Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
51-ші (Highland) дивизиясы – 1915-1918 жылдар аралығында Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Франциядағы Батыс майданында шайқасқан Ұлыбритания армиясының жаяу әскер дивизиясы. Дивизия 1908 жылы Территориялық күш құрылған кезде «Highland дивизиясы» деп аталды, ал 1915 жылдан бастап – 51-ші (Highland) дивизиясы болып қайта аталды. Дивизияның таңбасы – қызыл шеңбер ішіндегі стильделген «HD» әріптері. Дивизияның жауынгерлік қабілетіне күмән келтіргендер оны басқарған генерал-майор Джордж Харпердің атымен «Харпердің сәтсіздері» деп атады, бірақ олар одақтастар мен немістер арасында қадірлі жауынгерлер ретінде танылды. Дивизия 51-ші (Highland) жаяу әскер дивизиясы болып қайта аталды және 1920 жылы Территориялық күш таратылғаннан кейін Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Аумақтық армия құрамында шайқасты. 1940 жылдың маусым айында 51-ші (Highland) жаяу әскер дивизиясы француздық 10-шы армияға қосылды. Соммадан шегіну кезінде дивизияның көп бөлігі Канал жағалауындағы Сен-Валери-ан-Коде қоршалып, мәжбүрлі түрде қарсыластарына берілді. Солтүстік Африкада қайта құрылған Highland дивизиясы өту бағытындағы жол көрсеткіштеріндегі «HD» таңбасына байланысты «Автожол безендірушілері» деген лақап атқа ие болды. 1947 жылдың желтоқсанына қарай бұл құрама 52-ші (Lowland) жаяу әскер дивизиясымен бірігіп, 51/52-ші Шотландия дивизиясын құрды. Бірақ 1950 жылдың наурызында 51-ші және 52-ші дивизиялар жеке құрамалар ретінде қайта құрылды. 51-ші (Highland) дивизиясы 1968 жылы таратылды.
The 51st (Highland) Division was an infantry division of the British Army that fought on the Western Front in France during the First World War from 1915 to 1918. The division was raised in 1908, upon the creation of the Territorial Force, as the Highland Division and later 51st (Highland) Division from 1915. The division's insignia was a stylised 'HD' inside a red circle. Early doubts about the division's performance earned it the nickname of "Harper's Duds" after the name of its commander, Major General George Harper although they would go on to gain a fearsome reputation with the Allies and Germans. The division was renamed the 51st (Highland) Infantry Division and fought during the Second World War as part of the Territorial Army after the Territorial Force was disbanded in 1920. In June 1940, the 51st (Highland) Infantry Division was attached to French 10th Army and after a fighting retreat from the Somme the greater part of the division was forced to surrender, having been cut off at St Valery en Caux on the Channel coast. In North Africa, the reconstituted Highland Division was nicknamed the "Highway Decorators" in reference to the 'HD' insignia that adorned road signs along their axis of advance. By December 1947, the formation amalgamated with 52nd (Lowland) Infantry Division to become 51st/52nd Scottish Division, but, by March 1950, 51st Division and 52nd Division had been recreated as separate formations. 51st (Highland) Division finally disbanded in 1968.
Құрылу
Территориялық күш (TF) 1908 жылғы 1 сәуірде Территориялық және резервтік күштер туралы 1907 жылғы заңның (7 Edw.7, c.9) қолданысқа енуімен құрылды. Бұл заң ескі ерікті күштерді, Құрметті артиллерия компаниясын және йоманриді біріктіріп, қайта ұйымдастырды. Құрылған кезде Территориялық күштің құрамында 14 жаяу әскер дивизиясы және 14 атты әскер бригадасы болды. Осы дивизиялардың бірі – "Гайленд" дивизиясы. Бейбіт уақытта дивизия штабы Перт қаласындағы Шарлотта көшесіндегі 2-ұйде орналасқан.
The Territorial Force (TF) was formed on 1 April 1908 following the enactment of the Territorial and Reserve Forces Act 1907 (7 Edw.7, c.9) which combined and re organised the old Volunteer Force, the Honourable Artillery Company and the Yeomanry. On formation, the TF contained 14 infantry divisions and 14 mounted yeomanry brigades. One of the divisions was the Highland Division. In peacetime, the divisional headquarters was at 2 Charlotte Street in Perth.
