Кіріспе

Анимация техникасы
атқарушы ойыншық - шынайы экран

Шынайы экран анимациясы жылжымалы түйіршіктермен толтырылған экранды пайдаланады, оларды экранға бір затты басып, ішке немесе сыртқа жылжытуға болады. Экран бүйінен жарықтандырылады, сондықтан түйіршіктер көлеңке түсіреді. Бұл техника әртүрлі текстуралық эффекттерге қол жеткізу қиын болатын басқа анимация техникаларымен, соның ішінде дәстүрлі кадрлық анимациямен салыстырғанда ерекше анимациялық фильмдер жасау үшін қолданылған.

Шығу тегі

Техниканы Александр Алексеев және оның әйелі Клэр Паркер Париждегі өз студиясында 1932 (алғашқы сынақтар) мен 1935 жылдар аралығында ойлап тапты және дамытты. Клэр Паркер өзінің атына 1935 жылы Француз Республикасы, Париж қаласындағы Индустриалды меншік дирекциясында, Сауда және Өнеркәсіп министрлігінде №792340 өнертабыс патентін тіркеді. Олар осы техниканы қолданып, елу жыл ішінде барлығы 6 өте қысқа фильм түсірді. Фильмдердің экран уақыты қысқа, себебі құрылғыны пайдалану қиын, сонымен қатар суреттер ақ бетке көлеңке түсіру арқылы жасалғандықтан монохромды болып келеді. Канаданың Ұлттық кино кеңесі осы техниканы дамытуға қатысқандығын растайтын материалдық дәлел жоқ. Алайда, Канаданың Ұлттық кино басқармасы олар жасаған плакаттардың біреуін сатып алды және 1972 жылдың 7 тамызында Алексеев пен Паркер NFB қонақтары ретінде NFB аниматорларының тобына пинскрин көрсетті. Алексейфтің білімін сақтау мүмкіндігін жіберіп алмау керектігін Сесил Старр (Алексейф пен Паркердің досы және олардың жұмысының АҚШ-тағы дистрибьюторы) Норман Макларенге қатты ұсынғандықтан, бұл демонстрация түсірілді және кейіннен NFB оны "Pin Screen" деген атпен шығарды. Бұл фильм, сондай-ақ "Pinscreen Tests" (1961) Норман Макларен: The Master's Edition DVD жинағының 7-дискісінде кездеседі. Фильмде демонстрацияның соңында Кэролайн Лиф сияқты бірнеше аниматорлар пинскрин тақтасымен тәжірибе жасап жатқанын көруге болады. 2005 жылы зейнетке шыққанға дейін Канаданың Ұлттық кино басқармасының Жаку Друин пинскрин анимациясымен айналысты. Друиннің пинскрин жұмыстарының ішінде 1976 жылы түсірілген "Mindscape" (Le paysagiste) фильмі бар. Кейіннен ол өзінің пинскринін Мишель Лемиоске берді, ол NFB қолдауымен 2012 жылғы "Осында және басқа әлемде" фильмін жасау үшін пинскринды пайдаланды. 2015 жылы CNC Алексеев пен Паркердің 1977 жылы салған соңғы пинскрині – Эпинетті сатып алып, қалпына келтірді. Жаңа буын пинскрин суретшілерін шабыттандыру мақсатында Lemieux басшылығымен сегіз суретші жаңадан қалпына келтірілген құрылғыда оқуға шақырылды. Француз аниматоры Жюстин Вуйльстекер Эпинетте төрт апталық қарқынды резиденцияға іріктелген суретшілердің бірі болды. Бұл резиденция Вюйльстекерге 2018 жылы "Embraced" атты қысқаметражды фильмді аяқтауға мүмкіндік берді.

