Ирокездер: Сенекә тайпасының тарихы мен өмір салты

Кіріспе

Федералды түрде танылған Ирокездер Шығыс орманды аймақтарының жергілікті халықтары.

Сенекалар ( /ˈsɛnɪkə/ SENikə) – Солтүстік Америкадағы бес Ұлы көлдің бірі – Онтарио көлінің оңтүстігінде тарихи тұрғыда өмір сүрген ирокез тілінде сөйлейтін жергілікті халықтар тобы. Америка революциясына дейін Нью-Йорктегі Алты ұлттың немесе Ирокез лигасының (Хауденосауне) құрамындағы ең батысқа орналасқан ұлт болды. Осы себепті оларды "Батыс есігінің сақшылары" деп атайды.

21-ғасырда АҚШ-та 10 000-нан астам сенека тұрады, олардың үш тайпасы федералды түрде танылған. Олардың екеуі Нью-Йорк штатында орналасқан: Буффало қаласына жақын бес аумағы бар Сенека тайпасы; және Тонаванда Сенека тайпасы. Сенека-Каюга тайпасы Оклахома штатында, ал олардың ата-бабалары Үндістерді күштеп көшіру кезінде Огайодан көшірілген. Канадада, Брантфорд, Онтарио маңындағы Гранд-Ривер тайпасының аумағында шамамен 1000-ға жуық сенека тұрады. Олар американдық революциядан кейін осы жерге қоныс аударған сенекалардың ұрпақтары, себебі олар британдықтардың одақтастары болған және көптеген жерлерін беруге мәжбүр болған.

Атауы

Сенекалардың өздерінің аты – О нон дова гах, яғни "Ұлы төбелік халық". "Сенека" экзонимі – "могеган тіліндегі ірокез этнонимін голландтардың айтуын ағылшын тіліне бейімдеудің нәтижесі", бастапқыда Онейда тайпасына қатысты. Голландтар "Сеннекас" деген атауды батыстағы төрт тайпаға – Онейда, Онондага, Кайуга және Сенекаға қолданды, бірақ байланыс күшейген сайын бұл атау тек соңғысына ғана қолданыла бастады. Француздар оларды Сононтуандар деп атады. Голландтардың атауын жиі Синникиндер немесе Синнекарлар деп жазады, кейіннен ол Сенекаларға өзгереді.

Тарих

Сенека ауызша тарихында тайпаның шығу тегі Оңтүстік төбедегі Канандайгуа көлінің оңтүстік жағына жақын, Нундавао деген ауылдан бастау алғаны айтылады. Оңтүстік төбеге жақын орналасқан 264 метрлік Бос төбе Сенека халқына Генундова деп белгілі. Баре Хилл – 1989 жылы мемлекеттік иеленуге алынған Баре Хилл ерекше аймағының бір бөлігі. Баре Хилл Сенека (немесе Сенеканың ата-бабалары) бекінісі орналасқан жер болған. Бұл бекіні туралы жазбаша алғашқы мәліметті 1825 жылы Тускарора тарихшысы Дэвид Кусик Сенека үндістерінің тарихында келтірген. Баяғы қамалдың іздері, шамамен бір акр жерді алып жатқан, ор қабырғасымен қоршалған және бұрын мықты қабырғасы болған, әлі де Баре Хиллдің үстінде көрініп тұр. Олар үндістердің салған қорғанысын көрсетеді, немесе үнділер келгенге дейінгі халықтың еңбегі болуы мүмкін. Қабырға қазір құлап, тастар шашырап, жер бұталармен жапқан. 1920 жылдардың басында Баре Хилл бекінін құрайтын материал Миддлсекс қаласының жол департаменті тарапынан жол салуға пайдаланылды. Соңғы археологиялық зерттеулер олардың аумағы ақырында қазіргі Пенсильванияның солтүстік-батысындағы Аллегейни өзеніне дейін жеткенін көрсетеді, әсіресе 17 ғасырда ирокездер Венроронон және Эри тайпаларын жойғаннан кейін. Сенекалар Хауденосауне тайпаларының арасында ең көп саны болған, олардың саны он жетінші ғасырда шамамен төрт мыңға жеткен. Сенека ауылдары қазіргі Скайлер округіне дейін шығысқа (мысалы, Кэтрин қаласы мен Канадасага), оңтүстікке қазіргі Тиога және Чемунг округтеріне, солтүстікке және шығысқа Томпкинс және Кайуга округтеріне, ал батысқа Геннеси өзені аңғарына дейін орналасқан. Ауылдар Сенекалардың үйлері мен бас штабы болған. Сенекалар тұрақты қоныстарды сақтап, ауылдарының маңында егін шаруашылығымен айналысса, олар кең аумақтарда аң аулауға шыққан. Сондай-ақ, олар алысқа соққан әскери жорықтарға қатысқан. Аң аулау және әскери науқандар жоспарланған және орындалған ауылдар Сенеканың осы аймақтарда үстемдік еткенін көрсетеді. Сенеканың ірі ауылдары ағаш қоршаулармен қоршалған. Ганондаган, 150 ұзын үйімен 17 ғасырдағы ең үлкен Сенека ауылы болды, ал 130 ұзын үйі бар Ченуссио 18 ғасырдағы ірі ауыл болды. Сенека тайпасының екі тармағы бар: батыс және шығыс. Әр тармақ жеке-жеке Ирокез Конфедерациясы Кеңесіне қабылданды және мойындалды. Батыс Сенекалар негізінен Дженеси өзенінің бойында және оның айналасында өмір сүрді, біртіндеп батысқа және оңтүстік-батысқа қарай Эри көлі мен Ниагара өзені бойымен, содан кейін Пенсильванияға Аллегейни өзені бойымен жылжыды. Шығыс Сенекалар көбінесе Сенека көлінің оңтүстігінде өмір сүрді. Олар оңтүстікке және шығысқа қарай Пенсильванияға және батыс Катскилл аймағына жылжыды. Батыс және солтүстікке күшті ирокездік туыстары – гурон (Уайндот) тайпасы үнемі шабуыл жасады. Оңтүстікте ирокез тілінде сөйлейтін сускеханнок (Конестога) тайпалары да үнемі соғыс қаупін тудырды. Мохиканың алгонкиан тайпалары шығыс және солтүстік-шығыста Гудзон өзеніне кіруге кедері келтірді. Оңтүстік-шығыста Ленапе халқының алгонкиан тайпалары (Делавэр, Миннисинк және Эзопус) шығыс Пенсильвания, Нью-Джерси және Төменгі Гудзоннан соғыс қаупін тудырды. Сенекалар Геннеси және Аллегей өзендерін, сондай-ақ Ұлы үнді соғысы және сауда жолын (Сенека жолы) Онтарио көлінің оңтүстігінен Пенсильвания мен Огайоға дейін саяхаттау үшін пайдаланды. Шығыс Сенеканың территориясы Тиогада Чемунг, Сускехана, Тиога және Делавэр өзендерінің қиылысынан солтүстікке қарай орналасқан. Өзендер Пенсильванияның шығыс және батыс бөліктерінің барлық аймақтарына, сондай-ақ Делавэр су айдыны мен батыс Катскиллге шығыс және солтүстік-шығысқа терең жол ашты. Екі тармақтың да ер адамдары бірдей бас киім киген. Басқа гауденосаунелер сияқты, олар да үстіне құрғақ жүгері қабықтары салынған бас киім киетін. Сенекалар бір қауырсынды тік ұстап киген. Дәстүрлі түрде Сенека ұлтының экономикасы аң аулау, балық аулау және жүгері, бұршақ және қабақтың әртүрлі сорттарын өсіруге негізделген. Бұл көкөністер гауденосаунелердің негізгі тағамы болды және оларды "үш қарындас" (työhe'hköh) деп атады. Сенека әйелдері әдетте үш қарындастың сорттарын өсіріп, жинап, дәрілік өсімдіктер, тамырлар, жидектер, жаңғақтар мен жемістерді жинап, өңдеді. Сенека әйелдері барлық жер мен үйлердің жалғыз иесі болды. Әйелдер иттер мен күркіктер сияқты үй жануарларына да қамқорлық жасады. Сенека еркектері қалалар мен ауылдардың орналасқан жерін анықтау және дамытумен айналысты, оның ішінде егістік жерлерді дайындау үшін орманды кесуді де қамтыды. Сенека еркектері көп уақытын аң аулау мен балық аулауға жұмсады. Бұл оларды қалалардан немесе ауылдардан алыс, белгілі және өнімді аң аулау және балық аулау жерлеріне ұзақ уақытқа жіберді. Олар жануарлардың көбеюіне ыңғайлы жағдай жасау үшін осы аң аулау және балық аулау жерлерін өзгертіп, күтіп ұстады, олар жабайы жерлер емес еді. Сенека еркектері Хауденосауне ішінде соғыс сардарларының дәстүрлі лауазымын сақтады. Сенека соғыс сардары жауынгерлерді жинап, шайқасқа бастауға жауапты болды. Сенека халқы ауылдар мен қалаларда өмір сүрді. Археологиялық қазбалар соғыстардың салдарынан кейбір ауылдардың қоршаулармен қоршалғанын көрсетеді. Бұл қалалар топырақтың, жануарлардың және басқа да ресурстардың азаюына байланысты оннан жиырма жыл сайын көшіріліп отырды. 19 ғасырдың басында көптеген Сенекалар американдық көршілерінің әдеттерін қабылдады, мысалы, ағаш үйлер салу, христиан дінін ұстану және жергілікті шаруашылық экономикасына қатысу.

