Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Азиялық жалпақ нан – Оңтүстік және Батыс Азия наны.
Asian flatbread
the South and West Asian bread
Наан – ашытқы қосылып пісірілген, көбінесе тандырда немесе тавада қуырылған жалпақ нан. Ол жеңіл және сәл кеуекті құрылымымен, сондай-ақ пісіру кезінде пайда болатын алтын қоңыр дақтарымен ерекшеленеді. Наан Иран, Ауғанстан, Орталық Азия, Үндістан субконтиненті, Индонезия, Малайзия, Мьянма және Кариб аймағының ұлттық тағамдарында кең таралған. Наан негізінен ақ немесе бидай ұнынан, әдетте ашытқыдан жасалады, ол қамырдың ішінде ауа қалталарын құрады, нәтижесінде нан жұмсақ және кеуекті болады. Наанды дайындау үшін жылы су, тұз, гхи (сары май), йогурт және қалау бойынша сүт, жұмыртқа немесе бал қосылады. Кейде нан дайындау уақытын қысқарту үшін ашытқының орнына разрыхлитель немесе сода қолданылады. Традициялық пісіру процесінде наан қамырынан шарлар жасап, жайып, содан кейін 480 °C (900 °F) дейін қыздырылған тандырдың ішкі қабырғасына жабыстырылады. Бұл әдіс нанның бірнеше минут ішінде пісіп, қатты қыздырудан қоңыр түске енуіне мүмкіндік береді. Балама ретінде, наанды тава деп аталатын жалпақ табада да пісіруге болады. Нанның бетіне тән қоңыр түс беру үшін табаны от үстінде кері бұруға болады. Пісірілген нан көбінесе гхи немесе маймен жағылып, ыстық күйінде беріледі. Бұл жұмсақ және иілгіш нан әдетте тамақпен бірге беріледі, ол дәмді соустарды, қайнатпаларды, тушқан тағамдарды және каррилерді жинау үшін ыдыс ретінде қолданылады немесе тандырлық тауық сияқты құрғақ тағамдармен бірге тамашалануға болады.
Naan is a leavened, oven baked (usually using a tandoor) or tawa fried flatbread. It is characterized by its light and slightly fluffy texture and golden brown spots from the baking process. Naan is found in the cuisines mainly of Iran, Afghanistan, Central Asia, the Indian subcontinent, Indonesia, Malaysia, Myanmar, and the Caribbean. Primarily composed of white or wheat flour combined with a leavening agent, typically yeast, naan dough develops air pockets that contribute to its fluffy and soft texture. Additional ingredients for crafting naan include warm water, salt, ghee (clarified butter), and yogurt, with optional additions like milk, egg, or honey. Sometimes, baking powder or baking soda is used instead of yeast to reduce the preparation time for the bread. In the traditional baking process inside a tandoor, naan dough is rolled into balls, flattened, and then pressed against the tandoor's inner walls, which can reach temperatures up to 480 °C (900 °F). This method allows the bread to be baked within minutes, achieving a spotty browning due to the intense heat. Alternatively, naan can be prepared on a stovetop using a flat pan known as a tawa. The pan may be flipped upside down over the flame to achieve the characteristic browning of the bread's surface. Once baked naan is typically coated with ghee or butter and served warm. This soft and pliable bread frequently accompanies meals, replacing utensils for scooping up dahls, sauces, stews, and curries, or is enjoyed with dryer dishes like tandoori chicken.
Этимология
"Наан" термині парсы тіліндегі nân (نان) сөзінен туындаған, бұл сөз кез келген нан түрін білдіреді. Бұл сөз Үндістан субконтиненті мен Орталық Азияның көптеген тілдеріне қарыз болып, нанның нақты бір түрін атау үшін қолданыла бастады. Содан кейін термин нанның өзімен бірге бүкіл әлемге тарады. Бұл терминнің ең ерте ағылшын тіліндегі қолданылуы Уильям Тук жазған 1803 жылғы саяхат жазбасында кездеседі. Тук және басқа да ерте дереккөздер оны "nan" деп жазса, "naan" жазуы 1970-ші жылдардың соңынан бері кеңінен таралды.
The term "naan" comes from Persian nân (نان), a generic word for any kind of bread. This word was borrowed into a range of languages in the Indian subcontinent and Central Asia, where it came to refer to a specific type of bread. The term then spread around the globe along with the style of bread itself. The earliest known English use of the term occurs in an 1803 travelogue written by William Tooke. While Tooke and other early sources spell it "nan", the spelling naan has become predominant since the late 1970s.
Оңтүстік Азия
Батыс елдерінде ең көп танылған және қолжетімді наан түрлері Оңтүстік Азиядан шыққан. Наан исламдық Дели сұлтандығы дәуірінде Үндістанға тарады. Аймақта наан туралы ең алғашқы айтылым 1300 жылдарда Үндістанда өмір сүрген индо-парсы суфи ақыны Әмір Хусраудың естеліктерінде кездеседі. Әмір Хусрау мұсылман ақсүйектері жеген наанның екі түрін атап көрсеткен: Наан-и Тунук және Наан-и Танури. Наан-и Тунук жеңіл немесе жұқа нан болса, Наан-и Танури ауыр нан болған және тандырда пісірілген. 1520 жылдары Үндістандағы Моғол дәуірінде наан тек ақсүйектер мен ханшайымдардың ләззат алған тағамы болды, себебі наан жасау өнері санаулы адамдарға ғана белгілі, құрметті дағды саналды және ашытқылы нан жасаудың ұзақ процесі болды. «Айн-и Акбари» кітабында, үшінші Моғол императорының билік кезеңінің жазбаларында да наан туралы айтылады, оны кебабтармен немесе қима еттен жасалған дәмді тағаммен (кхима) бірге жеген. 1700 жылдары наан Оңтүстік Азиядағы Моғол мәдени орталықтарында халыққа кеңінен тарады.
