Тайваньның Алтын жылқы кинофестивалі мен сыйлықтары

Кіріспе

Тайвань кинофестивалі және марапаттау рәсімі – Тайбэй Алтын Ат кинофестивалі және Тайбэй Алтын Ат сыйлықтары Тайванда жыл сайын өткізілетін кинофестиваль және оған байланысты марапаттау рәсімі. Фестиваль мен рәсім 1962 жылы Тайваньдағы Қытай Республикасының (ҚР) Үкіметтік ақпарат басқармасымен құрылған және қазір тәуелсіз ұйым ретінде жүргізіледі. Марапаттау рәсімі әдетте қараша немесе желтоқсан айында Тайбэйде өтеді, бірақ соңғы кезде бұл шара Тайваньның басқа да аймақтарында ұйымдастырылып келеді.

Шолу

1990 жылдан бастап (27-ші марапаттау рәсімі) фестиваль мен марапаттауларды Motion Picture Development Foundation R.O.C. ұйымдастырып, қаржыландырады, ол Тайбэй Алтын Ат кинофестивалінің атқарушы комитетін құрды. Комитет тоғыздан он беске дейін кино зерттеушілерінен және атқарушы кеңестегі кино зерттеушілерінен тұрады, оның құрамына төраға мен бас директор кіреді. Комитет астында бес бөлім жұмыс істейді: ішкі әкімшілік мәселелер, қонақтарды күту және салалық ынтымақтастықпен айналысатын әкімшілік бөлім; іс-шараларды жоспарлау және насихаттау, жарнама және басылымдарға жауапты маркетинг бөлімі; жобалық жиналыстарды ұйымдастырумен айналысатын жобаны ілгерілету бөлімі; конкурс және марапаттау рәсіміне жауапты конкурс бөлімі; фестивальді жоспарлау, фильмдерді іріктеу және кинорежиссерлерді шақыру, субтитрлерді аудару және өндіру, сондай-ақ фестиваль кезіндегі барлық шараларды ұйымдастырумен айналысатын фестиваль бөлімі. Бұл марапаттау рәсімі Тайваньдағы «Оскар» сияқты саналады және 2019 жылы Қытай материгінің бойкотынан бұрын ондаған жылдар бойы қытай тілінде сөйлейтін әлемдегі ең беделді кино марапаттарының бірі болып есептелді. Марапаттарға Тайвань, Гонконг, Қытай және басқа елдерден ұсынылған қытай тіліндегі фильмдер үміткер болады. Бұл Гонконг киносы сыйлығы, Алтын әтеш сыйлығы және Жүз гүл сыйлығымен қатар, қытай тіліндегі кино индустриясындағы ең беделді және құрметті төрт марапаттың бірі. Бұл Тайваньдағы телевизиялық өндіріс үшін берілетін «Алтын қоңырау» және музыка үшін берілетін «Алтын мелодия» сыйлықтарымен бірге жыл сайын табыс етілетін маңызды марапаттардың бірі. «Алтын жылқы» марапаттарын табыс ету алдында, бір айға созылатын фестивальде марапатқа ұсынылған көркем фильмдер көрсетіледі. Марапат тарихындағы көптеген жеңімпаздар Гонконг туындылары болды. Өтінімдерді қабылдау әдетте жыл сайын шілде-тамыз айларында жүзеге асырылады, ал номинациялар қазан айында жарияланады, ал салтанатты рәсім қараша немесе желтоқсан айында өтеді. Бұл марапат жыл сайын табыс етілсе де, 1964 және 1974 жылдары тоқтатылып, 2018 жылы салтанатты рәсімнен кейін бойкотталды. Жеңімпаздарды қазылар алқасы таңдайды және оларға телеарнадағы салтанатты рәсім кезінде «Алтын жылқы» мүсіншесі табыс етіледі.