Seneca oral history states that the tribe originated in a village called Nundawao, near the south end of Canandaigua Lake, at South Hill. Close to South Hill stands the 865 feet (264 m) Bare Hill, known to the Seneca as Genundowa. Bare Hill is part of the Bare Hill Unique Area, which began to be acquired by the state in 1989. Bare Hill had been the site of a Seneca (or Seneca ancestral people) fort. The first written reference to this fort was made in 1825 by the Tuscarora historian David Cusick in his history of the Seneca Indians. text=The traces of an ancient fort, covering about an acre, and surrounded by a ditch, and formerly by a formidable wall, are still to be seen on top of Bare Hill. They indicate defenses raised by Indian hands, or more probably belong to the labors of a race that preceded the Indian occupation. The wall is now about tumbled down, the stones seem somewhat scattered, and the ground is overgrown with brush.|sign=S. C. Cleveland|source=History of Yates County, New York (1873)

In the early 1920s, the material that made up the Bare Hill fort was used by the Town of Middlesex highway department for road fill. Some recent archaeological evidence indicates their territory eventually extended to the Allegheny River in present day northwestern Pennsylvania, particularly after the Iroquois destroyed both the Wenrohronon and Erie nations in the 17th century, who were native to the area. The Seneca were by far the most populous of the Haudenosaunee nations, numbering about four thousand by the seventeenth century. Seneca villages were located as far east as current day Schuyler County (e. g. Catherine's Town and Kanadaseaga), south into current Tioga and Chemung counties, north and east into Tompkins and Cayuga counties, and west into the Genesee River valley. The villages were the homes and headquarters of the Seneca. While the Seneca maintained substantial permanent settlements and raised agricultural crops in the vicinity of their villages, they also hunted widely through extensive areas. They also executed far reaching military campaigns. The villages, where hunting and military campaigns were planned and executed, indicate the Seneca had hegemony in these areas. Major Seneca villages were protected with wooden palisades. Ganondagan, with 150 longhouses, was the largest Seneca village of the 17th century, while Chenussio, with 130 longhouses, was a major village of the 18th century. The Seneca nation has two branches: the western and the eastern. Each branch was individually incorporated and recognized by the Iroquois Confederacy Council. The western Seneca lived predominantly in and around the Genesee River, gradually moving west and southwest along Lake Erie and the Niagara River, then south along the Allegheny River into Pennsylvania. The eastern Seneca lived predominantly south of Seneca Lake. They moved south and east into Pennsylvania and the western Catskill area. The west and north were under constant attack from their powerful Iroquoian brethren, the Huron (Wyandot) To the South, the Iroquoian speaking tribes of the Susquehannock (Conestoga) also threatened constant warfare. The Algonquian tribes of the Mohican blocked access to the Hudson River in the east and northeast. In the southeast, the Algonkian tribes of the Lenape people (Delaware, Minnisink and Esopus) threatened war from eastern Pennsylvania, New Jersey and the Lower Hudson. The Seneca used the Genesee and Allegheny rivers, as well as the Great Indian War and Trading Path (the Seneca Trail), to travel from southern Lake Ontario into Pennsylvania and Ohio (Merrill, Arch. Land of the Senecas; Empire State Books, 1949, pp. 18–25). The eastern Seneca had territory just north of the intersection of the Chemung, Susquehanna, Tioga and Delaware rivers, which converged in Tioga. The rivers provided passage deep into all parts of eastern and western Pennsylvania, as well as east and northeast into the Delaware Water Gap and the western Catskills. The men of both branches of the Seneca wore the same headgear. Like the other Haudenosaunee, they wore hats with dried cornhusks on top. The Seneca wore theirs with one feather sticking up straight. Traditionally, the Seneca Nation's economy was based on hunting and gathering activities, fishing, and the cultivation of varieties of corn, beans, and squash. These vegetables were the staple of the Haudenosaunee diet and were called "the three sisters" (työhe'hköh). Seneca women generally grew and harvested varieties of the three sisters, as well as gathering and processing medicinal plants, roots, berries, nuts, and fruit. Seneca women held sole ownership of all the land and the homes. The women also tended to any domesticated animals such as dogs and turkeys. Seneca men were generally in charge of locating and developing the town sites, including clearing the forest for the production of fields. Seneca men also spent a great deal of time hunting and fishing. This activity took them away from the towns or villages to well known and productive hunting and fishing grounds for extended amounts of time. These hunting and fishing locations were altered and well maintained to encourage game; they were not simply "wild" lands. Seneca men maintained the traditional title of war sachems within the Haudenosaunee. A Seneca war sachem was in charge of gathering the warriors and leading them into battle. Seneca people lived in villages and towns. Archaeological excavations indicate that some of these villages were surrounded by palisades because of warfare. These towns were relocated every ten to twenty years as soil, game and other resources were depleted. During the nineteenth century, many Seneca adopted customs of their immediate American neighbors by building log cabins, practicing Christianity, and participating in the local agricultural economy.

