Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1852 жылы ғылым және техника саласында маңызды оқиғалар болды, олар төменде тізілген.
The year 1852 in science and technology involved some significant events, listed below.
Аэронавтика
24 қыркүйек – француз инженері Анри Гиффард Парижден Траппеге алғашқы әуе кемесімен саяхат жасады.
September 24 – French engineer Henri Giffard makes the first airship trip, from Paris to Trappes.
Астрономия
19 қыркүйек – Аннибале де Гаспарис 20 Массалия астероидын Неаполь қаласындағы Каподимонте астрономиялық обсерваториясының солтүстік күмбезінен ашты.
September 19 – Annibale de Gasparis discovers the asteroid 20 Massalia from the north dome of the Astronomical Observatory of Capodimonte in Naples.
Биология
5 қазан – Америкалық умарташы Л. Л. Лангстрот бал араларын өсіруге арналған Langstroth ұясын патенттейді. Үлкен гагарканың Ньюфаундлендтің Гранд Бэнкс аймағында соңғы рет көрілуі тіркелді.
October 5 – American apiarist L. L. Langstroth patents the Langstroth hive for the cultivation of honey bees. Last recognised sighting of a great auk, on the Grand Banks of Newfoundland.
Химия
Август Бир аралас қоспаның құрамы мен оның қанша жарық сіңіретіні арасындағы қатынасты түсіндіретін Бир заңын ұсынады. Пьер Бугер мен Иоганн Генрих Ламберттің бұрынғы жұмыстарына сүйене отырып, ол спектрофотометрия деп аталатын аналитикалық техниканы құрайды.
August Beer proposes Beer's law, which explains the relationship between the composition of a mixture and the amount of light it will absorb. Based partly on earlier work by Pierre Bouguer and Johann Heinrich Lambert, it establishes the analytical technique known as spectrophotometry.
Математика
23 қазан – Фрэнсис Гатри Аугуст Де Морганға төрт түс мәселесін ұсынады.
October 23 – Francis Guthrie poses the four colour problem to Augustus De Morgan.
Медицина
15 қаңтар – Еврей қайырымдылық ұйымдарының тоғыз өкілі Нью-Йорктегі Маунт Синай ауруханасы болашақта аталмақ ұйымды құру үшін бас қосты. 15 ақпан – Лондонның Грейт-Ормонд-стрит балалар ауруханасы алғашқы науқасын қабылдады.
January 15 – Nine representatives of Hebrew charitable organizations come together to form what will become the Mount Sinai Hospital, New York. February 15 – The Great Ormond Street Hospital for Sick Children, London, admits its first patient.
Туылғандар
25 наурыз – Чарльз Лумис Дана (1935 жылы қайтыс болды), американдық невролог. 10 сәуір – Артур Вирдендель (1940 жылы қайтыс болды), бельгиялық азаматтық инженер. 1 мамыр – Сантьяго Рамон и Кахал (1934 жылы қайтыс болды), испандық нейроғалым, физиология және медицина саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты. 4 тамыз – Катарина ван Туссенбрук (1925 жылы қайтыс болды), голланд дәрігері. 30 тамыз – Якобус ван 'т Хофф (1911 жылы қайтыс болды), голланд химигі. 9 қыркүйек – Джон Генри Пойнтинг (1914 жылы қайтыс болды), ағылшын физигі, Пойнтинг-Робертсон эффектісі мен Пойнтинг векторын ашқан. 15 қыркүйек – Эдвард Буше (1918 жылы қайтыс болды), афроамерикандық физик. 23 қыркүйек – Уильям Стюарт Халстед (1922 жылы қайтыс болды), американдық хирург. 28 қыркүйек – Исис Погсон (1945 жылы қайтыс болды), ағылшын астрономы және метеорологы. 2 қазан – Уильям Рамзи (1916 жылы қайтыс болды), шотландтық химия саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты. 6 қазан – Бруно Абаканович (1900 жылы қайтыс болды), поляк математигі, изобретатель және электр инженері. 9 қазан – Герман Эмиль Фишер (1919 жылы қайтыс болды), химия саласындағы Нобель сыйлығының неміс лауреаты. 12 қараша – Ксавье Арнозан (1928 жылы қайтыс болды), француз дәрігері. 13 желтоқсан – Чарльз Э. де М. Сажос (1929 жылы қайтыс болды), американдық эндокринолог. 15 желтоқсан – Анри Беккерель (1908 жылы қайтыс болды), француз физигі.
March 25 – Charles Loomis Dana (died 1935), American neurologist. April 10 – Arthur Vierendeel (died 1940), Belgian civil engineer. May 1 – Santiago Ramón y Cajal (died 1934), Spanish neuroscientist, winner of the Nobel Prize in Physiology or Medicine. August 4 – Catharine van Tussenbroek (died 1925), Dutch physician. August 30 – Jacobus van 't Hoff (died 1911), Dutch chemist. September 9 – John Henry Poynting (died 1914), English physicist, discoverer of the Poynting–Robertson effect and the Poynting vector. September 15 – Edward Bouchet (died 1918), African American physicist. September 23 – William Stewart Halsted (died 1922), American surgeon. September 28 – Isis Pogson (died 1945), English astronomer and meteorologist. October 2 – William Ramsay (died 1916), Scottish winner of the Nobel Prize in Chemistry. October 6 – Bruno Abakanowicz (died 1900), Polish mathematician, inventor and electrical engineer. October 9 – Hermann Emil Fischer (died 1919), German winner of the Nobel Prize in Chemistry. November 12 Xavier Arnozan (died 1928), French physician. December 13 – Charles E. de M. Sajous (died 1929), American endocrinologist. December 15 – Henri Becquerel (died 1908), French physicist.
Өлімдер
1 қаңтар – Джон Джордж Чилдрен (1777 жылы туған), ағылшын химигі, минералог және энтомологы. 6 қаңтар – Луи Брайль (1809 жылы туған), француз ойлап табушысы. 13 қаңтар – Жан Николас Ганналь (1791 жылы туған), француз фармацевті, химик және ойлап табушысы. 15 тамыз – Йохан Гадолин (1760 жылы туған), фин химигі. 24 тамыз – Сара Гуппи (1770 жылы туған), ағылшын ойлап табушысы. 4 қыркүйек – Уильям МакГиллврей (1796 жылы туған), шотланд табиғатты зерттеуші және орнитолог. 8 қыркүйек – Анна Мария Уокер (1778 жылы туған), шотланд ботанігі. 9 қазан – Томас Фредерик Колби (1784 жылы туған), ағылшын картографы. 10 қараша – Гидеон Мантелл (1790 жылы туған), ағылшын палеонтологы. 27 қараша – Аугуста Ада Кинг (Байронның қызы), Ловлейс графесі (1815 жылы туған), ағылшын есептеу саласының алғашқы дамушысы.
January 1 – John George Children (born 1777), English chemist, mineralogist and entomologist. January 6 – Louis Braille (born 1809), French inventor. January 13 Jean Nicolas Gannal (born 1791), French pharmacist, chemist, and inventor. August 15 – Johan Gadolin (born 1760), Finnish chemist. August 24 – Sarah Guppy (born 1770), English inventor. September 4 – William MacGillivray (born 1796), Scottish naturalist and ornithologist. September 8 – Anna Maria Walker (born 1778), Scottish botanist. October 9 – Thomas Frederick Colby (born 1784), English cartographer. November 10 – Gideon Mantell (born 1790), English paleontologist. November 27 – Augusta Ada King (née Byron), Countess of Lovelace (born 1815), English computing pioneer.