Кіріспе

Чехияда туған американдық физик (1922–2018) XIX ғасырғы неміс мүсіншісі.

Эмиль Вольф (30 шілде 1922 – 2 маусым 2018) – физикалық оптика саласында, оның ішінде дифракция, оптикалық өрістердің когеренттік қасиеттері, жартылай когерентті сәулеленудің спектроскопиясы және тікелей шашырау мен кері шашырау теориясы бойынша маңызды жетістіктерге қол жеткізген чехияда туған американдық физик. Ол оптикаға қатысты көптеген басқа да еңбектердің авторы болды.

Өмір және мансап

Вольф Прагада еврей отбасында дүниеге келген. Ол немістер басып алған кезде туған жерін тастап кетуге мәжбүр болды. Өмірінің соңына дейін Вольф әйелімен бірге Нью-Йорк штатының Питтсфорд қаласындағы Кловервудта тұрды. Вольф қозғалмайтын көздерге байланысты емес, қызыл және көк ауытқуды тудыратын жаңа механизмді болжады (Допплер эффектісі), бұл кейіннен тәжірибе жүзінде расталды және «Вольф эффектісі» деп аталды. Техникалық тұрғыдан алғанда, ол сәулелі энергия шығаратын екі Ламбертиандық емес көздің өзара әрекеттесуі спектрлік сызықтардың ығысуына алып келетінін анықтады. Бұл механикалық түрде дыбыс тақтасымен байланыстырылған, ұқсас жиіліктері (биіктіктері) бар екі дыбыс тақтасына ұқсас; күшті байланыс резонанстық жиіліктердің биіктігін «төменге тартуына» себеп болады. Вольф эффектісі бақылаушының тұрғысына байланысты қызыл немесе көк ауытқуды тудыра алады, бірақ бақылаушы тікелей қарсы тұрғанда қызыл ауытқу байқалады. 1999 жылғы Сисир Рой және авторлар тобының мақаласында Вольф эффектісінің кейбір квазарлардағы сәйкессіз қызыл ауытқуды түсіндіруге қабілетті екендігі ұсынылды. Вольф 80 жасқа дейін белсенді оқытушы, зерттеуші және автор болып қала берді. Ол 2018 жылдың 2 маусымында 95 жасында қайтыс болды.

Шығармалары

Вольф оптика саласындағы өте белгілі кітап авторы болды. Макс Борнмен бірге ол оптиканың стандартты оқулықтарының бірі – "Оптика принциптері" кітабын жазды, ол көбінесе "Борн және Вольф" деп аталады. Одан бөлек, ол Леонард Мандельмен бірлесіп "Оптикалық когеренттілік" және "Кванттық оптика" кітаптарының авторы болды. Сонымен қатар, ол "Жарық когеренттілігі мен поляризациясы теориясына кіріспе" және "Эмиль Вольфтің таңдалған еңбектері мен түсіндірмелері" (World Scientific Publishing, 2001) кітаптарын жазды. Бұған қоса, ол Elsevier баспасы үшін 1962 жылдан бастап шығарылатын "Оптикадағы прогресс" кітаптар сериясын редакциялады.