Кіріспе

Канадалық хоккейші (туған 1961)

Марк Джон Дуглас Мессье (/m/ɛ/s/i/eɪ/; туылған 18 қаңтар 1961) – канадалық бұрынғы кәсіби хоккей ойнаушысы. Ұлттық хоккей лигасындағы (НХЛ) карьерасы 25 жылға созылды (1979–2004) және ол «Эдмонтон Ойлерс», «Нью-Йорк Рейнджерс» және «Ванкувер Канакс» командаларында өнер көрсетті. Сонымен қатар, ол кәсіби деңгейде Дүниежүзілік хоккей қауымдастығының (WHA) «Индианаполис Рейсерс» және «Цинциннати Стингерс» командаларында ойнады. 1979 жылы ол бастапқы Орталық хоккей лигасының (CHL) «Хьюстон Аполлос» командасы сапында төрт ойынға қатысты. Мессье – кәсіби хоккейде белсенді болған соңғы WHA ойыншысы және 1970 жылдары Солтүстік Американың ірі кәсіби спорт лигаларының кез келгенінде ойнаған соңғы белсенді ойыншы. Ойыншылық карьерасын аяқтағаннан кейін ол «Рейнджерс» командасының президентінің және бас менеджерінің арнайы көмекшісі қызметін атқарды. Мессье – барлық уақыттағы ең ұлы хоккейшілердің бірі саналады. Ол плей-офф ұпайлары бойынша (295) барлық уақыт тізімінде екінші орында, ал тұрақты маусымда өткізген ойындар (1756) және жинаған ұпайлар (1887) саны бойынша үшінші орында тұр. Ол алты рет Стэнли кубогының жеңімпазы атанды – бес рет «Ойлерс» және бір рет «Рейнджерс» командаларымен, сондай-ақ екі команданы Стэнли кубогына жетелеген жалғыз ойыншы. Нью-Йорктегі плей-оффтағы көшбасшылығының арқасында 1994 жылы 54 жылдық Стэнли кубогының құрғақшылығы аяқталды, осыдан кейін ол «Мессия» деген лақап атын алды. Ол өзінің агрессиясы мен күш-қуаты үшін мансабы бойы «Айғыр» деп аталды. Мессье екі рет лиганың ең құнды ойыншысы атанды, 1990 және 1992 жылдары Харт мемориалдық жүлдесін жеңіп алды, ал 1984 жылы плей-оффтағы ең құнды ойыншы ретінде Конн Смайт жүлдесіне ие болды. Ол 16 рет НХЛ «Жұлдыздар» ойынына шақырылды. 2007 жылы ол Хоккей даңқы залына енгізілді, ал 2017 жылы Мессье тарихтағы «100 ең үздік НХЛ ойыншысы» тізіміне қосылды. 2017 жылдың 30 маусымында генерал-губернатор Дэвид Джонстон оны «хоккейге отандық ойыншы және капитан ретінде қосқан үлесі үшін, сондай-ақ балаларды спортпен айналысуға шақырудағы лидерлігі үшін» Канада орденінің офицері етіп тағайындады.

Ерте өмір

Мессье Альберта провинциясының Сент-Альберт қаласында Мэри Жан (Диа) мен Дуг Мессье отбасында дүниеге келді. Ол төрт баланың екінші ұлы және үшінші баласы болды; оның ағалары мен қарындастары Пол, Мэри Кей және Дженнифер. Мессье отбасы Марк кішкентай кезінде Орегон штатының Портленд қаласына көшіп кетті, онда Дуг кіші кәсіби Батыс хоккей лигасының «Портленд Букарусы» командасы үшін ойнады. Дуг хоккейден зейнеткерлікке шыққаннан кейін 1969 жылы отбасы Сент-Альбертке қайтып оралды. Мессье Эдмонтон қаласындағы Сент-Франсис Ксавье орта мектебінде оқыды, сонымен қатар жастар хоккейімен де айналысты, онда Дуг оның алғашқы жылдары бапкері және ұстазы болды. Мессьедің ағасы Пол 1978 жылғы НХЛ жасөспірімдер драфтында «Колорадо Рокиз» командасының 41-ші нөмірімен таңдалды, бірақ 1978-79 маусымдарында клуб сапында тоғыз ойын ғана өткізіп, содан кейін неміс хоккей лигасында (Eishockey Bundesliga) ұзақ мансап жасады. Пол Мессьеге Багам аралдарындағы қонақ үйін басқаруға көмектеседі. Мессьедің туыстары Митч пен Джобби де НХЛ клубтарында ойнады. Джобби қысқа мерзімге «Рейнджерс» командасында Маркпен бірге ойнады.

