1802 жылғы ғылым мен технология: Паллас астероидінің ашылуы, Herschel астероид және екіжұлдыз атауларын енгізді, ал Wedgwood фотосуретке алғашқы тәжірибелер жасады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1802 жылы ғылым және технология саласында маңызды оқиғалар болды, олар төменде тізілген.
The year 1802 in science and technology involved some significant events, listed below.
Астрономия
28 наурыз – Х. В. Олберс Палас астероидін, екінші танымал астероидты жасайды. 6 мамыр – Уильям Гершель «астероид» терминін ұсынады, ал 1 шілдеде жұлдыздың екінші жұлдыздың маңында айналуын білдіретін «қос жұлдыз» терминін алғаш рет қолданады.
March 28 – H. W. Olbers discovers the asteroid Pallas, the second known. May 6 – William Herschel coins the term asteroid and on July 1 first uses the term binary star to refer to a star which revolves around another.
Химия
Маусым – Томас Уедгвудтың күміс нитратын пайдаланып фотосуреттеу бойынша жасаған тәжірибелерінің алғашқы есебі Хэмфри Дэви Лондон Корольдік институты журналында жарияланды. Кескін сақтау үшін бекіткіш әлі ойлап табылмағандықтан, алғашқы фотосуреттер тез солғып кетеді. Шілде – Уильям Хайд Волластон асыл металл палладийдің ашылғанын хабарлады. Шарль заңы ("көлем заңы"), газдардың қыздырылғанда кеңейе түсетінін сипаттайды, алғаш рет Францияда Джозеф Луи Гей-Люссак жариялады.
June – The first account of Thomas Wedgwood's experiments in photography using silver nitrate is published by Humphry Davy in the Journal of the Royal Institution in London. Since a fixative for the image has not yet been devised, the early photographs quickly fade. July – William Hyde Wollaston notes the discovery of the noble metal palladium. Charles's law (the "law of volumes"), describing how gases tend to expand when heated, is first published in France by Joseph Louis Gay Lussac.
Экология
Азаматтық инженер және географ Франсуа Антуан Раух Парижде "Су, өсімдік және метеорологиялық үйлесім: немесе ормандарды еңбекпен қайта жарату арқылы температураның күшін және маусымдардың тұрақтылығын қалпына келтіру жолдары туралы зерттеулер" атты еңбегін жариялап, орманды жоюға қарсы пікір білдірді.
Civil engineer and geographer François Antoine Rauch publishes Harmonie hydro végétale et météorologique: ou recherches sur les moyens de recréer avec nos forêts la force des températures et la régularité des saisons par des plantations raisonnées in Paris, arguing against deforestation.
Геология
Джеймс Смитсон мырыш карбонаттарының бұрынғыша мырыш оксидтері деп есептелгеніне қарамастан, шын мәнінде карбонат минералдары екенін дәлелдейді. Джон Плейфейр Эдинбургте Джеймс Хаттонның геологиялық теориясын кеңінен танымал ететін "Жер туралы Хаттон теориясының иллюстрациялары" атты еңбегін жариялайды. Джеймс Соверби Лондонда Ұлыбританияның минералогиясын түсіндіруге арналған түсті суреттерден тұратын "Британдық минералогия" атты алғашқы толық суреттелген анықтамалық еңбегін шығара бастайды.
James Smithson proves that zinc carbonates are true carbonate minerals and not zinc oxides, as was previously thought. John Playfair publishes Illustrations of the Huttonian Theory of the Earth in Edinburgh, popularising James Hutton's theory of geology. James Sowerby begins to issue his British Mineralogy, or, coloured figures intended to elucidate the mineralogy of Great Britain in London, the first comprehensive illustrated reference work on the subject.
Медицина
Маусым – Парижде бұрынғы жетімхана орнында алғашқы балалар ауруханасы, Hôpital des Enfants Malades ашылады. Лондон қызба ауруханасы құрылады. Чарльз Белл "Суреттер сериясымен түсіндірілген ми анатомиясы" деген еңбегін жариялайды.
June – The first pediatric hospital, the Hôpital des Enfants Malades, opens in Paris, on the site of a previous orphanage. London Fever Hospital founded. Charles Bell publishes The Anatomy of the Brain, Explained in a Series of Engravings.
Метеорология
Желтоқсан – Люк Ховард Лондондағы лекциясында бұлттардың қазіргі заманғы жіктелуі мен атау жүйесінің негізін қалайды.
December – Luke Howard presents the basis of the modern classification and nomenclature of clouds, at a lecture in London.
Физика
Иоганн Вильгельм Риттер алғашқы электрохимиялық элементті құрастырады.
Johann Wilhelm Ritter builds the first electrochemical cell.
Жерді зерттеу
10 сәуір – Үндістанның Ұлы тригонометриялық сараптамасы Мадрасқа жақын жердегі базалық сызықтың өлшенуімен басталды.
April 10 – Great Trigonometric Survey of India begins with the measurement of a baseline near Madras.
Технология
5 қараша – Марк Изамбард Брунел Англиядағы Портсмут блокты өңдеу зауытында блок жасау машиналарын орнатуға кіріседі. Англияның Эксетер қаласындағы Джордж Бодли бірінші жабық ас үй пешіне патент алады.
November 5 – Marc Isambard Brunel begins installation of his blockmaking machinery at Portsmouth Block Mills in England. George Bodley of Exeter in England patents the first enclosed kitchen stove.
Жарияланымдар
2 қаңтар – Пастор Абрахам Рис Лондонда «Жаңа циклопедия» немесе «Өнер мен ғылымның әмбебап сөздігі» жарияланымдарын бастайды.
January 2 – Rev. Abraham Rees begins publication in London of The New Cyclopædia, or Universal Dictionary of Arts and Sciences.