Кіріспе

Ресейдің ең жоғары наградасы – Ресей ордені.

Бірінші шақырылған апостол Андрей ордені (Орден Святого апостола Андрея Первозванного) – Ресей императорлық отбасы (ордендік жүйе ретінде) және Ресей Федерациясы (мемлекеттік орден ретінде) табыс ететін ең жоғары орден. 1698 жылы Ресей патшалығы мен Ресей империясының алғашқы және ең жоғары дәрежелі ордені ретінде құрылған. КСРО кезінде марапаттау жүйесінен алынып тасталған, бірақ 1998 жылы Ресейдің ең жоғары азаматтық және әскери ордені ретінде қайта жаңартылды.

Шығу тегі

Орден 1698 жылы патша Петр I Исаның алғашқы елшісі және Ресейдің қамқоршысы Әулие Андрейдің құрметіне құрылған. Ол бір ғана класта беріліп, ең көрнекті азаматтық немесе әскери еңбегі үшін ғана табысталды. Петр сыйлық беру дәстүрін Ұлы Елшілік сапарында Батыс елдерінде болғанда білген. Бұрын Ресей мемлекетіне қызмет еткендер ақшамен немесе үлкен жерлермен марапатталған. Ол Англияның "Жартер" ордені мен Австрияның "Алтын жүн" орденінің табысталу рәсімдерін өз көзімен көрді және марапатталғандардың адалдығы мен мақтанышын байқады. Бұл мемлекеттік жерді және қаржыны үнемдеді. Граф Федор Головин орденнің алғашқы рыцары болды. 1917 жылғы Ресей революциясына дейін мыңнан астам орден табысталған. Монархия кезінде Әулие Андрей орденінің рыцарьларына мұрагерлік дворяндық атағы да берілді және Әулие Александр Невский, Ақ Бүркіт, Әулие Анна және Әулие Станислав ордендерінің Үлкен крестімен марапатталды. Сонымен қатар, төменгі шендегілер автоматты түрде генерал-лейтенант немесе вице-адмирал шеніне көтерілді. Әулие Андрей ордені Ресей императорлық үйі тарапынан эмиграцияда да табыстала береді, соңғы табыстаулар 2021 жылы өтті. Революциядан кейін алғашқы табыстау 1923 жылдың сәуір айында династиялық көпшілікке жеткен кезде Ресейдің князі Георгий Константиновичке жасалды. Орденнің Әулие Андрей лентасының құрметіне француз тіліндегі "Cordon Bleu" фразасы, бастапқыда Киелі Рух орденімен байланысты болса, сондай-ақ Әулие Андрей орденінің рыцарьларына да қатысты.

Ресей Федерациясы

Сол атпен, бірақ басқа нышандары мен ережелері бар орденді алғаш рет 1988 жылғы 27 желтоқсанда Ресей Православ шіркеуі ресми емес түрде қайта құрды. 1998 жылғы 1 маусымдағы №757 Президент жарлығымен бұл орден ресейлік азаматтық және әскери наградалардың ең жоғарысы ретінде ресми түрде қайта жаңартылды. Орденді беру шарттары 2010 жылғы 7 қыркүйектегі №1099 Президент жарлығымен өзгертілді.

Орденнің жарғысы

Апостол Андрейдің бірінші шақырылған ордені ең көрнекті мемлекет қайраткерлерін және қоғамдық тұлғаларды, ғылымның, мәдениеттің, өнердің және түрлі салалардың көрнекті өкілдерін ерекше қызметтері үшін, Ресейдің өркендеуіне, ұлылығы мен даңқына үлес қосқаны үшін марапаттауға қолданылады. Орден Ресей Федерациясына еңбегі сіңгені үшін шетелдік мемлекет басшыларына да табыс етуге болады.