Сенеканың күнделікті өмірі

Сенека тайпасы дәстүрлі түрде ұзын үйлерде тұрды, бұл үйлердің ұзындығы 100 футқа дейін, ені шамамен 20 фут болатын үлкен құрылыстар еді. Ұзын үйлер туысқан отбасылармен ортақ пайдаланылып, 60 адамға дейін сыйымды болатын. Ошақтар орталық дәліз бойында орналасқан, және екі отбасы бір ошақты бөлісіп пайдаланған. Уақыт өте келе олар американдық көршілеріне ұқсас кабиналар салуға көшті. Әлеуметтік ұйымның негізгі нысаны – клан, немесе ка'sä:te', формальды түрде әрқайсысы бір әйелден тараған. Сенеканың сегіз кланы бар: Аю (nygawai'), Қасқыр (aga̓ta:yö:nih), Тасбақа (ha'no:wa:h), Бобер (nöganya'göh), Бұғы (neogë), Шоқ (gaji'da:s), Қарлығаш (nödzahgwë'), және Шұбар (joäshä'). Клантар екі топқа (моитилерге) бөлінеді: Аю, Қасқыр, Тасбақа және Бобер – жануарлар тобы, ал Бұғы, Шоқ, Қарлығаш және Шұбар – құстар тобы. Ирокездер аналық туыстық жүйесін ұстанады; мүлік және мирас аналық желі бойынша беріледі. Кланды әйелдер басқарады. Балалар анасының кланына туып, әлеуметтік статусын анасының отбасынан алады. Анасының үлкен ағасы дәстүрлі түрде баланың өмірінде биологиялық әкесінен гөрі маңыздырақ тұлға болған, себебі әке баланың кланына жатпайды. Кланның басқарушы ақсақалын "клан анасы" деп атайды. Ирокез қоғамында әйелдердің маңызды орны болғанымен, олардың ұлттың дипломатиясына әсері шектеулі болды. Егер "клан аналары" басшылардың қабылдаған маңызды шешімдерімен келіспесе, оларды қызметтен шеттетуге құқылы.

Сенеканың садақ атуы

Бұл аймақтағы жебелер бөлінген гикори ағашынан жасалған, бірақ иттің бұтағы мен Вибурнумның бұтақтары да қолданылған. Шығыс екі қауырсынды флешинг стилі пайдаланылған, сонымен қатар үш радиалды қауырсын да қолданылған. Ол тіктелген гикориден жасалған және ұшынан ұшына дейін созылған. Үлгіде жіп жоқ болғанымен, жіп тартылғанда, сәл иілген ұштары бар "D" пішініне келген болар еді және бұл үлкен аң аулауға арналғаны анық. Ұштарының пішіні осы аймаққа тән, біркелкі емес.

Еуропалықтармен байланыс

Колониялық дәуірде сенека тайпасы тері саудасына қатысты, бастапқыда голландтармен, кейін ағылшындармен. Бұл, бәсекелес туыс тайпалармен, әсіресе олардың дәстүрлі жауы – Хурон (Уайндот) тайпасымен (Жаңа Франциядағы Торонто көлінің жанында орналасқан ирокез тілді тайпа) арадағы жаулықты күшейтті. 1609 жылы француздар гурон (уайндот) тайпасымен одақтасып, ирокездерді жоюға кірісті. Ирокез-гурон соғысы шамамен 1650 жылға дейін созылды. Сенека бастаған Конфедерация, өзінің ең күшті жауы – гурон (уайндот) тайпасын жеңгеннен кейін, айналасындағы тайпаларды бағындырудың 35 жылдық кезеңін бастады. Конфедерация 1635 жылы қатты шешек індетінен қаза тапқандардың орнын толтыру үшін тұтқындарды алу мақсатында аза тұту соғыстарын жүргізді. Олар, жас әйелдер мен балаларды тұтқынға алып, оларды тайпаға қосып, халық санын тұрақтандыру арқылы жаулап алған жерлерін бекітті. 1648 жылдың қысына қарай, Сенека бастаған Конфедерация Канаданың тереңіне шабуыл жасап, Хуронияның астанасын қоршап алды. Өздерінің шешек індетінен және соғыстан туған халық санын жоғалтуынан әлсіреген гурон (уайндот) тайпасы толыққанды жеңіліске ұшырады. Олар Сенека тайпасын өздерінің қорғаушысы деп мойындады. Сенека тайпасы аман қалған гурон (уайндот) тайпасын бағындырып, оларды Сенеканың отанына ассимиляциялауға жіберді. 1650 жылы Сенека батысқа қарай бейтарап тайпасына шабуыл жасап, жеңді. 1653 жылы Сенека оңтүстік-батысқа қарай Эри тайпасына шабуыл жасап, жеңді. Гурон және Эри тайпаларының аман қалғандары Сенека тайпасына бағынышты болып, Сенеканың отанына көшірілді. Сенека Нью-Йорк штатының батысындағы жеңілген тайпалардың дәстүрлі жерлерін иеленді. 1675 жылы Сенека оңтүстік және оңтүстік-шығыстағы Андасте (Сусквеханнок) тайпасын жеңді. Конфедерацияның гегемониясы Канададан Огайоға дейін, Пенсильванияға дейін, Мохок аңғары арқылы және шығыстағы Төменгі Гудзонға дейін созылды. Олар Гудзон өзенінің бойында тұратын алгонкин тілді мохеган (махикан) тайпасымен бейбіт қарым-қатынас орнатуға тырысты. Конфедерация ішінде Сенека тайпасының билігі мен ықпалы Канададан Питтсбургке дейін, шығысқа қарай болашақ Лаккаванаға және Нью-Йорк/Нью-Джерси шекарасындағы Миннисинк жеріне дейін жетті. Сенека ақ нәсілді қоныс аударушылардың енуін шектеуге тырысты. Бұл француз тайпасымен солтүстік және батыста, ал ағылшын және голланд тайпаларымен оңтүстік және шығыста шиеленіс пен қақтығыстарды күшейтті. Конфедерация, өздері мен еуропалық қоныс аударушылар арасындағы буферлік аймақ ретінде, бағындырылған тайпаларды қоныстандырды, мұндағы қоныс аударулардың ең көп шоғырланған аймағы Төменгі Сусквеханнада болды. 1685 жылы Франция королі Людовик XIV Квебектегі Жаңа Францияны басқару үшін маркиз де Денонвиллді жіберді. Денонвилл Сенека тайпасын жоюға бел буды және 1687 жылы "Солтүстік Америка тарихында бұрын-соңды болмаған ең үлкен армия" француз флотилиясын Ирондеквит шығанағына түсірді. Денонвилл Сенека тайпасының билігінің орталығына тікелей шабуыл жасап, оның көптеген ауылдарын, соның ішінде Сенека тайпасының шығыс астанасы Ганондаганды қиратты. Шабуылдан бұрын қашқан Сенека тайпасы батысқа, шығысқа және оңтүстікке қарай Сусквеханна өзені бойымен жылжи бастады. Сенека тайпасының отанына көп зиян келтірілгенімен, олардың әскери күші айтарлықтай әлсіреген жоқ. Конфедерация және Сенека тайпасы шығыста ағылшындармен одақтасты.

