Кіріспе

HMAS Farncomb (SSG 74) – Австралия Корольдік теңіз флотының (RAN) қолданысындағы алты су асты кемесінің екіншісі. Контр-адмирал Харольд Фарнкомбтың құрметіне аталған бұл су асты кеме 1993 жылы құрылысын бастап, 1995 жылдың желтоқсанында суға түсірілді – Австралияда толығымен құрастырылған алғашқы су асты кеме. Бірқатар себептердің салдарынан 2009 жылдың ортасына қарай Farncomb өз класындағы жалғыз қолданыстағы кеме болып қалды.

Сипаттамалары

Коллинз класы – Кокумс жобалаған су асты кемелерінің кеңейтілген нұсқасы. Ұзындығы 77 метр, ені 16.3 метр, су сызығының тереңдігі 6.2 метр, су бетінде 3,051 тонна, су астында 3,353 тонна салмақпен әлемдегі ең үлкен дәстүрлі қозғалтқышты су асты кемелері болып табылады. Корпус жоғары созылатын микроқоспадағы болаттан жасалған және сонармен анықталуын азайту үшін эхоқарсы плиткалармен жабылған. Су асты кемесінде алты торпедалық түтік орнатылған және 22 торпедадан тұратын стандартты жүк тасымалдай алады: бастапқыда Gould Mark 48 Mod 4 торпедалары мен UGM 84C Sub Harpoon араласымы, кейін Mark 48 торпедалары Mod 7 Common Broadband Advanced Sonar System (CBASS) нұсқасына жаңартылды. Әрбір су асты кемесі Garden Island Hedemora HV V18b/15Ub (VB210) 18 цилиндрлі дизельді қозғалтқыштарымен жабдықталған, олардың әрқайсысы 1,400 кВт, 440 вольт тікелей ток Jeumont Schneider генераторына қосылған. 1998 жылы Тимордан қайтып келе жатқанда, Farncomb су асты кемесінің үш дизельдік генераторы істен шықты. Су асты кемесі Дарвинге дейін қиындықпен жетті, онда ауыстыруға қажетті бөлшектерді ұйымдастыру және жеткізу үшін бірнеше апта күтті. Ұрыс жүйесін сынау барысында Farncomb 1999 жылдың 14 маусымында Mark 48 Mod 4 торпедасын нысанаға алып, қолданыстан шығарылған эсминецті батырды. 2007 жылдың 19 наурызында Азия суларында бес айлық барлау миссиясы кезінде Fancomb су асты кемесінің винтіне балық аулау желілері ілініп қалды. Су асты кемесі түнде халықаралық суларда пайда болды, ал бес теңізші винтті босатуға тырысқанда ауа райы күрт нашарлап, теңізшілер суға ағып кетті. Құтқару тобы үш ерікті жүзушіні қатыстырып, тоқсан минуттық күш-жігердің нәтижесінде бес теңізшіні құтқарып алды, ал су асты кемесі байқалмай жолын жалғастырды. Оқиға 2009 жылдың тамызына дейін құпия сақталды, сол кезде RAN үш құтқарушы жүзушіні батылдық ордендеріне ұсынды, бұл 1981 жылғы оқиғадан кейін тағайындалған алғашқы су асты кемешілер болды. 2008 және 2009 жылдары персонал жетіспеушілігі салдарынан қолданысқа жарамды су асты кемелерінің саны үшке дейін азайды, техникалық қызмет көрсету кестесі және бірнеше су асты кемелеріндегі аккумулятордың істен шығуы осы санды 2009 жылдың ортасында бірге дейін азайтты – Farncomb. 2009 жылдың 13 наурызында таңертең Farncomb Сидней портындағы әскери флотқа кіру және флотты тексеру рәсіміне қатысқан он жеті әскери кемелердің бірі болды, бұл 1988 жылғы Австралияның екі жүз жылдық мерейтойынан бері RAN кемелерінің ең ірі жиынтығы еді. Су асты кемесі флотқа кіруге қатыспады, бірақ тексеру үшін портқа шықты. 2010 жылдың қаңтар айында генератордың істен шығуынан кейін Farncomb шұғыл жөндеу үшін портқа оралуға мәжбүр болды. Бұл кездегі жалғыз толыққанды жұмыс істейтін су асты кемесі – оның әпкесі болды, ал қалған үш су асты кемесі жөндеуден немесе техникалық қызмет көрсетуден өтуде болды. 2011 жылдың тамызында Farncomb Ротнест аралының жанында перископ тереңдігінде шноркельді пайдалану кезінде күтпеген жерден қозғалтқышын жоғалтты. Қайта іске қосу жұмыс істемеді, ал су асты кеме кері қарай құлай бастады. Төтенше жағдайдағы балластың толық соққысы су асты кемені су бетіне көтерді, ал қозғалтқыш қайта іске қосылды. Farncomb 2012 жылғы Тынық мұхитының шетіндегі (RIMPAC) көпұлтты жаттығуға қатысу үшін Гавайиге жіберілді. 22 шілдеде су асты кемесі Mark 48 торпедасын бұрынғы оқ-дәрі тасымалдау кемесіне атқылап, кемені екіге бөліп, батырды. Бірнеше күннен кейін су асты кемесінің салмағын өтеу жүйесіндегі шланг батареяларды зарядтау кезінде жарылып, су басуға әкелді. 2013 жылдың қараша айында Farncomb "Black Carillion 2013" су асты кемелерін құтқару жаттығуына қатысты. Ол 2014 жылы толық құрастыру циклын бастады, оның көп бөлігі экипажға ауыстырылды. Ол 2016 жылдың тамызында флотқа оралды. Farncomb 2019 жылдың тамызында бес айлық жұмыстан кейін Батыс флоттық базасына оралды, ол Bersama Shield, Pacific Vanguard және Talisman Sabre халықаралық жаттығуларына қатысты. 2022 жылдың қазан айында Farncomb Жапонияның Йокосука қаласына Жапон теңіздік өзін-өзі қорғау күштерінің 70 жылдығына арналған халықаралық флотты тексеруге қатысу үшін барды.