалап, ыстық пешке қолын тигізіп жаққан. Әкесі де "махаббатсыз, қатыгез" деп сипатталған. Анасы үш жасында ойнап жүргенде оның қолын ыстық пешке ұстап қойған. Роберт психикалық тұрақсыздықтан зардап шегіп, көріністер көретін болған; ол үйден шығып, мылтықпен көрінетін нәрселерге атқан. Сондай-ақ ол Ричардты ұрып, бірде жауырынды сындырып, екіншіде ішкі қабырғадан өткізіп жіберген, сондай-ақ басқа балаларға да қатал болғандығы белгілі.

Жасөспірімдік кезең

14 жасында оның 10 жасар әпкесі Патриция аурудан қайтыс болды. Ол жасөспірім шағына келгенде, Дэвис қылмыстық әрекеттерге қатысты. 12 жасында ұрлық және жалған құжат жасау үшін сотқа тартылып, 15 жасында қайтадан ұрлық жасады. Оқудан екінші курста қалды. Психиатрға ұрлық ішіндегі "кернеуді" басатынын айтты. 17 жасында Дэвис мотоцикл ұрлағаны үшін сотқа келгенде, судья оған Калифорния жастар мекемесіне бару немесе АҚШ армиясына қосылу мүмкіндігін ұсынды. Ол соңғысын таңдады және 13 ай қызметтен кейін толық босатылды. 1973 жылдың 12 қазанында Дэвис 18 жасар Марлен Вористің үйіндегі кешке барды. Сол түні Ворис оқтан қайтыс тапты. Оқиға орнынан жеті өлім хаты табылды. Полиция оның өз-өзіне қол жұмсағанын қорытындылады.