During the colonial period, the Seneca became involved in the fur trade, first with the Dutch and then with the British. This served to increase hostility with competing native groups, especially their traditional enemy, the Huron (Wyandot), an Iroquoian speaking tribe located near Lac Toronto in New France. In 1609, the French allied with the Huron (Wyandot) and set out to destroy the Iroquois. The Iroquois Huron war raged until approximately 1650. Led by the Seneca, the Confederacy began a near 35 year period of conquest over surrounding tribes following the defeat of its most powerful enemy, the Huron (Wyandot). The Confederacy conducted Mourning Wars to take captives to replace people lost in a severe smallpox epidemic in 1635. Through raids, they stabilized their population after adopting young women and children as captives and incorporating them into the tribes. By the winter of 1648, the Confederacy, led by the Seneca, fought deep into Canada and surrounded the capital of Huronia. Weakened by population losses due to their own smallpox epidemics as well as warfare, the Huron (Wyandot) unconditionally surrendered. They pledged allegiance to the Seneca as their protector. The Seneca subjugated the Huron (Wyandot) survivors and sent them to assimilate in the Seneca homelands. In 1650, the Seneca attacked and defeated the Neutrals to their west. In 1653, the Seneca attacked and defeated the Erie to their southwest. Survivors of both the Huron and Erie were subjugated to the Seneca and relocated to the Seneca homeland. The Seneca took over the vanquished tribe's traditional territories in western New York. In 1675, the Seneca defeated the Andaste (Susquehannock) to the south and southeast. The Confederacy's hegemony extended along the frontier from Canada to Ohio, deep into Pennsylvania, along the Mohawk Valley and into the lower Hudson in the east. They sought peace with the Algonquian speaking Mohegan (Mahican), who lived along the Hudson River. Within the Confederacy, Seneca power and presence extended from Canada to what would become Pittsburgh, east to the future Lackawanna and into the land of the Minnisink on the New York /New Jersey border. The Seneca tried to curtail the encroachment of white settlers. This increased tensions and conflict with the French to the north and west, and the English and Dutch to the south and east. As buffers, the Confederacy resettled conquered tribes between them and the European settlers, with the greatest concentration of resettlements on the lower Susquehanna. In 1685, King Louis XIV of France sent Marquis de Denonville to govern New France in Quebec. Denonville set out to destroy the Seneca Nation and in 1687 landed a French armada with "the largest army North America had ever seen" at Irondequoit Bay. Denonville struck straight into the seat of Seneca power and destroyed many of its villages, including the Seneca's eastern capital of Ganondagan. Fleeing before the attack, the Seneca moved further west, east and south down the Susquehanna River. Although great damage was done to the Seneca homeland, the Seneca's military might was not appreciably weakened. The Confederacy and the Seneca moved into an alliance with the British in the east.

Сенеканың ықпалы мен дипломатиясының артуы

1600 жылға қарай және шамамен Нью-Йорк штатының Салливан, Ольстер және Оранж округтерін құрайтын аймақта Ленапе тайпасы, алгонкин тілінде сөйлейтін халық мекен еткен. Олардың территориясы Атлантика жағалауының орталық бөлігіндегі жағалау аймақтарынан басталып, қазіргі Коннектикут штатына дейін созылған. Олар Лонг-Айлендтің батыс бөлігін де мекендеген. Ленапе тайпасы алгонкин тілінде сөйлеген және Делавэр, Миннисинк және Эзопус руларынан тұрған, олар өз территорияларына сәйкес ерекшеленген. Кейіннен бұл рулар ортақ диалектілеріне негізделген Мунси деп аталды. (Folts, 32-бет) Мунсилер Гудзон өзенінің орта ағысынан Делавэр суайдынына дейін, сондай-ақ солтүстік-шығыс Пенсильвания және солтүстік-батыс Нью-Джерсиге дейінгі кең аумақты мекендеген. Эзопус тайпасы Хадсон өзенінің орта ағысында (Салливан және Ольстер округтері) қоныстанған. Миннисинк Нью-Джерсидің солтүстік-батысында мекендеген. Делавэр Сускехана және Делавэр суайдындарының оңтүстік бөлігінде қоныстанған. Миннисинк-Эзопус жолы, бүгінгі 209-шы тас жол, осы аймақты байланыстыруға көмектескен. Делавэр тайпасының батысында ирокез тілінде сөйлейтін Андасте/Сусквеханнок тайпалары болған. Делавэр тайпасының шығысында Голландиялық Жаңа Нидерландтың кеңейіп келе жатқан халқы орналасқан. Манхэттеннен Гудзонға дейін келген қоныс аударушылар қазіргі Ланкастер, Пенсильвания және оның айналасындағы территорияны мекендеген Сусквеханнок тайпасымен тері саудасына қызығушылық танытқан. 1626 жылға қарай Сусквеханнок тайпасы Нью-Амстердамдағы (Манхэттен) голландиялықтармен сауда жасау үшін Делавэр тайпасының аумағынан өтуге тырысқан. 1634 жылы Делавэр және Сусквеханнок тайпалары арасында соғыс басталды, ал 1638 жылы жеңілген Делавэр Сусквеханнокқа тәуелді болды. Солтүстікте орналасқан Ирокез конфедерациясы күшейе түсті, ал Сенека тайпасы, ең көп және ержүрек болғандықтан, кеңінен саяхаттауды бастады. Шығыс Сенекалары Шемунг өзенінен Сускехана өзеніне дейін сапар шекті. Тиогада Сенекалар Мунси тайпасының барлық территориясына қол жеткізе алды. Сенека жауынгерлері Тыйым салынған жол арқылы оңтүстікке Тиогаға, Ұлы жауынгер жолымен Скрантонға, содан кейін шығысқа қарай Лорд аңғары арқылы Минисинк жолымен Minisink-ке дейін жол тартқан. Делавэр өзенінің жолы тура оңтүстікке қарай Кукхаус, Кочекттон және Миннисинк ежелгі үнді қалалары арқылы өтіп, Минси жолына жеткен. Осы ежелгі жолдарды пайдаланып, Сенекалар голландиялық отарлау дәуірінен бастап қазіргі Ульстер және Салливан округтеріне ықпал еткен. Төменгі Катскиллдерде Сенека тайпасының болғанын көрсететін тарихи дәлелдерге мыналар жатады: 1657 және 1658 жылдары Сенека тайпасы дипломаттар ретінде Жаңа Амстердамдағы голландиялық колониялық шенеуніктермен кездескен. 1659 және 1660 жылдары Сенека тайпасы қазіргі Кингстон қаласында голландиялықтар мен Эзопус тайпасы арасындағы Бірінші Эзопус соғысына араласты. Сенека басшылары Стьювесантты қантөгісті тоқтатуға және "ұсталған Эзопус тайпасының өкілдерін қайтаруға" шақырған. 1675 жылы Ирокездер (негізінен Мохаук және Онейда тайпалары) мен Андасте/Сусквеханнок тайпалары арасындағы он жылдық соғыстан кейін Сенека тайпасы соңғы қалған үлкен жауына жеңіс одісқан. (Parker, 49-бет) Аман қалғандар Сускехана өзенінің бойындағы елді мекендерге отарланды және Сенека және Каюга тайпаларына сіңірілген. 1694 жылы капитан Арент Шейлер ресми баяндамасында Миннисинк басшыларының Сенека тайпасынан шабуылдан қорқуын, себебі олар Ирокездерге уампум құрметі көрсетпегенін жазған. 1700 жылға қарай Нью-Йорк және Пенсильванияның жоғарғы Делавэр суайдыны Нью-Джерсиден солтүстікке және солтүстік-батысқа жылжыған Миннисинк тайпасының және Орта Гудзон аңғарынан батысқа жылжыған Эзопус тайпасының мекені болған. 1712 жылы Эзопус тайпасының Делавэр өзенінің шығыс Пепактон тармағына, Катскилл тауларының батыс беткейінде жеткені туралы хабарланған. 1756 жылы Конфедерация Мунси тайпасын Сенека территориясындағы жаңа серіктес елді мекенге, Ассинисинкке (кейіннен Корнинг қаласы дамыған жер) қоныстандыруға нұсқау берген. Осы кезеңде олар бірнеше ірі қалаларының жанында ассимиляцияланған соғыс тұтқындары үшін серіктес елді мекендер құрған. 1759 жылы колониялық жазбалар көрсеткендей, келіссөзшілер Мунси тайпасымен дипломатиялық табысқа жету үшін Сенека тайпасы арқылы өтуі керек болған. Француздардың әскери жорықтарына қарамастан, Сенека тайпасының билігі 18 ғасырдың басында кеңінен таралған. Сенека тайпасы Францияның Жаңа әлемдегі амбицияларына қарсы сауда серіктестері - голландиялықтар мен британдықтармен біртіндеп одақтаса бастаған. 1760 жылы Жеті жылдық соғыс кезінде олар британдықтарға француздардан Ниагара фортын басып алуға көмектескен. Сенека тайпасы 1760 - 1775 жылдарға дейін...