Since 1990 (the 27th awards ceremony), the festival and awards has been organized and funded by the Motion Picture Development Foundation R. O. C., which set up the Taipei Golden Horse Film Festival Executive Committee. The Committee consists of nine to fifteen film scholars and film scholars on the executive board, which includes the Chairman and CEO. Under the Committee, there are five different departments: the administration department for internal administrative affairs, guest hospitality and cross industry collaboration; the marketing department which is responsible for event planning and promotion, advertising and publications; the project promotion department attending to the execution of the project meetings; the competition department which is in charge of the competition and awards ceremony; and the festival department which is devoted to festival planning, curation of films and invitation of filmmakers, subtitle transition and production and all on site arrangements during the festival. The awards ceremony is Taiwan’s equivalent to the Academy Awards, and was considered among the most prestigious film awards in the Chinese speaking world for decades until the mainland Chinese boycott in 2019. The awards are contested by Chinese language submissions from Taiwan, Hong Kong, mainland China and elsewhere. It is one of the four major Chinese language film awards, along with Hong Kong Film Award, Golden Rooster Awards and Hundred Flowers Awards, also among the most prestigious and respected film awards in the Chinese speaking film industry. It is also one of the major annual awards presented in Taiwan along with Golden Bell Awards for television production and Golden Melody Awards for music. The Golden Horse awards ceremony is held after a month long festival showcasing some of the nominated feature films for the awards. A substantial number of the film winners in the history of the awards have been Hong Kong productions. The submission period is usually around July to August each year and nominations are announced around October with the ceremony held in November or December. Although it has been held once a year; however, it was stopped in 1964 and 1974 and boycotted in the after ceremony in 2018. Winners are selected by a jury of judges and awarded a Golden Horse statuette during the broadcast ceremony.

Тарих

1962 жылдың мамыр айында Қытай Республикасының (ҚР) Үкімет ақпараттық кеңсесі «1962 жылғы мандарин тіліндегі фильмдер сыйлығының ережесін» қабылдап, «Алтын Ат» сыйлығын ресми түрде құрды. «Алтын жылқы» (金馬) атауы Кинмен, Кэмой немесе «Алтын қақпа» (金門 jīnmén) және Мацу немесе «Ата-бабалар жылқысы» (馬祖 mǎzǔ) аралдарынан шыққан саяси термин. Бұл аралдар ҚР-ның бақылауында болды. Мұның себебі таза саяси болды, себебі бұл аралдар материктен қорғайтын ҚР-ның теңіз аралдары еді және Суық соғыс кезінде күшті бекітілген. Бұл Қытай Халық Республикасының бақылауындағы аумақтарға ҚР-ның құқығын көрсету мақсатын білдірді. Бұл Азиядағы кино индустриясының ең беделді сыйлықтарының бірі. Ол қытай тіліндегі фильмдердің дамуына көмектеседі, режиссерлерге үлкен қолдау мен жігер береді. Сонымен қатар, бұл жоба идеялар алмасуды және шығармашылықты ынталандыру үшін әлемнің түкпір-түкпірінен келген тайваньдық көрермендерге үздік фильмдерді таныстыруды мақсат етеді. Қытайдың мемлекеттік телеарнасы CCTV бұл оқиғаны өткен жылғы марапаттау кешіндегі себеп ретінде келтірді. Тайваньдық режиссер және «Алтын Ат» сыйлығының төрағасы Ан Ли бұл жағдайға қатысты пікір білдіріп, саясаттың өнерге кері әсерін атап өтті. Соңынан Гонконг режиссері Джонни То 2019 жылғы «Алтын Ат» сыйлығының қазылар алқасы төрағасы лауазымынан кетті, себебі бұрынғы фильм жобаларына қатысты міндеттемелері бар екенін мәлімдеді.

Кірулер мен жарамдылық

Бұл марапаттау рәсімі тек коммерциялық фильмдерге ғана емес, сонымен қатар көркем фильмдер мен деректі фильмдерге де назар бөледі. Бұл Тайваньның коммерциялық киноиндустриясына көп көмектеспейді деген пікірлер де айтылды. Дегенмен, марапаттау рәсімі киноиндустрияны дамытуға және қытай тіліндегі фильмдерге көбірек назар аударуға маңызды үлес қосады. Қазіргі заңнамаға сәйкес, негізгі тілі қытай тілі болған кез келген фильм бәйгеге түсе алады. 1996 жылдан бері либерализация заңы Қытай материгінен фильмдерді қабылдауға мүмкіндік берді. Бірнеше қытай суретшілері мен фильмдері марапаттарға ие болды, олардың ішінде Цзян Вэннің "Күннің ыстық шағында" (1996) фильмі, 1996 жылы Шиа Ю үшін "Үздік актер" сыйлығы, Жоан Ченнің "Шиу Шиу: Жіберілген қыз" (1999) фильмі, 2001 жылы Қин Хайлу үшін "Үздік әйел актриса" сыйлығы және Лу Чуанның "Кекексили: Тау патрулі" (2004) фильмі бар.