Құрықталған күдікті туралы хабарлама 30 минут ішінде таратылды. Бірақ хабарлама тек Сонома округі шерифінің 1-арнасында ғана берілді. Құрықталғаннан кейін бірнеше сағат өткен соң, Петалумадан солтүстікке қарай 32 шақырым жердегі Санта-Розаның ауылдық аймағында, бала күтуші үйіне қайтып бара жатып, жұмыс берушісінің жеке жолында тұрып қалған күдікті көлікті байқады. Ол үй иесіне телефон соғып, қызымен бірге кетіп қалуға шешім қабылдады. Питиан жолымен ұзақ жолмен жүргенде, үй иесі Дэвисті көрді. Ол 911 телефонына қоңырау шалып, екі қызметкерді шақырды. Қызметкерлер құрықтау туралы немесе күдіктінің сипаттамасы туралы білмеді, себебі Сонома аңғары бөлімшелері 3-арнада байланысқан. Қызметкерлер Дэвистің жүргізуші куәлігі мен нөмірін тексерді, бірақ іздеу ордері табылмады. Қызметкерлер үй иесін заңсыз кіргендік үшін азаматтық тұтқындауға көндіруге тырысты. Калифорния заңына сәйкес, азамат осындай қылмыс үшін тұтқындауға құқылы. Үй иесі қызметкерлермен бірге көлікке барып: "Мен сізді тұтқындаймын" деуі керек еді. Содан кейін қызметкерлер Дэвисті қамауға алатын. Бірақ үй иесі бас тартты. Қызметкерлер Дэвистің көлігін арыстан шығару үшін сүйреп әкелу машинасын шақырды. Олар машина келгенге дейін мұқият тексерді, бірақ машинада басқа ешкімнің болғанын дәлелдемеді. Бұзушылықтың жалғыз мүмкіндігі - ашық сыра контейнері, бірақ Дэвис қызметкерлермен байланысқан кезде көлік жүргізбеген, ал ашық контейнерді ұстау заңсыз емес. Дэвиске кетуге рұқсат беруден бұрын, оған сыраны құюды бұйрық берді, ал қызметкерлер оның ақпараты бар FI (Field Interrogation) картасын толтырып, тіркелді. 1993 жылдың 28 қарашасында үй иесі ағаш кесушілер ағаштардың бір бөлігін жойғаннан кейін жерін тексеріп жатқанда, құрықтаумен байланысты болуы мүмкін деп ойлаған заттарды тапты. Ол шерифке хабарлап, қызметкерлер мен криминалистерді жіберді. Кейіннен ФБР-дің криминалистикалық зертханасы құрықтау түні дәлел ретінде алынған балет лосинасының жыртылған жұбын тапты. Құрықтау күні аймақтағы қоңырауларды қарап шығу барысында Дэвистің байланысы анықталды, ол екі қызметкердің жеке куәліктерін толтырғандықтан ғана анықталды. Дэвистің жеке басы ашылғаннан кейін, оның қолтаңбасы құрықтау орнында табылды. Бұрынғы баспаның сапасы нашар болғандықтан, билік онымен салыстыра алмады. Сонома округінің шерифтері, Петалума полициясымен және ФБР-мен бірлесіп, қатты жаңбыр кезінде үйді және Питиан жолының маңын іздестірді. Іздеудің алғашқы екі күні мүмкіндігінше тыныш өтті, өйткені Дэвис Калифорнияның Укиа қаласына жақын жердегі индейлік фермасында бақылауда болды. Алғашқы іздеу кезінде ештеңе табылмағандықтан және Дэвистің бақылауы да нәтиже бермегендіктен, оны Клаусты құрықтағаны үшін тұтқындауға шешім қабылданды. Дэвисті Петалума полициясы мен ФБР тергеп жатқан кезде, 3 желтоқсанда үлкен іздеу жұмыстары басталды. Сонома округінің шерифтеріне 24 агенттіктің 500-ден астам іздеу тобының мүшелері көмек көрсетті, олар Калифорнияның Керн округінен және Невада штатының Вашо округінен келген. Өзара көмек көрсету шараларын Калифорния штатының ТЖК (қазір Калифорния губернаторының ТЖК), ФБР криминалистикалық бригадалары және көптеген басқа мемлекеттік және федералды агенттіктер үйлестірді. Бұл іздеу жұмыстары Калифорнияда жүргізілген ең ірі іздеу жұмыстарының бірі болып табылады. Іздеу жұмыстары 4 желтоқсан күніне дейін жалғасты. Іздеу барысында басқа да дәлелдер табылды, бірақ адам денесі табылмады. Іздеу 5 желтоқсан күні жалғасу жоспарланған, бірақ 4 желтоқсан кешкісінде Дэвис Клаусты құрықтағанын және өлтіргенін мойындап, тергеушілерді оның денесіне жетеледі. Ол оны Кловердейл қаласының шекарасынан оңтүстікке қарай шамамен бір шақырым жердегі 101 тас жолының жанындағы беткейге көміп қойған. Қоршау орны іздеу орнынан әуемен 20 шақырым және жолмен 30 шақырым қашықтықта орналасқан. Дэвис Клаусты 1 қазаннан бастап не болғанын айтудан бас тартты. Тергеушілер оған екі адам оны көргенін білгенін қорқынышты деп ойлады. Ол қызметкерлер келгенге дейін оны өлтіргенін және оның денесін көлігі тұрып қалған төбедегі қалың бұталарға жасырғанын айтуға болады. Содан кейін ол көлігі тұрып қалған жерден шамамен 1,5 шақырым қашықтықтағы 12 тас жолына қайтарылып, денесін қайтару үшін кері жүрді. Ол тыныс алуы қиын болған, көп терлеген (суық түнді ескерсек) және қызметкерлермен байланысқан кезде шашында бұтақтар мен жапырақтар болған. Ол жерді алдын ала таңдаған деп саналады, себебі ол оны кездейсоқ бақылаушы байқамайтын болар еді. Жер 101 тас жолынан көрінетін, бірақ қабір көрінбейтін. Ол аптасына бір рет Укиадағы индейлік фермасына барып, соттан тыс бақылаушымен кездесетін, ал ол аймақтағы полиция қызметін байқаған болар еді.

