Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Солтүстік Малуку аралы, Индонезия
Ирандағы ауыл
Island in North Maluku, Indonesia
the village in Iran
Макиан (сонымен қатар Мачиан), жергілікті тұрғындар Кие Бези тауы деп атайды, Индонезиядағы Солтүстік Малуку провинциясындағы Малуку аралдарының бірі – жанартаулы арал. Ол провинцияның ірі аралы Халмахераның батыс жағалауындағы жанартау аралдарының тізбегінің оңтүстік жағына жақын орналасқан, сондай-ақ солтүстікке қарай Моти және Тидоре аралдарының, оңтүстікке қарай Кайоа және Бакан аралдарының арасында жатыр. Арал Солтүстік Малуку провинциясының Оңтүстік Халмахера ауданына қарасты екі ауданды (Пулау Макиан және Макиан Барат) құрайды, оның аумағы 84,36 шаршы километрді құрайды. 2010 жылғы халық санауы бойынша 12 394 адам тұрды, ал 2020 жылғы халық санауы бойынша 14 000-ға жетті. 2022 жылдың ортасы бойынша ресми бағалау бойынша 13 833 адамды құрады. Макиан аралы ауданы (Kecamatan Pulau Makian) 15 ауылдан (desa) тұрады: Далам, Даури, Гитанг, Горуп, Гуруа, Кёвор, Матентенгин, Плоили, Рабутдайё, Сангапати, Сума, Вайгитанг, Вайлоа, Вало және Вайкион. Батыс Макиан ауданы (Kecamatan Makian Barat) Бобаве, Малапат, Матекетен, Омбава, Себелей, Талапаон және Тегоно деген 7 ауылды қамтиды. Арал кең, оның биік шыңы үлкен кең кратерден тұрады, солтүстік-шығыс жағында шағын көл бар. Макианның батыс беткейінде төрт қосалқы конус бар. Макиан жанартауы Кибеси тауы (немесе Кие Беси) деп те аталады.
Makian (also Machian), known to local people as Mount Kie Besi, is a volcanic island, one of the Maluku Islands within the province of North Maluku in Indonesia. It lies near the southern end of a chain of volcanic islands off the western coast of the province's major island, Halmahera, and lies between the islands of Moti and Tidore to the north and Kayoa and the Bacan Group to the south. The island, which forms two districts (Pulau Makian and Makian Barat) within South Halmahera Regency of North Maluku Province, covers an area of 84.36 sq. km, and had a population of 12,394 at the 2010 Census, which rose to 14,000 at the 2020 Census. The official estimate as at mid 2022 was 13,833. Makian Island District (Kecamatan Pulau Makian) consists of the 15 villages (desa) of Dalam, Dauri, Gitang, Gorup, Gurua, Kyowor, Matentengin, Ploili, Rabutdaiyo, Sangapati, Suma, Waigitang, Wailoa, Walo and Waykion. West Makian District (Kecamatan Makian Barat) covers the 7 villages (desa) of Bobawae, Malapat, Mateketen, Ombawa, Sebelei, Talapaon and Tegono. The island is wide, and its high summit consists of a large wide crater, with a small lake on its Northeast side. There are four parasitic cones on the western slopes of Makian. Makian volcano is also known as Mount Kiebesi (or Kie Besi).
Вулкандар тарихы
Макиан жанартауының сирек, бірақ күшті жарылыстары болған, олар аралдағы ауылдарды қиратқан. Оның алғашқы тіркелген жарылысы 1550 жылдары болды. 1646 жылдың 19 шілдесі, 1760 жылдың 22 қыркүйегі және 1861 жылдың 28 желтоқсанындағы жарылыстар жанартаулық жарылыс индексі бойынша 4-ке бағаланған. 1760 жылғы жанартаудың жарылысынан шамамен үш мың адам қаза тапты. Ол 1890 жылы жарылып, 1988 жылдың шілдесіне дейін тыныш күйде болды, содан кейін бірнеше жарылыс аралдың барлық халқын уақытша эвакуациялауға мәжбүр етті, сол кезде он бес мыңға жуық адам тұрды.
Makian volcano has had infrequent, but violent eruptions that destroyed villages on the island. Its first recorded eruption was in the 1550s. The eruptions of July 19, 1646, September 22, 1760 and December 28, 1861 are rated 4 on the Volcanic Explosivity Index. The 1760 eruption of the volcano killed about three thousand inhabitants. It erupted in 1890, and was then dormant until July 1988, when a series of eruptions forced the temporary evacuation of the island's entire population, then about fifteen thousand people.
Тілдер
Бұл аралда Таба және Батыс Макиан тілдері сияқты екі туыс емес тілде сөйлейді. Таба немесе Шығыс Макиан австронезиялық тілдер отбасына, ал Батыс Макиан Батыс Папуа тілдер отбасына жатады.
There are 2 unrelated languages spoken in this island, Taba and West Makian languages. Taba or East Makian belongs to the Austronesian language family, while West Makian belongs to the West Papuan language family.