Кіріспе

Штатен аралындағы қоғамдық саябақ, Нью-Йорк, АҚШ.

Штатен аралындағы жасыл белдеу – Нью-Йорк қаласының Штатен аралындағы орталық төбелердегі біріккен қоғамдық саябақтар мен табиғи аймақтар жүйесі. Бұл Нью-Йорк қаласының үкіметіне тиесілі саябақтардың екінші ірі бөлігі және қаланың Парктер мен демалыс департаментімен, сондай-ақ Гринбельд консервациясымен бірлесіп жұмыс істейтін коммерциялық емес ұйым күтіп ұстайды. Гринбельд консервациясы NYC Парктерімен серіктестікте Гринбельдке қамқорлық жасау және оның күтімі мен бағдарламаларын қаржыландыру үшін жұмыс істейді. Гринбельдке High Rock Park, LaTourette Park, Уильям Т. Дэвис жабайы табиғат резерваты және Willowbrook Park кіреді, сондай-ақ басқа да парктері бар.

Сипаттама

Гринбельд пен Гринбельд консервациясының әкімшілік штаб-пәтері Эгбертвилл ауданындағы Невада даңғылы 200 мекенжайында орналасқан Хай Рок паркінің (жүйедегі көптеген саябақтардың бірі) кіреберісінде орналасқан; 2004 жылдың маусым айында шамамен 1 шақырым қашықтықта, 700 Рокленд даңғылында Гринбельд табиғат орталығы деп аталатын екінші нысан ашылды. Гринбельд консервациясы Нью-Йорк қалалық парктері департаментімен серіктестікпен жұмыс істейді. Бұл ұйым барлық жастағы адамдарға табиғат тақырыбында жыл бойы іс-шаралар ұсынады. Стейтен аралындағы қалған табиғи аймақты сақтауға және қорғауға міндеттенген азаматтық ұйым – Пайн-Оак ормандарын қорғаушылар, 1970 жылдардың басынан бері SIGNAL деген бұрынғы ұйымның миссиясын жалғастырып келеді. Бүгінде "Қорғаншылар" аралдың нәзік және қауіп төндіретін жабайы табиғаты туралы алаңдаған адамдарды лоббилік жұмыс және табиғатты зерттеушілермен ұйымдастырып, жаяу серуендерге шығару дәстүрін жалғастыруда. Стейтен-Айлендтің жасыл белдеуі, оның экологиясы мен тарихына қатысты жоспарлау, құқықтық, қоғамдық қатынастар және басқа да құжаттарды зерттеуге болатын мұрағат Нью-Йорк қалалық университетінің кампусы – Стейтен-Айленд колледжінің кітапханасында сақталады.

Геология

Құрамында кеңейтілген, өзара байланысқан жолдар жүйесі бар және жабылып жатқан , орманды төбелері Стейтен аралының орталық бөлігі бойымен созылып жатыр, ал ылғалды жерлер мен қазандық көлдер төмен жатқан аймақтардың көп бөлігін құрайды. Теңіз деңгейінен 410 фут (шамамен 125 метр) биіктіктегі Тодт төбесі – Мэннің оңтүстігіндегі Шығыс жағалауындағы ең биік нүкте. Бұл және басқа да жер бетінің ерекшеліктері Плейстоцен дәуіріндегі мұздық әрекеттің нәтижесі болып табылады; жер астындағы метаморфты және магмалық тау жыныстары – шиста, құмтас, серпентин, магнетит, темір оксиді – әлдеқайда ертерек Палеозой дәуіріндегі тектоникалық және одан кейінгі геологиялық дәуірлердегі жанартаулық белсенділіктің нәтижесі.

