Кіріспе

Тірі қалу немесе сақталу қабілеті – тірі қалу немесе өмір сүруге жалғасу мүмкіндігі. Бұл термин нақты жағдайларда арнайы мағынаға ие.

Экологиялық

Су тасқыны, өрт, ауру, соғыс немесе климаттың өзгеруі сияқты күшті өзгерістерден кейін, кейбір өсімдіктер, жануарлар және жергілікті тіршілік иелері, қоршаған ортаның физикалық жағдайларының өзгеруіне байланысты, басқаларына қарағанда жақсырақ сақтала алады.

Инженерлік

Инженерлік саласында, өмірге қабілеттілік – жүйе, ішкі жүйе, жабдық, процесс немесе процедураның табиғи немесе адам тудырған қиындықтар кезінде және одан кейін де жұмыс істеуін қамтамасыз ететін сандық көрсеткіш; мысалы, ядролық қарудың жарылуынан туындаған ядролық электромагниттік импульс. Нақты қолданыс үшін өмірге қабілеттілік, аталған нысанның тірі қалатын жағдайлардың шегін, қабылданатын ең төменгі деңгейді немесе қиындықтан кейінгі функционалдық мүмкіндіктерін, сондай-ақ рұқсат етілген ең ұзақ үзіліс уақытын анықтау арқылы бағалануы керек.

Әскери-теңіз

Тіршілік ету – кеме мен оның бортындағы жүйелердің адам жасаған қауіпті ортада жұмыс істеуге қабілеттілігін және белгіленген міндетін орындауын қамтамасыз етуді білдіреді. Әскери кемелер адам жасаған қауіпті ортада жұмыс істеу үшін жасалған, сондықтан олардың тіршілік ету қабілеті – аса маңызды талап. Әскери кемелердің тіршілік етуі – кемелердің өмірлік циклының барлық кезеңіне әсер ететін күрделі мәселе, оны әрбір соғыс кемесін жобалаудың бастапқы кезеңінен-ақ ескеру қажет. Әскери-теңіз кемесінің тіршілік етуінің классикалық анықтамасы үш негізгі аспектіні қамтиды: сезімталдық, осалдық және қалпына келтіру қабілеті; алайда, қалпына келтіру қабілеті көбінесе осалдыққа кіріктіріледі.

Жауынгерлік көлік құралының экипажы

Әскери ұрыс машиналарын экипаждары сан алуан және үнемі өзгеріп отыратын көптеген қауіпті қауіптерге тап болады. Импровизацияланған жарылғыш құрылғылар (ЖЖҚ), миналар және жаудың атысы – мұндай тұрақты және өзгермелі қауіптердің мысалдары. Тарихи тұрғыдан алғанда, осы қауіптерді азайтуға бағытталған шаралар көліктің өзін қорғауға қатысты болды, бірақ бұл тек шектеулі қорғауды қамтамасыз еткендіктен, қазір назар радиоарнамен басқарылатын ЖЖҚ (RCIED), жарылыс, сынықтар, жылу стресі және дегидратация сияқты кеңейіп келе жатқан қауіптерден экипажды қорғауға ауыстырылды. "Экипаждың аман қалуы" деген мақсат көліктегі адамдардың ең жоғары деңгейде қорғалғанын қамтамасыз ету болып табылады. Бұл экипажға қажетті қорғаныс жабдықтарын ұсынумен ғана шектелмейді, сонымен қатар, медициналық көмекті жетілдіру және экипаждың жалпы аман қалу мүмкіндігін арттыру үшін, нақты жарылыс жағдайларында көлікке түсетін қысым мен соққы күштерін өлшеуді де қамтиды. Экипаждың тұрақты аман қалуы білімнің, оқытудың және жабдықтың тиімді үйлесімділігіне байланысты.

Алдын алу және оқыту

Жау күштері қолданатын қауіп-қатер туралы ақпарат, үрдістерді, жаңа технологияларды және шабуыл тактикасын анықтау, экипаждарға қажетсіз тәуекелге ұшырауын азайтатын процедураларды енгізуге мүмкіндік береді. Мұндай ақпарат сонымен қатар, қызметкерлерге, мысалы, IED (жарыққыш құрылғы) жасырудағы соңғы жаңалықтарды үйретуге немесе жау күштерінің шабуыл стратегиясын анықтауға қабілеттілік беретін арнайы дайындықтан өтуге мүмкіндік беретін тиімді алдын ала оқыту бағдарламаларын жүзеге асыруға да мүмкіндік береді. Бұған қоса, сарапты және жаңа қауіп-қатер туралы ақпараттың болуы операцияларды қолдау үшін ең тиімді жабдықтарды сатып алуға немесе оларды жылдам дамытуға мүмкіндік береді.

Желіде өмір сүрудің анықтамасы

Жүйенің шабуылдар немесе ірі табиғи апаттар сияқты қауіп-қатерлер кезінде өз міндетін уақылы орындау қабілеті. Тіршілік ету қабілеті – төзімділіктің бір бөлігі. Жүйенің шабуылдар, іркілулер немесе апаттар кезінде өз міндетін уақылы орындау қабілеті.