An APB (all points bulletin) with the suspect's information was broadcast within 30 minutes of the kidnapping. The broadcast, however, only went out over Sonoma County Sheriff's Channel 1. Within hours of the kidnapping, in a rural area of Santa Rosa, about 20 mile (32 km) north of Petaluma, a babysitter on her way home noted a suspicious vehicle stuck in a ditch on her employer's private driveway. She phoned the property owner, who decided to leave with her daughter. As she drove down the long driveway to Pythian Road, the owner passed Davis. She called 911 when she got to a service station and two deputies were dispatched on the call. The deputies did not know of the kidnapping or the suspect's description, due to Sonoma Valley units being on Channel 3. The deputies ran Davis's driver's license and license plate number, but they came back with no wants or warrants. The deputies tried to convince the property owner to perform a citizen's arrest for trespassing. Under California law, a civilian may make an arrest for this type of misdemeanor. The property owner would have had to go to the car with the deputies and say "I arrest you." The deputies then would have taken Davis into custody. The property owner refused. The deputies called for a tow truck to get Davis's car out of the ditch. They searched it thoroughly before the arrival of the tow truck and did not find evidence of anyone else in the car. The only possible violation was an open container of beer, but Davis was not driving at the time of the deputies' contact and mere possession of an open container was not illegal. Before Davis was allowed to leave, he was instructed to pour out the beer and the deputies filled out an FI (Field Interrogation) card with his information and the FI card was filed. On November 28, 1993, the property owner was inspecting her property after loggers had partially cleared the area of trees. She discovered items that made her think they may be related to the kidnapping. She called the sheriff's department to report her discovery, and deputies and crime scene investigators were dispatched. A torn pair of ballet leggings were found that were later matched by the FBI Crime Laboratory to the other part of the leggings which were taken as evidence on the night of the kidnapping. A review of calls in the area the day of the kidnapping turned up the contact with Davis, who had only been identified because both deputies had filled out and filed the FI card. Once the identity of Davis was revealed, his palm print at the scene of the kidnapping was also traced to him. Authorities had been unable to match the partial print earlier due to the poor quality of the print left. The Sonoma County Sheriff's Department, in cooperation with Petaluma Police and the FBI, launched a search of the property and the Pythian Road area during a heavy rainstorm. The first two days of the search were kept as low key as possible, since Davis was under surveillance at an Indian rancheria near Ukiah, California. When nothing was found during the initial search and the surveillance of Davis also produced no results, the decision was made to arrest him for the kidnapping of Klaas. While Davis was being interrogated by Petaluma PD and the FBI, a massive search was launched on Friday, December 3. The Sonoma County Sheriff's Department was assisted by over 500 search team members from 24 agencies, coming from as far away as Kern County, California, and Washoe County, Nevada. The mutual aid effort was coordinated by the California State Office of Emergency Services (now known as the California Governor's Office of Emergency Services), FBI Crime Scene teams, and numerous other state and federal agencies. The search remains today as one of the largest ever conducted in California. The search continued through Saturday, December 4. The search effort produced other items of evidence but did not produce any evidence of human remains. The search was planned to continue on Sunday, December 5, but on the evening of December 4, Davis confessed to kidnapping and murdering Klaas and led investigators to her body. He had buried her in a shallow grave just off Highway 101, about a mile south of the city limits of Cloverdale, California. The gravesite is about 20 air miles and about 30 road miles from the search site. Although Davis admitted to strangling Klaas to death, he refused to give investigators a timeline of the events from October 1. Investigators thought he was fearful that both people who passed him would call the sheriff's department. It is believed that he killed her before the arrival of deputies and hid her body in the thick brush on the hillside above where his car was stuck. He then waited for an undetermined period of time after being escorted back to Highway 12, about 1.5 miles from where his car was stuck, and drove back up to retrieve her body. He was reportedly out of breath, sweating profusely (despite it being a cool night), and had twigs and leaves in his hair when contacted by deputies. It is also believed that he had chosen the gravesite in advance, since it would not have been discovered by a casual observer. The gravesite area would be directly visible from Highway 101, but not the grave itself. He had to drive from the Indian Rancheria in Ukiah once a week to meet with his parole officer and he would have seen any police activity in the area.