In and around 1600, the area currently comprising Sullivan, Ulster and Orange counties of New York was home to the Lenape Indians, an Algonquian speaking people whose territory extended deep along the coastal areas of the mid Atlantic coast, up into present day Connecticut. They occupied the western part of Long Island as well. The Lenape nation was Algonkian speaking and made up of the Delaware, Minnisink and Esopus bands, differentiated according to their territories. These bands later became known as the Munsee, based on their shared dialect. (Folts at pp 32) The Munsee inhabited large tracts of land from the middle Hudson into the Delaware Water Gap, and into northeast Pennsylvania and northwest New Jersey. The Esopus inhabited the Mid Hudson valley (Sullivan and Ulster counties). The Minnisink inhabited northwest New Jersey. The Delaware inhabited the southern Susquehanna and Delaware water gaps. The Minnisink Esopus trail, today's Route 209, helped tie this world together. To the west of the Delaware nation were the Iroquoian speaking Andaste/Susquehannock. To the east of the Delaware Nation lay the encroaching peoples of Dutch New Netherland. From Manhattan, up through the Hudson, the settlers were interested in trading furs with the Susquehannock occupying territory in and around current Lancaster, Pennsylvania. As early as 1626, the Susquehannock were struggling to get past the Delaware to trade with the Dutch in New Amsterdam (Manhattan). In 1634, war broke out between the Delaware and the Susquehannock, and by 1638, the defeated Delaware became tributaries to the Susquehanna. The Iroquois Confederacy to the north was growing in strength and numbers, and the Seneca, as the most numerous and adventurous, began to travel extensively. Eastern Seneca traveled down the Chemung River to the Susquehanna River. At Tioga the Seneca had access to every corner of Munsee country. Seneca warriors traveled the Forbidden Path south to Tioga to the Great Warrior Path to Scranton and then east over the Minnisink Path through the Lorde's valley to Minisink. The Delaware River path went straight south through the ancient Indian towns of Cookhouse, Cochecton and Minnisink, where it became the Minsi Path. Using these ancient highways, the Seneca exerted influence in what is today Ulster and Sullivan counties from the Dutch colonial era onward. Historical evidence demonstrating Seneca presence in the Lower Catskills includes:

In 1657 and 1658, the Seneca visited, as diplomats, Dutch colonial officials in New Amsterdam. In 1659 and 1660, the Seneca interceded in the First Esopus War, which was going on between the Dutch and Esopus at current day Kingston. The Seneca chief urged Stuyvesant to end the bloodshed and "return the captured Esopus savages". In 1675, after a decade of warfare between the Iroquois (mainly the Mohawk and Oneida) and the Andaste/Susquehannock, the Seneca finally succeeded in vanquishing their last remaining great enemy. (Parker at pp 49) Survivors were colonized in settlements along the Susquehanna River and were assimilated into the Seneca and Cayuga people. In 1694, Captain Arent Schuyler, in an official report, described the Minnisink chiefs as being fearful of being attacked by the Seneca because of not paying wampum tribute to these Iroquois. Around 1700, the upper Delaware watershed of New York and Pennsylvania became home of the Minnisink Indians moving north and northwest from New Jersey, and of Esopus Indians moving west from the Mid Hudson valley. By 1712, the Esopus Indians were reported to have reached the east Pepacton branch of the Delaware River, on the western slopes of the Catskill Mountains. In 1756, the Confederacy directed the Munsee to settle in a new satellite town in Seneca territory called Assinisink (where Corning developed) on the Chemung River. In this period, they developed satellite towns for war captives who were being assimilated near several of their major towns. In 1759, as colonial records indicate, negotiators had to go through the Seneca in order to have diplomatic success with the Munsee. Despite the French military campaigns, Seneca power remained far reaching at the beginning of the 18th century. Gradually, the Seneca began to ally with their trading partners, the Dutch and British, against France's ambitions in the New World. By 1760 during the Seven Years' War, they helped the British capture Fort Niagara from the French. The Seneca had relative peace from 1760 to 1775. In 1763 a Seneca war party ambushed a British supply train and soldiers in Battle of Devil's Hole, also known as the Devil's Hole massacre, during Pontiac's Rebellion. After the American Revolutionary War broke out between the British and the colonists, the Seneca at first attempted to remain neutral but both sides tried to bring them into the action. When the rebel colonists defeated the British at Fort Stanwix, they killed many Seneca onlookers.

Америка революциясына дейінгі қатысу

Америка революциясына дейін Сенека тайпасының өркендеген қоғамы болды. Ирокездер конфедерациясы соғысқа негізделген ирокез тайпалары арасындағы қақтығыстарды тоқтатып, оларға бір-бірімен бейбіт өмір сүруге мүмкіндік берді. Дегенмен, араларындағы бейбітшілікке қарамастан, ирокез тайпаларының барлығы қатал жауынгерлер ретінде құрметке ие болды және Аппалачи таулары бойымен жүздеген шақырымға созылған үлкен империяны бірлесіп басқаратындары айтылды. Сенекалар осы конфедерацияның құрамына кірді, олармен бірге Кайюга, Онондага, Онида, Мохок және кейіннен Тускарора тайпалары болды. 1768 жылы ағылшыздар осы одақты жаңартты, Сэр Уильям Джонсон, 1-ші баронет 1768 жылы Форт-Стенвикс шартын жасады. Бұл шарт британдықтарды ирокездермен жақсы қарым-қатынаста қалдырды, себебі олар британдықтардың өздерінің мүдделерін де ескеретініне сенді. Британдықтардан өзгеше, америкалықтар Сенека тайпасына ұнамады, себебі олар Форт-Стенвикс шартын үнемі елемеді. Атап айтқанда, ирокездер американдықтардың Огайо аумағына енуіне ашуланды. Бірақ, американдықтар ирокездердің жеріне үнемі қол сұғып отырғанына қарамастан, олардың соғыс дағдыларын құрметтеді және оларды британдықтармен болатын қақтығыстан шеттетуге тырысты. Америкалықтар өздерінің британдықтармен қақтығысын тек өздеріне қатысты дау ретінде қарастырды. Олбани кеңесі тамыз айында өтті, ал ирокез конфедерациясы 25 тамыздан 31 тамызға дейін Революция туралы пікір алмасты. Америкалықтар өте нәсілшіл және жік салуға ұйымдастырылған хабарлама жасады. Олар ирокездерді және басқа да үнді тайпаларын жабайы және төмен дәрежелі халықтар деп қарастырды. Бұл риториканың мысалы Тәуелсіздік декларациясында келтірілген: «жақсылықсыз үнді жаулары, олардың соғыс ережесі – барлық жастағы, жынысты және жағдайды ескермейтін жаппай қырып салу». Ирокездер тарихындағы ең қиын кезеңде саяси біртүтастығын жойды. Соғыстың ортасында екі күш оларды бөліп, жауынгерлік дағдыларын пайдалануға тырысты. Бұл ирокездерді екіге бөлді және тайпалар өздерінің жақтастарын таңдады. Американың нәсілшіл риторикасын күшейтумен қатар, британдықтар да ирокездерді өз жақтарына тартуға тырысты. Британдықтардың ирокездерге ықпал ету әрекеті туралы екі сенека тайпасының өкілдері Мэри Джемисон мен губернатор Блэкснейк баяндады. Губернатор Блэкснейктің есебінде британдықтардан алған жомарттық туралы көптеген мәліметтер келтірілген: «Келгеннен кейін бірден офицерлер бізбен көрісуге келді, бізге не қажет екенін сұрады, үндістерді азық-түлікпен және роммен қамтамасыз ету үшін. Кейбір жауынгерлер осы маскүнемдік сусындарды пайдаланды, бізге бірнеше бөшке жеткізілді, біз оны ақ адам үшін іштік. Бізге қалағанымызша ішуге рұқсат берілді, бұл жомарттыққа ирокездердің британдықтарға адалдығы себеп болды». Ирокездердің британдықтарға адалдығы осы жомарттыққа байланысты болды. Ирокездер британдықтар жағында болу керек пе, жоқ па, соны талқылады. Губернатор Блэкснейктің інісі Корнплантер одан әрі дамуға дейін бейтарап болу керектігін айтты, бірақ Джозеф Брант оның күту туралы ұсынысын қорқыныштың белгісі ретінде бұрмалады. Британдықтар үнді жауынгерлерінің бұл мәселеде екіге бөлінгенін байқағандықтан, оларға ром, қоңырау, страустың қауырсыны және келісім белбеуін сыйлады. Америкалықтар да Тускарора және Онида тайпаларына ұқсас шарап пен тамақ әдісін қолданды. Осы кезден бастап ирокездер Америка революциясында маңызды рөл атқарды. Соғыс оларды екіге бөлді және енді олар 1777 жылдан бастап соғыстың соңына дейін қарама-қарсы жақта бір-бірімен соғысып, күресті.

