Кіріспе

Джон Долбен (1662 - 29 мамыр 1710), Суррейдегі Эпсомнан шыққан, ағылшын адвокаты және Уиг саясаткері болды. Ол 1707 жылдан 1710 жылға дейін Парламент палатасында өкілдік етті. 1710 жылы доктор Генри Сачевереллге қарсы өткен импичмент процесіне белсенді қатысты, ал оның импичмент жұмысы оның ерте қайтысына себеп болды делінеді.

Ерте өмір

Долбен Йорк архиепискобы Джон Долбеннің және оның әйелі Кэтрин Шелдонның кіші ұлы, Стаффордширдың Стэнтоннан Ральф Шелдонның қызы және Кентербери архиепискобы Гилберт Шелдонның сіңлісінің баласы. Ол 1662 жылғы 1 шілдеде Оксфордтағы Христос шіркеуінің соборында крещениеден өтті. Ол 1676 жылы Вестминстер мектебінде оқушы ретінде тіркелді, ал оның емілген ағасы, Лондонның тіркеушісі сэр Уильям Долбеннің ықпалымен 1677 жылы Ішкі храмға қабылданды. Ол 1678 жылы Оксфордтағы Крайст-Черч колледжіне түсті, бірақ бітіруші ретінде тіркелмеген. 1682-1683 жылдары Францияға саяхат жасады. 1683 жылдың желтоқсанында Нортгемптонширдегі Финдон Холлдан Тенфилд Мулсоның екінші қызы және мұрагері Элизабет Мулсомен және оның әйелі Мэри Лютермен үйленді. Оның портреті бұрын сэр Питер Леллиге жатқызылған, бірақ қазір Джон Райлидің туындысы деп саналады, ал оны Джон Клостерман оның өлімінен кейін аяқтаған. 1686 жылдың сәуірінде әкесі қайтыс болған Долбен мұрасын құмар ойындарға ысырап етті. Ол сондай-ақ әйелінің байлығын ысыраптап, осы шақта Финдон елімінің бөлігін үлкен ағасы, сэр Гилберт Долбенге, 1-ші баронға, Джонның қарындасы Энн Мулсоға сатты.

Мансап

1692 жылы Долбен Шығыс Үндістанға көшіп барды, онда ол Бенгалиядағы Шығыс Үндістан компаниясының төрешісі болды, кейін губернатор Томас Питттің досы болды. Ол өзінің байлығын қалпына келтіру үшін сауда мүмкіндіктерін пайдаланған. 1699 жылы Питттің ұлдарының бірімен Қытайға саяхатқа шығады. 1701 жылдың шілдесінде ол Англияға оралып, Питтпен Шығыс Үндістан компанияларының істері туралы хат алмасты. 1702 жылы Шығыс Үндістанға қайта оралып, 1706 жылға дейін сонда болды. Англияда ол Питттің ісімен айналысады. Дольбен 1707 жылы 21 қарашада Уинчестер епискобы сэр Джонатан Трелавнидің мүддесі бойынша Лискердтен Парламент мүшесі болып қайта оралды. Ол дереу ар-ожданды депутат екенін дәлелдеді және он комитетте белсенді болды. Олардың ең бастысы - Шығыс Үндістан компаниясы туралы заң жобасын кеңейту. Ол компанияның үкіметке берген қарызының 200 000 фунтқа ұлғаюын көздейтін ұсынысты ұсынды және заң жобасы заң болып қабылданды. Ол Питттің губернаторы лауазымын алмастыруға тырысып жүргені туралы күдік туды, бірақ ол Питтке екі компанияның табысты бірігуі туралы хабарлағаннан кейін, ол компанияның оған жүктеген қосымша сомаға ашуланғанын атап өтті. 1708 жылғы британдық жалпы сайлауда Долбен Лискеардқа қарсылықсыз қайта оралды және өте белсенді болды. Ол тоғыз жобалау комитетіне тағайындалды, оның ішінде халыққа қатысты ставкаларды болдырмау туралы заң жобасы да бар. Осыған қарамастан, Долбеннің өзі әлі де құмар ойыншы еді және оның байлығын қалпына келтіру үшін Үндістанға тағы бір сапар жасауы керек деп болжанды. Ол Африкадағы сауда компаниясын құру туралы заң жобасын жүргізді және Уигтердің он рет кассирі болды. Ол 1709 жылы неміс Пфальц аймағын натурализациялау үшін дауыс берді және кедей Пфальц аймағының сенімгері болды. 1709 жылы 13 желтоқсанда Генри Сачевереллдің басылған уағыздары мәселесін алғаш рет көтерген Долбен болды, ол палатаның мәселені қарастыруын және уағыздарды "жаман, қорқынышты және бүлікшіл жала" деп санауды ұсынды. Келесі күні өткен пікірталаста ол Сачеверелдің импичментін ұсынды. Ол импичмент туралы баптарды әзірлеуге арналған комитеттің мүшесі болып тағайындалды және төраға ретінде қызмет етті. Соттың өзінде ол менеджерлердің бірі ретінде әрекет етті. Сотталғанда, ол өзін ұстап, қиындыққа тап болды. Көпшілік Лискердтің қала әкімдігіне ұсынған сағатын құлатты. Осы рөлінде үлкен энергия көрсетіп, ол басқа парламенттік істерде белсенді болды, соның ішінде комитеттерде отыру және вигтер үшін сөйлеу. Ол 1710 жылы Англия банкі директоры болып тағайындалды.

Кейінгі өмірі мен мұрасы

Долбен денсаулығы нашарлағанша жұмыс істеді, содан кейін елге шығып кетті. Ол Англия банкінің директоры қызметінен де бас тартты. Кейін қызбаға шалдығып, оған дәрігерлер халықтан да жаман қарады деседі, және 1710 жылдың 29 мамырында қайтыс болды, доктор Сачевереллдің достары оны еске алған жоқ. Ол Финедон шіркеуіне үлкен сұр мәрмәр қабір тасының астына жерленді. Оның екі ұлы тірі кезінде шетелде қайтыс болды (үлкені Уильям, оның портретін 1709 жылы Годфри Кнеллер салған, ал 1710 жылы Смит гравюралаған, 1709 жылы 20 жасында қайтыс болды), ал Мэри, оның үш қызының бірі, 1710 жылдың 24 маусымында 8 жасында қайтыс болды. Оның әйелі 1736 жылдың 4 наурызына дейін өмір сүрді. Олардың қалған екі қызы, Анна мен Кэтрин Вестминстер аббаттығында үйленді. Анна Дальхам Холл, Саффолк қаласынан шыққан саясаткер Гилберт Аффлекке, ал Кэтрин Бульстрод Уайтлоктың немересі Сэмюэл Уайтлокке үйленді.