Еуропалық ғарыш агенттігінің Vega ұшыру жүйесі

Кіріспе

Еуропалық ғарыш агенттігінің ұшыру жүйесі

Ол ғылыми және Жерді бақылау миссиялары үшін 300-ден 2500 кг дейінгі салмақты жүктерді полярлық және төменгі Жер орбиталарына шығаруға арналған. Вега миссиясы – 1500 кг салмақты ғарыш аппаратын 700 км биіктікке жеткізетін полярлық орбита. Лира шоқжұлдызындағы ең жарқын жұлдыз – Веганың атымен аталған зымыран, үш қатты отынды сатысы бар бір корпустық ұшырғыш (жанама күшейткіштері жоқ): P80 бірінші сатысы, Zefiro 23 екінші сатысы және Zefiro 9 үшінші сатысы. Жоғарғы модуль – AVUM деп аталатын сұйық отынды ракета. P80 сатысының жетілдірілген нұсқасы P120C, Ariane 6 зымыранының жанама күшейткіштері ретінде де қолданылады. Италия Вега бағдарламасына ең көп үлес қосатын ел (65%), одан кейін Франция (13%). Басқа қатысушылар: Испания, Бельгия, Нидерланды, Швейцария және Швеция.

Өмірбаян

1990 жылдардың ортасында француздық Aérospatiale және SEP компаниялары итальяндық Bombrini Parodi Delfino (BPD) компаниясымен бірге Ariane қосымша ұшыру құралын (ACL) әзірлеу туралы талқылауды бастады. Сол кезде Италия жаңа қатты отынды спутниктік ұшыру құралының тұжырымын қолдауға кірісті. 1998 жылдың сәуірінде Vega бағдарламасы шамамен 70 млн. ЭКУ көлеміндегі өнеркәсіптік инвестицияларды қамтамасыз етуге, сондай-ақ Франция мен Италия жетекшілік ететін Еуропалық ғарыш агенттігінің (ESA) мүдделі мүше мемлекеттерінен сұралған 350 млн. ЭКУ шамасындағы қаржыландырудың болуына байланысты екені жарияланды. 1998 жылдың маусым айында Еуропалық ғарыш агенттігінің (ESA) мүше мемлекеттерінің министрлері Vega даму бағдарламасының бірінші кезеңін іске асыруға келісті. Қатысушы мемлекеттер Франция, Бельгия, Нидерланды, Испания және Италия болды – соңғысы бағдарламаны қаржыландыру жөніндегі жүктеменің 55% -ін өз мойнына алды. 1998 жылдың қыркүйегінде, егер толық қаржыландырылса, Vega 2002 жылы алғашқы ұшырылымын орындайтын болады деп күтілді. Алайда, 1998 жылдың басында Франция бағдарламаға наразылығын білдіріп, оны қаржыландыру мәселесінде дау тудырды. Vega-ның жаңа, жоғары өнімділік нұсқасы ұсынылды, бірақ бұл Францияны толыққанды қанағаттандырмады. 1999 жылдың қыркүйегінде Франция Vega бағдарламасынан толығымен бас тартты, бұл ұшыру құралының болашағына қатысты алаңдаушылықтарға әкелді. 1999 жылдың қарашасында Еуропалық ғарыш агенттігі (ESA) Vega-ны мақұлданған бағдарлама тізімінен ресми түрде шығарды, бұл шешім негізінен Францияның бас тартуымен байланысты болды; Италия бұған қарамастан жалғасатынын мәлімдеді және Ariane 5 бағдарламасын одан әрі дамыту үшін бөлінген үлесін қайта бағыттаумен қауіптендірді. 2000 жыл шамасында Vega үшін баламалы қолданыс зерттелді – ол орта класты күшейткіш зымыран ретінде, жақсартылған, күшейтілген Ariane 5 ауыр зымыран тасығышымен бірге қолданылуы мүмкін. 2000 жылдың қазан айында Франция мен Италияның Vega бағдарламасы бойынша бір жылдан бері келе жатқан дауларын шешкені туралы хабарланды. Франция мен Италия Vega бағдарламасына енгізілетін Ariane 5 жұмысына арналған толық композиттік P80 күшейткішін қаржыландырудың тиісінше 35% және 52% -ын беруге келісті. 2001 жылдың наурыз айында FiatAvio және Италия ғарыш агенттігі (ASI) Vega бағдарламасының даму жұмыстарының көп бөлігіне жауапкершілік алу үшін жаңа компания – Еуропалық ұшыру құралын (ELV) құрды. 2003 жылға қарай Еуропалық ғарыш агенттігінің (ESA) Ресейдің "Союз" зымыран тасығышын қабылдауы дамитын Vega-мен тікелей бәсекелесе алады деген қауіп туды. Мұндай зымыран тасығыштарға сұраныс ұялы телекоммуникациялық спутниктік нарықтағы төмендеумен және Еуропаның Галилео спутниктік навигациялық жүйесіне күмәнмен азайып кетті.

