Кіріспе

Ішкі жану қозғалтқышының немесе бу қозғалтқышының бөлігі.

Жану камерасы – отын мен ауа қоспасының жағылатын ішкі жану қозғалтқышының бөлігі. Бу қозғалтқыштарында бұл термин оттық қорабының кеңейтілген бөлігін де білдіреді, ол жану процесінің толық аяқталуын қамтамасыз етеді.

Ішкі жанатын қозғалтқыштар

Ішкі жанатын қозғалтқышта, жанатын ауа-отын қоспасының тудырған қысымы қозғалтқыштың бір бөлігіне тікелей күш түсіреді (мысалы, поршеньді қозғалтқышта, күш поршеньнің үстіңгі жағына қолданылады), ол газ қысымын механикалық энергияға (көбінесе айналмалы білік түрінде) түрлендіреді. Бұл сыртқы жанатын қозғалтқыштан өзгеше, онда жану қозғалтқыштың бөлек бөлігінде жүреді, ал газ қысымы механикалық энергияға сол жерде айналады.

Жарықпен қоздырғыштар

Жарықпен қоздырылатын қозғалтқыштарда, мысалы бензин қозғалтқыштарында, жану камерасы әдетте цилиндр басында орналасқан. Қозғалтқыштар көбінесе жану камерасының төменгі бөлігі қозғалтқыш блогының үстіңгі бөлігімен шамамен бір деңгейде болуы үшін жасалады. Заманауи жоғары орналасқан клапандары немесе жоғары орналасқан жетек біліктері бар қозғалтқыштарда, жану камерасының төменгі бөлігі ретінде поршеньнің жоғарғы жағы (жоғарғы өлі нүктеге жақын болғанда) пайдаланылады. Одан жоғары жану камерасының қабырғалары мен төбесінде сору клапандары, шығару клапандары және тұтандырғыш орналасқан. Бұл жақта ешқандай ілмектерсіз салыстырмалы түрде ықшам жану камерасын құрайды (яғни камераның барлығы поршеньнен тікелей жоғары орналасқан). Жану камерасының кең таралған пішіндері әдетте бір немесе бірнеше жарты шарларға ұқсайды (мысалы, геми, қысқа төбе, үшбұрыш немесе бүйрек пішіндес камералар). Ескі жалпақ бас қозғалтқыш дизайнында "ванна" пішіндес жану камерасы қолданылады, ол поршеньнің және клапандардың (поршеньнің жанында орналасқан) үстінде орналасқан сопақ пішіндес. IOE қозғалтқыштары жоғары клапанды және жалпақ бас қозғалтқыштардың элементтерін біріктіреді; сору клапаны жану камерасының үстінде, ал шығару клапаны оның астында орналасқан. Жану камерасының, сору және шығару тесіктерінің пішіні тиімді жануға қол жеткізу және қуаттылықты барынша арттыру үшін маңызды. Цилиндр басқалары көбінесе белгілі бір "айналмалы" үлгісіне (газ ағынының айналу құрауы) және турбуленттілікке қол жеткізу үшін жасалады, бұл араласуды жақсартады және газдардың ағын жылдамдығын арттырады. Поршень басының пішіні де айналу мөлшеріне әсер етеді. Жақсы отын-ауа қоспасын жасау үшін турбуленттілікті күшейтуге арналған тағы бір конструкциялық ерекшелік – "қысым" құбылысы, онда отын-ауа қоспасы көтерілетін поршеньмен жоғары қысымда қысылады. Тұтандырғыштың орналасуы да маңызды фактор, өйткені ол жалын фронтының (жану газдарының алдыңғы жиегі) бастапқы нүктесі болып табылады, ол содан кейін поршеньге қарай төмен қарай қозғалады. Жақсы дизайн тұрақтап қалған "қалдық газдардың" тұтқындалуына әкелетін тар жарықтардан сақтануға тиіс, бұл қозғалтқыштың қуатын төмендетіп, қозғалтқыштың соққысына әкелуі мүмкін. Көптеген қозғалтқыштарда цилиндрге бір тұтандырғыш қолданылады, бірақ кейбіреулері (мысалы, 1986-2009 жылдарғы Alfa Romeo Twin Spark қозғалтқышы) цилиндрге екі тұтандырғыш қолданады.

Ракеталық қозғалтқыш

Газ жылдамдығы өзгергенде, итеру күші туындайды, мысалы, ракета қозғалтқышының сопласында.

Бу қозғалтқыштары

Ішкі жанатын қозғалтқыштарда қолданылатын жану камерасының анықтамасын ескере отырып, бу машинасының балама бөлігі оттық болады, себебі отын осы жерде жанып кетеді. Дегенмен, бу машинасының контекстінде "жану камерасы" термині оттық пен қазандықтың арасындағы белгілі бір аймаққа да қолданылады. Оттықтың бұл кеңейтілуі отынның толық жануын қамтамасыз етеді, отын тиімділігін арттырады және күйе мен қабыршақтың жиналуын азайтады. Осы типтегі жану камерасын пайдалану ірі бу локомотивтерінде қысқа оттық түтіктерді қолдануға мүмкіндік береді.

Микрожағармайлар

Микрожану камералары – бұл өте кішкентай көлемде жану процесі жүзеге асатын құрылғылар, осының салдарынан беттік аудан мен көлем арақатынасы артады, бұл жалынды тұрақтандыруда маңызды рөл атқарады.