Кіріспе
Джон Уолтер Ольвер (3 қыркүйек 1936 - 23 ақпан 2023) – американдық саясаткер және химик. 1991 жылдан 2013 жылға дейін Массачусетс штатының 1-ші округінен АҚШ Конгресінің өкілі болды. Пенсильваниядағы шаруа қожалығында өскен Ольвер 18 жасында колледжді бітіріп, Массачусетс технология институтында химия ғылымдарының докторы дәрежесін алды. Кейіннен Массачусетс Амхерст университетінде сегіз жыл химия пәнінен сабақ берді. Ол Массачусетс штатының Бас ассамблеясының екі палатасында қызмет етті, 1968 жылы Массачусетс штатының Өкілдер палатасына, ал 1972 жылы Массачусетс штатының Сенатына сайланды. 1991 жылы өткен арнайы сайлауда 17 рет сайланған конгрессмен Сильвио О. Конте қайтыс болғаннан кейін оның орнын иелену үшін қатысты. Ол 2012 жылы қайта сайлануға түспейтінін хабарлады және Конгрестегі он бірінші мерзімі аяқталған соң зейнетке шықты.
John Walter Olver (September 3, 1936 – February 23, 2023) was an American politician and chemist who was the U. S. representative for Massachusetts's 1st congressional district from 1991 to 2013. Raised on a farm in Pennsylvania, Olver graduated from college at the age of 18 and went on to earn a PhD in chemistry from the Massachusetts Institute of Technology and later taught chemistry at the University of Massachusetts Amherst for eight years. He served in both chambers of the Massachusetts General Court, being elected to the Massachusetts House of Representatives in 1968 and the Massachusetts Senate in 1972. He ran in a 1991 special election to succeed 17 term Congressman Silvio O. Conte, who died in office. He was the first Democrat ever to represent the
Olver announced he would not seek re election in 2012 and retired at the end of his eleventh term in Congress.
Ерте өмірі, білімі және мансабы
Олвер 1936 жылдың 3 қыркүйегінде Пенсильвания штатының Хонсдейл қаласында Хелен Маргарита (туған аты Фуллеборн) мен Томас Хорас Олвердің ұлы болып дүниеге келді. Оның әкесінің ата-бабалары ағылшын, ал анасының ата-бабалары неміс тегінен шыққан. Олвер әкесінің фермасында өсті, онда олар екеуі сиыр шаруашылығымен айналысты, ал анасы Филадельфия мен Нью-Йорк қалаларынан келген отбасыларға қызмет көрсететін пансионат басқарды. Ол 1969 жылдың 1 қаңтарынан 1973 жылдың 3 қаңтарына дейін Массачусетс штатының Өкілдер палатасының мүшесі ретінде екі мерзім қызмет етті. Кейін ол 1973 жылдың 3 қаңтарынан бастап, 1991 жылы АҚШ Өкілдер палатасында қызмет ету үшін отставкаға шыққанға дейін Массачусетс Сенатында тоғыз мерзім бойы жұмыс істеді. Олвер 1992 жылы толық мерзімге сайлауда жеңіске жетті. 1994 жылы, республикашылар 40 жылдан кейін алғаш рет Палатаны бақылауға алған жылы, Олвер қарсы кандидатсыз сайланды. 1996 жылы ол штат сенаторы және болашақ вице-губернатор және губернатор міндетін атқарушы Джейн Свифтті 53 пайызға 47 пайызбен жеңді. 1996 жылдан кейін Олвер үнемі 60 проценттен жоғары үлкен артықшылықпен қайта сайланды. 2011 жылдың 26 қазанында Олвер 2012 жылы қайта сайлауға түспейтінін мәлімдеді, бұл 2010 жылғы АҚШ халық санағынан кейін Массачусетс штаты конгресс мандатын жоғалтқандықтан, демократтардың алғашқы сайлауына мүмкіндік берді.
Қызмет мерзімі
Конгресс төртжағының «Америка саясаты» Олверді «өз идеологиясымен ұқсас басқа мүшелерге көңіл бөлгенді жақсы көретін бекем либерал» деп сипаттады. Олвер мен Барни Франкқа арналған құрмет сөзінде Эд Марки, көптеген сайланған шенеуніктер қалың жұрттың құрметіне ие болу үшін бетпе-бет әрекеттерге барып, сыртқы ұстанымдарды қабылдаса, олар егер солай деп ойласа, «сізбен келіспейтінімізді қуана айтуға дайынбыз» деді.