Бірінші дүниежүзілік соғыс
Бірінші дүниежүзілік соғысқа байланысты күмәндер 1914 жылдың соңы мен 1915 жылдың басында туды, ол кезде Батыс майданындағы тұрақты британдық әскерлері (BEF) үлкен қиындыққа тап болғанда, дивизия алғаш рет тоналды. 1914 жылдың тамызында жарияланғанда, дивизияның жаяу әскер бөлімі 3 полк атынан құралған 12 батальоннан тұрды: Сифорт пен Камерон бригадасы, Гордон Хайлендтер бригадасы және Аргайл мен Сатерленд Хайлендтер бригадасы. 1914 жылдың соңында Батыс майданындағы дағдарыс кезінде, әскери бөлімдерге қосымша ТҚ батальондары жіберілді. Осылайша тоналған алғашқы ТҚ құрамы 1-ші Лондон дивизиясы болды. 1915 жылдың басына қарай, Хайленд дивизиясы соғысқа дейінгі 12 Хайленд жаяу әскер батальонының 6-сын жоғалтты. 1915 жылдың басында ТҚ дивизиялары өздерінің толық құрамында шетелге жіберілгенде, Хайленд дивизиясы жартылай ғана толық болды және сол кезде шетелге жіберуге дайын болмады. Дивизия, енді 51-ші (Хайленд) дивизиясы деп аталды, екі Қара күзет (Royal Highlanders) батальоны мен Батыс Ланкашир дивизиясының Солтүстік Ланкашир бригадасын соңғы сәтте қосып алғанда ғана толық деп есептелді және 1915 жылдың мамырында Екінші Ипр шайқасы кезіндегі соңғы неміс шабуылын тоқтатуға жіберілді. Әрине, жаңадан келген бұл әртүрлі бөлімдердің бірікпегендігі дивизияның тиімділігіне кедергі келтірді және дивизия Фестуберт пен Живеншидегі келесі шайқастарда орташа нәтижелер көрсетті. Британдық бірінші армияға қолбасшылық еткен, кейіннен бүкіл BEF-ке қолбасшылық еткен генерал-лейтенант сэр Дуглас Хейг, Фестуберт кезінде 51-ші дивизияның «практикалық түрде оқытылмаған және барлық далалық міндеттерде өте жасыл» екенін айтты. 1915 жылдың жазында Сомма майданына көшірілген дивизия, енді генерал-майор Джордж Харпердің басшылығында, Таулы аймақтың әдеттегі ерекшеліктерін күткендердің үмітін әлі де қанағаттандыра алмады – осы кезде Харпердің «Дұрыс емес әскерлері» деп аталатын кезең болды. Жағдай 1916 жылдың қаңтарында Ланкашир бригадасы (содан кейін 154-ші (3-ші Хайленд) бригадасы, кейін 164-ші (Солтүстік Ланкашир) бригадасы болып қайта нөмірленді) дивизиядан кеткенде және олардың орны тұрақты дивизиялар босаған Хайленд батальондарымен және бастапқыда дивизияда болмаған Қара күзет (Royal Highlanders) батальондарымен толтырылды. 1916 жылдың шілдесінде Сомма шайқасында өздерінің батылдығын көрсету мүмкіндігіне ие болған олар High Wood-қа шабуыл жасады, олар қорғанышсыз өлімге ұшыраған оттың ортасында күшпен шабуыл жасады. Олар позицияны басып алмаса да, жоғарғы жерліктерден күтілген ұрыс рухын көрсетті. Дивизияның беделі өсті және олар 1916 жылдың қарашасында Сомма шабуылының соңында әйгілі Беумонт-Хамель бекінісін басып алуға таңдалды. 51-ші дивизия енді «Харпердің дұрыс емес әскерлері» емес еді. Аңыз бойынша, немістер оларды «Тозақтан келген әйелдер» деп білген. 1918 жылы дивизия мүшелерін Франциядағы соғыс суретшісі Фредерик Фаррелль суреттеді.
The First World War doubts were the result of the way in which the division was initially plundered in late 1914 to early 1915, during a period of great strain on the Regular Army troops of the original British Expeditionary Force (BEF), serving on the Western Front. In August 1914, upon mobilization, the division's infantry element had comprised 12 battalions in 3 regimentally named brigades: the Seaforth and Cameron Brigade, the Gordon Highlanders Brigade and the Argyll and Sutherland Highlanders Brigade. A crisis on the Western Front in late 1914 saw increasing numbers of individual TF battalions being seconded to Regular Army formations on the Western Front. The first TF formation to be plundered in this way was the 1st London Division. By early 1915, the Highland Division had lost six of its 12 pre war Highland infantry battalions to Regular divisions. When TF divisions were finally ordered overseas as complete formations in their own right in early 1915, the Highland Division was only at half strength and in no shape to be sent abroad at that time. Only by the last minute addition of two Black Watch (Royal Highlanders) battalions and the North Lancashire Brigade from the West Lancashire Division was the division, now numbered as the 51st (Highland) Division, considered numerically complete and was rushed to the Western Front in May 1915 to help stem the latest German onslaught during the Second Battle of Ypres. Obviously, the lack of familiarity amongst these newly introduced disparate units hampered division efficiency and the division could only fare moderately in the further actions at Festubert and Givenchy. Lieutenant General Sir Douglas Haig, then commanding the British First Army, and later to command the entire BEF, commented that the 51st was, at the time of Festubert, "practically untrained and very green in all field duties". Moved to the quiet Somme front in the late summer of 1915, the division, now under the command of Major General George Harper, had yet to satisfy the expectations of those expecting the familiar Highland flair– this was the period of Harper's Duds. The situation was only resolved when, in January 1916, the Lancashire Brigade (by then renumbered the 154th (3rd Highland) Brigade and later became the 164th (North Lancashire) Brigade) left the division and their place was filled by original Highland battalions released by the regular divisions and by battalions of the Black Watch (Royal Highlanders) not originally in the division. Given the chance to show their mettle in July 1916, during the Battle of the Somme, they assaulted High Wood, which they attacked forcefully in the midst of a murderous field of fire without shelter. Though they failed to take the position, they had shown the fighting spirit expected of Highlanders. The division's reputation grew and they were chosen to capture the notorious fortress village of Beaumont Hamel in November 1916, towards the end of the Somme offensive. The 51st were "Harper's Duds" no longer. Legend has it the Germans came to know them as "The Ladies From Hell". During 1918, members of the division were painted by the war artist Frederick Farrell, in France.
Соғыс аралығы
Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталған соң, Территориялық күш таратылды. 1921 жылы ол Аумақтық армия ретінде қайта құрылып, 51-ші (Highland) жаяу әскер дивизиясы құрылды.
At the end of the First World War, the Territorial Force was stood down. It was reconstituted as the Territorial Army in 1921, resulting in the creation of the 51st (Highland) Infantry Division.