Жабайы табиғат

Гринбельт – Нью-Йорк қаласындағы биологиялық әртүрлілігі ең жоғары жерлердің бірі. Мұнда қосмекенділердің бірнеше түрі қоныстанады: шығыс қызыл арқалы саламандра, жасыл бақа, американдық бұқа бақасы және сұр ағаш бақасы; сондай-ақ бауырымен жорғалаушылар: шығыс жартеран жыландары, шығыс қорапты торналар және солтүстік су жыландары, тіпті Нью-Йорк штатының ресми жорғалаушысы – жалпы кесуші торна да осы жерде кездеседі. Кейде солтүстік "қара" жарыскерлер мен шығыс сүт жыландарының да табылуы туралы хабарлар келіп түседі. Осы екі түр де Стейтен аралының басқа аймақтарында құрылыс салдарынан ортаның жойылуына байланысты қорғауға алынған. Гринбельт күлгін білгір, шығыс шұбар, шығыс құсқұйрық және ақ құйрықты бұғы сияқты жергілікті сүтқоректілерге жыл бойы тұруға жағдай жасайды. Көк жарғақ, солтүстік кардинал, қалың ағаш, қара шапшаң балапан сияқты тұрақты құстар осы жерде мекендейді, ал солтүстік фликерлер мен басқа көшпенді құстар маусымдық көші-қон жолдарында Гринбельтті аялдама ретінде пайдаланады. Құперлік қаз, қызылқұйрықты қаз және үлкен мүйізді соу сияқты жыртқыштар да осы көгалды аймақтың тұрғындары. Су жолдары балыққа бай, мұнда үлкен ауызды басс, көк балық, жасыл күнбалық, қоңыр бұқа балық, қара балық, сары балық, шынжырлы балық, сондай-ақ бірнеше қара балық түрлері табылған.

Ерте тұрақтандыру

Голландиялықтар келгенге дейін бірнеше ғасыр бұрын осы аралда тұратын Лени Ленапе тайпасы Стейтен аралын "Аквехонга Моноконг" немесе "жаман орманның орны" деп атаған, мүмкін олар осында рухтар мекендейді деп сенгендіктен. Сол кезде де, бүгінгідей, тас-қиыршық таралған мореналар көптеген ағаш түрлерімен қапталған: емен, хикори, клен, бук, сондай-ақ қайын, тәтті шайыр, күл, қара жаңғақ, жабайы вишня және түлпі. Бұл орманның төменгі қабатында ителгі, темір ағаш, хош иіс жағып күйдіретін бұта, қарақұмық, жабайы жүзім, Вирджиния саңырауқұлағы және сассафрас, сонымен қатар патшалық және корицалық папоротниктер, маскат, әйел шұлық және көкбас ылғалды жерлерде өседі. Мыңжылдықтар бойында жиналған емен қабығымен байытылған топырақтан жебе ұштары табылды. Бұл табыстар Лени Ленапе тайпасының 17-18 ғасырларда голландиялықтар мен кейін британдық отарлаушыларға тартымды болған табиғи ресурстары бар өздерінің мекенінде тіршілік еткенін және оны қорғауға тырысқанын көрсетеді. Орманды төбелер, Раритан шығанағы мен Нью-Йорк порты арасында стратегиялық түрде орналасқан, кеме жасауға арналған ағаш, зеңбірек доптарын жасауға қажетті темір кенін және Тәуелсіздік соғысы кезінде британ әскеріне бағыну үшін қолайлы жағдай ұсынды. 1800 жылдары, еуропалықтар Стейтен аралының үлкен бөлігін мекендеп, орманды жойып, егін шаруашылығымен айналысқаннан кейін бірнеше ғасыр өткен соң, басқа саяхатшылар келді. Генри Дэвид Торо, өзінің туған Массачусетс штатынан ең алыс сапарында, 1843 жылы бір жылға досы және трансценденталист Ралф Уолдо Эмерсонның жүрекжарына сабақ беру үшін келді. Бірнеше жылдан кейін, бүкіл АҚШ-тағы қалалық саябақтарды жобалаумен танымал ландшафт сәулетшісі Фредерик Лоу Олмстед Раритан шығанағына көрініс ашатын тәжірибелік шаруашылықта біраз уақыт тұрды, оны Тосомок фермасы деп атады. 10 жылдан кейін ол жаңа әйелімен аралдан кетіп, өмірінің кейінгі кезеңінде қайта оралды. Олмстед Тосомок фермасынан кеткеннен кейін, кәсіпкер Эрастус Виман оны сатып алып, "Арден ормандары" деп атады, ол бүгінде 4515 Хайлан бульвары, Арден орманының жанында орналасқан.