The Seneca Tribe before the American Revolution had a prosperous society. The Iroquois Confederacy had ended the fighting amongst the war based Iroquois tribes and allowed them to live in peace with each other. Yet, despite this peace amongst themselves, the Iroquois tribes were all revered as fierce warriors and were reputed to control together a large empire that stretched hundreds of miles along the Appalachian Mountains. The Seneca were a part of this confederacy with the Cayuga, Onondagas, Oneidas, Mohawks, and, later on, the Tuscaroras. In 1768, the English renewed this alliance when Sir William Johnson, 1st Baronet signed the Treaty of Fort Stanwix in 1768. This treaty put the British in good favor with the Iroquois, as they felt that the British had their best interests in mind as well. The Americans, unlike the British, were disliked by the Seneca because of their continual disregard for the Treaty of Fort Stanwix. Specifically, the Iroquois were enraged by the Americans movement into the Ohio Territory. However, despite their continual encroachment on established Iroquois land, the Americans respected their skills at warfare and attempted to exclude them from their conflict with the British. The Americans viewed their conflict with the British as a conflict meant to include only them. The Albany Council occurred in August, and the Iroquois Confederacy debated about the Revolution from August 25 to August 31. The Americans put forth an extremely racist and divisive message. They viewed the Iroquois and other Native Americans as savages and lesser people. An example of this rhetoric came in the Declaration of Independence: "the merciless Indian Savages, whose known rule of warfare, is an undistinguished destruction of all ages, sexes, and conditions." The Iroquois ended their political unity during the most turbulent time in their history. Two powers in the midst of battle pulled them apart to gain their skill as warriors. This divided the Iroquois and the tribes chose sides based on preference. In addition to the push of American bigoted rhetoric, the British also continued to attempt to sway the Iroquois towards their side. One British attempt to sway the Iroquois was described by two Seneca tribesmen, Mary Jemison and Governor Blacksnake. Governor Blacksnake's account held many details about the luxurious treatment that they received from the British: "[I]mmediately after arrival the officers came to see us to See what wanted for to Support the Indians with prvisions and with the flood of Rum. they are Some of the warriors made use of this intoxicating Drinks, there was several Barrel Delivered to us for us to Drinked for the white man told us to Drinked as much as we want of it all free gratus, and the goods if any of us wishes to get for our own use." Contingent to this generosity was the loyalty of the Iroquois to the British. The Iroquois debated whether to side with the British or not. An argument to remain neutral until further development came from Governor Blacksnake's uncle Cornplanter, but Joseph Brant twisted his recommendation to wait as a sign of cowardice. The British noticed that the Indian warriors were divided on the issue, so the British presented them with rum, bells, ostrich feathers, and a covenant belt. The Americans attempted a similar wine and dine method on the Tuscarora and Oneidas. From this point on, the Iroquois would have a serious role in the American Revolution. The war divided them and now they would be fighting against each other from 1777 till the end on opposite sides.

