1775 жылғы ғылым мен технология: барыс сипатталды, оттегі ашылды, химиялық тартымдылық кестесі жарияланды, Куктың саяхаты аяқталды. Жаңалықтарды оқыңыз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1775 жылы ғылым және технология саласында маңызды оқиғалар болды.
The year 1775 in science and technology involved some significant events.
Биология
Гепард (Acinonyx jubatus) сипатталады.
The cheetah (Acinonyx jubatus) is described.
Химия
25 мамыр – Жозеф Пристлидің оттегіні газ түрінде ("дефлогистикалық ауа") бөліп алғаны туралы хабарламасы Лондон Корольдік қоғамында оқылады. Торберн Бергманның «De attractionibus electivis» («Таңдаулы тартылыстар туралы диссертация») атты еңбегі жарық көрді, онда бұрынғыдан ең көп химиялық байланыс кестелері келтірілген.
May 25 – Joseph Priestley's account of his isolation of oxygen in the form of a gas ("dephlogisticated air") is read to the Royal Society of London. Torbern Bergman's De attractionibus electivis ("A Dissertation on Elective Attractions") is published, containing the largest tables of chemical affinity ever published.
Барлау
30 шілде – Джеймс Куктың 3 жылдық екінші сапары аяқталды, бұл – алғашқы шығысқа қарай жасалған әлемді айналу, саяхат барысында Антарктика шеңбері үш рет кесілді, Терра Аустралис – миф екені анықталды, сондай-ақ Ларкум Кендалдың K1 хронометрі бойлықты есептеу үшін сенімді уақытты өлшеу құралы екені дәлелденді.
July 30 – 3 year second voyage of James Cook completed, the first eastabout global circumnavigation, during which the Antarctic Circle has been crossed three times, Terra Australis shown to be a myth, and Larcum Kendall's K1 chronometer demonstrated to be a reliable timekeeper for the purpose of calculating longitude.
Математика
Лагранждың "Арифметика зерттеулері" екілік квадраттық формалардың жалпы теориясын дамытады. Алғашқы Стэнхоп демонстраторы – логикалық есептерді көрсету және шешуге арналған механикалық құрылғы – ағылшын аристократы Чарльз Стэнхоп, 3-ші Стэнхоп графы жасаған.
Lagrange's Recherches d'Arithmétique develops a general theory of binary quadratic forms. First Stanhope Demonstrator, a mechanical device to demonstrate and solve problems in logic, is produced by English aristocrat Charles Stanhope, 3rd Earl Stanhope.
Медицина
Ағылшын хирургы Персивалл Потт кәсіби қызмет пен рак арасындағы алғашқы байланысты анықтап, эпидемиология ғылымының дамуына үлес қосты. Неміс дәрігері Мелхиор Адам Вайкард авторлық құқығын жария етпестен "Философиялық дәрігер" атты оқулықты шығарып, назар аудару қиындығы және гипербелсенділік синдромына ұқсас белгілердің ең алғашқы сипаттамасын берді.
English surgeon Percivall Pott finds the first occupational link to cancer, contributing to the science of epidemiology. German physician Melchior Adam Weikard anonymously publishes the textbook Der Philosophische Arzt including the earliest description of symptoms resembling attention deficit hyperactivity disorder.
Табиғат тарихы
21 ақпан – Флоренцияның Зоология және Табиғат тарихы мұражайы – Ла Спекола жұртшылыққа есігін ашты. Иохан Кристиан Фабрициус өзінің "Systema entomologiæ" атты еңбегін жариялады. Питер Форсскэлдің "Descriptiones Animalium: Avium, amphiborum, insectorum, vermium quæ in itinere orientali" (құстардың көші-қоны туралы алғашқы бақылауларды қамтиды) және "Flora Ægyptiaco Arabica sive descriptiones plantarum quas per Ægyptum Inferiorem et Arabiam felicem detexit" еңбектері Карстен Нибур редакциялаған күйінде жарық көрді.
February 21 – La Specola, Florence's Museum of Zoology and Natural History, opens to the public. Johan Christian Fabricius publishes his Systema entomologiæ. Peter Forsskål's Descriptiones Animalium: Avium, amphiborum, insectorum, vermium quæ in itinere orientali (containing early observations on bird migration) and Flora Ægyptiaco Arabica sive descriptiones plantarum quas per Ægyptum Inferiorem et Arabiam felicem detexit are published posthumously, edited by Carsten Niebuhr.
Технология
22 мамыр – Джеймс Уотттың 1769 жылғы бу машинасына алған патенты Ұлыбритания Парламентінің заңымен 1800 жылдың маусым айына дейін ұзартылады және оның негізінде алғашқы машиналары салынады. Жак Константин Перье Сена өзенінде айналмалы бу кемесін сынақтан өткізеді, бірақ ол жеткілікті қуатты емес екені анықталады. Александр Камминг Лондонда S-тұзағына патент алады, бұл қазіргі заманғы құбырлы унитаздың негізін қалайды. Эдинбургтағы кондитер Чарльз Сполдинг су астындағы қоңырауды жетілдіріп, тепе-теңдік салмақтары жүйесін қосады. Пьер Симон Жирар, 10 жасында, су турбинасын ойлап табады. 30 желтоқсан – Джон Арнольд Ұлыбританияда теңіз хронометрлерін жасаудағы жақсартуларға алғашқы патентын алады, соның ішінде компенсациялық балансқа алғашқы патент. Шамамен осы кезде Томас Мадж сағаттар мен сағаттар үшін ажыратылған рычагты механизмді ойлап табады. Француз Ғылым академиясы академияның "мәңгілік қозғалысқа қатысты ұсыныстарды енді қабылдамайтынын және қарастырмайтынын" мәлімдейді.
May 22 – James Watt's 1769 steam engine patent is extended to June 1800 by Act of Parliament of Great Britain and the first engines are built under it. Jacques Constantin Périer operates a paddle steamer on the Seine, but it proves to be underpowered. Alexander Cumming patents the S trap in London, laying the foundations for the modern flush toilet. Edinburgh confectioner Charles Spalding devises improvements to the diving bell, adding a system of balance weights. Pierre Simon Girard, age 10, invents a water turbine. December 30 – John Arnold takes out his first patent for improvements in the construction of marine chronometers in Britain, including the first for a compensation balance. Approximate date – Thomas Mudge invents the detached lever escapement for clocks and watches. French Academy of Sciences made the statement that the academy "will no longer accept or deal with proposals concerning perpetual motion."