Ньюарк шығанағы: тарихы мен географиясы

Кіріспе

АҚШ-тың солтүстік-шығысындағы Нью-Джерси штатындағы саға, Оңтүстік Джорджия аралындағы шығанақ.

Неварк шығанағы – Нью-Джерсидің солтүстік-шығысындағы Пасаик және Хакенсак өзендерінің құйылыс жеріндегі тасқынды шығанақ. Бұл Нью-Йорк және Нью-Джерси портындағы ең ірі контейнерлік терминал – Порт-Ньюарк Элизабет теңіз терминалының орналасқан жері, ол АҚШ-тағы екінші ең жүйлі порт болып табылады. Саға болып табылатындықтан, теңіз кемелері үшін оны мерзімімен тереңдетіп отырады.

География

Ньюарк шығанағы тіктөртбұрышты, шамамен 9 км (5.5 миль) ұзындығында, ені әртүрлі. Батысында Ньюарк және Элизабет қалалары, ал шығысында Джерси-Сити және Байонн қалалары орналасқан. Оңтүстігінде Нью-Йорк штатының Стейтен аралы, солтүстігінде Кеарни Пойнт және Дройерс Пойнт Хакенсак өзенінің аузын көрсетеді. Шуттерс аралы – Стейтен аралы, Байон және Элизабет шекаралары бір нүктеде түйісетін құстар қорғағы. Берген мойнының оңтүстік ұшы, Берген нүктесі деп аталады, шығанаққа қарай созылып, бұрынғы Берген нүктесі маяғына есімін берген. 1849 жылы жағалауда салынған, ол 20-ғасырдың ортасында бұзылып, орнына қаңқа тәрізді мұнара орнатылған. Атлант мұхиты Санди-Хук және Рокквей-Пойнтке шамамен 18 км (11 миль) қашықтықта, кеме жүру жолдарын сақтау үшін қазылған тарамдар арқылы жетеді. Ньюарк шығанағы Ван Кулл арнасы арқылы Үстіңгі Нью-Йорк шығанағымен, ал Артур Килл арнасы арқылы Раритан шығанағымен байланысады. Арналардың атаулары голланд отарлау дәуірін көрсетеді. Бұл аймақ бұрын Актер-Кол деп аталған, ол «жотаның артында» дегенді білдіреді және Берген жотасына сілтеме жасайды. Хадсон палисадасы Берген мойнында, шығанақ пен Хадсон өзені арасындағы жарты аралда пайда болады. Голланд тілінде «Kill» сөзі ағыс немесе арна дегенді білдіреді. Британдық отаршылдық кезеңінде шығанақ Кулл шығанағы деп белгілі болған. Kill van Kull сөзбе-сөз «жотадан арна» дегенді білдіреді. Артур Килл – «артқы арна» деген мағына беретін achter kill сөзінің ағылшыншасы, ол Стейтен аралының артында орналасқандығын көрсетеді. Шығанақ бойындағы көптеген теңіз және тарату орталықтары 49-шы сыртқы сауда аймағының құрамына кіреді.

Көпірлер

Бұғаздан Винсент Р. Касканио ескерткіш көпірі өтеді, ол Нью-Джерси автокөлік жолының Ньюарк шығанағының ұзартуы (78 тас жолы) арқылы өтеді. Жоғарғы шығанақ көпірі – Касканио көпірінен солтүстікке қарай орналасқан тік көпір, қазір оны CSX Transportation жүк тасымалы үшін пайдаланады, соның ішінде танымал Juice Train пойызы да бар. Орталық Нью-Джерси темір жолының Ньюарк шығанағындағы көпірі 1864 жылдан бастап Коммунипау терминалымен байланыс үшін бұғаздан өтті. 1978 жылы соңғы рет пайдаланылғаннан кейін, ол теңіз кемелерінің қауіпсіздігіне қауіп төндіретін болып табылғандықтан 1980 жылдары бұзылды.