Америка революциясына қатысу

Сенекалар американдық революцияда британдықтардың жағына қосылды. Ирокездер қатысқан ең алғашқы шайқастардың бірі 1777 жылдың 6 тамызында Орисканиде болды. Орискани шайқасында ирокездер бүлікші американдықтарға қарсы қатыгез шабуыл жасады, нәтижесінде "патриот сарбаздардың көпшілігі өлтірілді, жараланды немесе тұтқынға алынды". Соғыс барысында екі тараптан да көптеген қатыгез шабуылдар мен зұлматтар жасалды, әсіресе Ирокездер мен Сенека жерлерін қиратқан Салливан экспедициясы. Ирокездер американдық революция кезінде көптеген басқа шайқастарға қатысты. Шереңгүл аңғарындағы қырғын мен Минисинк шайқасы сияқты маңызды шабуылдар "Сускеханадан Делавэр аңғарына дейін және Пайн төбесінен Езоп еліне дейін" салынған жолмен мұқият жоспарланды. 1778 жылы Сенека, Каюга, Онондага және Мохаук жауынгерлері Жоғарғы Сускехана аңғарындағы ақтардың қоныстарына шабуыл жасады. Ирокездер белсенді қатысушылар болғанымен, губернатор Блэкснейк сияқты Сенекалар соғыстың қатыгездігіне қатты наразы болды. Ол Орисканидегі әрекеттеріне ерекше назар аударды және "Құдай алдында үлкен күнә істедім" деп ойлады. Блэкснейк сияқты жауынгерлер американдық революция кезінде көптеген адамдарды өлтіргенінің психикалық ауыртпалығын сезінді. Рафаэль өз кітабында атап өткендей, американдық революцияға дейін ирокездер үшін "соғыс әлдеқайда жеке сипатта болған". Нью-Йорк тұрғындары 1777-1778 жылдары ирокездердің жаппай шабуылдарынан зардап шекті және олар кек алуды қалады. Бұрын сипатталған қатыгез шайқастардан басқа, нью-йорктіктерді Джозеф Брант ерекше қызықтырды. Джозеф Бранттың мохаук ата-анасы мен британдық тегі болды және жас кезінде ол Үнді істері жөніндегі суперинтенданттың қамқорлығына алынды. Брант сыпайы және жақсы сөйлейтін адам болып өсті және американдық революцияға дейін американдықтардың мазалауы мен кемсітуіне байланысты британдықтар үшін күреске шықты. Осылайша Брант Мохауктар мен лоялистерден тұратын Брант еріктілері деп аталатын әскери топ құрды. Ол ирокездермен күресу үшін 3000-дан 4500-ге дейін сарбаз жинады. Мэри Джемисон есімді сенека әйелінің айтуынша, континенттік әскерлер "қолдарына тиген барлық тағамды жойды". Ирокездер үшін жағдайды одан да қиындатқан 1780 жылғы суық қыс қосымша қиындықтар тудырды. Салливан экспедициясы американдық революциядағы тотальді соғыстың нағыз кезеңін көрсетті. Америкалықтар ирокездерді әлсіретуді көздеді. Олар бұл мақсатына жетті, бірақ ирокез жауынгерлеріне терең жеккөру сезімін ұялатты. Салливан экспедициясынан кейін жаңадан қалпына келген Сенека, Каюга, Онондага және Мохаук, келтірілген зиянға ашуланып, Нью-Йорктегі американдық қоныстарға шабуылдарын қайта бастады. Бұл ирокез тайпалары американдық отаршылдарға шабуыл жасап, тонағана ғана емес, сонымен қатар Онида мен Тускарора қоныстарына от қойды. Ирокездер соғыс туралы Нью-Йорктен тыс кеңірек білімге ие болған сияқты көрінді. 1782 жылы Джордж Вашингтон Джон Хансонға жазған хатында британдықтардан алынған барлау мәліметтерін сипаттады. Хатта британдық сарбаздар үндістер тобымен кездеседі, содан кейін олар әңгімелеседі. Кэмпбелл есімді сарбаз үндістерге соғыс аяқталғанын және американдықтар соғысқа байланысты өкініштерін білдіргенін хабарлайды. Алайда, белгісіз Сенека сахемы британдықтарға "американдықтар мен француздықтар ағылшындарды жеңгенін, соңғылары енді соғысты жалғастыра алмайтынын және үндістер мұны жақсы білетінін, енді олар құрбандыққа шалуға немесе американдықтарға бағынуға тиіс екенін" мәлімдеді. Онеида мен Тускарора тайпалары көтерілісшілердің одақтастары болғанымен, олар да өздерінің аумақтарының көп бөлігін беруге мәжбүр болды. 1788 жылдың 8 шілдесінде Сенекалар (кейбір Мохаук, Онеида, Онондага және Каюга тайпаларымен бірге) Нью-Йорктегі Геннеси өзенінің шығысындағы жер құқығын Массачусетс штатының Оливер Фелпс және Натаниел Горхамға сатты. 1794 жылдың 11 қарашасында Сенекалар (басқа Гауденосауне халықтарымен бірге) АҚШ-пен бейбіт қарым-қатынасқа келісіп, Канандайгуа келісімін жасады. 1797 жылдың 15 қыркүйегінде Биг-Три келісімінде Сенекалар өздерінің жерлерін Геннеси өзенінің батысына сатты, өзіне он резервацияны сақтап қалды. Сату Батыс Нью-Йорктің қалған бөлігін еуропалық американдықтардың қоныстануына жол ашты. 1838 жылдың 15 қаңтарында АҚШ пен кейбір Сенека басшылары Буффало-Крик келісіміне қол қойды, ол бойынша Сенекалар Миссури штатының батысына жер теліміне көшірілуге тиіс болды, бірақ көпшілігі көшпеді. Нью-Йорктегі Сенекалардың көпшілігі 1848 жылы Сенека Ұлтының Үндістері деп аталатын заманауи сайланған үкімет құрды. Тононда Сенека Ұлты бөлініп, дәстүрлі тайпалық үкімет формасын сақтауды таңдады. Екі тайпа да АҚШ-та федералдық деңгейде танылған.

The Seneca chose to side with the British in the American Revolution. One of the earliest battles the Iroquois were involved in occurred on August 6, 1777, in Oriskany During the Battle of Oriskany, Native Americans led a brutal attack against the rebel Americans where they "killed, wounded, or captured the majority of patriot soldiers". As the war went on, many more brutal attacks and atrocities would be committed by both sides, notably the Sullivan Expedition, which devastated Iroquois and Seneca lands. The Iroquois were involved in numerous other battles during the American Revolution. Notable raids like the Cherry Valley massacre and Battle of Minisink, were carefully planned raids on a trail laid out "from the Susquehanna to the Delaware Valley and over the Pine Hill to the Esopus Country". In 1778 Seneca, Cayuga, Onondaga, and Mohawk warriors conducted raids on white settlements in the upper Susquehanna Valley. Although the Iroquois were active participants, Seneca like Governor Blacksnake were extremely fed up with the brutality of the war. He noted particularly on his behavior at Oriskany, and how he felt "it was great sinfull by the sight of God". Warriors like Blacksnake were feeling the mental toll of killing so many people during the American Revolution. As Raphael noted in his book, "warfare had been much more personal" for the Iroquois before the American Revolution. The New Yorkers had suffered from the massive Iroquois offensives from 1777 to 1778, and they wanted revenge. Besides the brutal battles described previously, the New Yorkers were especially concerned with Joseph Brant. Joseph Brant had Mohawk parents and British lineage, and at a young age, he was taken under the superintendent for Indian affairs. Brant grew to be a courteous and well spoken man, and he took up the fight for the British because of harassment and discrimination from the Americans during the lead up to the American Revolution. Thus, Brant formed a military group known as Brant's Volunteers, which consisted of Mohawks and Loyalists. He had received anywhere from 3000 to 4500 soldiers to fight the Iroquois. Seneca woman Mary Jemison recalled how the Continental soldiers "destroyed every article of the food kind that they could lay their hands on". To make matters worse for the Iroquois, an especially hard winter in 1780 caused additional suffering for the downtrodden Iroquois. The Sullivan Expedition highlighted a period of true total war within the American Revolution. The Americans looked to cripple the Iroquois. They accomplished that, but they instilled a deep hatred in the Iroquois warriors. After the Sullivan Expedition the recovered Seneca, Cayuga, Onondaga, and Mohawk, angered by the destruction caused, resumed their raids on American settlements in New York. These Iroquois tribes not only attacked and plundered the American colonists, they also set fire to Oneida and Tuscarora settlements. The Iroquois also seemed to have a much larger knowledge of the war beyond the scope of New York. A letter from 1782 written by George Washington to John Hanson described intelligence captured from the British. In the letter, British soldiers encounter a group of Native Americans, and a discussion ensues. A soldier by the name of Campbell informs the Native Americans that the war ended and the Americans expressed their sorrow for the war. However, an unknown Seneca sachem informed the British "that the Americans and [F]rench had beat the English, that the latter could no longer carry on the War, and that the Indians knew it well, and must now be sacrificed or submit to the Americans". Although the Oneida and Tuscarora were allies of the rebels, they were also forced to give up most of their territory. On July 8, 1788, the Seneca (along with some Mohawk, Oneida, Onondaga, and Cayuga tribes) sold rights to land east of the Genesee River in New York to Oliver Phelps and Nathaniel Gorham of Massachusetts. On November 11, 1794, the Seneca (along with the other Haudenosaunee nations) signed the Treaty of Canandaigua with the United States, agreeing to peaceful relations. On September 15, 1797, at the Treaty of Big Tree, the Seneca sold their lands west of the Genesee River, retaining ten reservations for themselves. The sale opened up the rest of Western New York for settlement by European Americans. On January 15, 1838, the US and some Seneca leaders signed the Treaty of Buffalo Creek, by which the Seneca were to relocate to a tract of land west of the state of Missouri, but most refused to go. The majority of the Seneca in New York formed a modern elected government, the Seneca Nation of Indians, in 1848. The Tonawanda Seneca Nation split off, choosing to keep a traditional form of tribal government. Both tribes are federally recognized in the United States.