Ерте жылдары және ДСҚ

1976 жылы Мессье Альберта жастар хоккей лигасының (АЖХЛ) «Спраус Гроув Метс» жасөспірімдер командасында өтініш білдірді, онда оның әкесі Даг Мессье бас жаттықтырушы болды. Мессьеге 15 жас болғандықтан (жас шегі 20 жас), Даг оның командаға ілігуіне күмән келтірді, бірақ оның команда тізіміне енгеніне таң қалды. Мессье 1976–77 маусымда «Метс» сапында 57 ойында 66 ұпай жинады. Келесі маусымда команда Сент-Альбертке көшіріліп, «Сент-Альберт Сентс» деп аталды. 1977–78 маусымында Мессье команда капитаны болып тағайындалды және 54 ойында 74 ұпай жинады. Маусым соңында ол үлкендер хоккей лигасының (WHL) «Портленд Винтерхокс» командасына плей-оффқа қатысты, 7 ойын өткізіп, 5 ұпай тапты. 1978–79 маусымы басталар алдында Мессье «Сентс» командасымен тағы бір маусым өткізуге балама жолдар іздеді, себебі ол AJHL үшін өте жақсы екенін сезінді. Ол WHL-де ойнауға қызығушылық танытпады, сондықтан бастапқыда 1980 жылғы Қысқы Олимпиадаға дайындалып жатқан Канада құрамасына қатысуға өтініш берді. Сонымен қатар Даг өзінің бұрынғы жасөспірімдер командасынан бірге ойнаған Пат Стейплтонмен байланысқа түсті, ол сол кезде Дүниежүзілік хоккей қауымдастығының (WHA) «Индианаполис Рейсерс» командасын жаттықтырып, жақында ауыстырылған жас ойыншы Уэйн Гретцкидің орнына біреуді іздеп жатқан еді. Даг оған қоңырау шалып, Мессьеге Индианаполисте хоккей ойнауға 30 000 долларлық келісімшарт жасады. Алайда Мессье тек 5 ойындық аматорлық сынаққа қатысты, себебі қажет болған жағдайда жастар лигасына оралуға мүмкіндік алатын еді. Ұзақ мерзімді келісімшарт ұсынылғанмен, Мессье оған қол қоюдан бас тартты, бұл оқиға болашақта өте пайдалы болды, өйткені команда 15 желтоқсанда таратылды және оның алған жалғыз төлемі қайтарылды. «Сентс» командасына оралған Мессье олар үшін соңғы екі ойынын өткізді, содан кейін «Цинциннати Стингерс» (WHA) командасымен келісімшартқа отырды. Мессье маусымның қалған бөлігін өткізу үшін 35 000 доллар көлемінде келісімшартқа қол қойды. 1979 жылдың 20 наурызында ол «Бирмингем Буллс» командасының қақпашысы Пэт Риггинге қарсы өзінің алғашқы кәсіби голын соқты. Мессье «Стингерс» сапында 47 ойын өткізіп, бір гол мен 10 нәтижелі пас берді.

Эдмонтон Ойлерс (1979-1991)

