1811 жылғы ғылым мен технология: ашылған ұлы комет, жаңа жануарлар жіктемесі (Illiger), Pallas-тың «Zoographia rosso Asiatica» еңбегі. Ғылыми жаңалықтар!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1811 жылы ғылым және технология саласында маңызды оқиғалар болды, олар төменде тізілген.
The year 1811 in science and technology involved some significant events, listed below.
Астрономия
25 наурыз – Оноре Флаугергес ашқан Ұлы комета.
March 25 – Great Comet discovered by Honoré Flaugergues.
Биология
Иоганн Карл Вильгельм Ильлигер «Prodromus systematis mammalium et avium» еңбегін жариялайды, ол Линей таксономиясын жаңарту және биологиядағы «отбасы» ұғымына зор әсер етеді. Ол алғаш рет Marsupialia инфракласын анықтайды. Питер Симон Паллас Санкт-Петербургте «Zoographia rosso Asiatica, sistens omnium animalium in extenso Imperio rossico, et adjacentibus maribus observatorum recensionem, domicilia, mores et descriptiones, anatomen atque icones plurimorum» атты еңбегін жариялауды бастайды.
Johann Karl Wilhelm Illiger publishes Prodromus systematis mammalium et avium, an updating of Linnean taxonomy and a major influence on the concept of the 'Family' in biology. He first defines the infraclass Marsupialia. Peter Simon Pallas begins publication of Zoographia rosso Asiatica, sistens omnium animalium in extenso Imperio rossico, et adjacentibus maribus observatorum recensionem, domicilia, mores et descriptiones, anatomen atque icones plurimorum in Saint Petersburg.
Химия
Бернар Куртуа йодты ашады. Жозеф Луи Гей-Люссак пен Луи Жак Тенард "Физикалық-химиялық зерттеулер: калий мен натрийдің дайындалуы және қасиеттері, бор қышқылының ыдырауы, фтор, тұз қышқылы және оттекті тұз қышқылы, жарықтың химиялық әсері, өсімдіктер мен жануарлардың анализі және т.б." еңбегін Париж қаласында жариялайды. Амедео Авогадро Авогадро заңын ұсынады, яғни тұрақты температура мен қысымдағы газдардың тең көлемдері тең мөлшерде молекулаларды қамтиды.
Bernard Courtois discovers iodine. Joseph Louis Gay Lussac and Louis Jacques Thénard publish Recherches Physico Chimiques, faites sur la pile; sur la préparation chimique et les propriétés du potassium et du sodium; sur la décomposition de l'acide boracique; sur les acides fluorique, muriatique et muriatique oxigéné; sur l'action chimique de la lumière; sur l'analyse végétale et animale, etc. in Paris. Amedeo Avogadro proposes Avogadro's law, that equal volumes of gases under constant temperature and pressure contain equal number of molecules.
Жер ғылымдары
10 маусым – Британдық шлюптан байқалған жанартау жарылысы қысқа мерзімге Сабрина аралын (Азоре аралдары) пайда етті.
June 10 – A volcanic eruption, observed from British sloop , briefly creates Sabrina Island (Azores).
Математика
Карл Фридрих Гаусс кешенді сандар айнымалыларының функцияларымен жұмыс істейді. С. Д. Пуассон "Трактé по механике" (1-том) жариялайды.
Carl Friedrich Gauss works with functions of complex number variables. S. D. Poisson publishes Traité de mécanique (vol. 1).
Медицина
Чарльз Белл "Мұғздың жаңа анатомиясы туралы идея" атты еңбегін жариялап, сезімталдық және қозғалыс жүйкелерін ажырата бастайды. Абрахам Коллс Дублинде "Хирургиялық анатомия туралы трактат" жариялайды. Франсис Плейс "Халық саны принциптерінің иллюстрациялары мен дәлелдемелері" атты еңбегін жариялайды, онда Малтус мырзаның ұсынған шешімдерін қарастырып, Годвин мырзаның және басқалардың Лондондағы қарсылықтарына жауап береді. Бұл контрацепцияны қолдаушы ағылшын тіліндегі тұңғыш маңызды мәтін.
Charles Bell publishes An Idea of a New Anatomy of the Brain, starting to distinguish between sensory and motor nerves. Abraham Colles publishes A Treatise on Surgical Anatomy in Dublin. Francis Place publishes Illustrations and Proofs of the Principles of Population, including an examination of the proposed remedies of Mr. Malthus, and a reply to the objections of Mr. Godwin and others in London, the first significant text in English to advocate contraception.
Палеонтология
Мэри Эннинг Лайм-Регис жағасында иктиозаврдың қазылған қалдықтарын ашады.
Mary Anning discovers the fossilised remains of an Ichthyosaur at Lyme Regis.
Физика
Амедео Авогадро газ молекулаларының көлемі мен саны арасындағы қатынасты түсіндіретін гипотезасын ұсынады.
Amedeo Avogadro proposes his hypothesis relating volumes and numbers of molecules of gases.
Технология
Фридрих Кениг, Андреас Фридрих Бауэрдің көмегімен Лондонда алғашқы бу машинасымен жұмыс істейтін баспа станогын жасады.
Friedrich Koenig, with the assistance of Andreas Friedrich Bauer, produces the first steam printing press, in London.