Кіріспе

Канаданың батыс аймағы
Канададағы далалар – Канаданың далалық аймағындағы қоңыржай жайылымдар мен бұталы жерлердің биомы. Оған Альберта, Саскачеван және оңтүстік Манитобадағы солтүстік аралас далалар, сондай-ақ оңтүстік-шығыс Альберта мен оңтүстік-батыс Саскачевандағы солтүстік қысқа далалар кіреді. Канаданың Дала Экозонасына оңтүстік Манитобадағы солтүстік биік шөптесін далалар мен Аспен тоғайы кіреді, ол орталық Альберта, орталық Саскачеван және оңтүстік Манитобаны қамтиды. Дала Эдмонтонның солтүстігінен басталып, үш провинцияны оңтүстікке қарай, Манитоба-Миннесота шекарасына қарай бағытталған сызық бойымен жабады. Альбертада далалық жерлердің көлемі ең көп, ал Манитобада ең аз, себебі боралдық орман Манитобада Альбертаға қарағанда оңтүстікке қарай басталады.

Физикалық география

Прерия провинциялары аймағы Альберта, Саскачеван және Манитоба провинцияларындағы далалармен аталғанымен, үш провинцияның физикалық географиясы өте алуан түрлі, оған Канада қалқаны, Батыс Кордильера және Канаданың ішкі жазықтарының бөліктері кіреді. Жазықтар далалар мен ормандарды қамтиды, ал Гудзон шығанағындағы тұщы судан басқа, қалқан көбінесе орманды. Олардың әрқайсысының географиялық таралуы ерекше, өсімдік түрлерінің өзгеше қоспасы бар. Биік шөпті даланың барлық дерлік бір пайызы егістікке айналдырылған. Қалғаны Манитобадағы Қызыл өзен аңғарындағы жазықта орналасқан. Аралас далалар көбірек таралған және Канададан оңтүстікке қарай АҚШ-тың Техас штатына дейін созылатын құрғақ ішкі жазықтардың бір бөлігі болып табылады. Канада даласындағы қалған шөптесін жерлердің жартысынан астамы аралас дала. Оңтүстік Саскачеван және оңтүстік-шығыс Альбертада кең таралғанымен, ірі қара малдың көп жайылуына байланысты, бастапқы аралас далалық шөптесін жерлердің тек 24% ғана қалды деп есептеледі. Оңтүстік-батыс Канада далалары қоңыр және қара топырақ түрлерін қолдап, жартылай құрғақ және жиі және ауыр құрғақшылықтарға бейім. Регина қаласының маңындағы және Калгаридің шығысындағы аймақтар да өте құрғақ. Көбінесе қатты жауын-шашын шығысқа қарай Чидлден өте келе тез тарап кетеді. Эдмонтон және Саскатун маңындағы аймақтар жақсы егістік жерлерімен ерекше көзге түседі. Екеуі де Паллизер үшбұрышының солтүстік бөлігінде орналасқан және аспендік саябақта, далалық экозонаның көшіру орнында жатыр. Бұл аймақ 55-ші параллельдің солтүстігінде орналасқан, жер жылы және құрғақ болғандықтан, кең ауқымда шаруашылық жүргізуге мүмкіндік береді. Аспендік саябақ аймақты қамтиды; жазғы маусымдағы ұзақ күндізгі сағаттар, тіпті Альбертаның орталық бөлігінен де қысқа өсу маусымына қарамастан, пайдалы. Шындығында, ауыл шаруашылығы Бейбітшілік аймағында маңызды экономикалық рөл атқарады.

Экономика

20 ғасырдың ортасында мұнай өндірісінің өркендеуіне байланысты дала аймағының экономикасы қарқынды дамып, жұмыс орындарының артуына әкелді. Басты салалар – ауыл шаруашылығы және қызмет көрсету. 2014 жылы әлемдік мұнай нарығы құлдырап, экономикаға ауыр соққы берді. Альбертаның экономикасы әлі де мұнайға бағытталған, тіпті дәстүрлі мұнай кендерінің қорлары таусылса да; солтүстікке қарай (мысалы, Форт МакМюррей) мұнай құмдары мұнайды өндіру, бұрғылау және қайта өңдеу жұмыстарын қамтамасыз етуде. Дала аймағында саяси өкілдік кең ауқымды. Канада консервативтік партиясы аймақ бойынша федералды және провинциялық деңгейлерде кең қолдауға ие, ал Жаңа демократиялық партия барлық үш провинцияда провинциялық деңгейде орындарға ие және консерваторлармен немесе басқа оңшыл партиямен провинциялық үкіметте кезегімен билік жүргізеді. NDP Альберта мен Манитобада федералды деңгейде орындарға ие. Канаданың Либералдық партиясы Альберта мен Манитобада жиі орындар жеңіп алады; қазіргі уақытта Виннипегте төрт федералды орынға ие, ал Манитоба Либералдық партиясы Манитобада бір орынға ие.

Тарихнама

Франсис, Р. Дуглас. "Прерия мифін іздеу: Канада прериясының интеллектуалдық және мәдени тарихнамасының шолуы". Канадалық зерттеулер журналы 24#3 (1989): 44+ онлайн.

Wardhaugh, Robert A., ред. Прерияны анықтау: аймақ, мәдениет және тарих. (2001). 234 б. 310 б.