Сыртқы саясат
Олвер АҚШ-тың Иракқа араласуына қатысты бекем қарсы болды және 2002 жылы Иракта күш қолдануға рұқсат берілгеннен бастап Ирактағы АҚШ әскери присутствиесіне қарсылық танытты. Ол АҚШ әскерлерін Ирактан шығаруды жақтады және әскери операцияларды қаржыландыруды ұлғайту және әскерлерді көбейту туралы ұсыныстарға үнемі қарсы дауыс берді. Олвер АҚШ-тың Иракты тұрақты және демократиялық ел ретінде құру үшін әскери күштерге негізделген стратегияны ұстанудың орнына, Иран мен Сирия сияқты Иракпен көршілес мемлекеттермен ынтымақтастықта саяси шешім табуға тырысуы керек деп есептеді. 2012 жылы Олвер Конгресс мүшелері мен актер Джордж Клунимен бірге Судан елшілігі алдында өткен наразылықта тағы да ұсталды.
Ішкі саясат
Олвер жалпы медициналық сақтандыру бағдарламасын енгізуді көздейтін, біржақты төлем жүйесінде қаржыландырылатын заңға бірлесіп қол қойды. Палатада денсаулық сақтау реформасы бойынша әртүрлі заңдарды қолдаумен қатар, Олвер денсаулық сақтау бағдарламаларына байланысты федералдық қаражаттың аборт операцияларын қаржыландыруына мүмкіндік беруді де ынталы түрде қолдады. Денсаулық сақтауға абортты қосуды қолдаудан бөлек, Олвер палатада абортты қолдайтын заңдарды тұрақты түрде қолдап келді және NARAL Pro Choice America сияқты абортты қолдайтын мүдделі топтардан жоғары баға алды, олар Олверге 100 баға берді. Олвер АҚШ-қа заңсыз кіретін иммигранттардың санын азайтуды қолдады, бірақ сонымен қатар білікті иммигранттарға кіруді жеңілдету үшін иммиграциялық реформаның қажет екеніне сенді. Олвер сондай-ақ, қазіргі уақытта АҚШ-та тұрып жатқан заңсыз иммигранттарға азаматтыққа қол жеткізу жолы берілуі керек және олар азаматтық алу үшін өз елдеріне қайтуға міндетті болмауы керек деп санайды.
Жеке өмір
Олвер 1959 жылдан бастап, ол 2014 жылы қайтыс болғанға дейін Амхерст колледжінің психология және сексуалдық зерттеулер, әйелдер және гендерлік тағылымдарының профессоры Роуз Ричардсон Олверге үйленген. Олардың Марта есімді бір қызы болды. Ол 1963 жылдан өмірінің соңына дейін Массачусетс штатындағы Амхерст қаласында тұрды.
Мұра
2012 жылдың 4 мамырында Массачусетс штатының Гринфилд қаласында жаңа орталық автобус және теміржол станциясы Олвердің құрметіне ашылды. Бұл ғимарат елдегі бірінші нөлдік таза энергияны қолданатын көлік құрылысы болып табылады, ол геотермальдық ұңғымалар, фотоэлектрлік панельдер және күн сәулесі арқылы жылу мен электр энергиясын өндіреді. 2017 жылдың 27 қазанында Массачусетс Амхерст университетінің Джон У. Олвер дизайн ғимараты Олвердің құрметіне ашылды. Құрылыс аяқталған кезде АҚШ-тағы ең ірі және технологиялық тұрғыдан ең жетілген академиялық ағаш құрылысы болды. Сонымен қатар, бұл АҚШ-та Массачусетс университетінде зерттелген ағаш-бетон композиттік еден жүйесін алғаш рет қолданған ғимарат. 2010 жылдың 28 қазанында "Солдат Он" ардагерлер тобы Олверге "Солдат Он" сыйлығын табыс етті. Бұл сыйлықты мүсінші Эндрю ДеВрис "Солдат Он" ұйымы үшін жасаған, ол ардагерлердің баспанасыздығын жою жолындағы көшбасшылық пен іс-қимылдарымен үлкен үлес қосқан адамдарды марапаттайды.
Өлім
Олвер 2023 жылғы 23 ақпанда 86 жасында Амхерст қаласындағы үйінде дүние салды.