WHA 1978–79 жылғы маусымның соңында таратылды, ал қалған алты команданың төртеуі NHL-ге қабылданды. «Стингерс» және «Буллз» бірігуге қосылмады, олардың орнына екінші деңгейдегі Орталық хоккей лигасына (Central Hockey League) қосылды. Ойыншылар бұрын-соңғыда NHL құқықтарына ие болған командаларға таратылды немесе 1979 жылғы NHL Draft-қа қатысуға мүмкіндік алды. 20 жасқа толмағандықтан Мессье да драфтқа қатыса алды және Эдмонтон «Ойлерс» командасы оны үшінші раундта, жалпы 48-ші нөмірмен таңдады. Ол «Ойлерс» командасының алғашқы келісімшарт ұсынысынан бас тартты – төрт жылдық екі жақты келісімшарт немесе бір жылдық 20 000 долларлық келісімшарт, сондай-ақ екінші жылға опция. Оның орнына ол жылына 50 000 доллар төленетін төрт жылдық келісімшартты қалады, бірақ ақырында «Ойлерс» ұсынған шартқа қол қойды. NHL-дегі алғашқы жылы Мессье тәртіптік бұзушылықтарға ұшырады. Қазан айының соңында ол команданың рейсіне кешігіп қалды және нәтижесінде төрт ойынға CHL-дің «Хьюстон Аполлос» командасына қайта жіберілді. Эдмонтонға оралғаннан кейін Мессье ата-анасымен бірге тұрды, олардың Сент-Альберт қаласындағы үйінде. Мессье – қатал, жанкешті бәсекелес, оның ауыстыру бөлмесіндегі көшбасшылық қасиеттері мұз үстіндегі голдарымен бірдей маңызды болды. Ол бастапқыда гол соғушы ретінде танылмады, бірақ «Ойлерс» командасындағы алғашқы жылдары шабуылдық көрсеткіштері тұрақты түрде өсті. 1981–82 жылғы маусымда ол өзінің жалғыз 50 голдық маусымын тіркеді. «Ойлерс» командасымен көптеген жылдар бойы Глен Андерсонмен бірге ойнады. Бастапқыда сол қанатта (1982–83 жылдары NHL All-Star First Team командасына сол қанаттан таңдалды) Мессье 1984 жылғы плей-оффта орталыққа ауысты, нәтижесі керемет болды. Мысалы, 1984 жылғы финалдың үшінші ойынында, оның «Ойлерс» командасы төрт мәрте чемпион атанған «Нью-Йорк Айлендс» командасынан бір голмен қалып қойғанда, Мессье керемет шабуылмен гол соғып, «Ойлерс» командасының қайта оянуына себепкер болды. Серияның соңында «Ойлерс» өзінің алғашқы Стэнли кубогын жеңіп алды, ал Мессье плей-оффтың ең құнды ойыншысына берілетін Конн Смайт Трофиін жеңіп алды. 1984 жылы Мессье Джейми Макунның жақ сүйегін 26 желтоқсанда «Калгари Флеймс» командасына қарсы өткен ойында арт жағынан соққымен зақымдағаны үшін он ойынға дисквалификацияланды. Мессье ойынның басында Макунның өзіне жасаған тәртіпсіз әрекетіне жауап беріп отырған, бірақ NHL оның төбелес бастағанын анықтады. 1985 жылдың 6 қыркүйегінде Мессье басқаруды жоғалтып, үш тұраққа қойылған машинаға соқтығысып, Porsche машинасын жартылай қиратты. Кейіннен ол көлік айдап кеткені және абайсыздықпен көлік жүргізгені үшін айыппұл төледі. Ол «Ойлерс» командасымен 1985, 1987, 1988 және 1990 жылдары тағы төрт Кубок жеңіп алды, соңғысында «Ойлерс» командасын «Бостон Брюинз» командасына қарсы бес ойындық жеңіспен жеңіп алды. «Ойлерс» 1980-ші жылдардағы күшті команда болғанымен, 1990 жылғы жеңіс, Уэйн Гретцки сатылғаннан кейін екі жыл өткен соң, көптеген адамдарды таң қалдырды. Мессье сондай-ақ сол маусымда лиганың ең құнды ойыншысы ретінде Харт Мемориал Трофиін жеңіп алды, «Брюинз» командасының Рей Буркесін екі дауыспен жеңіп, марапат тарихындағы ең тар айырмашылықты көрсетті. 1990–91 жылғы маусымнан кейін Мессье «Ойлерс» командасы Адам Грейвсті кетіруге дайын болғанына ренжіді. Мессье Канада кубогы турнирі кезінде сауда талабын қойып, егер «Ойлерс» маңызды ойыншыларды ұстап қалу үшін қажетті шараларды қабылдамаса, ол кеткісі келетінін мәлімдеді. 1991 жылдың 4 қазанында Эдмонтон басшылығының көптеген шығындарды қысқарту шараларының бірі ретінде Мессье Луи ДеБруск, Берни Николс және Стивен Райс үшін «Нью-Йорк Рейнджерс» командасына сатылды.

Нью-Йорк Рейнджерс (1991-1997)

