Кіріспе

Суреттер мен бейнелер көрсетілетін аймақтың физикалық мөлшері. 2D дисплейлерде, мысалы компьютер мониторлары мен теледидарларда, дисплей мөлшері немесе көрінетін кескін мөлшері (VIS) – суреттер мен бейнелер көрсетілетін аймақтың физикалық мөлшері болып табылады. Экранның мөлшері әдетте оның диагоналінің ұзындығымен сипатталады, яғни қарама-қарсы бұрыштар арасындағы қашықтық, көбінесе дюйммен өлшенетін. Ол кейде "логикалық кескін мөлшерінен" ажырату үшін физикалық кескін мөлшері деп те аталады, ал "логикалық кескін мөлшері" экранның дисплей ажыратымдылығын сипаттайды және пиксельмен өлшенетін.

Тарих

Экранның мөлшері әдетте диагоналінің ұзындығымен сипатталады, яғни қарама-қарсы бұрыштар арасындағы қашықтық, көбінесе дюйммен. Ол кейде физикалық кескін мөлшері деп те аталады, бұл экранның дисплей ажыратымдылығын сипаттайтын және пиксельмен өлшенетін «логикалық кескін мөлшерінен» ажырату үшін қолданылады. Экран мөлшерін диагональ бойынша өлшеу әдісі алғашқы буын КЭҚ теледидарларында қолданылған әдістен мұрагерлік алған, онда дөңгелек беттері бар электрондық сәулелі түтіктер кеңінен қолданылған. Дөңгелек болғандықтан, түтіктердің сыртқы диаметрі олардың мөлшерін сипаттау үшін пайдаланылды. Бұл дөңгелек түтіктер тікбұрышты кескіндерді көрсету үшін қолданылғандықтан, көрінетін тікбұрыштың диагональдық өлшемі, фосфорлық экранды қоршап тұрған шынының қалыңдығына байланысты (корпус пен жиекшемен көрерменнен жасырылған), түтік диаметрінен кіші болды. Бұл әдіс катодты сәулелі түтіктерді дөңгеленген тікбұрыштар түрінде жасағанда да жалғасты; оның артықшылығы мөлшерді бір санмен көрсету болып табылады және қатынас 4:3 болған кезде шатасу тудырмады. АҚШ-та, барлық теледидар түтіктердің қатынасы 4:3 болған кезде, экранның мөлшері нақты экран диагоналі ретінде берілді, одан кейін V әрпі қосылды (бұл АҚШ нарығында талап етілді, бірақ басқа елдерде емес). Көптеген басқа нарықтарда түтіктердің сыртқы диаметрі көрсетілді. АҚШ-та 27V болса, басқа елдерде 28 дюйм болуы мүмкін. Дегенмен, АҚШ жарнамаларында V термині жиі қолданылмады, 27V экраны 27 дюйм деп көрсетілді. Бұл тұтынушыны жаңылыстырмады, өйткені сатушы заң бойынша нақты экран мөлшерін көрсетуге міндетті болды. Ал, жалпақ панельді дисплейлер көрінетін дисплей мөлшерінің нақты диагоналін пайдаланады, сондықтан мөлшері барлық нарықтарда көрерменге ұсынылған нақты мөлшер болып табылады. Осылайша, бірдей сипатталған мөлшердегі дисплей жалпақ панельді дисплейге қарағанда катодты сәулелі дисплейден үлкен болады. Ең көп қолданылатын қатынас 4:3-тен 16:9-ға ауысқанда, АҚШ-та жаңа кең экрандар W әрпімен белгіленді. 27V экранының биіктігіне шамамен тең экран 32W болады. Vizio және басқа да АҚШ теледидар өндірушілері кинотеатрларда қолданылатын қатынастарға сәйкес келу үшін 21:9 қатынасы бар тікбұрышты экрандарды ұсынды. Бұл жаңа экрандардың салыстырмалы мөлшерін бағалау үшін экранның қатынасын ескеру қажет. Егер бірнеше қатынастардағы экрандар сатылатын коммерциялық нарықта, экран мөлшерін сипаттау үшін әдетте екі сан қолданылады: диагональ, қатынас, биіктік немесе ен. Экран мөлшері көбінесе «сынып» ретінде беріледі, өйткені әртүрлі өндірушілердің экрандарының мөлшері сәл өзгеше болуы мүмкін. Дегенмен, «сынып» нақты мөлшерден 1/2 дюймнен аспауы керек. Бір «сыныптың» ішіндегі мөлшерлердің айырмашылығы өндірушілердің жабдықтарының айырмашылығынан туындайды. Өндірушілер бір мөлшерден екіншісіне ауысқанда, жаңа, үлкен мөлшерлер сол мөлшердегі шыныға сыюы керек, бірақ одан аз дисплейлер кесіледі. Кейбір мөлшерлер жақсы сәйкес келеді және шыныны тиімді пайдалануды арттырады, ал басқалары нашар сәйкес келеді және шыныны ысыраптайды. Мысалы, кейбір жағдайларда экран мөлшерін 0,1 дюймға ұлғайту ЖК өндірушісіне шыны табаққа 12 экраннан 9-ға дейін кесуге тура келуі мүмкін. Бұл оларды басқа экран өндірушілерімен бәсекелесуге қабілетсіз етеді.

Экраның оптималдық өлшемі мен көру қашықтығы

Адам көзінің ажыратымдылығы (20/20 көру қабілетімен) шамамен бір доғалық минутқа тең. Толық HDTV ажыратымдылығы үшін, бұл бір минуттық доға теледидар көрерменінің экран биіктігінен 3,2 есе қашықтықта отыруын қажет етеді (оптималды көру қашықтығы). Осы қашықтықта жеке пиксельдер ажыратылмайды, сонымен бірге көру аймағы максималды болады. Басқа теледидар ажыратымдылықтары туралы "Оптималды көру қашықтығы" бөлімін қараңыз. Теледидар суреті көптеген пиксельдер қатарынан құралған. Көрермен экраннан жеткілікті қашықтықта отыруы керек, сонда жеке қатарлар бірігіп, тұтас суретті құрайды. Көрермен одан да алыс отырып, жақсы суретті көре алады, бірақ бұл оның көру өрісінің кішірек бөлігін құрайды.

Жалпы қолмен ұсталатын құрылғылардың, компьютерлік мониторлардың және теледидарлардың дисплей өлшемі

Жалпы экран өлшемдері төмендегі кестеде көрсетілген (2020 жылғы деректер бойынша ең көп таралған диагональ өлшемдері дюйммен қалың шрифтпен берілген). Егер дисплей тізімде болмаса, келесі теңдеулерді пайдалануға болады. Мұнда D – диагональ (сантиметр немесе дюйм), W – ені (пиксель), H – биіктігі (пиксель).