During the mid 1990s, French firms Aérospatiale and SEP, along with Italian firm Bombrini Parodi Delfino (BPD), commenced discussions on the development of a proposed Ariane Complementary Launcher (ACL). Around the same time, Italy began to champion the concept of a new solid propellant satellite launcher. In April 1998, it was publicly stated that the Vega programme was dependent upon the securing of roughly ECU70 million of industrial investment, as well as the availability of around ECU350 million of funding that had been requested from interested member states of the European Space Agency (ESA), led by France and Italy. During June 1998, it was announced that ministers from European Space Agency (ESA) member states had agreed to proceed with the first phase of the development programme for Vega; the participating members were France, Belgium, the Netherlands, Spain and Italy – the latter had assumed 55% of the burden for financing the programme. By September 1998, it was projected that, if fully funded, Vega would perform its first launch during 2002. However, by early 1998, France was publicly showing displeasure in the programme, leading to disputes in its funding. A new, higher performance version of the Vega was proposed, but this failed to sufficiently satisfy France. In September 1999, France decided to withdraw from the Vega programme entirely, leading to fears for the future of the launcher. In November 1999, European Space Agency (ESA) formally dropped Vega as an endorsed programme, a decision which was largely attributed to France's withdrawal; Italy declared that it would proceed regardless, and threatened to re direct its allocated contributions for the further development of the Ariane 5 to meet the shortfall. Around 2000, an alternative use for the Vega was explored as a medium class booster rocket to be used in conjunction with an improved, up rated model of the Ariane 5 heavy launcher. In October 2000, it was announced that France and Italy had settled their year long dispute over the Vega programme; France and Italy agreed to provide 35% and 52%, respectively, of the financing towards the all composite P80 booster for the Ariane 5 — work which would be included in the Vega programme. In March 2001, FiatAvio and the Italian Space Agency (ASI) formed a new company, European Launch Vehicle (ELV), to assume responsibility for the majority of development work on the Vega programme. By 2003, there was concerns that European Space Agency (ESA)'s recent adoption of the Russian Soyuz launcher would directly compete with the in development Vega; demands for such launchers had declined with a downturn in the mobile telecommunications satellite market and doubts over the European Galileo satellite navigation system.