The most familiar and readily available varieties of naan in Western countries are those from South Asia. Naan spread to the Indian subcontinent during the Islamic Delhi Sultanate period. The earliest mention of naan in the region comes from the memoirs of Indo Persian Sufi poet Amir Khusrau living in India during the 1300s AD. Amir Khusrau mentions two kinds of naan eaten by Muslim nobles; Naan e Tunuk and Naan e Tanuri. Naan e Tunuk was a light or thin bread, while Naan e Tanuri was a heavy bread and was baked in the tandoor. During India’s Mughal era in the 1520s, Naan was a delicacy that only nobles and royal families enjoyed because the art of making Naan was a revered skill, known by few and the lengthy process of making leavened bread. The Ain i Akbari, a written record of the third Mughal emperor’s reign, also mentions naan and it was eaten with kebabs or kheema (spiced minced meat) in it. By the 1700s naan had reached the masses in Mughal cultural centers in South Asia.
Индонезия
Индонезияда наан үнді-индонезиялық және араб-индонезиялық қауымдастықтарында, сондай-ақ малай, ачех және минангкабау қауымдастықтарында танымал – басқа роти түрлерімен, мысалы роти канаимен бірге. Бұл тағам әдетте жергілікті жерде роти наан немесе роти нан деп аталады және индонезиялық дәмдеуіштер, мысалы жергілікті татымды сарымсақпен пісіріледі.
In Indonesia, naan is popular in Indian Indonesian and Arab Indonesian communities as well as in Malay, Acehnese and Minangkabau communities–with other variants of roti like roti canai. This dish is usually locally known as roti naan or roti nan and cooked using Indonesian spices, such as garlic with a local taste.
Мьянма
Мьянмадағы наан бья дәстүрлі түрде шайханаларда шай немесе кофемен бірге таңғы ас ретінде беріледі. Ол дөңгелек, жұмсақ және көпіршікті, көбінесе май жағылып, немесе үстіне пияз қосылған кремді (қайнатылған бұршақ) жағылып, немесе бирма карриіне мақтап желеді. Бұл тағам уйғыр аспаразының ажырамас бөлігі болып табылады және қытай тілінде 馕 (náng) деп аталады.
Naan bya in Myanmar is traditionally served at teahouses with tea or coffee as a breakfast item. It is round, soft, and blistered, often buttered, or with creamy (boiled chickpeas) cooked with onions spread on top, or dipped with Burmese curry. It is also an integral part of Uyghur cuisine and is known in Chinese as 馕 (náng).
Жапония
1968 жылы Кандагава Секизай Шокуу (қазіргі таңда тандордың жалғыз отандық өндірушісі) тарапынан насихатталғаннан кейін, наан қазір Жапониядағы үнді стиліндегі карри мейрамханаларында кеңінен қолжетімді, онда наан көбінесе шексіз беріледі. Кейбір мейрамханалар наанның ішіне ірімшік, сарымсақ, пияз және картоп сияқты ингредиенттер қосып пісіреді, немесе оны пицца сияқты әртүрлі қосымшалармен жабады.
After being promoted by Kandagawa Sekizai Shoukou in 1968, which is now the sole domestic manufacturer of tandoors, naan is now widely available in Indian style curry restaurants in Japan, where naan is typically free flow. Some restaurants bake ingredients such as cheese, garlic, onions, and potatoes into the naan, or cover it with toppings like a pizza.
Басқа жерлер
1799 жылы тарихшы және дін қызметкері Уильям Тук «наан» сөзін ағылшын тіліне енгізді. Бүгінде наанды Оңтүстік Азия және Таяу Шығыс тағамдарын ұсынатын мейрамханаларда, сондай-ақ көптеген супермаркеттерде табуға болады. Фьюжн асханасы наанды қолданатын жаңа тағамдарды ұсынды, олардың ішінде наан пиццасы, наан таколары және тіпті наан үстіне берілетін уэвос ранчерос (жұмыртқадан жасалған тағам) бар. Наан пиццасы – бұл дәстүрлі пицца қамырының орнына наанды негіз ретінде пайдаланатын пицца түрі. Нигелла Лоусон сияқты шеф-аспазшылар мен Вегманс сияқты супермаркеттер адамдарға үйде наан пиццасын жасауға арналған рецепттер ұсынады, бірақ бұл әдеттегі дәстүрлі рецепт емес.
In 1799, the word naan was introduced into the English language by historian and clergyman William Tooke. Today, naan can be found worldwide in restaurants serving South Asian and Middle Eastern cuisine, and it is available in many supermarkets. Fusion cuisine has introduced new dishes that incorporate naan, including naan pizza and naan tacos and even huevos rancheros (an egg dish) served over naan. Naan pizza is a type of pizza where naan is used as the crust instead of the traditional pizza dough. Chefs such as Nigella Lawson, and supermarkets such as Wegmans offer recipes for people to make their own naan pizza at home, though it is certainly not traditional.