Үй иелері

Алғашқы он төрт марапаттау салтанатында тұрақты жүргізушілер болған жоқ. Он бесінші салтанаттан бастап жүргізушілер тағайындала бастады; сол жылғы жүргізушілер Айви Линг По және Ван Хао болды. Содан бері әдетте әр жылы екі жүргізуші болады, кейде біреуі Гонконгтан, екіншісі Тайваньнан шақырылады. Джеки Чан, Эрик Цанг, Кевин Цай және Ди Хсу сияқты көптеген белгілі тұлғалар салтанатты жүргізген. 2012 жылы (49-шы марапаттау салтанатында) Боуи Цанг пен Хуан Бо жүргізушілер болды, және Хуан Бо Алтын Ат кинофестивалі мен марапаттаулары тарихында Қытай материгінен алғашқы жүргізуші атанды.

Жазбалар

1972 жылы легендар жекпе-жекші және актер Брюс Ли «Жұдырықтар ашуы» аталымы бойынша арнайы жюри сыйлығын жеңіп алды. Гонконг актері Тони Ленг Чиу-вай ең көп «Үздік басты актер» сыйлығын жеңіп алды. Ол бұл сыйлықты 31-ші, 40-шы және 44-ші марапаттау салтанатында «Чункинг экспресі», «Infernal Affairs» және «Lust, Caution» фильмдерімен жеңіп алды. Сондай-ақ, ол «Үздік актер» номинациясы бойынша ең көп, 7 рет номинация алған актер рекордын иеленді. Гонконг актрисасы Мэгги Ченг ең көп «Үздік басты актриса» сыйлығын жеңіп алды. Ол бұл сыйлықты 26-шы, 28-шы, 34-ші және 37-ші марапаттау салтанатында «Нью-Йорктегі толық ай», «Орталық сахна», «Достар: Махаббатқа жақын» және «Махаббат күйі» фильмдерімен жеңіп алды. 2009 жылы 46-шы марапаттау салтанатында «Үздік актер» сыйлығын алғаш рет екі жеңімпаз бірлесіп алды: Гонконг актері Ник Ченг және қытай актері Хуан Бо. 2006 жылы 43-ші марапаттау салтанатында 9 жасар актер Иан Гоу «Бұл біздің жер аударуымыздан кейін» фильміндегі рөлі үшін «Үздік қосалқы актер» атанды. Ол осы марапаттың тарихындағы ең жас жеңімпазы атанды. Тайваньдық актриса Лоретта Янг 21-ші және 22-ші марапаттау рәсімінде «Үздік басты актриса» сыйлығын жеңіп алды. Ол бұл сыйлықты екі жыл қатарынан алған алғашқы актриса. Гонконг актері Джеки Чан 29-шы және 30-шы марапаттау рәсімінде «Үздік басты актер» сыйлығын жеңіп алды. Ол бұл сыйлықты екі жыл қатарынан алған алғашқы актер. Гонконг актері Энтони Вонг ең көп «Үздік қосалқы актер» сыйлығын жеңіп алды. Ол бұл сыйлықты 39-шы, 40-шы және 42-ші марапаттау салтанатында «Сян Фэй», «Infernal Affairs» және «Initial D» фильмдерімен жеңіп алды. Қытайлық актриса Ван Лай ең көп «Үздік екінші пландағы актриса» сыйлығын жеңіп алды. Ол бұл сыйлықты 3-ші, 18-ші, 25-ші және 28-ші марапаттау салтанатында «Рен Жи Чу», «Шяо Ху Лу», «Екі Қытай арасындағы адамдар» және «Қолын түртіп» фильмдерімен жеңіп алды. Қытайлық режиссер және актриса Джоан Чен ең үздік режиссер (1998 жылы «Сы Сы: Жіберілген қыз» үшін) және ең үздік басты рөлді ойнаған актриса номинациялары бойынша жүлде алған алғашқы адам. Сонымен қатар, ол бұл марапатты жеңіп алған алғашқы әйел болды. 2012 жылы 49-шы марапаттау салтанатында Хуан Бо Қытайдан келген алғашқы жүргізуші болды. Сондай-ақ 2012 жылы Гонконг актері Чэпман То «Вульгария» фильмі үшін «Үздік актер» және «Дива» фильмі үшін «Үздік қосалқы актер» ретінде ұсынылды. Ол осы екі номинацияда бір жылда ұсынылған жалғыз адам. 2015 жылы Тайваньдық актриса Каренна Лам үш түрлі актерлік жүлдеге ие болған алғашқы адам болды: «Үздік басты актриса», «Үздік қосалқы актриса» және «Үздік жаңа орындаушы». 2017 жылы 14 жасында Тайваньдық актриса Вики Чен ең жас «Үздік қосалқы актриса» жүлдесін жеңіп алды. Ол сондай-ақ сол жылы екі актерлік сыйлыққа («Үздік басты актриса» және «Үздік қосалқы актриса») ұсынылған жалғыз орындаушы. 2020 жылы 81 жасында Тайваньдық актриса Чэн Шу Фанг сол жылы «Үздік басты актриса» және «Үздік қосалқы актриса» жүлдесін жеңіп алған алғашқы және ең қарт актриса болды.