Элизабетпорт - Желіліге

Элизабет – Нью-Джерсидегі алғашқы ағылшын тілді еуропалық елді мекен (1675), оның порты шығанақтың оңтүстік жағында отарлық дәуірде маңызды теңіз орталығы болған. 1999 жылдан бері «Джерси Гарденс» сауда орталығы Элизабетпорттың солтүстігінде орналасқан. Оның жанында, шығанақ бойында көп мақсатты тұрғын үйлер салу жоспарлануда. Ньюарк шығанағының батыс жағасы бастапқыда шамамен 31 шаршы километр (12 шаршы миль) аумақты жағалаулық батпақ жерлерді құрады. 1910 жылдары Ньюарк қаласы батпақтың солтүстік-шығыс бөлігінде кеме қатынасы арнасын қазып бастады, ол Ньюарк портының негізін қалады. Арнаның және оның солтүстік жағындағы терминалдардың құрылысы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде, федералды үкімет Ньюарк портын бақылауға алғанда жеделдеді. Соғыс кезінде Ньюарк шығанағындағы кеме құрылысы кемежайында 25 000-ға жуық әскер орналасты. Соғыс аяқталғаннан кейін қала портты кеңейту туралы шешім қабылдады. Нью-Йорк және Нью-Джерси порттарының басқармасы 1921 жылы құрылды, ал Ньюарк шығанағының арналары 1922 жылғы Өзендер мен порстар заңымен бекітілді. Соғыстан кейін кеме қатынасы тоқырады, ал 1927 жылы Ньюарк қаласы Ньюарк порты мен дамыған қаланың шеті арасындағы батпақтың солтүстік-батыс бөлігінде Ньюарк Либерти халықаралық әуежайының құрылысын бастады. 1948 жылы Порт басқармасы Ньюарк порты мен Ньюарк әуежайының басқаруын өз қолына алып, екі нысанды да оңтүстікке қарай жаңғырту және кеңейту жұмыстарын бастады. 1958 жылы Порт басқармасы Ньюарк пен Элизабеттің шекарасын құрайтын Баунд Бруктың бағытын түзететін тағы бір кеме қатынасы арнасын құрды. Құрғатылған материалдар жаңа Элизабет арнасының оңтүстігінде жаңа құрғақ жерді жасау үшін пайдаланылды, онда Порт басқармасы Элизабет теңіз терминалын салды. Элизабет арнасында ашылған алғашқы кеме қатынасы нысаны – жаңа «Си Лэнд» контейнерлік терминалы болды, ол кейіннен салынған барлық контейнерлік терминалдардың үлгісіне айналды. «Айронбаунд» – бұл шығанақ бойындағы өнеркәсіптік аймақ, ол Ньюарк қаласының орталығына қарай жылғанда тұрғын аймаққа айналады.

Elizabeth is the site of the first English speaking European settlement (1675) in New Jersey, its port at the southern end of the bay a major maritime hub during the colonial era. Jersey Gardens, an outlet mall, has been located north of Elizabethport since 1999. There are plans to construct a mixed used community adjacent to it along the bay. The western edge of Newark Bay was originally shallow tidal wetlands covering approximately 12 square miles (31 km2). In the 1910s, the city of Newark began excavating an angled shipping channel in the northeastern quadrant of the wetland which formed the basis of Port Newark. Work on the channel and terminal facilities on its north side accelerated during World War I, when the federal government took control of Port Newark. During the war there were close to 25,000 troops stationed at the Newark Bay Shipyard. The city decided to expand the port at the end of the war. The Port Authority of New York and New Jersey was formed in 1921 and the Newark Bay Channels were authorized by the Rivers and Harbors Acts in 1922. Shipping operations languished after the war, and in 1927, the City of Newark started construction of Newark Liberty International Airport on the northwest quadrant of the wetlands which lay between Port Newark and the edge of the developed city. Port Authority took over the operations of Port Newark and the Newark Airport in 1948 and began modernizing and expanding both facilities southward. In 1958, the Port Authority dredged another shipping channel which straightened the course of Bound Brook, the tidal inlet forming the boundary between Newark and Elizabeth. Dredged materials was used to create new upland south of the new Elizabeth Channel, where the Port Authority constructed the Elizabeth Marine Terminal. The first shipping facility to open upon the Elizabeth Channel was the new Sea Land Container Terminal, which was the prototype for virtually every other container terminal constructed thereafter. The Ironbound is an industrial area along the bay which becomes residential farther inland near Downtown Newark.

Керни нүктесі

Нью-Джерсидің Орталық темір жолы алғаш рет 1869 жылы Ньюарк және Нью-Йорк темір жолын өзендер арқылы және Жаңа Барбадос мүйісінің ұшына салды. 1946 жылы кеме соқтығысқаннан кейін бір көпір пайдаланудан шығарылды. Екінші көпірдегі, PD Draw көпіріндегі жолаушылар тасымалы 1967 жылы тоқтатылды. Кирни Пойнт түбегінде үлкен тарату орталығы – Ривер Терминал орналасқан. Оған бұрынғы Western Electric Kearny зауыты және Federal Shipbuilding and Drydock компаниясы кіреді, оның кеме жасаушылық алаңдары 1917 жылдан 1949 жылға дейін жұмыс істеді және Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстарда маңызды рөл атқарды.