Сенім

1996 жылдың 5 тамызында Санта-Клара округінің қазылар алқасы өлім жазасын шығарды. Үкім оқылып біткен соң, Дэвис екі қолымен де сот залының камерасына қарағанша, қолмен әдепсіз ым қиды. Кейіннен, ресми түрде сотталғанда ол Полидің оған: "Менің әкемдікіне ұқсатпаңыз" деп айтқандығын айтты. Алайда, Поллидің әкесі Марк оны жыныстық жағынан қорлаған дегенге ешқандай дәлел жоқ. Марк Дэвиске шабуыл жасауға тырысты, бірақ сот орындаушылары оны ұстап қалды, әрі қарай да шу-шу туғызбау үшін сот залынан шығып кетті. Сот төрешісі Томас Хастингс Дэвисті өлім жазасына кесіп, былай деді: "Дэвис мырза, бұл әрқашан судья үшін жағымсыз және эмоционалды шешім. Сендер бүгін маған өте оңайлықпен көмектестіңдер", - деді. 2006 жылдың шілдесінде Дэвис өзінің камерасында есірткі дозасын асырып алғаннан кейін есінен танып қалған күйінде табылды, бірақ қайта тірілді.

Шағым

2009 жылдың 1 маусымында Калифорния Жоғарғы соты Дэвистің өлім жазасын күшінде қалдырды. Дэвис түрмеде берген мойындауының адвокатсыз алынғандықтан жарамсыз деп есептелгенін айтқан болатын. Сот бұл шараны "Мирандаға қарсы Аризона" ісіндегі қауіпсіздік ережесімен негіздеді. Оның адвокаты Филипп Черни журналистерге қайта қарау туралы өтініш беру ниетінде екенін және штаттық және федералдық соттарға хабеас корпус арқылы шағымдануды жоспарлап отырғанын мәлімдеді. 2023 жылдың 23 қыркүйегіне дейін ол Калифорния штатының Сан-Квентин түрмесіндегі қатаң тәртіп орталығында өлім жазасын күтіп отыр.

Салдары

Барлық нүктелер бойынша хабарлама CHP (California Highway Patrol) арнасында таратылды, оны тек CHP радиолары ғана қабылдай алатын. Осы оқиғадан кейін CHP тәжірибесі өзгерді. Радио жүйесі жаңартылып, мұндай хабарламалар енді орталықтандырылған 911 жедел жәрдем көрсету жүйесі арқылы барлық полиция арналарында таратылады. Осы қылмысқа байланысты, Калифорния және басқа АҚШ штаттарының саясаткерлері үш рет сотталғандарға қатысты заңдарды қолдады, ал Калифорнияның үш рет сотталғандар туралы заңы 1994 жылдың 8 наурызында күшіне енді.

Медиа

Тергеу Discovery арнасы «Мотивтер мен өлтіру: Істі шешу: Поли Клясты кім алып кетті?» бағдарламасында (4 маусым, 4 эпизод, 2014 жылдың 22 қазаны) Поли Клястың ұрлануы мен өлтірілуін қайта жаңғыртты. A&E телесериалы «American Justice» «Бостандыққа жіберілген өлтіруші: Поли Клаас өлтірілуі» атты эпизодты шығарды. Бұл эпизод жазалау жүйесінің қылмыскерлерді қайта оңалтудағы қиындықтарын ашады. Дэвис түрмеге бірнеше рет қамалып, босатылып, ұрлықтан бастап, қарақшылыққа дейін түрлі қылмыстар үшін сотталған. Эпизод алғаш рет 1996 жылдың 23 қазанында көрсетілді. Discovery Channel арнасының қылмыстық «FBI Files» сериалының алғашқы эпизоды Поли Клаас ісіне арналған. Эпизодта ФБР агенттерінің дәлелдерді жинау және қылмыскерді ұстау жолындағы ізденісі туралы мәліметтер баяндалады, алғаш рет 1998 жылдың 20 қазанында эфирге шықты. 2022 жылдың 9 мамырында Crime Junkie Поли Клаасқа арналған эпизод шығарды және бұл іс Калифорния штатының «Үш рет сотталған» заңының қалыптасуына қалай ықпал еткенін талқылады. ABC телеарнасы 2023 жылдың 22 қыркүйегінде «Түнде ұрланған» деген атпен Поли Клаас ісіне арналған 20/20 бағдарламасын көрсетті.