Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1792 жылы ғылым және технология салаларында маңызды оқиғалар орын алды.
The year 1792 in science and technology involved some significant events.
Астрономия
Франц Ксавер, Барон фон Зак "Күн кестелерін" жариялайды, бұл навигацияны дамытуға арналған аспаптық еңбек. Ирландияның алғашқы Корольдік астрономы тағайындалады: бұл қызмет Дублиндегі Дансинк обсерваториясының директоры қызметімен біріктіріледі.
Franz Xaver, Baron Von Zach publishes The Tables of the Sun, an instrumental work for the advancement of navigation. The first Royal Astronomer of Ireland is appointed: the post is combined with the position of Director of the Dunsink Observatory in Dublin.
Биология
Шотланд дәрігері Роберт Керр Линнейдің "Жануарлар жүйесі" еңбегінің ағылшын тіліне аудармасының бірінші екі томын жариялайды.
Scottish surgeon Robert Kerr publishes The Animal Kingdom, the first two volumes of an English translation of Linnaeus' Systema Naturae.
Барлау және зерттеу
Мамыр — Джордж Ванкувер Пьюгет шығанасын зерттейді және Рейнир тауын алғаш рет еуропалықтың көзімен көреді. 11 мамыр — Роберт Грейдің Колумбия өзеніне жасаған экспедициясы: «Колумбия Редивива» кемесіндегі капитан Роберт Грей Колумбия өзеніне енген алғашқы еуропалық болады. Ұлыбританияның негізгі триангуляциясы үшін Джесси Рамсден жасаған екінші үлкен Рамсден теодолиті.
May — George Vancouver explores Puget Sound and becomes the first European to see Mount Rainier. May 11 — Robert Gray's Columbia River expedition: Captain Robert Gray on the Columbia Rediviva becomes the first white man to enter the Columbia River. The second great Ramsden theodolite constructed by Jesse Ramsden for the Principal Triangulation of Great Britain.
Ғылым тарихы
Курт Шпренгель Галледе "Versuch einer pragmatischen Geschichte der Arzneikunde" еңбегін жариялайды, медицина тарихы бойынша хронологиялық тұрғыдан толық алғашқы жұмыс.
Kurt Sprengel publishes Versuch einer pragmatischen Geschichte der Arzneikunde in Halle, the first chronologically complete work on the history of medicine.
Математика
Америкалық мемлекет қайраткері Томас Джефферсон сайлаушы дауыстарын үлестірудің ең жоғары орташа көрсеткіштер әдісін ұсынады, ол кейін Д’Хондт әдісі деп аталады.
American statesmen Thomas Jefferson introduces the highest averages method of allocating electoral votes which becomes known as the D'Hondt method.
Медицина
Бенджамин Раш Пенсильвания штатында психиатриялық науқастарға көбірек гуманистік қарым-қатынас жасау үшін үгіт жүргізеді. Франсуа Шопарт мойыннан тіндік бөлігін алып, ерінді пластикалық операциямен түзетуді жүзеге асырады.
Benjamin Rush campaigns for more humane treatment of psychiatric patients in Pennsylvania. François Chopart performs plastic surgery on a lip using a flap from the neck.
Физика
Аббат Джованни Баттиста Гульельмини «De diuturno terræ motu experimentis physico mathematicis confirmato opusculum» атты еңбегін жариялайды, онда Болоньяда Жердің айналысын демонстрациялау мақсатымен жүргізілген эксперименттер сипатталған.
Abate Giovanni Battista Guglielmini publishes De diuturno terræ motu experimentis physico mathematicis confirmato opusculum describing experiments carried out in Bologna to demonstrate rotation of the earth.
Технология
25 сәуір — Гильотинаның алғаш рет қолданылуы. Клод Шапп Париж мен Лилль арасындағы оптикалық телеграф құратын алғашқы семафор желісін сәтті көрсетті. Уильям Мердок газ шамдарын ойлап тапты. Джордж Аншуц Пенсильвания штатының Питтсбург қаласында алғашқы доменді пешті салады. Джеймс Рамси Англияда су турбинасына патент алады. Хайдер Али мен оның ұлы Типу Сұлтан, Үндістанның Майсур мемлекетінің билеушілері, Англо-Майсур соғыстары кезінде британдық Шығыс Индия компаниясының әскерлеріне қарсы алғашқы темір қабықталған Майсур зымыраларын сәтті жасап, қолданады.
April 25 — First use of the guillotine. Claude Chappe successfully demonstrates the first semaphore line, between Paris and Lille, constituting an optical telegraph. William Murdoch invents gas lighting. George Anschutz constructs the first blast furnace in Pittsburgh, Pennsylvania. James Rumsey is granted a patent for a water turbine, in England. The first iron cased Mysorean rockets are successfully developed and used by Hyder Ali and his son Tipu Sultan, rulers of the Kingdom of Mysore in India, against British East India Company forces during the Anglo Mysore Wars.