Экрандау құрылғысы

Пинскрин – кішкентай тесіктерде мыңдаған штырғылармен тесілген ақ экран. Жарық экранның бір жағынан түсіп, әр штырғыдан көлеңке шығарады. Әр штырғы тесіктерде алға-артқа жылғалы тұратындықтан, әртүрлі көлеңкелер жасауға болады. Штырғылар оңай жылмайды, кездейсоқ жылғалып, суретте қате пайда болмауы үшін қозғалуға белгілі бір қарсылық көрсетеді. Штырғылардың қозғалысқа қарсылығы пинскриннің калибровкасына байланысты. Штырғылар сыртқа қарай итерілген сайын ақ экран қараңғырақ болады. Штырғыларды ішке қарай қаншалықты көп итерсек, соғұрлым аз көлеңке түсіріледі, экран ақшыл түске енеді, сұр реңк пайда болып, ақырында толығымен ақ экранға айналады.

Анимация әдісі

Клэр Паркердің айтуынша, пинскрин арқылы жасалған суреттер анимациялық фильмді жасауға мүмкіндік берді, ол жазық, «комикстік» анимациядан қашып, көлеңке және жарық ойыны арқылы поэзиялық және драматикалық әсерге бойлады. Қалаулы сұр түстерді алу үшін, пин шыналарының көлеңкесінен туындайтын әр түрлі әдістер қолданылады. Алексeйeфф пен Паркер жасаған және қолданған алғашқы пинскрин экрандарында 1 миллионнан астам пин болған. Бүгінде бұл пинскрин экрандары Париждің жанындағы Ұлттық кино және бейнелеу орталығында сақталады. Қазіргі уақытта Монреальдегі Канаданың Ұлттық кино басқармасында 240 000 пин бар. Пин шыналары әдетте кішкентай құралмен, бірнеше пин тобымен немесе басқа арнайы құралдармен басылады. Өте жұқа болғандықтан, жеке пин шыналарын жылжыту өте қиын, тіпті қажет емес: бір пин шынаны жылжытқанда оның бүгіліп, пинскринге зақым келтіру қаупі бар. Сонымен қатар, бір пин шынасының көлеңкесі өте шағын, көзбен байқау қиын; пин шыналарының көлеңкесі жеткілікті тығыздыққа ие болып, көлеңке және жарық әсерін жасау үшін оларды топтап қолдану қажет. Пин шыналарын басу және итеру үшін арнайы жасалған құралдардан бастап, шам шамға, қасықтарға, шанышқыларға және тіпті орыс матриошка қуыршақтарына дейін әр түрлі құралдар қолданылады. Кадрлар бірінен соң бірі жасалады, әр кадр алдыңғы кадрдың ұсақ өзгерісі болып табылады. Әрбір кадр түсірілгеннен кейін, суреттер біріктіріліп, үзіліссіз бейне құрылады. Пин шыналарынан тұратын кадр жиынтығы өте берік құрылып, анимация камерасына күн сайын, апта сайын тұрақты сурет беру үшін қауіпсіз бекітілді. Анимацияның бұл түрі өте көп уақытты алады және орындалуы қиын, сондықтан ол анимацияның ең аз таралған әдісі болып табылады. Оның танымал болмауының тағы бір себебі – оның жоғары құны. Жеке пин шыналары салыстырмалы түрде арзан; алайда, бір экранды аяқтау үшін миллионнан астам пин шыналары қолданылуы мүмкін, бұл өндіріс құнын жылдам арттырады. Пинскрин техникасының ең танымал қолданылуы – Орсон Уэллстің 1962 жылғы Кафканың «Сот» романы бойынша түсірген фильмі; фильм қысқа, бірақ есімде қаларлық пинскрин сегментімен басталады, оның элементтері кейінірек актерлерге және олардың артына проекцияланатын сахнада қайта пайда болады.

Цифрлық экрандағы анимация

Анимация процесінің құны жоғары және көп еңбек талап ететіндіктен, физикалық тігін экраннан (пинскрин) шығатын суреттерді модельдеу мақсатымен бірнеше компьютерлік бағдарламалар жасалды. Цифрлық тігін экран анимациясын пайдаланудың бір артықшылығы – суреттерді қайта қалпына келтіру мүмкіндігі. Дәстүрлі тігін экранда бұрынғы суретті қалпына келтірудің жолы жоқ, оны дәлдігіне кепілдік берілмей қайта жасаудан басқа амал қалмайды. Цифрлық тігін экранда сол суретті қайтадан жасамай-ақ, қайтаруға және өзгертуге болады.