Рейнджерс командасындағы алғашқы маусымында Мессье екінші Харт Трофесін жеңіп алды және Рейнджерсті НХЛ-дегі ең жақсы көрсеткішке жеткізді. Дегенмен, плей-оффтың екінші турында оларды алты ойыннан кейін ақтық жеңімпаз Питтсбург Пингвинс командасы тікелей жеңіп алды. 1992–93 жылдары Рейнджерс плей-оффқа ілікпеді, бұл Мессье мансабындағы тұңғыш рет постсезондық ойындарда қатыспауы еді. Маусымнан кейін Майк Кинан бас бапкер болып тағайындалды. 1993–94 жылғы НХЛ маусымында Рейнджерс қайтадан бірінші орынды иеленді және олардың Кубокты жеңіп алуы күтілуде. Бірінші екі раундта Айлендстер мен Капиталсты оңай жеңгеннен кейін Рейнджерстің Кубокқа жолы күрделене түсті. 1994 жылғы Шығыс конференциясының финалында Нью-Джерси Девилз командасымен өткен 6-шы ойында 3–2 және 2–0 есебімен ұтылып қалған Мессье Нью-Йорк медиасының алдында сөйлеп, 6-шы ойында жеңіске жететініне сенім білдірді. Бұл жаңалықты жанкүйерлер мен ойыншылар екі тараптан оқығаннан кейін, ол Бейб Руттың керемет соққысына және Джо Наматтың Супер Боул III кепілдігіне теңестірілетін үлкен жетістікке айналды. Ол осы сөзін үшінші кезеңде бос қақпаға хет-трик соғып растады, ал ESPN комментаторы Гэри Торн қуанышпен: "Сен оған сенесің бе? Ол біз 6-шы ойында жеңеміз деді және енді ол хет-трик жасады!" деді. Бұл Рейнджерске 2–0 есебімен ұтылып бара жатқанда 4–2 есебімен жеңіске жетуге көмектесті. Рейнджерс серияны жексенбілік ойынның 7-ші матчында жеңіп алды. Стэнли кубогының финалында Мессье Мадисон Сквер Гардендегі 7-ші ойында Стэнли кубогының шешуші голын соқты, бұл Рейнджерске 54 жылдан бері алғашқы Стэнли кубогын сыйлады. Ол Стэнли кубогын екі команданың капитаны ретінде жеңіп алған алғашқы (және бүгінгі күнге дейін жалғыз) ойыншы атанды, бұл оның бұрынғы командаласы Уэйн Гретцки өткен жылы жасай алмаған жетістік еді. Сондай-ақ, ол Стэнли кубогының финалындағы ең есте қаларлық екі суреттің авторы болды. Біріншіден, ойын аяқталғанда ол қуаныштан секіріп, лента төгілгенде, сауықтырғыш жарылғанда және жанкүйерлер мен командаластары тойлағанда керемет эмоциялармен толқыды. Екіншіден, Мэдисон Сквер Гардендегі фотограф Джордж Калинский түсірген сурет, ол НХЛ комиссары Гари Беттманнан Стэнли кубогын қабылдағандағы керемет эмоцияларын көрсетеді. Соңында, Рейнджерстің жеңісін тойлаған парад кезінде, қала әкімі болғаннан кейін бес ай өткен Руди Джулиани Мессьені "Мамыр айының мырзасы" деп атады, бұл Реджи Джексонның "Қазан айының мырзасы" лақап есімін еске түсірді. 1995–96 жылдары Мессье 1991–92 жылдардан бері 100 ұпайлық шегіне жақындады, 35 жасында 99 ұпай жинады. 1996–97 жылдары бұрынғы "Ойлерс" командаласы Уэйн Гретцки Рейнджерске қосылды, ал Мессье капитандық қызметін сақтап, тұрақты маусымда 84 ұпай жинады. Екеуі команданы Шығыс конференциясының финалына жеткізді, онда олар Филадельфия Флайерс командасына бес ойыннан кейін есе жіберді, себебі Рейнджерс Эрик Линдрос пен оның "Қиямет легионы" желілік әріптестерінің күшіне тең келе алмады. Мессье маусымнан кейін клубты тастап кетті (төменде қараңыз), Мессье мен Гретцкидің бір маусымдық қысқа қайта қосылуына нүкте қойды. Бұл екі ойыншының да плей-оффтағы соңғы қатысуы болды. Мессье мансабын Рейнджерспен аяқтағысы келді, бірақ Мэдисон Сквер Гарденнің президенті Дейв Чекетс команда Мессьенің келесі үш жылға 20 миллион АҚШ долларына тұрарлық емес деп мәлімдеді, бірақ Мессье бір жылдық келісімшартты маусымына 6 миллион доллардан кем сомаға қол қоюға дайын еді. Көпшілік Мессьеге қолдау көрсетсе де, команданы екі рет тұрақты маусымда бірінші орынға жеткізген және Стэнли кубогын жеңіп алған ол, бас менеджер Нил Смит Гретцки мен Пэт ЛаФонтейнды үздік орталық шебушілер ретінде қанағаттандырды. Ол 1997 жылдың жазында Колорадо Аваланчтан Джо Сакикті алуға жақын болды, оған ұсыныс жасады. (Аваланч ұсынысқа келісім берді және Сакич мансабының соңына дейін Колорадода қалды.) 36 жасында Мессье Ванкувер Канукс клубымен еркін агент ретінде жоғары бағалы келісімшартқа қол қойды. Смиттың Гретцки мен ЛаФонтейнды сақтап қалу шешімі кері әсер етті, өйткені ЛаФонтейн 1997–98 жылдар маусымында мансабын аяқтаған ми шайқауынан зардап шекті, ал Гретцки келесі маусымнан кейін зейнеткерлікке шықты.

