Кіріспе

Венгриялық-канадтық әлеуметтанушы Фрэнк Фуреди (Füredi Ferenc; 3 мамыр 1947 жылы туған) – венгриялық-канад ғалымы және Кент университетінің әлеуметтану профессоры. Ол қорқыныш социологиясы, білім беру, терапиялық мәдениет, параноидальды ата-аналық және білімнің социологиясы саласындағы еңбектерімен кеңінен танымал.

Ерте өмір және білім

Фуредидің отбасы 1956 жылғы сәтсіз көтерілістен кейін Венгриядан Канадаға эмиграциялады, ал ол Монреальдегі МакГилл университетінде халықаралық қатынастар мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Ол 1969 жылдан бері Ұлыбританияда тұрады, соңғы кезде Фэвершемде. Ол Шығыс және Африка зерттеулері мектебінде Африка саясаты бойынша магистрлік диплом алды және 1987 жылы Кент университетінен Кениядағы Мау Мау көтерілісі тақырыбында диссертация қорғап, докторлық дәрежесін алды. РКП өзінің оппозициялық көзқарастарымен, теориялық тұжырымдаманы дамытуға берілгендігімен және қоғамдық өмірге мемлекеттік араласуға қарсы тұруымен ерекшеленді. Оның ұстанымдарының ішінде ИРА және Саддам Хусейнге қолдау көрсету де болды. Бұл партияның либертариандық бағытқа қарай қайта бағдарлануын және онжылдықтың соңына қарай ресми түрде таратылуын білдірді. Фуреди қазір RCP-нің жалғасы болып табылатын Spiked Online веб-сайтымен байланыста.

Академиялық мансап

Фуредидің академиялық жұмысы бастапқыда империализм және нәсілдік қатынастарды зерттеуге арналған. Оның осы тақырыптағы кітаптары: «Мау-Мау соғысы тұрғысынан», «Империализмнің жаңа идеологиясы» және «Үнсіз соғыс: империализм және нәсілдің өзгеретін түсінігі». Соңғы жылдары оның жұмысы тәуекел және төмен үміттер әлеуметтануын зерттеуге бағытталған. Фуреди осы тақырыпта бірнеше кітаптың авторы, соңғылары – «Wasted: Why Education Isn't Educating» (Continuum, 2009) және «Invitation to Terror: The Expanding Empire of the Unknown» (Continuum, 2007), 9/11-ден кейінгі терроризмнің әсерін талдау. Оның жақында жарық көрген еңбектері «Төзімділік туралы: моральдық тәуелсіздікті қорғау» (Continuum, 2011) және «Билік: әлеуметтануға кіріспе» (Кембридж университетінің баспасы) еркіндік пен биліктің өзара байланысты мәселелерін қарастырады. 2005 жылғы зерттеулерге сәйкес, ол Ұлыбритания баспасөзінде ең көп сілтеме жасалған әлеуметтанушы болды. Фуреди ақпарат құралдарында жиі пайда болады, батыс қоғамдары тәуекелге құмар болып кеткен деген пікірін білдіреді. Ол «Spiked» сайтына тұрақты түрде мақала жазады. Ол сондай-ақ тәуекел тақырыбында бірнеше кітап жазды, Энтони Гидденс пен Ульрих Бектің талдауларына қарсы пікір білдірді, олардың ішінде «Параноид ата-аналық», «Терапиялық мәдениет» және «Қорқыныш мәдениеті» кітаптары бар. Оның жетекшілігімен докторантураны бітірген студенттердің ішінде Мунира Мирза да бар. 2021 жылдың қарашасында Фуреди биліктегі венгрлік «Фидес» партиясы қаржыландыратын Матиас Корвинус колледжінің бөлімшесі – МКК Брюссель орталығының директоры лауазымына тағайындалды, бұл Еуропалық бағытталған басты емес ой-пікір ұйымдарына балама табу қажеттігімен байланысты. 2023 жылдың мамырында Фуреди Лондонда өткен Ұлттық консерватизм конференциясында «Ұлттық біртұтастыққа қарсы соғыс» тақырыбында сөз сөйледі.

Көзқарастар

1990 жылдары ол гуманистік мәселелерге, әсіресе сөз бостандығы үшін күреске белсенді түрде қатысты. Фуреди қоғам мен университеттер саяси ықпалмен жүзеге асырылып жатқан "ақыл-ойдың төмендеуі" процесінен өтіп жатыр деп санайды, бұл қоғамның тәуекелдің мәнін түсіну және бағалау қабілетінің нашарлауында көрінеді. Қоршаған орта және "жасыл" қозғалыстардың күшеюі қоғамның тәуекелге деген көзқарасының өзгеруімен қатар жүреді. Фуреди сондай-ақ жаһандық жылыну бойынша ғылыми консенсусты сынап, саясатты қалыптастыруда ғылымның атқаратын рөлін де сынайды. 2008 жылы ол Spiked сайтында американдық вице-президенттікке үміткер Сара Пейлиннің қарсыластарын сынады. Оның сөзінде: "Әйелдер құқықтарын ынталы түрде қорғайтындардың өзі, егер оларға ұнамайтын әйелді сынағанда ескірген және шовинистік риториканы қолдануы мүмкін". 2008 жылы ол Дженни Бристоумен бірлесіп, Civitas талдау орталығы басылымдарынан "Құшақтауға рұқсат: Балаларды қорғау саясаты ұрпақтар арасындағы қарым-қатынасты улайды және ерікті секторға зиян келтіреді" атты кітап жазды. Кітапта полициялық тексерулердің (Қылмыстық істер жөніндегі бюроны қараңыз) өсуі сенімсіздік сезімін тудыратыны және ересектер мен балалар арасындағы қарым-қатынасқа ақылға қонымды көзқарас қажет екені айтылады, сонымен қатар көптеген ересектерге балаларға көмектесуге және қолдау көрсетуге болады, ал ұрпақтар арасындағы дені сау өзара әрекеттесу балалардың өмірін байытады деген пікір білдіріледі.

Сын

Фуредидің сыншылары солшыл және прогрессивті пікірлердің кең ауқымынан шыққан, олар оның жетекші тұлға болған ұйымдарын секталық және реакциялық деп сынап келеді. Фуредидің нәсілге қатысты көзқарастары "түссіз нәсілшілдік" деп сипатталған. Джордж Монбиот Фуредиді "қаруды бақылауға қарсы, темекі жарнамасын және балалар порнографиясын тыйымдауға қарсы, сондай-ақ жаһандық жылуға, адамды клондауға және корпорациялардың еркіндігіне қолдау көрсету" мақсатымен жүргізілген экстремалды оңшыл либертариандық науқандарды басқарды деп айыптады. Монбиот сонымен қатар оны гендік инженерияны қолдау мақсатындағы күн тәртібін іске асыру үшін бұрынғы РКК мүшелерін "ғылым мен медициналық қауымдастықтар қолданатын қоғамдық коммуникацияның ресми инфрақұрылымындағы маңызды лауазымдарға" енгізді деп айыптады. Журналист Ник Коэн РКП-ны "ерекше секта" деп сипаттады, оның лениндік тәртібі, бұзылғыш мінез-құлқы және жеке пайдаға жарнама іздеуі әлемге көрсеткен түрлі тактикалық өзгерістерге қарамастан өзгеріссіз қалды.