Кіріспе

Құн түсіру техникасы. Литобракинг – ғарыш кемелері инженерлері планетаның немесе айдың бетіне соқтығысқан ғарыш кемесін атау үшін қолданатын әдемілендірілген "апаттық қондыру" эвфемизмі. Бұл термин ғарыш кемесі планетаның газды атмосферасымен емес, қатты литосферасымен қиылысып жатқанын көрсетеді. Джонатан Макдауэллдің сөзінше, соңғы кезде бұл термин планеталық қорғаныс әдісі ретінде литобракингті сынау мақсатында зондтың Диморфосқа соқтығысқан Қос астероидты қайта бағыттау тестінің (DART) сәтті аяқталуын сипаттау үшін де қолданылды.

Тұрақты литожегіш

Литожегістікті сәтті жүзеге асыру үшін ғарыш кемесі планетаға немесе айға жоғары жылдамдықпен соғылуға қабілетті болуы керек, немесе зондты зақымсыздан соққыға төтеп беру үшін жеткілікті мөлшерде қорғау құрылғысымен жабдықтау қажет. Келу бұрыштары бетке тікелей соққы орнына, сырғалған соққы сипатында болуы үшін жеткілікті жазық болуы керек. Литожегішті басқа тежеу тәсілдерімен үйлестіруге болады, мысалы, қондырғының жылдамдығын кері реактивті қозғалтқыштар немесе парашюттер арқылы төмендетуге болады, ал соққы күшінен қорғау үшін ауа қаптары немесе соққы сөндіргіштер қолданылуы мүмкін. Қалың атмосфера болмаған жағдайда, көптеген денелердің өте жоғары орбиталық жылдамдықтарына байланысты литожегішті жүзеге асыру қиын. Дегенмен, кішкентай айлардың (мысалы, Фобос), астероидтардың және кометалардың орбиталық жылдамдығы осы стратегияны қолдануға жеткілікті төмен болуы мүмкін. Мысалы, Розеттаның Филе қондырғысы орбиталық аппараттан бөлінгеннен кейін 67P/Чурюмов-Герасименко кометасына пассивті түрде қонды, энергияны тек комета бетімен соқтығысу арқылы таратып. Hayabusa2 жобасынан MASCOT қондырғысы 162173 Рюгу астероидына ұқсас әдіспен қонды. Келіп түскен жылдамдықты баяу төмендетуге тырысудың орнына, оны зондтың бетке енуіне мүмкіндік беру үшін пайдалануға болады. Бұл кометалар мен астероидтар сияқты тартылысы төмен денелерде немесе атмосферасы бар планеталарда (кішкентай парашюттерді немесе мүлдем парашюттерді қолданбай) жасалуы мүмкін. Мұндай бірнеше миссия іске қосылды, соның ішінде Марстың Айға бағытталған екі Фобос зондындағы тегіс ұштырғыштар, сондай-ақ Марс 96 және Deep Space 2 жобаларында Марсқа арналғандары, бірақ әзірге ешқайсысы сәтті аяқталған жоқ. Қысқартылған LUNAR A жобасы Айға тегіс ұштырғыштарды алып жүруі тиіс болған.

Қарым-қатынас ұғымдары

Крафт Эрике Айға сырғанап қону идеясын ұсынды, онда ғарыш кемесінің орбитасы Айдың бетіне жанасады, ал ғарыш кемесі реголитке сырғанап тоқтайды. Бұл тұрқылас ұғымдарға дене бетіне жанасатын орбитадағы ғарыш кемесі және магниттік левитация (маглев) пойзымен "қосылу", содан кейін пойыздың баяулауы кіреді. Бұл техника өте дәл бағыттап басқаруды және үлкен инфрақұрылымды қажет етеді, сондықтан қазіргі уақытта қолданысқа жарамды емес, бірақ болашақта мүмкін болар.