Ванкувер Кэнукс (1997-2000)

Мессьедің алты жыл «Рейнджерс» командасында ойнағаннан кейін Канадаға оралуы эмоционалды және көп шулы оқиға болды, бірақ бұл қуаныш ұзаққа соқпады. Маусым басталар алдында капитан Тревор Линден Мессьеге капитандық міндетін тапсырды, бұл шешім «Канукс» жанкүйерлеріне ұнамады. Президент және бас менеджер Пэт Куинн мен бас жаттықтырушы Том Ренни қызметтен босатылған тұрақсыз маусым ортасында Линденді жаңа жаттықтырушы және бас менеджер міндетін атқарушы Майк Кинан «Нью-Йорк Айлендерс» командасына саудалады, онда ол капитандыққа тағайындалды, ал бұрынғы капитан Брайан МакКейбтің орнына келді. Линден мен Тодд Бертуцци осы сауданың шарты болды. Мессье өмірінің басынан бері «Ойлерс» және «Рейнджерс» командаларында киген №11 нөмірін алу талабы, «Канукс» командасының 1974 жылы Уэйн Макидің күтпеген өлімінен кейін ресми түрде тоқтатқан нөмірі болғандықтан, оның беделіне нұқсан келтірді. Мессье «Канукс» тарихындағы ең жек көрілетін ойыншы» деп есептеледі. Мессье «Бродвейге» қайтып келген алғашқы ойынында MSG оған арналған видеоролик дайындады, ол «Гарден» аренасының үлкен экранында көрсетілді. Бұл өте әсерлі болды, себебі көптеген жанкүйерлер мен Мессье өзінің көздерінен жас шығарды. Ол бұрынғы командасына қарсы өткен ойында гол соқты, содан кейін жанкүйерлер оған қолдау көрсетті, тіпті ол басқа форма кигеніне қарамастан. Бір жанкүйер «Сен әрқашан біздің капитанымыз, Мэс» деген жазуы бар плакат ұстады. 1997–98 маусымында 60 ұпай жинаған Мессье, НХЛ-дегі алғашқы маусымынан бері бір маусымдағы ең нашар көрсеткіші болды. Келесі екі маусымы жарақаттарға байланысты қысқартылды және үш жылдың ішінде 158 ұпай жинады, бұл Стив Айзерман және Джо Сакич сияқты маусымына 6 миллион АҚШ доллары табатын басқа жұлдызды орталық шеккендермен салыстырғанда күтілгеннен төмен нәтиже саналды. Мессье 1998 жылғы Олимпиадаға Канада құрамасына шақырылатыны күтілді, онда НХЛ алғаш рет ең үздік ойыншыларының қатысуына рұқсат берді, бірақ бас менеджер Бобби Кларк оны күтпеген жерден тізімнен шығарды. Кинан 1998–99 маусымының ортасында «Канукс» командасының жаттықтырушысы лауазымынан босатылды, ал Мессье командада үш жыл ойнаған кезеңде клуб плей-оффқа қатыса алмады. Команда Мессьемен келісімді жаңартпады және ол 1999–2000 маусымынан кейін бос агент атанды.

Нью-Йоркке оралу (20002004)