Бағдарламаның басталуы

2003 жылдың наурыз айында Vega ұшыру құралын әзірлеу туралы келісімдерге Еуропалық ғарыш агенттігі (ESA) және француздық ғарыш агенттігі Centre national d'études spatiales (CNES) қол қойды; Италия қаржыландырудың 65%-ын, ал қалған бөлігін алты басқа ел ұсынды. 2004 жылдың мамырында коммерциялық оператор Arianespace пен бас мердігер ELV арасында француздық Гвиананың Куру қаласында ұшу аппаратын интеграциялау жөніндегі келісімге қол қойылды. 2004 жылдың қарашасында Куруда Vega ұшыруы үшін жаңа, арнайы ұшыру алаңының құрылысы басталды, ол бункерді және сатыларды құрастыруға көмектесетін өздігінен жылжымалы құрылымды қамтыды; бұл алаң бұрынғы Ariane 1 ұшыру алаңының орнында салынды. 2005 жылдың қыркүйегінде Vega-ның қатты отынды қозғалтқыштарының тұтандырғыштарындағы маңызды сынақтар сәтті аяқталды, бұл маңызды кезең болды. 2005 жылдың қарашасында Еуропалық ғарыш агенттігі (ESA) Vega ұшыру құралымен бірге жұмыс істейтін электрлік жетегі бар модульді әзірлеу және орналастыру ниетін білдірді; бұл модуль төмен Жер орбитасынан (LEO) геостационарлық орбитаға (GEO) жүктерді тасымалдауға арналған. 2005 жылдың қарашасында Израиль мен Үндістан Vega бағдарламасына ресми қызығушылық танытқандары хабарланды. 2005 жылдың желтоқсанында Vega ұшыру құралы, Ariane және Soyuz ұшыру құралдарымен бірге ESA жүктері үшін "бірінші таңдау" платформалары ретінде бекітілді. 2005 жылдың 19 желтоқсанында Vega-ның үшінші сатысының алғашқы сынақ атылысы Сардиниядағы Салто ди Киррада сәтті аяқталды. Бірнеше жыл бойы Сардинияда қосымша сынақтар жүргізілді. 2007 жылдың 28 наурызында үшінші сатының сынағы сәтсіз аяқталуына байланысты Vega жобасы кейінге шегерілді. 2007 жылдың қаңтарында Еуропалық ғарыш агенттігі (ESA) Vega және Ariane ұшыруларын қолдау үшін GPS навигациялық жүйесін пайдалануды зерттейтінін мәлімдеді. 2009 жылғы Париж әуешолуында Vega-ның жоғарғы сатыларын ауыстыруға арналған тиімдірек қозғалтқышты қабылдау ұшыру құралының жалпы құнын төмендетуге мүмкіндік бермегендіктен кейінге қалдырылды, бұл оны пайдалы етуді азайтады. Бұл нәтижеге қарамастан, үшінші сатының тиімділігін арттыру жұмыстары жалғасты. Осы кезде Vega ұшыруының барлық төрт сатысының сертификатталуы 2009 жылдың соңына дейін аяқталуы күтілді, ал алғашқы ұшыру 2010 жылы жоспарланған. Алғашқы ұшыру ғылыми жүкпен жасалуы тиіс еді, "макеттік" жүк емес; 2010 жылдың соңына қарай алғашқы ұшыру 2011 жылға шегерілді.

In March 2003, contracts for development of the Vega launcher were signed by European Space Agency (ESA) and Centre national d'études spatiales (CNES), the French space agency; Italy provided 65% of funding while six additional nations contributed the remainder. In May 2004, it was reported that a contract was signed between commercial operator Arianespace and prime contractor ELV to perform vehicle integration at Kourou, French Guiana. In November 2004, construction commenced upon a new dedicated launch pad for the Vega launcher at Kourou, this included a bunker and a self propelled structure to assist assembly of the stages; this site was built over the original launch pad for the retired Ariane 1 launcher. In September 2005, the successful completion of key tests on the Vega's solid rocket motor igniters, a key milestone, was reported. In November 2005, European Space Agency (ESA) declared its desire for the development and deployment of an electric propulsion powered module to work in conjunction with the Vega launcher; this envisioned module would transfer payloads between low Earth orbit (LEO) and a geostationary orbit (GEO). During November 2005, it was reported that both Israel and India had shown formal interest in the Vega programme. In December 2005, the Vega launcher, along with the Ariane and Soyuz launchers, were endorsed as the recognised "first choice" platforms for ESA payloads. On 19 December 2005, the first test firing of the Vega's third stage was completed successfully at Salto di Quirra, Sardinia. For several years, further tests would be conducted at the Sardinia site. Progress on Vega was delayed by the failure of one such test of the third stage on 28 March 2007. During January 2007, European Space Agency (ESA) announced that the agency was studying the use of Global Positioning System (GPS) navigation in order to support launches of the Vega and Ariane. At the 2009 Paris Air Show, it was revealed that the adoption of more cost effective engine to replace the upper stages of the Vega have been postponed due to a failure to reduce the overall costs of the launcher, making it much less worthwhile to pursue. Despite this finding, efforts to improve the efficiency of the third stage continued. At this point, the certification of all four stages of the Vega launch was anticipated to be achieved prior to the end of 2009, while the first launch was scheduled to take place during 2010. The first flight was intended to be flown with a scientific payload, rather than a "dummy" placeholder; By late 2010, the first flight had been delayed into 2011.