Франция 1940 жыл
1937 жылы дивизияның қолбасшылығына генерал-майор Виктор Фортун тағайындалды. Сол кездегі Британ армиясының қалған бөлігі сияқты, Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі жылдары жаттығу мен жабдықтар жеткіліксіз болды. 1938 жылы Чемберленнің Мюнхенге сапарынан кейін Аумақтық армияның санын екі есеге арттыру туралы шешім қабылданды, ал 1939 жылдың көктеміне қарай Таулы дивизия бұл жұмысты табысты аяқтады. Жабдықтар мен оған байланысты жаттығу мәселесі әлі де шешілмеді. Мысалы, екі жылдық тұрақты армия жаяу әскерінің дайындығы 3 айға қысқартылды; кейбір миномет бөлімшелері Франциядағы оқ ату полигондарына жеткенше тірі оқпен тәжірибе алмады; Брен ұңғыма тасымалдаушыларының экипаждары 1939 жылдың жазында ғана жабдықтарын алды, бұл оларды пайдалану және тактика жаттығуларына уақыт қалдырмады. 28 қаңтарда дивизия генерал-лейтенант Майкл Баркердің басқаруымен Британдық экспедициялық корпусының (БЭК) I корпусына бағынды. Оның құрамына Регулярлық армияның екі дивизиясы – 1-ші және 2-ші жаяу әскер дивизиялары да кірді. Ақпан және наурыз айларында 51-дивизия БЭК саясатына сәйкес ірі қайта ұйымдастырудан өтті. Дивизияның бірнеше бөлімшелері Регулярлық армияның құрамаларымен ауыстырылды. Бұл тәжірибесіз Аумақтық дивизияларды нығайту мақсатында жасалды. Корольдік артиллерияның 23-ші далалық полкі, Регулярлық армияның бөлімшесі, 76-шы (Гайленд) далалық полкін, Корольдік артиллерияны алмастырды, бұл жасалған өзгерістердің бір мысалы. 76-шы (Гайленд) далалық полкі, Корольдік артиллерия 3-ші жаяу әскер дивизиясына берілді. 1940 жылдың 22 сәуірінде 51-дивизия БЭК-тің қалған бөлігінен бөлініп, француздық Үшінші армияның қолбасшылығына өтті. Дивизия Мажино желісінің Оувраж-Хакенберг бекінісінің алдында орналасты. 1940 жылдың 10 мамырында Германияның Франция мен Төмен елдерді басып алуымен БЭК Бельгияға қарай жылжыды, неміс әскерлеріне қарсы тұру үшін. Мажино желісінің алдында оңтүстікке орналасқан 51-дивизия Бельгиядағы күштерге қатыспады, сондықтан Дюнкерк эвакуациясына қатыспады. Неміс әскерлерінің шабуылына жауап ретінде дивизия Сомма бойында қорғаныс шебін құру үшін кері шегінді, онда ол француздық 10-армияға қосылды. Дюнкерктегі одақтас күштердің эвакуациясынан кейін немістер оңтүстікке назар аударды. 5 маусымда олар екінші шабуылды бастады. 51-дивизияға әдетте дивизиядан күтілетіннен төрт есе ұзын шепті ұстау міндеті жүктелді. 5-6 маусымдағы үздіксіз шабуылдар ауыр шығынға әкелді, әсіресе 7-ші батальон, Аргилл және Сатерленд таулы жаяу әскерлері, неміс шабуылының негізгі күші сол жерге түсті. Аргиллдердің шығыны олардың тарихындағы ең ауыр шығын болды. 154-бригаданың басқа батальондары қоршауға алынды. 154-бригаданың қалған бөлігі батысқа қарай шегінуге мәжбүр болды. Осы уақытта 152-ші және 153-ші бригадалар, француздық 9-шы корпусымен бірге, генерал-лейтенант Марсель Илердің басшылығымен, негізгі одақтас күштерден бөлініп, теңіз арқылы эвакуация мүмкіндігі үшін Гаврге қарай шегінуге мәжбүр болды. 154-бригада "Аркфорс" құрамына бөлініп, Гаврмен байланыс желісін сақтау міндеті алды. Күш жағалауға қарай кері шегінген кезде неміс әскерлері Сент-Валери-ан-Ко маңындағы жағалау аймағына бірінші болып жетіп, Гаврге шегіну жолын кесті. Француз және британдық күштер Сент-Валери-ан-Коға шегінді. 12 маусым күні таңертең француз әскерлері, 30 минуттан кейін британдықтар капитуляциялады. Генерал-майор Фортун соғыста тұтқынға алынған ең жоғары шенді британдық офицерлердің бірі болды. Британдықтардың пікірінше, 51-ші (Гайленд) жаяу әскер дивизиясының жеңілісі Франция шайқасы кезінде одақтастардың қарсыласуының соңы болды. Олар немістердің оларға қарсы жылжу жолымен Бельгия арқылы Германияға аттанды. Офицерлер ер адамдардан бөлек ұсталды, олардың көпшілігі Варшавадан солтүстік-батысқа қарай 193 шақырым жердегі Торуньдегі Сталаг XX А-ға жіберілді. Кейбіреулері саяхатының бір бөлігін арнадағы баржаларда жүрді, бірақ барлығы соңында мал вагондарында пойызбен саяхаттады. Шерудің алғашқы кезеңдерінде көптеген қашулар болды. 1941 жылдың маусым айының соңында Ұлыбританияға оралған 290 британдық армия тұтқынының 134-і 51-ші (Гайленд) жаяу әскер дивизиясының мүшелері болды. 1945 жылдың басында Ресей армиясы осы лагерьлерге жақындады, сондықтан тұтқындар Ұзақ шеруге қатысты. Stalag XX A-дан кейбір топтар қыстың тереңінде Люнебург Heath-тегі Bad Fallingbostel-дегі Stalag XIB/357 лагеріне дейін шамамен 724 шақырымды жүрді. Басқалары да қиын қысқы жағдайда, тамақ пен баспана жетіспеушілігінен зардап шегіп, дизентерия мен қырынудан зардап шекті. 1942 жылы француз генералы Шарль де Голль сөйлеген сөзінде: "Мен сіздерге Аббевиль шайқасының майданында 1940 жылдың мамыр және маусым айларында мен басқарған француздық бронетранспорттық дивизия мен генерал Фортун басқарған батыл 51-ші Гайленд дивизиясы арасындағы қарулас дос есімдері одақтастар тарапынан соңына дейін күресуді жалғастыруымды шешуге ықпал етті" деді. 2010 жылдың 12 маусымында 51-ші (Гайленд) жаяу әскер дивизиясының ветерандары Сент-Валери-ан-Кодағы шайқастың 70 жылдығына арналған естелік рәсіміне қатысты.