Осы арада Нью-Йоркте «Рейнджерс» командасы үш рет плей-оффқа қатыспағаннан кейін Нейл Смитті бас менеджер лауазымынан босатқан еді. Оның орнын Мессьедің Эдмонтондағы бұрынғы жаттықтырушысы Глен Сатер иеленді. Ол команданың бұрынғы капитанымен келіссөздер жүргізе бастады және Мессье 2000-01 маусымда Мэдисон Сквер Гарденге оралу шарттарына келісті. Мессьедің «Рейнджерс» командасына оралуын атап өту үшін баспасөз конференциясы өткізілді. Жиын барысында Мессьеден кейін капитандыққа ие болған Брайан Лич өзінің орнын қайта оралған командаласына берді және татуластыру ниетімен балта топыраққа көмілді. Мессье бір қадам басып, «Рейнджерс» командасының плей-оффқа қайта оралатынына кепілдік берді. Мессьедің 2000-01 маусымында 40 жасында 67 ұпай жинағаны, оның Ванкувердегі ең жақсы көрсеткіштерінен де жоғары болды, бұл оның әлі де құнды ойыншы екенін көрсетті, бірақ «Рейнджерс» төртінші жыл қатарынан плей-оффқа қатыса алмады. 2001-02 маусымының жартысын қол жарақатынан кейін өткізбеген Мессье тек 23 ұпай жинап, келесі жылы 40 ұпаймен маусымды аяқтады. 2003 жылдың 30 маусымында Марк Мессьеге құқықтар «Сан-Хосе Шаркс» командасына төртінші раунд таңдауы үшін сатылды. Бұл таңдау Рочестер, Нью-Йорк тумасы және болашақ «Рейнджерс» капитаны Райан Каллаханды таңдау үшін пайдаланылды. «Акулалар» оның құқығын бірнеше сағатқа ғана сақтап, ол еркін агент ретінде «Рейнджерс» командасымен қайта келісімшарт жасады. 2003 жылдың 4 қарашасында «Даллас Старс» командасына қарсы өткен ойында Мессье екі гол соқты, осылайша 1851 ұпаймен барлық уақыттағы ең көп ұпай жинаған ойыншылар тізімінде Горди Хауды екінші орынға ықты. Он бір күннен кейін Мессье Эдмонтонның «Heritage Classic» ойынындағы «Легендалар» матчындағы жалғыз белсенді ойыншы болды, «Oilers» командасының экс-ойыншыларымен бірге өнер көрсетті. Мэдисон Сквер Гардендегі соңғы ойынында (2004 жылдың 31 наурызында «Буффало Сэбрс» командасына 4:3 есебімен жеңіліс) Мессье шайбаға тиген сайын көрермендерден қолдау алды, ал ойыннан кейін ол Гарденді айналып, трибунаның барлық бөліміне иіліп құрмет көрсетті. 43 жасында көптеген БАҚ Мессье карьерасын аяқтайды деп есептеді. НХЛ-дегі лок-аут келесі маусымды жойды. Барлық болжамдар 2005 жылдың 12 қыркүйегінде ESPN радиосында зейнетке шығу туралы хабарлағаннан кейін аяқталды. Мессье Хоудың 1767 рет ойналған НХЛ рекордынан он бір ойын кем ойнады. Мессье НХЛ тұрақты маусымы мен плей-офф маусымындағы ең көп ойын өткізген рекордты иеленеді – 1992 ойын. Мессье 25 НХЛ маусымында ойнаған санаулы ойыншылардың бірі, ол оны төрт онжылдық бойына жалғастырды.

Халықаралық мансап

Мессье Солтүстік Америкадан тыс жерде Канада құрамасымен бір рет ғана ойнады, 1989 жылғы Швецияда өткен Әлем чемпионатында күміс жүлде жеңіп алды. Ол сондай-ақ үш рет қатарынан Канада кубогын ұтып, 1996 жылғы Хоккей әлем кубогында күміс жүлде иеленді. Ол бұл төрт турнирді "халықаралық хоккейде өнер көрсетуге шынайы мүмкіндік" деп атады.