Ұшуға

2011 жылдың қазан айында бірінші Vega зымырасының барлық негізгі құраушылары Римге жақын орналасқан Colleferro қаласынан Kourouға теңіз арқылы жөнелтілді. Осы кезде бірінші ұшырылым 2011 жылдың желтоқсанында немесе 2012 жылдың қаңтарында жүзеге асырылатыны күтілді. 2012 жылдың қаңтар айының басында ұшыру күні келесі айға ықпалдасатыны хабарланды. 2012 жылдың 13 ақпанында Kourouда Vega зымырасының алғашқы ұшырылымы өтті, ол «көрінетіндей, өте сәтті ұшу» деп сипатталды. 2011 жылдың ортасында Vega зымырасының еуропалық үлгідегі жаңартылған нұсқасы орта және ұзақ мерзімді перспективада жасалуы мүмкін деген болжам айтылды. Бірінші сәтті ұшырылымнан кейін Vega үшін түрлі жақсартулар ұсынылды. Германия ғарыш агенттігі (DLR) Vega зымырасының соңғы, төртінші сатысына еуропалық баламаны әзірлеу мүмкіндігіне қызығушылық танытты; алайда, операцияларды консолидациялау және бастапқы кезеңде қажетсіз шығындардан сақтану үшін Vega құрылғыларына шамамен 10 жыл бойы өзгеріс енгізуге болмайды деп кеңінен сенеді. Еуропалық ғарыш агенттігі (ESA) де Vega мен жоспарланудағы Ariane 6 ауыр зымыран тасығышы арасындағы ықтимал ортақтықтарды пайдалануға ниеттенді. Алғашқы ұшырылымнан кейін VERTA (Vega Research and Technology Accompaniment) бағдарламасы аясында тағы төрт ұшырылым жасалды, олар барысында бақылау немесе ғылыми жүктер орбитаға шығарылды, сондай-ақ Vega зымырасы одан табысты коммерциялық операциятарға дайындалды және сынақтан өтті. 2013 жылдың 6 мамырында өткен екінші ұшырылым, бұрынғыдан гөрі қиынрақ траекторияны ұстанды және зымыраның алғашқы коммерциялық жүгін алып жүрді, ол да сәтті аяқталды. Осы екінші ұшырылымнан кейін Еуропалық ғарыш агенттігі (ESA) Vega зымырасын «толыққанды жұмыс істейтін» деп мәлімдеді. Бірінші және екінші ұшырылым арасындағы бір жылдан астам уақыттың себебі, негізінен, итальяндық өндірушінің алғашқы ұшырылымда қолданылған бағдарламалық жасақтамаға француздық экспорттық бақылау шектеулеріне байланысты Ұшуды басқару бағдарламалық жасақтамасын толығымен қайта жасауына тура келгені болды. Коммерциялық қызметке енгеннен бері Arianespace Vega зымырасын полярлық және Күнмен синхронды орбиталарға миссияларды жүзеге асыруға арналған ұшыру жүйесі ретінде ұсынып келеді. Серпіндік ұшырылым кезінде Vega өзінің 386,8 кг салмақтын негізгі жүгін – LARES спутнигін 1450 км биіктікте, 69,5° бұрышпен дөңгелек орбитаға шығарды.

During October 2011, all major components of the first Vega rocket departed Avio's Colleferro facility, near Rome, by sea for Kourou. At this point, the first launch was anticipated to occur during December 2011 or January 2012. During early January 2012, it was reported that the launch date would slip into the following month. On 13 February 2012, the first launch of the Vega rocket occurred for Kourou; it was reported as being an "apparently perfect flight". During mid 2011, it was postulated that an evolved 'Europeanised' upgrade of the Vega rocket could be developed in the medium to long term future. Following the successful first launch, various improvements for the Vega were postulated. The German Aerospace Center (DLR) was reportedly enthusiastic on the prospects of developing a European alternative to the Vega's final, fourth stage; however, it was widely believed that there should be no change to Vega hardware for roughly 10 years in order to consolidate operations and avoid unnecessary costs early on. European Space Agency (ESA) was also keen to take advantage of potential commonalities between the Vega and the proposed Ariane 6 heavy launcher. Following on from the first launch, a further four flights were conducted under the vestiges of the VERTA programme (Vega Research and Technology Accompaniment), during which observation or scientific payloads were orbited while validating and readying the Vega rocket for more lucrative commercial operations. The second launch, performed on 6 May 2013, which followed a considerably more demanding flight profile and carried the type's first commercial payload, was also successful. In the aftermath of this second launch, European Space Agency (ESA) declared the Vega rocket to be "fully functional". The lapse of more than one year between the inaugural flight and the second one was mainly due to the fact that the Italian manufacturer had to completely redevelop the Flight Control Software, due to the restrictions on French export control imposed on the software used on the first flight. Since entering commercial service, Arianespace markets Vega as a launch system tailored for missions to polar and Sun synchronous orbits. During its qualification flight, Vega placed its main payload of 386.8 kg, the LARES satellite, into a circular orbit at the altitude of 1450 km with an inclination of 69.5°.