Major General Victor Fortune took command of the division in 1937. In common with the rest of the British Army at the time, training and equipment had been insufficient in the years after World War 1. In 1938, after Chamberlain's visit to Munich, the decision had been taken to double the size of the Territorial Army, and the Highland Division had made good progress with this recruitment by the spring of 1939. The issue of equipment and the associated training remained a problem. For example: two years of regular army infantry training was compressed into 3 months; some mortar units had no experience with live ammunition until they got to the firing ranges in France; Bren gun carrier crews only received their equipment in the summer of 1939, leaving little time for training in operating and tactics. On 28 January it came under command of I Corps of the British Expeditionary Force (BEF), under Lieutenant General Michael Barker. His command also included the 1st and 2nd Infantry Divisions, both Regular Army formations. In February and March the 51st Division underwent a major reorganisation as per policies of the BEF. Some of the division's units were replaced by Regular Army formations. This was done with the intention of strengthening inexperienced Territorial divisions. The 23rd Field Regiment of the Royal Artillery, a Regular Army unit, replaced the 76th (Highland) Field Regiment, Royal Artillery, as one example of the changes made. The 76th (Highland) Field Regiment, Royal Artillery was transferred to the 3rd Infantry Division. On 22 April 1940 the 51st Division was detached from the rest of the BEF to come under command of the French Third Army. The division was stationed in front of the Ouvrage Hackenberg fortress of the Maginot Line. With the German invasion of France and the low countries on 10 May 1940 the BEF advanced into Belgium to meet the advancing German forces. Stationed to the south in front of the Maginot Line, the 51st Division was not a part of the force involved in Belgium, and was thus not involved in the Dunkirk evacuation. In response to the German advance it was pulled back to form a defensive line along the Somme, where it was attached to the French Tenth Army. With the withdrawal of Allied forces at Dunkirk, the Germans turned their attention to the south. On 5 June they began their second offensive. The 51st was tasked with holding a line four times longer than that which would normally be expected of a division. Sustained attacks over 5–6 June caused heavy losses, particularly among the 7th Battalion, Argyll and Sutherland Highlanders, where the main weight of the German attack fell. The Argylls' losses were the worst they had suffered in their history. The other battalions of the 154th Brigade were enveloped. The remnant of the 154th Brigade was forced to retire to the west. Meanwhile, the 152nd and 153rd Brigades, along with the French 9th Corps, under Lieutenant General Marcel Ihler, were cut off from the main Allied forces, and had to withdraw toward Le Havre for a possible evacuation by sea. The 154th Brigade was detached to form "Arkforce" and tasked with maintaining an open line of communication with Le Havre. As the force moved back toward the coast German forces reached the coast area near Saint Valery en Caux first, cutting off the line of retreat to Le Havre. The French and British force pulled back into Saint Valery en Caux. On the morning of 12 June the French forces surrendered, followed 30 minutes later by the British. Major General Fortune was one of the most senior British officers to be taken prisoner in the war. From the British point of view, the defeat of the 51st (Highland) Infantry Division was the end of the Allied resistance during the Battle of France. They were marched to Germany, via Belgium, following the route over which the Germans had advanced against them. The officers were separated from the men, for most of whom the initial destination was Stalag XX A at Toruń, about 120 mile (193 km) northwest of Warsaw. Some were loaded into canal barges for part of their journey, but all eventually travelled by train in cattle wagons. There were some notable escapes, mostly in the early stages of the march. Of the 290 British Army POW escapers who had returned to Britain by the end of June 1941, 134 were members of the 51st (Highland) Infantry Division. Early in 1945, the Russian Army had advanced close to these camps, so the POWs were involved in the Long March. Some groups from Stalag XX A marched around 450 mile (724 km) in the depths of winter to Stalag XIB/357 at Bad Fallingbostel on the Lüneburg Heath, north of Hanover. Others had similar journeys in severe winter conditions, affected by shortages of food and shelter, with many suffering from dysentery and frostbite. In 1942 French General Charles de Gaulle, in a speech, claimed "I can tell you that the comradeship in arms experienced on the battlefield of Abbeville in May and June 1940 between the French armoured division which I had the honour to command and the valiant 51st Highland Division under General Fortune played its part in the decision which I took to continue fighting on the side of the Allies unto the end, no matter what the course of events." On 12 June 2010, veterans of the 51st (Highland) Infantry Division attended a commemorative ceremony for the 70th Anniversary of the battle at Saint Valéry en Caux.
