Мануэль Ривера Моралес: Пуэрто-Риконың ұлы спорт комментаторы

Кіріспе

Пуэрто-Риколық спорт комментаторы Мануэль Ривера Моралес (сондай-ақ "Маноло", "Эль Олимпико", "Мистер Апунтенло" деп те аталады) (14 мамыр 1923 – 25 мамыр 2000) (испан тілінде) – пуэрто-риколық спорт комментаторы, радио хабаршысы және маркетинг сату жөніндегі басшы. Ривера Моралес көптеген адамдар тарапынан Пуэрто-Рико тарихындағы ең үздік спорт комментаторы деп есептеледі. "Эль Олимпиконың (Олимпиялық) жетістіктері оған ұлттық және халықаралық деңгейде танымал болуға мүмкіндік берді және біздің жүректерімізде терең із қалдырды." (Пуэрто-Рико заң шығару органы, 1998 жылғы №228 заң)

Ерте өмір

Ривера Моралес 1923 жылдың 14 мамырында Пуэрто-Риконың Трухильо-Альто қаласында дүниеге келген. 1992 жылдың 22 қарашасында ол Пуэрто-Рико спорттық даңқ залына енгізілді. 1998 жылы Пуэрто-Рико үкіметі Ривераны құрметтеп, маңызды тас жолға оның есімін берді: PR 181 тас жолы, "Expreso Manuel Rivera Morales", сондай-ақ "El Expreso de Trujillo Alto" (Трухильо-Альто тас жолы) деп те аталады.

Мансап

Мануэль Ривера Моралес 1960, 1970 және 1980 жылдары Пуэрто-Рикода бүкіл елге танымал болды. Ол BSN баскетбол ойындарын тікелей эфирде, алдымен радиода, кейіннен теледидарда, әртүрлі хабар таратушылар үшін (ең танымал WAPA TV), Джонни Флорес Монге, Рафаэль Брасеро және Фуфи Сантори сияқты басқа да танымал пуэрторикалық спорт комментаторларымен бірге жүргізді. Ривера Моралес Пуэрто-Риконың мәдени символына айналды: оның көптеген фразалары, оның ішінде көптеген өзі ойлап тапқан сөздері, көптеген пуэрторикалықтар тарапынан қайталанып, күнделікті әңгімелердің бір бөлігіне айналды. 1964 жылы Токиода өткен Олимпиада ойындарында Пуэрто-Рико командасымен бірге радио арқылы ойындарды тікелей эфирде жүргізу үшін барған кезде, оның ерекше стильі көп назар аудартып, жергілікті жапон газеттерінде жарияланды. Жапонияда ол «Әлемдегі ең жақсы және ең драматикалық баяндаушы» медалімен марапатталды. Ол 1960 жылы Римде өткен Олимпиада ойындарында спорт комментаторы ретінде жұмысын бастап, келесі ойындарда да жалғастырды: 1964 Токио, 1968 Мексика, 1972 Мюнхен және 1976 Монреаль. Осы зор Олимпиада тәжірибесінің арқасында ол «Эль Олимпико» (Олимпиадалық) деген лақап атын алды. Сонымен қатар, ол Панамерикалық ойындар мен танымал «Roller Derby» телешоуының (Пуэрто-Риконың испан тіліндегі нұсқасы) баяндамашысы болды. Моралес Пуэрто-Риконың бірнеше баскетболшыларына лақап аттар бергенімен де танымал болды. Мысалы, Хосе Ортизді Ривера Моралес «Эль Конкорд» деп атады. Марио Моралес «Эль Кихоте» (өзінің нағыз атынан гөрі лақап атымен көбірек танымал болды), Хосе Соса «Эль Гальго» (Грейхаунд), Анхель «Качорро» Сантьяго «Эль Оргульо дель Касерио» (Тұрғын үйлер мақтанышы), Гектор «Эль Маго» Блондет (Сиқыршы), Роландо Фрейзер «Эль Принсипе» (Принц), Марио Батлер «Эль Экспресо Панаменьо» (Панама экспресі), Рубен Родригес «Sharp Shooter» және Мартин Анса Моралестен «Эль Сеньор» лақап атын алды. 1970 және 1980 жылдары жергілікті заңдар Пуэрто-Рикода өткізілетін бокс жекпе-жектерін тікелей теледидардан көрсетуге тыйым салды, бұл жанкүйерлерді жекпе-жектерді тікелей көру үшін билеттер сатып алуға ынталандырды. Алайда, олар радио арқылы тікелей эфирде берілді, және Ривера Моралес Пуэрто-Рико радиостанцияларында бокс бойынша танымал комментатор болды. 1970 жылдары ол кәсіби күресті де жариялады. Ол сонымен қатар Норман Х. Давиламен бірге Hipódromo Camarero-дан ат жарыстары туралы хабарлады.

Manuel Rivera Morales gained nationwide fame in Puerto Rico during the 1960s, 1970s and 1980s, when he covered BSN basketball games live, first on radio, and later on television, for various broadcasters (most famously WAPA TV), along other famous Puerto Rican sportscasters such as Johnny Flores Monge, Rafael Bracero and Fufi Santori. Rivera Morales became a cultural icon in Puerto Rico: His phrases, many of which he invented, were commonly repeated by many Puerto Ricans and became part of colloquial Puerto Rican dialogue. When he accompanied the Puerto Rican team that played the 1964 Olympic Games in Tokyo to broadcast the games through radio, his style was so colorful and attracted so much attention that a local Japanese newspaper covered him. In Japan, he was also recognized with a medal as "The World's Best and Most Dramatic Narrator". He started as an Olympic sportscaster in the 1960 Olympics held in Rome and continued during the following games: 1964 Tokyo, 1968 Mexico, 1972 Munich y 1976 Montreal. Due to this vast Olympic experience, he was nicknamed "El Olimpico" (The Olympian). He also was a narrator for the Pan American Games and for the famous "Roller Derby" television show (Puerto Rico's Spanish version). Morales was also recognized for giving nicknames to some of Puerto Rico's basketball players. José Ortiz, for example, was nicknamed "El Concorde" by Rivera Morales. Mario Morales became "El Quijote" (was better known by his nickname than by his real name), José Sosa "El Galgo" (The Greyhound), Angel "Cachorro" Santiago "El Orgullo del Caserio" (The Pride of the Housing Projects), Hector "El Mago" Blondet (The Magician), Rolando Frazier "El Principe" (The Prince), Mario Butler "El Expreso Panameño" (The Panamanian Express), Ruben Rodriguez "Sharp Shooter", and Martín Ansa got the nickname "El Señor" from Morales. During the 1970s and 1980s, local laws established that boxing fights held in Puerto Rico could not be transmitted live on television; this to encourage fans to pay tickets to see the fights live. They were, however, transmitted live by radio, and Rivera Morales also became a well known boxing commentator on the Puerto Rican radio stations. In the 1970s he also announced professional wrestling. He also announced horse racing events from Hipódromo Camarero along with Norman H. Davila, among others.

Өлім

Ривера Моралес 2000 жылдың 25 мамырында қайтыс болды.

Мұра

2020 жылы Ривера Моралес қайтыс болғаннан кейін 21 жыл өткенде және 2020 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында, Пуэрто-Рико әйелдер баскетбол құрамасы өнер көрсеткен кезде оның дауысы естілді. Жасанды интеллектінің көмегімен жүзеге асырылған, қиынға соққан бұл жоба Пуэрто-Риконың «Cervecera de Puerto Rico» компаниясы және Пуэрто-Рико Ұлттық Олимпиада комитетінің серіктестігімен аяқталды.