Кезеңдер

+ Вега сатысының параметрлері Сатылар 1P80 саты 2Zefiro 23 саты 3Zefiro 9 саты 4AVUM Биіктігі Диаметрі Жанармай түрі қатты қатты қатты сұйық Жанармай массасы 88 тонна 24 тонна 10.5 тонна 0.55 тонна Қозғалтқыштың құрғақ массасы Қозғалтқыштың қабықша массасы Орташа итермелеу күші Жану уақыты 110 секунд 77 секунд 120 секунд 667 секунд Ұшқындық импульс 280 секунд 287.5 секунд 296 секунд 315.5 секунд

Пайдалы жүктеме

Arianespace Vega зымыран тасығышының биіктігі шамамен болатын дөңгелек полярлық орбитаға жүк жеткізе алатынын мәлімдеді. Vega-ның пайдалы жүк қаптамасы Швейцарияның RUAG Space компаниясымен жобаланып, өндірілген. Оның диаметрі 2,6 метр, биіктігі 7,8 метр және салмағы 400 кг. Қаптаманың цилиндрлік бөлігінің сыртқы диаметрі 2,6 метр, ал биіктігі 3,5 метр.

Үш қатты моторлы саты

Алғашқы үш саты "Авио" компаниясы өндірген қатты отынмен жұмыс істейтін қозғалтқыштар, ал "Вега" зымыран құрастырушының негізгі мердігері – "ЭЛВ" компаниясы. "Вега" зымыранының үш сатысына арналған үш қозғалтқыш түрінің жобалануы мен өндіріс процесі екі жердегі сынақтар арқылы расталатын жоспарланған, бірі – жобаны бағалау үшін, екіншісі – соңғы ұшу конфигурациясында.

P80

P80 – VEGA-ның бірінші сатысы, атауы жобалау кезеңіндегі жанар май салмағының 80 тонна болғанынан, кейін 88 тоннаға дейін арттырылғанынан шыққан. P80 құрамында Бельгияда SABCA компаниясы жасаған және өндірген, литий-ионды аккумуляторлармен жұмыс істейтін, иілгіш қосылысы бар жылдам қозғалатын соплоны басқаратын екі электромеханикалық жетектегіштен тұратын итермелеу векторын басқару жүйесі (TVC) бар. P80 қозғалтқышының алғашқы сынаққа іске қосылуы 2006 жылғы 30 қарашада Куруда өтті және сынақ сәтті аяқталды. P80 бірінші сатылы қозғалтқышының екінші сынаққа іске қосылуы 2007 жылғы 4 желтоқсанда Куруда өтті. 111 секунд бойы орташа 190 тонналық итермелеу күшін бере отырып, қозғалтқыштың жұмысы күтілгендей болды. Келешектегі саты нұсқасы, P120C, атауы жобалау кезеңіндегі 120 тонналық жанар май салмағынан алынған, жанар май массасын 141–143 тоннаға дейін арттырады.

Зефиро 23

Zefiro қозғалтқышын Avio әзірлеуді бастады, қаржыландырудың бір бөлігі компаниядан, екінші бөлігі Италия ғарыш агенттігімен (ISA) жасалған келісімшарт арқылы жүзеге асырылды. Zefiro 23 – Vega зымыранының екінші сатысы. Оның көміртек эпоксиді корпусы филаменттік орау арқылы жасалған, ал көміртек фенолды соплосы көміртек-көміртек кіріктіргішін қамтиды. Отынның салмағы 23 тоннаға жетеді. Zefiro 23 екінші сатылы қозғалтқышы алғаш рет 2006 жылғы 26 маусымда Salto di Quirra полигонында сынақтан өтті. Бұл сынақ сәтті аяқталды. Zefiro 23 екінші сатылы қозғалтқышының екінші сынаққа іске қосылуы 2008 жылғы 27 наурызда, сондай-ақ Salto di Quirra полигонында болды. Бұл сәтті сынақ зымыран қозғалтқышының қабілетін растады.