Реформация
1940 жылдың тамызында 9-шы (Highland) жаяу әскер дивизиясы (51-ші (Highland) жаяу әскер дивизиясының 2-ші желілік аумақтық армиясының көшірмесі, оның құрылуына көмектескен) 51-ші (Highland) жаяу әскер дивизиясы болып қайта тағайындалды. Осыған байланысты 26-шы және 27-ші жаяу әскер бригадалары тиісінше 152-ші және 153-ші жаяу әскер бригадалары болып қайта аталды. 28-ші жаяу әскер бригадасы күші жетпей жатқан 154-ші жаяу әскер бригадасымен біріктірілді. Дивизияның жаңа құрамының алғашқы бас офицері (GOC) генерал-майор Алан Каннингэм болды, ол 1940 жылдың қазан айында Таяу Шығысқа жіберілді. Оның орнына генерал-майор Нил Ричи тағайындалды. Германияның күрделі шабуылынан қорғану үшін Англияның оңтүстік және Шотландияның солтүстік-шығыс жағалауларында шамамен екі жылдық ішкі қорғаныс және оқу міндеттері орындалды, бірақ ол шабуыл болған жоқ. 1941 жылдың маусым айында генерал-майор Ричи Таяу Шығысқа жіберілді, ал Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде бастапқы 51-ші (Highland) дивизиясында қызмет еткен және соңғы кезде 152-ші бригадаға қолбасшылық еткен генерал-майор Дуглас Уимберли басқаруды өз қолына алды. Уимберлидің GOC болып тағайындалуымен болашақ шетелдегі операцияларға қарсы қатаң дайындық басталды. 1942 жылдың маусым айында дивизияға шетелдегі қызметке дайындалуға бұйрық берілді.
In August 1940, the 9th (Highland) Infantry Division (the 51st (Highland) Infantry Division's 2nd Line Territorial Army duplicate, which it had helped form) was re designated as the 51st (Highland) Infantry Division. As part of this, the 26th and 27th Infantry Brigades were re designated the 152nd and 153rd Infantry Brigade. The 28th Infantry Brigade was merged with the severely understrength 154th Infantry Brigade. The first general officer commanding (GOC) of the new incarnation of the division was Major General Alan Cunningham, who, in October 1940, was sent to the Middle East. He was replaced by Major General Neil Ritchie. Almost two years of home defence and training duties followed on the south coast of England and northeast coast of Scotland against a potential German invasion, which never arrived. In June 1941, Major General Ritchie was sent to the Middle East and Major General Douglas Wimberley, who had served with the original 51st (Highland) Division during the First World War and more recently commanded the 152nd Brigade, assumed command. With the arrival of Wimberley as GOC, strenuous training for future operations overseas began. By June 1942, the division was ordered to prepare for service overseas.
Жерорта теңізі мен Таяу Шығыс
1942 жылдың тамызында Солтүстік Африкаға келген 51-ші (Highland) жаяу әскер дивизиясы алғашқы шайқасын Эль-Аламейннің екінші шайқасында (қазан-қараша) өткізіп, шамамен 2000 адамдық шығынға ұшырады. Одан кейін ол 9-шы австралиялық дивизия мен 2-ші Жаңа Зеландия дивизиясы арасында Солтүстік итермелеудің орталық бөлігінде болған «Лайтфут» операциясында маңызды рөл атқарды. Ол неміс 21-ші танк дивизиясымен және бірнеше итальяндық бөлімшелермен күресті. «Лайтфут» операциясы басында сәтсіз болғанымен, олар тазалаған мина далалары «Суперзаряд» операциясы кезінде жарылысқа мүмкіндік берді. Содан кейін дивизия Тунис науқанының көптеген шайқастарына қатысты, соның ішінде 1943 жылдың сәуір айының басындағы Вади Акарит шайқасы болды. Аргилл және Сатерленд таулы жерлерінің 7-ші батальонының командирі, подполковник Лорн Маклейн Кэмпбелл шайқастағы басшылығы үшін Виктория кресімен марапатталды. Солтүстік Африкадағы соғыс 1943 жылдың 13 мамырында 250 мыңға жуық Орталық держава әскерлерінің тұтқынға түсуімен аяқталды. Солтүстік Африкадағы шайқастар барысында дивизия генерал Бернард Монтгомери басқаратын британдық 8-ші армияның құрамында болды. Кейін 51-ші дивизия Солтүстік Африкадағы ауыр шығындардан – адам және материалдық шығындардан кейін қалпына келу үшін демалыс алды және десанттық соғысқа дайындық бастады. Шілдеде дивизия «Husky» кодолық атымен белгіленген Сицилияға одақтас шабуылға қатысып, 38 күнге созылған қысқа науқанда салыстырмалы түрде аз шығынға ұшырады. Науқанның соңында, тамыз айының басында дивизия жауынгерлік қимылдардан алынып, Италияға одақтас шабуылға дайындық үшін резервке қойылды. 51-ші дивизия толығымен шабуылға қатыспағанымен, дивизияның бір бөлігі артиллериясы «Baytown» операциясын қолдады – 8-ші армияның Сицилиядағы Мессина бұғазынан Италияның «аяғына» Реджо-Калабрияға өтуіне көмектесті. Содан кейін дивизия 8-ші армиядан қайтарылып, армияның бұрынғы қолбасшысы генерал Монтгомеридің тілегі бойынша Ұлыбританияға оралды. Ол 7-ші брондалған дивизия мен 50-ші (Нортумбриандық) жаяу әскер дивизиясымен бірге 1944 жылдың маусымында Екінші Фронтты ашуға дайындық жүргізді. Монтгомери 51-ші дивизия туралы: «Менің басқаруымдағы Екінші дүниежүзілік соғыста қызмет еткен көптеген тамаша дивизиялардың ішінде Highland дивизиясынан жақсысы болған жоқ» деді, содан кейін: «Бұл Британ империясының армияларындағы жалғыз жаяу әскер дивизиясы болды, ол менімен бірге Аламейннен Берлинге дейінгі ұзақ жолда сүйемелдеді». 51-ші дивизияның жараланған сарбаздарының бір тобы Солтүстік Африкадағы ауруханадан Сицилиядағы дивизияға қосылу үшін оралғанда, олар бөлініп, әртүрлі бөлімшелерге және құралымдарға, негізінен Салерно десанты кезінде ауыр шығынға ұшыраған британдық 46-шы жаяу әскер дивизиясына жіберілді, бұл 51-ші дивизияға немесе оның құрамына кіретін полктерге ешқандай қатысы жоқ еді. Дивизияның кейбір сарбаздары мұны әкімшілік тарапынан жасалған дөңгелектеп алу деп санады және осы бұйрықтарды орындаудан бас тартты, нәтижесінде Салерно бүлігі болды. Көтерілісшілер әртүрлі бөлімшелерге таратылды, ал бүлікшілер өлім жазасына кесілді (кейіннен үкімдер жеңілдетілді және ақырында жойылды).