Ойын-сауық мансабынан кейін

2006 жылдың 12 қаңтарында, 1994 жылғы Стэнли кубогының командасының көп бөлігі мен Стэнли кубогының өзі қатысқан, өте әсерлі салтанат кезінде «Нью-Йорк Рейнджерс» командасы «Эдмонтон Ойлерс» клубымен өткен ойында 11-ші нөмірін зейнеткерлікке шығарды. Ойын барысында «Рейнджерс» «Ойлерс» клубын жеңді. Оның формасының нөмірі – «Рейнджерс» командасынан зейнеткерлікке шығарылған төртінші нөмір. «Эдмонтон Ойлерс» командасы оның нөмірін 2007 жылдың 27 ақпанында «Феникс Койотес» клубына қарсы өткен ойында алып тастады. 2007 жылдың ақпан айында Мессье «Рейнджерс» командасының бас менеджері лауазымына қайта оралуға ниет білдірді, бірақ сол кездегі GM Глен Сатер өзінің лауазымынан кетуді жоспарламайтынын мәлімдеді. 2007 жылдың мамыр айында «Рейнджерс» ұйымынан GM-нің көмекшісі Дон Малони кеткен соң, Мессье есімі оның орнын басатын мүмкін кандидаттармен байланысты болды, бірақ 2007 жылдың шілдесінде Джим Шоенфельд Малонидің орнын басатыны жарияланды. 2007 жылдың 12 қарашасында Мессье ойыншылар санаты бойынша Хоккей Даңқы залына енгізілді. 2010 жылдың соңында Мессье Канада құрамасын екі еуропалық турнирде – Германия кубогы мен Шпенглер кубогында жаттықтырды. Мессье сонымен қатар НХЛ-дің Марк Мессье көшбасшылық сыйлығын табыстайды, ол мұз үстіндегі және қоғамдық өмірдегі көшбасшылық қасиеттерін көрсете білген ойыншыға беріледі. Мессье Нью-Йорк қаласында да белсенді болып қалады, ол 2012 жылғы НХЛ қысқы ойынының түлектер матчында «Нью-Йорк Рейнджерс» командасы үшін «Филадельфия Флайерс» клубына қарсы 2011 жылдың 31 желтоқсанында ойнады. Мессье бұл ойында 1 нәтижелі пас берді, ал «Филадельфия» командасы 3:1 есебімен жеңіске жетті. Мессье 2011 жылдың 6 қарашасында Нью-Йорк марафонында 4:14:21 уақытпен жарысты аяқтады. Мессье Сара Хьюзбен бірге 250 миллион АҚШ доллары көлеміндегі, 795 000 шаршы фут аумақты алып жатқан Кингсбридж ұлттық мұз орталығының құрылысына қатысады, ол Бронкстағы Кингсбридж қарулы күштерінің базасын әлемдегі ең ірі жабық мұз залына айналдырады, онда тоғыз мұз айдыны болады. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Мессье АҚШ-тағы Versus телеарнасының арнайы бағдарламасында өзінің «Марк Мессье көшбасшылық лагеріне» арналған материалды көрсетті, бұл бағдарлама Нью-Йорк тұрғындарына көшбасшылық семинарларын өткізуге және бұрынғы «Рейнджерс» ойыншыларымен хоккей ойындарында қатысуға мүмкіндік берді, соның ішінде Мэдисон Сквер Гардендегі жаттығу ойынына қатысты. Мессье Versus телеарнасындағы НХЛ студиялық талдаушысы ретінде жұмыс істеді, Versus телеарнасындағы НХЛ «Жұлдыздар ойынында» ойын талдаушысы болды және NBC телеарнасындағы НХЛ-де қонақ комментаторы болды. 2014 жылы Мессье Rogers Communications компаниясына компанияның ұлттық НХЛ жарияланымдарының өкілі және кейде талдаушысы ретінде қосылды. Ол Rogers НХЛ GameCentre Live жарнамаларында, соның ішінде «Ванкувер Кэнукс» командасының тақырыбындағы жарнамада пайда болды, бұл жарнама олардың жанкүйерлері тарапынан қарсылық тудырды. 2021 жылы Мессье ESPN/ABC компаниясымен келісімге қол қойды, ол компанияның жаңа студиялық бағдарламасын жүргізеді, себебі ESPN және ABC 17 жылдан кейін алғаш рет НХЛ ойындарын көрсетеді. Мессье 1990 жылдардың соңы мен 2000 жылдардың басында Канадада көрсетілген Lay's чиптерінің жарнамалық ролігінде де түсті. Рекламада Мессьеге жергілікті хоккей жанкүйері қарсы шығып, Мессье бір картоп чипсін жей алмайды деп тікелей тікелей ставка жасады, бұл Lay's компаниясының «Сен бір ғана жей алмайсың» деген слоганына қатысты. Мессье ставкадан жеңіліп, жергілікті «сыра лигасының» хоккей ойынында («Пайлон» деп аталатын командада) ойнайды, онда ол оңай жеңіске жетеді. Кейінгі нұсқаларында Мессье өзі де осы ставканы ұсынады. Ол сондай-ақ АҚШ-тағы Lay's жарнамаларында көршілерінен мұз, қант немесе шашты кептіргіш (оның тоқ шашына байланысты) сұрап, чипстер алады.

Жеке өмір

Мессье ұлы Лион 1987 жылғы 16 тамызда дүниеге келді. Ол екі маусым бойы ECHL лигасының «Оңтүстік Каролина Стингрейз» командасымен, сондай-ақ Орталық хоккей лигасының «Шарлотта Чекерс» және «Нью-Мексико Скорпиондары» командаларында өнер көрсетті. Мессьедің әйелі Ким 2003 жылғы 15 шілдеде Марктың екінші ұлы Дуглас Полды, ал 2005 жылғы тамызда қызы Жаклин Джинді дүниеге әкелді. Мессье Багам аралдарындағы Харбор аралының қызғылт құмды жағажайда орналасқан «Runaway Hill» клубының иесі. Мессье профилактикалық денсаулық сақтауды қолдайды және «Cold fX» өнімдерінің жарнамашысы болды. Ол сондай-ақ қайырымдылықпен айналысады, оның ішінде Нью-Йорк полициясы мен өрттен қаза тапқандардың жесірлері мен балаларына көмектесетін қорға мүше болып табылады. Мессье мұз аренасынан тыс қайырымдылық жұмыстарымен де белгілі, әсіресе туған жері Альбертада. Эдмонтон қаласында Сент-Альберт және Эдмонтон қаласы арасындағы Сент-Альберт жолының бір бөлігі 2007 жылғы 26 ақпанда Марк Мессье атымен аталып, Марк Мессье жолы деп өзгертілді.