In 1972, the legendary martial artist and actor Bruce Lee won the Special Jury Award, Fist of Fury. Hong Kong actor Tony Leung Chiu wai has won the most Best Leading Actor awards. He won this award at the 31st, 40th and 44th awards ceremony with Chungking Express, Infernal Affairs, and Lust, Caution. He also holds the record for actor with most nominations in the Best Actor category with 7 times. Hong Kong actress Maggie Cheung won the most Best Leading Actress awards. She won this award at the 26th, 28th, 34th and 37th awards ceremony with Full Moon in New York, Center Stage, Comrades: Almost a Love Story, and In the Mood for Love. In 2009, at the 46th awards ceremony, for the first time, two winners were jointly awarded Best Actor: Hong Kong actor Nick Cheung and Chinese actor Huang Bo. In 2006, at the 43rd awards ceremony, 9 year old actor Ian Gouw was crowned Best Supporting Actor for his performance in After This Our Exile. He became the youngest winner in the history of the awards. Taiwanese actress Loretta Yang was named Best Leading Actress at the 21st and 22nd awards ceremony. She is the first actress who won this award for two consecutive years. Hong Kong actor Jackie Chan took the Best Leading Actor award at the 29th and 30th awards ceremony. He is the first actor who won this award for two consecutive years. Hong Kong actor Anthony Wong has won the most Best Supporting Actor awards. He won this award at the 39th, 40th and 42nd awards ceremony with the movies Xiang Fei, Infernal Affairs and Initial D.
Chinese actress Wang Lai has won the most Best Supporting Actress awards. She won this award at the 3rd, 18th, 25th and 28th awards ceremony with the films Ren Zhi Chu, Xiao Hu Lu, People Between Two China and Pushing Hands. Chinese director and actress Joan Chen is the first person who won awards across two categories, the Best Director (in 1998 for Xiu Xiu: The Sent Down Girl) and the Best Leading Actress. Moreover, she was the first female to win this award. In 2012, the 49th awards ceremony, Huang Bo became the first host from China. Also in 2012, Hong Kong actor Chapman To was nominated as the Best Actor for the movie Vulgaria and the Best Supporting Actor for the movie Diva. He is the only person who is nominated in these two categories in the same year. In 2015, Taiwanese actress Karena Lam became the first person to have won the triple acting awards: Best Leading Actress, Best Supporting Actress and Best New Performer. In 2017, at age 14, Taiwanese actress Vicky Chen became the youngest person to have won the Best Supporting Actress award. She is also the only performer to have been nominated for two acting awards (Best Leading Actress and Best Supporting Actress) for that year. In 2020, at age 81 Taiwanese actress Chen Shu fang became the first and oldest actress to win both Best Leading Actress and Best Supporting Actress in the same year.