Arriving in North Africa in August 1942, the 51st (Highland) Infantry Division experienced its first fighting at the Second Battle of El Alamein (October–November), sustaining some 2,000 casualties. It then played a major part in Operation Lightfoot, where it was in the centre of the Northern Push, between the 9th Australian Division and the 2nd New Zealand Division. It faced the German 21st Panzer Division and some Italian units. Initially unsuccessful during Lightfoot, the minefields it cleared were key in achieving a breakout during Operation Supercharge. Subsequently, the division was involved in many battles of the Tunisian Campaign, including the battle of Wadi Akarit, in early April 1943, and took part in the frontal assault on strongpoints guarded by deep minefields, where it was on the far right of the line. The Commanding Officer (CO) of the 7th Battalion, Argyll and Sutherland Highlanders, Lieutenant Colonel Lorne MacLaine Campbell, was awarded the Victoria Cross for his leadership during the battle. The war in North Africa ended on 13 May 1943 with the surrender of almost 250,000 Axis soldiers as prisoners of war (POWs). Throughout the fighting in North Africa the division served under the command of the British Eighth Army, under General Bernard Montgomery. Later the 51st Division had a rest to absorb replacements for the heavy losses, in both manpower and materiel, suffered in North Africa and began training in amphibious warfare. In July, the division took part in the Allied invasion of Sicily, codenamed Operation Husky, suffering comparatively light casualties in the short campaign, which lasted for 38 days. Towards the end of the campaign in early August, the division was withdrawn from combat and held in reserve for the Allied invasion of Italy. Although the 51st Division as a whole did not take part in the invasion, some of the division's artillery helped support Operation Baytown, the Eighth Army's crossing of the Strait of Messina in Sicily to the Italian "toe" at Reggio Calabria. The division was then recalled from the Eighth Army and returned to the United Kingdom, on the wishes of the Army's old commander, General Montgomery, together with the veteran 7th Armoured and 50th (Northumbrian) Infantry Divisions, to prepare for the opening of the Second Front in June 1944. Montgomery commented on the 51st "Of the many fine divisions that served under me in the Second World War, none were finer than the Highland Division" and later "It was the only infantry division in the armies of the British Empire that accompanied me during the whole of the long march from Alamein to Berlin." When a group of recuperating wounded soldiers of the 51st returned from their North African hospital to rejoin the division in Sicily, they were instead split up and ordered to various units and formations, mainly the British 46th Infantry Division which had suffered heavy casualties during the Salerno landings, totally unrelated to the 51st Division or its component regiments. Some soldiers of the division regarded this as administrative high handedness and refused to follow these orders, and the result was the Salerno Mutiny. The mutineers were distributed to various units regardless, while ringleaders were sentenced to death (the sentences were later commuted and finally quashed).
Нормандия шайқасы
51-ші дивизияның көп бөлігі 1944 жылдың 7 маусымында Нормандияға қонды, бұл Д-күнінен кейін бір күн өткен соң, генерал-лейтенант Джон Крокердің басшылығымен британдық I корпусының құрамында болды. 3-ші канадалық жаяу әскер дивизиясын қысқа мерзімде қолдағаннан кейін, дивизия Орна өзенінен өтіп, екі ай бойы 6-шы әуе десант дивизиясының көпірбасын қолдады. Осы кезеңде Бревиль (11-12 маусым) және Коломбель (11 шілде) сияқты жерлерде көптеген қиын шайқастар болды. 51-ші (Highland) жаяу әскер дивизиясының Нормандиядағы өнері жалпы алғанда көңілі тоймады, әсіресе Нормандиядағы одақтас құрлық әскерлерінің Бас қолбасшысы генерал Монтгомери, ол Императорлық Бас штабтың (CIGS, британ армиясының кәсіби басшысы) бастығы фельдмаршал сэр Алан Брукке телеграмма жолдап, дивизия "берілген әр тапсырманы орындауға сәтсіздік танытты" деді. Бұл дивизия командирі генерал-майор Чарльз Буллен Смиттің ауыстырылуына әкелді; оның қызметтен босатылуы дивизияның ресми тарихында немесе құралымдық есептерде көрсетілмеген. 1944 жылдың 1 тамызында дивизия, британдық I корпусының қалған бөлігімен бірге, жаңадан құрылған Канаданың бірінші армиясының құрамына кірді. Дивизия Лизийоға шабуыл жасау алдында "Тотализ" операциясы кезінде осы армиямен бірге шайқасты. Содан кейін ол Сене өзенінен шығысқа қарай жылжып, генерал Монтгомеридің бұйрығымен 1940 жылдың маусымында дивизияның капитуляциялаған жеріне, Сент-Валери-ан-Коға бет алды. Дивизияның әскери музыкасы қала көшелерінде ойнады, ал парадқа 1940 жылғы Франция кампаниясының ардагерлері қатысты, олар 1944 жылы 51-ші дивизиямен бірге болды. 2-ші канадалық жаяу әскер дивизиясы тарапынан азат етілген Дипп қаласында да осыған ұқсас шара өтті. Сент-Валериден шыққан 51-ші дивизия 1944 жылдың қыркүйегінде француз порты Ле-Хавр үшін болған "Астония" операциясына қатысты.
