Кіріспе

Herefordshire, Worcestershire және Shropshire Border Morris – Herefordshire, Worcestershire және Shropshire графтықтарындағы Уэльс-Англия шекарасының ағылшын жағындағы ауылдардан жиналған жекелеген жергілікті билер жинағы. Олар Моррис биі дәстүрінің бір бөлігі болып табылады.

Тарих

Бұл қыста көңіл көтеру және аз ғана ақша табу үшін орындалатын ауылдық би болған. Әдетте, оған үштен он екіге дейін биші қатысады. Шекаралық моррис дәстүрінің ең алғашқы жазбаларын Э.К. Кауте берген. 1584 жылы Шрусберидегі Сент-Мэри шіркеуінде "морис бишілері, маскарадшылар немесе мүмерлер сияқты киген адамдар" туралы сұрақтар тіркелген, ал 1609 жылы Херефорд жарысында моррис бишілерінің керемет сипаттамасы келтірілген: "екі музыкант, төрт сыбызғышы және он екі биші, оның ішінде хобби ат және Мэриан қыз", олардың барлығы Херефордтан 23 шақырым (14 миль) радиусіндегі ауылдардан болған. Есепте былай делінген: "Херефордшир моррис биі үшін Кенттің ғана емес, сонымен қатар (өлшеуге жететін сызық болса) Христиан әлемінің үштен екі бөлігінен де кем емес". Кауте 1614-1617 жылдары Уорчестерширдегі Лонгдон қаласында демалыс күнін бұзғандықтары үшін жергілікті билікке шағымдану туралы, сондай-ақ 1652 жылы Нордлидегі сыраханада тәртіпсіздік тудырған Мач Венлок бишілері туралы тағы бір жазбаны келтіреді. 1688 және 1689 жылдары Шрусбериден "Бедлам Моррис" бишілеріне төлем жасалғаны туралы жазбалар сақталған. Бидің саны қолда бар бишілерге байланысты, мысалы, Бримфилдте. Бір жерден жиналған билер кейде ақпарат берушілер арасында айтарлықтай өзгеше болуы мүмкін, мысалы, Уайт Лэдис Астон, жылдық икемділікті көрсетеді. Кейде топта бір ғана би, кейде екі би, ал Малверн мен Першордегідей, белгісіз бір фигуралар жиынтығы болар еді. Бидің ортақ ерекшеліктері – жақсырақ таяқтар, кейде таяқ пен орамал нұсқасы, сондай-ақ, әдетте, жергілікті ел биіне ұқсас бір қадам. Бастапқы қадам ережелері мен фраза аяқталуы сияқты егжей-тегжейліліктердің жоқтығы көзге түседі. Кейбір ауылдық бишілер беттерін қара бояумен жағар еді. Бишілердің бірлесіп билегені туралы ешқандай жазба жоқ. Аз ғана топтар – мысалы, Северндегі Уптон билері – Котсуолдс Моррисінің күрделілігіне сай келді, бірақ көптеген топтар – мысалы, Бромсберроу Хит – бір фигура мен бір хордың мәңгілік қайталануынан тұратын қарапайымдылыққа ие болды.

Жаңғыру

1960-шы жылдары фольклоршы Э. К. Каутт Уэльстің шекарасының ағылшын жағындағы Херефордшир, Шропшир және Ворчестершир билері Уэльстің шекаралық дәстүрін құрайтынын ұсынды. 1960 жылдан бері және 1970 жылдары Дейв Джонс (Silurian Morris, 1969 жылы құрылған, кейіннен Not For Joes) және Кит Фрэнсис (Silurian Morris) сияқты адамдар жинаған материалдардың арқасында ерекше шекаралық Моррис стилі қалыптасты. Дәстүрге қара жүздер, жыртылған жейделер немесе пальтолар, таяқтардың көп соқтығысуы және әдетте мелодеон, скрипка, концерттина, үшбұрыштар мен домбыралардан тұратын үлкен музыкалық топ тән, бірақ қазір олар көбінесе туба немесе сосафон, флейта немесе гобой да қолданады. Дейв Джонс пен Кит Фрэнсистің басшылығымен Силурлық шекаралық Моррис жиналған би материалдарын түсіндіруге тырысты, дәстүрлі стильдер мен ерекшеліктерді мүмкіндігінше сақтап қалды. Керісінше, 1975 жылы Джон Киркпатрик Шропшир Бедламс тобымен бірге жаңа шекаралық дәстүрді жасады, ол шекаралық билердің рухын ұстауға тырысады, бірақ нақты дәстүрді немесе биді қайта жасамауға бағытталған. Олардың билерінде көптеген "әуелеп айғайлау" жиі кездеседі, бұл көптеген басқа шекаралық билердің де ерекшелігіне айналды. Мүмкін, бастапқы дәстүрге сәйкес, Уэльстің түпкі шекаралық Моррис тобы (1973 жылы құрылған) жылына бір рет, Рождествода ғана жиналып, Херефордшир мен Ворчестерширдің дәстүрлі билерін орындайды. Көптеген жаңа топтарда билер көбінесе күрделі болып келеді, көптеген ойлап табылған және дамыған қадамдар, фигуралар мен хорларды қамтиды. Көптеген билерді Сесил Шарп және кейінгі коллекционерлер жинады, олардың бірнешеуі Беконның кітабына енгізілді, бірақ шекаралық Моррис 20-ғасырдың соңына дейін қайта жаңғыруға ұмтылған топтар тарапынан көп назарсыз қалды. Ледбери, Херефордширдегі Силуриан Моррис тобы 1970 жылдардың басында өнеркөрсетулеріне шекаралық билерді қосты және 1979 жылы тек шекаралық Моррис билерін орындауға көшті, ал Шропшир Бедламс 1975 жылы құрылды; екеуі де келесі онжылдықтарда шекаралық Моррис билерін қайта жандандырудың алғашқы қадамдары болды. Леоминстер Моррис тобы 1988 жылы қайта құрылды және Брейтон Моррис тобынан бөлінді (ол тағы он жылдан кейін тарады). Э. К. Кауттпен байланыс арқылы, Леоминстерде жасалған жазбаларға сілтеме жасай отырып, оның бұрынғы биші Том Постонспен сөйлесуі және сол кездегі би туралы естеліктері ("көптеген иілу, бас киім көтеру және жерге таяқтарды соғу") Постонстың таяқ биінің қайта жандануына әкелді. Сесил Шарп 1909 жылдың 27 желтоқсанында жергілікті фольклоршы Элла Мэри Лезермен бірге қалаға келді және жергілікті циган скрипкашы Джон Локктың әуендерін жинады. Леоминстер бишілері өз репертуарында Локктың бірнеше күйлерін пайдаланады. Шекараның Уэльс жағындағы Моррис биі басқаша болды, ал 1992 жылы Уэльс жағында жаңа топ құрылды. Бастапқыда топтың аты Morys ar y Clwt болды, бірақ 1997 жылы Carreg las деп өзгертілді. Олар Уэльс пен Англияның дәстүрлі халықтық және Моррис биін орындайды. Carreg las – бұл Уэльс тілінен аударғанда "көк тас" деген мағынаны білдіреді, бұл Preseli тауларында жергілікті жерде кездесетін тас, одан Стоунхендж салынған деп есептеледі.