Берген нүктесінен Дройер нүктесіне дейін

Берген нүктесіне жақын шығанақтың шығыс жағалауында шағын теңіз дамуы болғанмен, шығыс жағалауының көп бөлігі тұрғын және демалыс аймақтарымен шектеседі. Hackensack RiverWalk – жартылай аяқталған, сызықтық саябақтан тұратын көгалды жол, ол жағалау бойындағы саябақтарды байланыстырып, Бэйон көпірінен бастап Секаукус және Солтүстік Бергендегі Хакенсак шалғынды жерлеріне дейін Хакенсак өзенімен жалғасады. Байоннада шығанақтың көп бөлігінде нығайту жұмыстары жүргізілмеген, сондықтан жағалауы табиғи күйінде сақталған. Қаланың ең ірі саябақтары – оның жағалаулары. Дройерс-Пойнтта демалыс және тұрғын үйлер салумен бірге жаяу жүргіншілерге арналған жол да салынған.

Хауленд ілгісі

Статен аралының солтүстік-батыс бұрышында Артур Kill шығанағының кіреберісінде орналасқан Howland Hook Marine Terminal контейнерлік порты. Жанында бұрын Ivory Soap зауыты орналасқан Порт-Ивори порты бар. Шығыс жағында шығанаққа көрініс беретін Mariners Harbor тұрғын ауданы орналасқан. 20 ғасырдың бірінші жартысында Bethlehem Steel зауыты Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстар кезінде әскери тасымалдау кемелерін жасаған. Қазіргі таңда жағалау бойында сүйрегіш компаниялары және бірнеше шағын құрғақ доктар қызмет етеді.

Ластану және теңіз тіршілігі

Бұл шығанақ өте лас, қазір ол Суперфонд аймағы болып табылады. "Ньюарк шығанағындағы бір көк ракта диоксин мөлшері адамға қатерлі ісік тудыруға жетеді", - деді "Таза су жөніндегі іс-қимыл" ұйымының өкілі Дэвид Прингл. Екі саласы, әсіресе Пасаик өзені, ауыр өнеркәсіп орындарымен қапталған. Кейбір өнеркәсіптік мекемелер 1972 жылғы "Таза су туралы" заң қабылданғанға дейін, 19-шы және 20-шы ғасырларда салаларға қалдықтарды төккен. Шығанақта полихлорирленген бифенилдер (PCB) мен диоксиннің жоғары концентрациясы анықталды. Сондай-ақ, онда сынап, мыс және басқа да улы химиялық заттардың деңгейі жоғары. Химиялық қалдықтарды заңсыз шығару тоқтатылғанмен, краб аулауға тыйым салынған, ал шөгіндідегі химиялық заттардың салдарынан балық аулау шектеулі. Ньюарк шығанағындағы мумикогтың эндокриндік жүйесінің бұзылуы және репродуктивті әсерлері байқалды, олар көбінесе вителлогенез және оогенездің химиялық тежелуінен туындайды, бұл жұмыртқа салатын жануарлар үшін өте маңызды процестер. Ньюарк шығанағындағы киллифиш арил көмірсутекті рецепторлар арқылы болатын ластаушы заттарға (мысалы, диоксиндерге) химиялық бейімделуге (сезімталдық жоғалтуға) қабілетті екені хабарланды. Ньюарк шығанағындағы киллифиш тарихи және қазіргі уақытта алаңдатушы химиялық заттардың популяцияға тигізетін әсерін зерттеу үшін кеңінен қолданылатын құралға айналды, себебі олар ластану ортасында өмір сүрудің нәтижесінде, кең таралған ластаушы заттардың күрделі қоспаларына ұзақ уақыт бойы тозымдылыққа ұшырайды.

2008 жылы Либерия жүк кемесі соқтығысуы

2008 жылдың қаңтар айында Ньюарк шығанағында 117 футтық Great Lakes Dredge and Dock Company компаниясына тиесілі дренаж кемесі 669 футтық, Либерия туымен жүзетін, Orange Sun атты апельсин шырыны тасымалдайтын жүк кемесімен соқтығысты. GLD&D дренажына келген зақымды жою үшін АҚШ Жағалау күзет қызметі Ньюарк шығанағын бес сағатқа жапты. Дренаж кемесі су жинап ала бастады, сондықтан жөндеу жұмыстарын жүргізу үшін суға шомырушылар жіберілді. 2009 жылдың желтоқсан айында Ұлттық көлік қауіпсіздігі жөніндегі кеңес апатқа Orange Sun кемесінің кінәлі екенін жариялаған есеп жариялады. Orange Sun кемесінің капитаны кеменің бағытынан ауытқуға бейім екенін экипажға және капитанға хабарламаған.