Most of the 51st landed in Normandy as part of Operation Overlord on 7 June 1944, a day after D Day, as part of British I Corps, under Lieutenant General John Crocker. After spending a brief period supporting the 3rd Canadian Infantry Division, it was sent across the River Orne, and spent two months supporting the 6th Airborne Division in its bridgehead. During this period it fought many difficult actions at places such as Bréville (11–12 June) and Colombelles (11 July). The 51st (Highland) Infantry Division's performance in Normandy was, overall, considered disappointing, particularly by General Montgomery, now the Commander in Chief (C in C) of the Allied land forces in Normandy, who stated in a telegram to Field Marshal Sir Alan Brooke, the Chief of the Imperial General Staff (CIGS, the professional head of the British Army), that the division "had failed every mission it was given". This led to the replacement of its GOC, Major General Charles Bullen Smith; his dismissal is not mentioned in the Divisional Official History nor formation accounts. On 1 August 1944 the division, along with the rest of British I Corps, became part of the newly activated Canadian First Army. The division fought alongside this army in Operation Totalize, before advancing to Lisieux. It then continued east over the River Seine and headed, on General Montgomery's orders for Saint Valéry en Caux, the scene of the division's surrender in June 1940. The division's massed pipes and drums played in the streets of the town, and a parade included veterans of the 1940 campaign in France who were with the 51st Division in 1944. A similar event occurred at Dieppe when it was liberated by the 2nd Canadian Infantry Division. Leaving Saint Valéry, the 51st Division was engaged in Operation Astonia, the battle for the French port of Le Havre, in September 1944.
Нормандиядан кейін
Ле-Хавр қаласын басып алғаннан кейін дивизия 1944 жылдың қазан айында «Фазан» операциясына қатысып, соңында резервке өтіп, «Арденн операциясы» кезінде Мез өзенінің бойында гарнизондық қызмет атқарды. Бұл кезде дивизия генерал-лейтенант Брайан Хоррокс басқаратын XXX корпусының құрамында болды. Ол шайқастың басында ауыр шайқастарға қатыспады және немістердің шабуылына тоқтау ретінде орналастырылды. 1945 жылдың қаңтар айында дивизия, XXX корпусының қалған бөлігімен бірге, 14 қаңтарда Нисрамонтта АҚШ-тың 84-ші жаяу әскер дивизиясымен байланысып, неміс тікұшағының солтүстік бөлігін кесуге көмектесті. Осыдан кейін дивизия Рейн аймағын тазарту операциясы «Veritable»-ге қатысты. Наурыз айының соңында 51-ші дивизия «Plunder» операциясының аясында «Turnscrew» операциясына қатысты, Рейн өзенін Реес қаласының жанынан кешіп өтті, сол жерде дивизия командирі генерал-майор Том Ренни жаудың минометтен атылған оғынан қаза тапты. Оның орнына бұрын 49-шы (Батыс атты) жаяу әскер дивизиясының командирі болған, өте тәжірибелі және қабілетті генерал-майор Гордон Макмиллан келді. Дивизия Германия арқылы өтіп, Солтүстік Германияның Бремерхавен аймағында соғысты аяқтады. Солтүстік-Батыс Еуропа науқанында 51-ші (Highland) жаяу әскер дивизиясы барлығы 19,524 жауынгерлік қаза тапты.
After the capture of the town of Le Havre, the division went on to take part in Operation Pheasant in October 1944, finally passing into reserve and garrisoning the Meuse River during the Battle of the Bulge, now as part of XXX Corps, under Lieutenant General Brian Horrocks. It was not involved in heavy fighting during the early stages of the battle and was deployed as a stopgap in case the Germans broke through. In January 1945, the division, along with the rest of XXX Corps, helped to cut off the northern tip of the German salient, linking up with the U. S. 84th Infantry Division at Nisramont on 14 January. Following this, the division was involved in Operation Veritable, the clearing of the Rhineland. In late March the 51st took part in Operation Turnscrew within the framework of Operation Plunder, the crossing of the River Rhine, near the town of Rees, where the GOC, Major General Tom Rennie, was killed by enemy mortar fire. He was replaced by Major General Gordon MacMillan, a very highly experienced and competent commander who had previously been the GOC of the 49th (West Riding) Infantry Division. The division advanced through Germany and ended the war in the Bremerhaven area of Northern Germany. During the North West Europe campaign the 51st (Highland) Infantry Division had suffered a total of 19,524 battle casualties.
Соғыстан кейін
51-ші (Шотландия) дивизиясы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Аумақтық армияда қайта құрылды. Бекет 2008 жылғы зерттеуінде Территориялық армияның тоқтатылған бөлімшелері 1947 жылдың 1 қаңтарында ресми түрде қайта жандандырылды, бірақ командирлер мен тұрақты штат қызметкерлері тағайындалған наурыз және сәуір айларына дейін ешкім тағайындалмады. 1947 жылдың желтоқсанында бұл құрама 52-ші (Төмендік) жаяу әскер дивизиясымен бірігіп, 51-ші/52-ші Шотландия дивизиясын құрады. 1961 жылдың 1 мамырында дивизия Хайленд округімен біріктіріліп, 51-ші Хайленд дивизиясы/округі аталды. 51-ші (Хайленд) дивизиясы 1968 жылы таратылды. 1995 жылдың мамыр айында Шотландияның Перт қаласындағы Солтүстік Инчте Алан Эрриот салған мүсін ашылды. Бұл мүсін Еуропадағы 50 жылдық бейбітшілікті еске салады және 51-ші дивизияның Нидерландыны азат ету кезінде жоғарғы таулы аймақтан келген сарбазды жас голландиялық қыздың қарсы алуын бейнелейді.
