Кіріспе

Фреснолық сырғытқыш – құмды топырақта каналдар мен арналар салуға арналған, жылқымен жетелетуге болатын машина. Фресно сырғытқышының құрылымы қазіргі заманғы топырақ көшіру машиналарын жасаудағы негізгі үлгі болып табылады, ол топырақты сырып алып, жылжытуға және бақыланатын тереңдікте төгуге мүмкіндік береді, соның арқасында қолмен атқарылатын жұмықтың көлемі төрт есеге артады.

Тарих

Фреснолық сырғашықты 1883 жылы Джеймс Портеус ойлап тапты. Калифорния штатының Фресно қаласындағы шаруалармен жұмыс істеген ол Орталық Сан-Хоакин аңғарында суғарудың маңыздылығын және құмды топырақта каналдар мен арналарды салу үшін тиімді құралдың қажеттігін түсінді. Портеус машинасының дизайнын жетілдіру барысында, ол бірнеше рет өздігінен түзетулер жасады, сондай-ақ Уильям Дейдрик, Франк Дуси және Абиджа Макколлмен идеялармен бөлісті, олар да осыған ұқсас сырғашықтарды ойлап тапқан және патент алған. Портеус Дейдрик, Дуси және Макколлға тиесілі патенттерді сатып алып, Фресно сырғашығына толық құқық ие болды. Бұрынғы сырғашықтар топырақты алдынан итеріп жылжытса, Фресно сырғашығы оны C әріпі тәрізді ыдысқа көтеріп алып, азайтылған үйкеліс күшімен сүйрейтін. Оператор тұтқаны көтеріп, сырғашықтың топыраққа тереңірек енуін қамтамасыз ете алатын. Топырақ жиналғаннан кейін, тұтқаны төмендетіп, пышақты жерден көтеріп, оны төмен жатқан жерге сүйреп, тұтқаны жоғары көтеріп топырақты төгіп тастауға болатын.

Әсері

Бұл жоба тым революциялық және экономикалық болғандықтан, ол бүгінгі күнге дейін заманауи бульдозерлердің және топырақ көшіру машиналарын жасау үлгісіне әсер етіп келеді. 1884 және 1910 жылдар аралығында Портеус құрған Фресно ауыл шаруашылығы жұмыстарында мыңдаған Фресно сырғанағыштары (скреперлер) өндірілді. Олар ауыл шаруашылығында, жерді тегістеуде, сондай-ақ жолдар мен теміржолдарды дайындауда және құрылыс саласында қолданылды. Олар Панама каналын салуда маңызды рөл атқарды, ал кейіннен Бірінші дүниежүзілік соғыста АҚШ армиясына қызмет етті. Бұл – ең маңызды ауыл шаруашылығы және азаматтық инженерия машиналарының бірі болды. 1991 жылы Фресно сырғанағышы (скрепері) Америка Механикалық Инженерлер Қоғамы тарапынан Халықаралық Тарихи Инженериялық Ескерткіш деп танылды. Қазіргі уақытта ол Сан-Хоакин округі Тарихи Қоғамы мен Мұражайында қойылған.