Zefiro 9

Бірінші аяқталған қозғалтқыш Zefiro 9 болды, ол үшінші сатылы қозғалтқыш. Бірінші сынақ ату 2005 жылғы 20 желтоқсанда Жерорта теңізінің оңтүстік-шығысындағы Сальто-ди-Кирра аралық сынақ полигонында жүргізілді. Сынақ толық сәттілікке жетті. Бірінші сынақ атудың нәтижелеріне негізделген жобаны қайта қараудан кейін, Zefiro 9-дың екінші сынақ атуы 2007 жылғы 28 наурызда Сальто-ди-Киррада өтті. 35 секундтан кейін қозғалтқыштың ішкі қысымы күрт төмендеп, жану уақыты ұзарды. Ішкі қысымның күрт төмендеуіне байланысты қозғалтқыштың конструкциясында ақаулар болды ма, жоқ па, туралы ешқандай ақпарат жоқ. 2008 жылғы 23 қазанда Zefiro 9-дың жаңартылған нұсқасы, модификацияланған соплосы бар Zefiro 9 A, сәтті сынақтан өтті. 2009 жылғы 28 сәуірде Италияның Сардиниядағы Сальто-ди-Кирра аралық сынақ полигонында Zefiro 9 A-ның соңғы біліктілік сынақ атуы өтті.

Attitude Vernier Upper Module (AVUM) (Аттитуд Вернье жоғарғы модулі)

Attitude Vernier Upper Module (AVUM) жоғарғы сатысы, Avio компаниясымен әзірленген, пайдалы жүкті қажетті орбитаға орналастыру және айналу және бағытты басқару функцияларын орындау үшін жобаланған. AVUM екі модульден тұрады: AVUM Propulsion Module (APM) және AVUM Avionics Module (AAM). Қозғалтқыш модулі украиндық RD 843 (RD 868P) зымырандық қозғалтқышын пайдаланады, ол қысыммен берілетін UDMH және азот тетроксидін отын ретінде жағады. AVUM авиациялық модулі көліктің авиациялық жүйесінің негізгі құрамдас бөліктерін қамтиды.

Нұсқалар

Вега және Ариан-5 элементтеріне негізделген жаңа орта өлшемді ұшыру құралының тұжырымдамалық зерттеуі жүргізілді. Бұл ұшыру құралы Ariane 5 P230 бірінші сатысын, Vega P80 екінші сатысын және қоймалағыш немесе криогендік отынды пайдаланатын Ariane 5 үшінші сатысын қолданар еді. 2012 жылдың 14 ақпанында, Веганың сәтті ұшырылуынан бір күн өткен соң, Германия ғарыш агенттігі (DLR) бағдарламаға қатысуға ниет білдірді. Сол кездегі DLR басшысы Иоганн Дитрих Вёрнер Германияның жобаға қосылғысы келетінін мәлімдеді. Германия Украинада жасалатын AVUM төртінші сатысындағы RD 843 қозғалтқышына балама ұсынар еді. Vega ұшыру құралының басқарушысы оның жақын арада ұшпайтынын, оның әзірленуіне уақыт қажет екенін айтты, бірақ ол 2012 жылдың соңындағы министрлердің келесі отырысында мәселенің талқыланатынын растады. Осылайша, ракетаның барлық компоненттері Швейцарияда жасалғандарын қоспағанда, Еуропалық Одақта (ЕО) құрастырылатын болады. Avio сондай-ақ Vega C немесе Vega E-нің бірінші сатысынсыз, спутниктік топтамаларды жаңартуға бағытталған "Vega Light" жобасын қарастырып жатыр. Көлік құралы Vega C немесе Vega E негізінде жасалғандығына байланысты 250–300 кг немесе 400–500 кг салмақты орбитаға шығара алады.