A related formation, the 51st (Scottish) Division, was reformed in the Territorial Army after the Second World War. Beckett 2008 says that Territorial Army units that were in suspended animation were formally reactivated on 1 January 1947, though no personnel were assigned until commanding officers and permanent staff had been appointed in March and April 1947. By December 1947, the formation amalgamated with 52nd (Lowland) Infantry Division to become 51st/52nd Scottish Division, On 1 May 1961, the division was merged with Highland District to become 51st Highland Division/District. 51st (Highland) Division was disbanded in 1968. A further memorial in the form of a sculpture by Alan Herriot was unveiled in May 1995 on the North Inch in Perth, Scotland. As well as commemorating 50 years of peace in Europe, the sculpture depicts a Highlander being greeted by a young Dutch girl during the liberation of the Netherlands by the 51st.
Музыка
"51 (Highland) дивизиясының Сицилиямен қоштасуы" – Сицилия кампаниясы кезінде 51-дивизияда қызмет еткен бұрынғы офицер Хамиш Хендерсон жазған халық әні. Оны Дик Гоган сияқты көптеген халық әншілері орындаған. "Сент-Валери жағалары" әнін "Battlefield Band" тобы орындады. Дейви Стил жазған бұл ән 51-ші дивизияның 1940 жылы Сент-Валери-ан-Коға жетуге жасаған күресін баяндайды, бірақ оларды эвакуациялау үшін ешбір кеме жіберілмегенін көрсетеді. "Ескі сержанттар" әнін шотландтық Runrig тобы орындады, олар ағылшын және гэль тілдерінде ән айтады. Recovery (1981) альбомында тұңғыш рет жарық көрген және Protera (2003) альбомында қайта орындалған бұл ән Сент-Валериде шайқасқан 51-ші дивизияның гэль тілінде сөйлейтін саяхатшыларының азаюын көрсетеді. "Қош бол, 51-ші, қош бол!" – Анди Стюарт жазған халық әні, 51-ші дивизияның таратылуы туралы айтады, бірақ олар ешқашан ұмытылмайтынын көрсетеді, себебі әннің мәтіні былай дейді: "Даңқтың жолында атақ-даңқ, сіздің есіміңізге құрмет бар. Қош бол, 51-ші, қош бол!" "51-ші Хайленд дивизиясы" – 4/4 маршы, авторы – майор Дональд МакЛеод. "51-ші таулық дивизияның қоштасуы" – 2/4 маршы, доктор Чарльз Баннатин жазған. "51-ші таулық дивизия Вади Акаритте" – 2/4 маршы, авторы – В. Мак Дональд.
"The 51st (Highland) Division's Farewell to Sicily", a folk song written by Hamish Henderson, a former officer who served in the 51st Division during the Sicilian campaign. It has been recorded by a number of folk singers, including Dick Gaughan. "The Beaches of St. Valery", performed by the Battlefield Band. Written by Davy Steele, it tells the story of the 51st Division's struggle to reach Saint Valéry en Caux in 1940 only to find that no ships had been sent to evacuate them. "The Old Boys", performed by the Scottish group Runrig, who sing in both English and Gaelic. The song which first appeared on the album Recovery (1981) and was reprised on Protera (2003) speaks of the declining numbers of Gaelic speaking members of the 51st who fought at St Valery. "Farewell, 51st, farewell! ", a folk song written by Andy Stewart, about scrapping of the 51st Division, but indicates that they will never be forgotten, as the lyrics say "On the glory road of fame, there is honour tae your name. Farewell 51st, Farewell." "The 51st Highland Division", a 4/4 march composed by Pipe Major Donald Mac leod. "The 51st Highland Division Farewell", a 2/4 march composed by Dr. Charles Bannatyne. "The 51st Highland Division at Wadi Akarit", a 2/4 march composed by W. Mac Donald.
Билеу
"51-ші дивизияның ролигі" Сент-Валеридегі шайқаста тұтқынға түскен офицерлермен Лауфендегі әскери тұтқын лагерінде ойлап табылған. Бұл Корольдік шотландтық елдік би қоғамы жариялаған алғашқы заманауи шотландтық елдік биі болды. Лауфенде жазылған бастапқы әуен "Мас сазгер" деген дәстүрлі ролигімен алмастырылды, ал би бастапқы он адамдық тізбекті форматтан, әдеттегідей төрт жұптық форматқа өзгертілді. Алғашқы он адамдық нұсқасы кейбір аймақтарда әлі де биленеді.
"The Reel of the 51st Division" was devised in the Laufen PoW camp by officers captured at St Valery. It was the very first modern Scottish Country Dance published by the Royal Scottish Country Dance Society. The original tune written in Laufen has been superseded by the traditional reel "The Drunken Piper" and the dance was re cast from its original form involving a longwise set of ten men to the more usual four couple set. The original ten man version is still danced in some parts.
БАҚ-та
2018 жылдың 15 шілдесінде Channel 4 телеарнасы «Дюнкерк: ұмытылған батырлар» деген деректі фильмін көрсетті. The Daily Telegraph газетіндегі мақалада бағдарламаға бес жұлдыздың төртеуі беріліп, «артында қалған адамдардың қасіретті тарихын кереметтей баяндаған» деп сипатталды.
On 15 July 2018, Channel 4 broadcast a documentary called 'Dunkirk: The Forgotten Heroes' In a review, in The Daily Telegraph, the programme was given four stars out of five and called "a terrific documentary that told the sad story of the men left behind".