Марапаттар

Марапаттау жылдары НХЛ All Star ойыны 1982, 1983, 1984, 1986, 1988, 1989, 1990, 1991, 1992, 1993, 1994, 1996, 1997, 1998, 2000, 2004НХЛ All Star бірінші командасы 1982 (сол қанат), 1983 (сол қанат), 1990 (орталық), 1992 (орталық) Стэнли кубогы 1984, 1985, 1987, 1988, 1990 (Эдмонтон), 1994 (Нью-Йорк Рейнджерс) Конн Смит трофи 1984 НХЛ All Star екінші командасы 1984 (сол қанат) Харт мемориалдық трофи 1990, 1992 Лестер Б. Пирсон сыйлығы 1990, 1992

Еңбек жолындағы жетістіктері

Екі Стенли кубогын жеңіп, капитандық еткен жалғыз ойыншы, "Эдмонтон Ойлерс" және "Нью-Йорк Рейнджерс" командаларында. 2010 жылы ол Дүниежүзілік хоккей қауымдастығының Атақ-даңқ залына "Ойынның аңыздары" санатында алғашқы кіргендердің қатарында сайланды. 2013 жылы Канада хоккей федерациясы оны "Канада хоккей орденімен" марапаттады.

Негізгі маусым және плей-офф

Турнир регулярды маусымПлей-офф Маусым Команда Лига Ойын Гол Пас Ұпай Шайба алынған Ойын Гол Пас Ұпай Шайба алынған 1975–76 Sherwood Spears AMHL 44 82 76 158 38 — — — — — 1976–77 Spruce Grove Mets AJHL 57 27 39 66 91 — — — — — 1977–78 St. Albert Saints AJHL 54 25 49 74 194 — — — — — 1977–78 Portland Winter Hawks WCHL — — — — — 7 4 1 5 2 1978–79 St. Albert Saints AJHL 17 15 18 33 64 — — — — — 1978–79 Indianapolis Racers WHA 5 0 0 0 0 — — — — — 1978–79 Cincinnati Stingers WHA 47 1 10 11 58 3 0 0 0 0 1979–80 Houston Apollos CHL 4 0 3 3 4 — — — — — 1979–80 Edmonton Oilers NHL 75 12 21 33 120 3 1 2 3 2 1980–81 Edmonton Oilers NHL 72 23 40 63 102 9 2 5 7 13 1981–82 Edmonton Oilers NHL 78 50 38 88 119 5 1 2 3 8 1982–83 Edmonton Oilers NHL 77 48 58 106 72 15 15 6 21 14 1983–84 Edmonton Oilers NHL 73 37 64 101 165 19 8 18 26 19 1984–85 Edmonton Oilers NHL 55 23 31 54 57 18 12 13 25 12 1985–86 Edmonton Oilers NHL 63 35 49 84 70 10 4 6 10 18 1986–87 Edmonton Oilers NHL 71 37 70 107 73 21 12 16 28 16 1987–88 Edmonton Oilers NHL 70 37 74 111 103 19 11 23 34 29 1988–89 Edmonton Oilers NHL 72 33 61 94 130 7 1 11 12 8 1989–90 Edmonton Oilers NHL 79 45 84 129 79 22 9 22 31 20 1990–91 Edmonton Oilers NHL 53 12 52 64 34 18 4 11 15 16 1991–92 New York Rangers NHL 79 35 72 107 76 11 7 7 14 6 1992–93 New York Rangers NHL 75 25 66 91 72 — — — — — 1993–94 New York Rangers NHL 76 26 58 84 76 23 12 18 30 33 1994–95 New York Rangers NHL 46 14 39 53 40 10 3 10 13 8 1995–96 New York Rangers NHL 74 47 52 99 122 11 4 7 11 16 1996–97 New York Rangers NHL 71 36 48 84 88 15 3 9 12 6 1997–98 Vancouver Canucks NHL 82 22 38 60 58 — — — — — 1998–99 Vancouver Canucks NHL 59 13 35 48 33 — — — — — 1999–00 Vancouver Canucks NHL 66 17 37 54 30 — — — — — 2000–01 New York Rangers NHL 82 24 43 67 89 — — — — — 2001–02 New York Rangers NHL 41 7 16 23 32 — — — — — 2002–03 New York Rangers NHL 78 18 22 40 30 — — — — — 2003–04 New York Rangers NHL 76 18 25 43 42 — — — — — NHL барлығы 1,756 694 1,193 1,887 1,912 236 109 186 295 244