Vega-C

Vega C (немесе Vega Consolidation) – бұл бастапқы Vega ұшыру құралының жетілдірілген нұсқасы, ұшыру өнімділігі мен икемділігін арттыруға бағытталған. 2014 жылғы желтоқсанда өткен ЕКА Министрлер Кеңесінен кейін әзірлеме жұмыстары басталды, мақсаты – орта мөлшерлі институционалдық жүктердің көлемінің артуына байланысты пайдалы жүктемелерге қойылатын талаптардың өзгеруіне жауап беру және арзан ұшыру қызметтерін ұсынатын провайдерлермен бәсекелесу. Бұл жаңа жетілдіру Vega жиынтығына түрлі өзгерістер енгізеді: бірінші сатыдағы P80 қозғалтқышы P120C-ге алмастырылады, бұл алдағы Ariane 6 ұшыру құралында да қолданылатын күшейткіш, ал Zefiro 23 екінші сатысы Zefiro 40-қа алмастырылады. Үлкен AVUM+ төртінші сатыдағы AVUM-ның орнына қойылады, ал Zefiro 9 үшінші сатысы ұшыру құралының негізгі нұсқасынан алынады. ЕКА әзірлеп жатқан және 2025 жылдың шілдесінен бұрын Vega C арқылы ұшырылатын қайта пайдаланылатын Space Rider көлігін пайдалану арқылы қайта оралу миссиялары да қолжетімді. 2022 жылдың 13 шілдесінде Vega C алғашқы ұшуын жасады, оның барысында LARES 2 және тағы алты спутник орбитаға жеткізілді. Бұл ұшыру Украинадағы соғыс салдарынан ресейлік ракеталар қолжетімсіз болғаннан кейін туындаған орынды толтыру мақсатында жүзеге асырылды. 2022 жылдың 21 желтоқсанында (UTC) Vega C Zefiro 40 екінші сатысындағы ақаулық салдарынан ұшыру сәтсіз аяқталды, нәтижесінде Airbus Pléiades Neo жерді бейнелейтін шоқжұлдызы үшін екі ғарыш аппараты жоғалды. Сәтсіздікке ұшырағаннан кейін келесі ұшыру 2024 жылдың соңына дейін шегерілді, бұл ракеталық қозғалтқыштың соплосын қайта жобалауға мүмкіндік беру үшін жасалды.

Vega-E

Vega C-ге негізделген Vega E (немесе Vega Evolution) – Vega C-нің одан әрі дамуы болып табылады, онда Zefiro 9 және AVUM+ үшінші және төртінші сатылары сұйық оттегі және сұйық метанмен жұмыс істейтін криогендік жоғарғы сатымен алмастырылды. Бұл нұсқа Vega C-ге қарағанда одан да икемді, бір ұшыру арқылы бірнеше спутникті әртүрлі орбиталарға шығаруға мүмкіндік береді. 2021 жылдан бастап Avio жаңа жоғарғы сатыда қолданылатын жаңа M10 метан қозғалтқышын дамытуты аяқтауда. Қозғалтқыш дизайны Avio және Химиялық Автоматикалық Жобалау Бюросы (KBKhA) арасындағы 2014 жылы аяқталған ынтымақтастықтың нәтижесі. Avio 2022 жылдың мамыр және шілде айлары аралығында M10 қозғалтқышының алғашқы сынақ сериясын сәтті жүргізді, ал Vega E-нің бірінші ұшуы 2027 жылға жоспарланған.

Шығындар

Vega зымыранының даму шығындары 710 миллион евроны құрады, ал ЕКА 2012 және 2014 жылдар аралығында бес сынақ ұшуын қаржыландыру үшін қосымша 400 миллион евро жұмсады. 2012 жылы коммерциялық ұшырулардың шығыны 32 миллион евроға бағаланды, бұл Arianespace-тің маркетинг және қызмет көрсету шығындарын қамтиды, немесе жылына 2 ұшыру болған жағдайда әр зымыранға 25 миллион евро. 2012 жылы ELV бас директоры ұшу жиілігі жылына төрт ретке дейін артса, әрбір ұшыру құралының бағасы 22 миллион евроға дейін төмендеуі мүмкін екенін болжады. Бірақ 2020 жылдың қараша айына дейін Vega бір жылда үштен астам рет ұшқан емес, ал орташа ұшу жиілігі жылына екі ретке жетпейді.