Кіріспе

Индонезиядағы Сомма жанартауы.

Бромо тауына барудың ең көп таралған жолы – жақын орналасқан Джеморо Лаванг таулы ауылынан. Одан вулканға жаяу шамамен 45 минутта жетуге болады, бірақ ұйымдастырылған джип саяхаты арқылы да баруға болады, онда Пенянджакан тауының (индонезия тілінде: Gunung Penanjakan) панорамалық көрінісіне тоқтаулар кіреді. Пәнжанджакан тауының көрнекті жерлеріне жаяу шамамен екі сағатта жете аласыз. Индонезия вулканология және апаттардан қорғану орталығы, жанартау активтігінің деңгейіне байланысты, кейде Бромо тауына бармау туралы ескерту жасайды. Қасыңдағы Баток тауы, кальдерадағы айқындылығы мен солтүстік шетінен көріністегі Бромо кратерінің алдындағы орнынан кейде қателікпен Бромо тауы деп аталады.

2004 жылғы атылулар

Бром тауы 2004 жылы атқылады. Сол атқылау кезінде жарылған тастарға шалынып екі адам қаза болды.

2011 жылғы атылулар

2011 жылдың қаңтар айының соңында Тенггер кальдерасы әлі де белсенді болды, бұл белсенділік үздіріліссіз, ауытқып жатқан жарылыстармен сипатталды. 2011 жылдың 23 қаңтарында Индонезияның вулканология және геологиялық қауіптерді жеңілдету орталығы (CVGHM; Pusat Vulkanologi dan Mitigasi Bencana Geologi) 2010 жылдың 19 желтоқсанынан бері вулкандық күл мен жанарлы материал жарылыс әрекетінен лақтырылып, кратер маңына күшті жауын-шашын түскенін хабарлады. 21 қаңтардағы үздіріліссіз жарылыстар нәтижесінде Probolinggo ауданындағы Ngadirejo және Sukapura Wonokerto ауылдарында жұқа күл жауды. 2010 жылдың 19 желтоқсанынан бері болған жарылыстардың нәтижесінде түскен вулкандық күлдің күшті жауын-шашыны қалыпты қызметке кедеріс келтірді. 2011 жылдың басында жергілікті экономикаға тиетін әсер және Бромо тауының маңындағы тұрғындар арасында ұзақ мерзімді экологиялық және денсаулық проблемалары туындауы мүмкін деген алаңдаушылықтар күшейді. 2011 жылдың қаңтар айындағы жоғары маусымдық жауын-шашын вулкандық күлдің, құмның және басқа да шығарылған материалдың шөгінділеріне байланысты лахар және лава ағынының қаупін арттырды. Сейсмикалық белсенділік дірілдеулер басым болды, ал тауды бақылау қызметі, Бромо бақылау бекетінен жарылыстың визуальды қарқындылығы мен дыбыстары туралы хабарламалар келіп түсті. Perahu шатқалы, Nganten шатқалы және Sukapura өзенінің жағасында тұратын адамдар лахарлардың болу мүмкіндігі туралы ескертілді, әсіресе Cemorolawang, Ngadisari және Ngadirejo аймақтарында қатты жаңбыр жауған кезде. 21 қаңтар – 22 қаңтар аралығында жарылыстар мен вулкандық дірілдер тіркелді, ал 23 қаңтарда белсенділік басылды. 2011 жылдың 23 қаңтарында сағат 06:00-де Бромо тауындағы дабыл деңгейі III деңгейінде сақталды. 2011 жылдың 23 қаңтарында Бромо тауының маңында тұратын елді мекендер үшін қауіпсіздік аймағы ұсынылды. Туристер мен саяхатшыларға белсенді кратерден белгілі бір радиустың ішінде болмауға кеңес берілді. CVGHM кратерден радиустың шегін көрсететін ескерту белгілері орнатылатынын мәлімдеді. Сурабаядағы Juanda халықаралық әуежайына (IATA:SUB) ұшып келіп, ұшып шығу кезінде сақ болу ұсынылды. CVGHM бетке жабылатын маскалар мен көзді қорғау құралдары үшін қоғамдық орындарды құруды ұсынды. CVGHM сондай-ақ тұрғындарға күлдің шаңғаққа жиналуына және күлдің салмағынан шаңғақтың құлауына себеп болатын жерлерде сақ болуға ескертті. Австралияның Дарвин қаласындағы жанартау күлі жөніндегі ақпараттық орталық 27 қаңтарда Бромо тауына (Тенггер кальдерасы) қатысты бірнеше «Қызыл код» авиациялық күл туралы хабарламалар шығарды. Олар күлдің 18 000 фут (5486 м) (FL180) биіктікте кальдераның оңтүстік-шығысына қарай созылғанын көрсетті. Сол күнігі басқа хабарламаларда бұлттың кейде шығысқа да, оңтүстік-шығысқа да қарай жылғалысы байқалды.

Деформация 2010 жылдың қараша айының соңы - 2011 жылдың қаңтар айының соңы

Индонезияның вулканология және геологиялық қауіптерді азайту орталығы (CVGHM) 2011 жылғы 13 қаңтарда хабарлағандай, tiltmeter өлшеулері арқылы анықталған деформация 2010 жылғы 25 қараша мен 2010 жылғы 14 желтоқсан аралығында 5 микрорадиандық инфляцияны көрсетті, ал 2010 жылғы 15 желтоқсаннан бастап радиалдық және тангенциалдық компоненттерде салыстырмалы түрде тұрақты болды. Электрондық қашықтықты өлшейтін құралдарды қолданып деформацияны өлшеу, белгіленген өлшеу нүктелеріндегі – POS BRO, POS KUR және POS BAT – 2010 жылғы 25 қарашадан 2010 жылғы 20 желтоқсанға дейінгі кезеңдегі бақылауларды 2010 жылғы 21 желтоқсаннан 2010 жылғы 30 желтоқсанға дейінгі кезеңдегі бақылаулармен салыстырды, нәтижесінде POS BAT нүктесінен қашықтық қысқарғаны, яғни инфляция болғаны анықталды. 2010 жылғы 30 желтоқсаннан 2011 жылғы 23 қаңтарға дейінгі бақылаулар салыстырмалы түрде тұрақты деп хабарланды. Индонезияның жанартауларды бақылау бюросы (PVBMG) Бромо тауына шығуға тыйым салатын ескерту жариялады. Кейіннен ескерту шектеу аймағына дейін, содан кейін одан да кеңейтілді, нәтижесінде келушілерге кальдераның түбіне – Sandsea деп белгілі аймаққа – түсуге тыйым салынды.