Бастапқы жоспар

20 ғасырдың бірінші жартысында Стейтен аралындағы саябақтар мен саябақ жолдарына қатысты бірнеше ұсыныстарды алғаш Стейтен аралы округі, кейін Нью-Йорк қаласы жасады. 1960 жылдардың басында, сол кездегі Триборо көпір және туннельдер басқармасының төрағасы Роберт Мозес Бруклин мен Нью-Джерсині байланыстыратын, аралдың солтүстік жағалауында жаңадан ашылатын Веразано-Найроуз көпірінен Стейтен аралының оңтүстік жағалауындағы Оутербридж Кроссингке дейін өтетін, қазір Корей соғысы ардагерлері саябағы деп аталатын саябақ жоспарын жариялады. Бұл ұсынылған "Ричмонд Парквейінің" бастапқы бағыты Олмстед қорғаған жердің бөлігін екіге бөлер еді, оның ішінде бүгінгі Фреш Киллз, Уильям Т. Дэвис жабайы табиғат қорығы, Ридтің себет сазды тоғайы, Уиллоубрук және Хай Рок паркі орналасқан.

Жұмыс жалғасуда

Қарсылықтарға қарамастан, 1965 жылы "1-бөлім" деп аталған жол құрылысы басталды. 1966 жылы Volmer Associates компаниясы Нью-Йорк қаласымен 1-бөлімге балама маршруттарды сипаттау үшін шақырылды. Олар Нью-Йорк штаты мен қаланың шенеуніктерімен ұсынылып, зерттелді және талқыланды, тіпті осы мемлекеттік органдардың ішінде де келіспеушіліктер мен бөлінулер тудырды. Триборо көпір және туннель басқармасы үшін аралдағы көпірлер арасындағы қашықтық ең маңызды мәселе болса, Август Хекшер басқаратын қалалық саябақ департаменті Wallace, McHarg, Roberts and Todd жоспарлау фирмасына тапсырыс берді. Гласго қаласында туған ландшафт архитектор Иан Макхарг өзінің көп оқылған "Табиғатпен дизайн" кітабында инженер-жол құрылысшыларының "өкінішсіз ландшафтты ойып, жаралайтынын" айтқан еді. SICPC және SIGNAL ұйымдарының қолдауымен, олар Нью-Йорк штатының Жоғарғы сотына шағымданып, Линдсей мен Рокфеллерді сотқа берді. Сот шешімі талапкерлердің пайдасына болды. Азаматтық жоспарлаушылар мен табиғатты қорғаушылар жеңіске жетті. Аймақ Нью-Йорк қаласындағы екі ерекше табиғи ерекшелік аймағының бірі ретінде белгіленді, ал 1972 мен 1974 жылдар аралығында қала құрылысшысы және архитектор Питер Верити (қазір PDRconsultants) Нью-Йорк қалалық жоспарлау комиссиясы үшін осы мәртебені қолдау үшін стратегиялық және толық құжаттама әзірледі.

Қалған бөліктері

Қала жұмысты тоқтатқан кезде, қазба жұмыстары "Моисей тауы" деп белгілі болған, ал қазір "Пауло шыңы" деп аталатын 200 фут көтеріңкі және Манор Роуд – Рокленд даңғылы торабына жақын орналасқан көрініс алаңын салу үшін пайдаланылды. Статен-Айленд тас жолында Клов-роуд және Брэдли-авеню шығулары арасында құрылыстың басқа қалдықтарын да көруге болады, олар "тасталған көпірлер" деп аталады. Олар Петридес мектеп кешенінен сәл батысқа қарай орналасқан. Бұл тоқтатылған торап тас жолды 140 миллион долларға қайта жаңарту барысында алынып тасталды.

1980-ші жылдардағы кеңейту

1982 жылы бұрын Нью-Йорк қалалық шаруашылық колониясына тиесілі болған, қала меншігіндегі жерлер Гринбелтке қосылды; бұл учаске Рокленд даңғылының солтүстік жағында, Бриэлл даңғылынан шамамен Форст Хилл көшесіне дейін орналасқан. 1984 жылы Стейтен Айленд Гринбелт қала тарапынан ресми түрде мойындалды, бұл Нью-Йорк қаласының бес ауданындағы ең ірі табиғи аймақтардың бірі және Пелхам Бей паркінен кейін қаладағы екінші үлкен саябаққа айналды.