Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1868 жылы ғылым және техника саласында маңызды оқиғалар болды, олар төменде тізілген.
The year 1868 in science and technology involved some significant events, listed below.
Биология
30 қаңтар – Чарльз Дарвиннің "Ертегідегі жануарлар мен өсімдіктердің өзгеруі" (Лондондағы Джон Мюррей баспасынан), оның ішінде оның тұқым қуалау теориясы, ол пангенез деп атайды, жарияланды. Жюль Эмиль Планшон және әріптестері Ұлы француз шарап қырылуының себебі ретінде филоксераны ұсынады. Роланд Тримен Африка көбелектеріндегі Батезиан мимикриясын түсіндіретін мақаласын Линнеан қоғамында оқыды. Т. Хаксли өзінің ойынша алғашқы материяны тауып, оны Батибиус хекели деп атады. Ол 1871 жылы қателігін мойындайды. Гранни Смит алмасының түрі Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Иствуд қаласында Мария Энн Смит (қызметтес аты Шервуд, 1799–1870) өсірген жабайы көшеттен пайда болды.
January 30 – Publication of Charles Darwin's The Variation of Animals and Plants Under Domestication (by John Murray in London), including his theory of heredity, which he calls pangenesis. Jules Emile Planchon and colleagues propose Phylloxera as the cause of the Great French Wine Blight. Roland Trimen reads a paper to the Linnaean Society explaining Batesian mimicry in African butterflies. T. H. Huxley discovers what he thinks is primordial matter and names it Bathybius haeckelii. He admits his mistake in 1871. The Granny Smith apple cultivar originates in Eastwood, New South Wales, Australia, from a chance seedling propagated by Maria Ann Smith (née Sherwood, 1799–1870).
Химия
18 тамыз – Француз астрономы Жюль Жансен Үндістанның Гунтур қаласындағы толық күн тұтылуы кезінде Күннің хромосферасы спектрінде кейін гелий деп аталатын элементті алғаш рет анықтады, бірақ оны натрий деп қате жорытты. 20 қазан – Ағылшын астрономы Норман Локкьер күн спектрінде D3 Фраунгофер сызығын байқап, оның бұрын белгісіз элементтен туындайтынын және кейін гелий деп аталатынын тұжырымдады. Луи Артур Дюкос дю Орон түсті фотосуретке алу әдістеріне патент алды.
August 18 – The element later named as helium is first detected in the spectrum of the Sun's chromosphere by French astronomer Jules Janssen during a total eclipse in Guntur, India, but assumed to be sodium. October 20 – English astronomer Norman Lockyer observes and names the D3 Fraunhofer line in the solar spectrum and concludes that it is caused by a hitherto unidentified element which he later names helium. Louis Arthur Ducos du Hauron patents methods of color photography.
Медицина
Жан Мартин Шарко көптік склерозды сипаттап, атауын береді. Адольф Кусмаул тірі адамға алғашқы эзофагогастродуоденоскопияны жүргізеді.
Jean Martin Charcot describes and names multiple sclerosis. Adolph Kussmaul performs the first esophagogastroduodenoscopy on a living human.
Палеонтология
Наурыз айында француз геологы Луи Ларте Францияның Дордонь аймағындағы Лес-Эйзиес қалашығындағы Абри-де-Кро-Магнон үңгірінде Кро-Магнонның алғашқы анықталған қаңқаларын – анатомиялық жағынан заманауи адамдардың (алғашқы Homo sapiens sapiens) – табады.
March – French geologist Louis Lartet discovers the first identified skeletons of Cro Magnon, the first anatomically modern humans (early Homo sapiens sapiens), at Abri de Crô Magnon, a rock shelter at Les Eyzies, Dordogne, France.
Технология
23 маусым – Sholes and Glidden теру машинасына Америка Құрама Штаттарында патент берілді. 28 қазан – Америкалық өнертапқыш Томас Эдисон алғашқы патентын электрондық дауыс беру машинасының бір түріне ие болды. Эрнест пен Огюст Болле Францияда Éolienne Bollée жел турбинасына алғашқы патент алды. Шотланд физигі Джеймс Клерк Максвеллдің губернаторлар туралы мақаласы кері байланыс математикасы және басқару теориясы саласындағы маңызды жетістік болып табылады. Роберт Уайтхед жасаған Уайтхед торпедосының маятник және гидростаттық басқару жүйесі жасалды.
June 23 – The Sholes and Glidden typewriter is patented in the United States. October 28 – American inventor Thomas Edison applies for his first patent, for a form of electronic voting machine. Ernest and Auguste Bollée first patent the Éolienne Bollée wind turbine in France. Scottish physicist James Clerk Maxwell's paper on governors is a landmark in the mathematics of feedback and in control theory. Pendulum and hydrostat control for the Whitehead torpedo developed by Robert Whitehead.