Сенеканың бүгінгі күні

Сенека тайпасының нақты саны белгісіз, бірақ үш федералды мойындалған тайпа – Нью-Йорк штатындағы Сенека үндістерінің Сенека ұлты, Тонаванда Сенека тайпасы және Оклахома штатындағы Сенека-Кайюга тайпасы болып табылады. Сенека халқының төртінші тобы Канадада тұрады, олардың көпшілігі Онтариодағы Алты Ұлт құрамына кіреді. Эри көлі маңында шамамен 10 000 Сенека тұрады. 7 800-ге жуық адам Сенека ұлтының азаматы. Бұл мүшелер Нью-Йорктегі бес резервацияда тұрады немесе жұмыс істейді: Саламанка қаласы орналасқан Аллегани; Гованда, Нью-Йорк маңындағы Каттарагус; Буффало қаласының орталығындағы Буффало Крик аймағы; Ниагара шарлауындағы Ниагара шарлауы аймағы, Нью-Йорк; және Куба маңындағы Май бұлақтары резервациясы. Жер көлемінің аздығына байланысты Мұнай көздерінде, Буффало Крик немесе Ниагара аймақтарында аз ғана Сенека тұрады. Соңғы екі аумақ қазірде тайпа құрған ойын-сауық казинолары үшін пайдаланылады. Тонаванда Сенека тайпасында Нью-Йорк штатының Акроны маңындағы Тонаванда резервациясында тұратын 1 200-ге жуық азамат бар. Үшінші федералды мойындалған тайпа – Оклахома штатының Майами қаласы маңында тұратын Сенека-Кайюга тайпасы. Олар – Еуропалықтардың ықпалына байланысты, революциялық соғыстан бұрын Нью-Йорктен Огайоға көшіп келген Сенека және Кайюга тайпаларының ұрпақтары. 1830 жылдары олар Миссисипи өзенінің батысындағы Үндістан аумағына күштеп көшірілді. Революциялық соғыс кезінде және одан кейін көптеген Сенека және басқа Ирокездер Канадаға көшіп келді, онда Британдық таж оларға дәстүрлі жерлерінде жоғалтқандарының орнын толтыру үшін жер берді. Брантфордқа жақын жердегі Гранд-Ривер территориясында, Онтарионың ең ірі Ирокез резерватында, Алты Ұлт резервациясының 10 000-нан 25 000-ға дейін Сенека тұрады. Сенека ұлтының тіркелген мүшелері АҚШ-тың басқа жерлерінде де тұрады; кейбіреулері жұмыс іздеп қалалық жерлерге көшіп кетті. 2007 жылы Сенека тілі "өте қауіпті" деп бағаланды, оны еркін сөйлейтін адамдардың саны 50-ден аз, көбінесе қарттар. Қазіргі уақытта тілді сақтау және жаңарту жұмыстары жүргізілуде.

While it is not known exactly how many Seneca there are, the three federally recognized tribes are the Seneca Nation of Indians and the Tonawanda Band of Seneca Indians in New York State and the Seneca Cayuga Tribe of Oklahoma. A fourth group of Seneca people reside in Canada, where many are part of Six Nations in Ontario. Approximately 10,000 Seneca live near Lake Erie. About 7,800 people are citizens of the Seneca Nation of Indians. These members live or work on five reservations in New York: the Allegany (which contains the city of Salamanca); the Cattaraugus near Gowanda, New York; the Buffalo Creek Territory located in downtown Buffalo; the Niagara Falls Territory located in Niagara Falls, New York; and the Oil Springs Reservation, near Cuba. Few Seneca reside at the Oil Springs, Buffalo Creek, or Niagara territories due to the small amount of land at each. The last two territories are held and used specifically for the gaming casinos which the tribe has developed. The Tonawanda Band of Seneca Indians has about 1,200 citizens who live on their Tonawanda Reservation near Akron, New York. The third federally recognized tribe is the Seneca Cayuga Tribe of Oklahoma who live near Miami, Oklahoma. They are descendants of Seneca and Cayuga who had migrated from New York into Ohio before the Revolutionary War, under pressure from European encroachment. They were removed to Indian Territory west of the Mississippi River in the 1830s. Many Seneca and other Iroquois migrated into Canada during and after the Revolutionary War, where the Crown gave them land in compensation for what was lost in their traditional territories. Some 10,000 to 25,000 Seneca are citizens of Six Nations Reserve and reside on the Grand River Territory, the major Iroquois reserve, near Brantford, Ontario. Enrolled members of the Seneca Nation also live elsewhere in the United States; some moved to urban locations for work. The Seneca language was rated "critically endangered" in 2007, with fewer than 50 fluent speakers, primarily the elderly. Efforts are currently underway to preserve and revitalize the language.

Кинзуа бөгетінің орын ауыстыруы

Федералды үкімет Инженерлер корпусы арқылы Аллегейни өзенінде су тасқынын бақылауға арналған үлкен бөгет жобасын жүзеге асырды. Аталған жоба Пенсильвания және Нью-Йорк штаттарындағы Сенека тайпасының жерлерінің көп бөлігіне әсер етуі тиіс болды. 1960 жылы Аллегейни өзенінде Кинзуа бөгетінің құрылысы басталды, нәтижесінде 1794 жылғы Канандайгуа шарты бойынша иеленген жерлерінен шамамен 600 Сенека тайпасының мүшелері көшірілуге мәжбүр болды. Олар бөгеттің артындағы жердің суға батуынан пайда болған Аллегейни су қоймасының солтүстік жағалауына жақын Саламанка қаласына қоныс аударды. Сенека тайпасы жобаға қарсылық білдіріп, сотқа шағымданып, президент Джон Ф. Кеннедиге құрылысты тоқтатуды сұрады. Сенека тайпасы сотта жеңіліске ұшырады, ал 1961 жылы Кеннеди су тасқынын бақылау қажеттілігін айтып, олардың өтінішін қабылдамады. Бұл Сенека тайпасының құқықтарының бұзылуы, сондай-ақ көптеген басқа да үнді тайпаларының құқықтарын 1960-шы жылдары халық әншісі Питер Ла Фардж "Шөп өсіп тұрғанша" атты әнінде бейнеледі. Бұл әнді Боб Дилан мен Джонни Кэш те орындаған.

Жалға алынған жерлер туралы даулар

АҚШ Сенаты Нью-Йорк пен ирокез ұлттары арасындағы шартты ешқашан ратификацияламаған, және мұндай шарттарды жасау құқығы тек Конгреске ғана тиесілі. 20-шы ғасырдың соңында бірнеше тайпалар жер дауында сотқа жүгініп, шартты жарамсыз деп танып, дәстүрлі жерлерін қайтарып алуға тырысты. Сенека тайпасының Нью-Йоркпен басқа да мәселелері болды және олар ұзақ мерзімді жалға алу шарттарын сотқа шағымдады. Дау 1890 жылы Сенека тайпасы Саламанка қаласы мен жақын ауылдардағы жерлерге берген 99 жылдық жалға алу шарттарына байланысты туындады. 1990 жылы Конгресс ұзақ жылдар бойы созылған жер дауын шешу үшін Сенека тайпасының мәселелерін реттеу туралы заң қабылдады. Заңға сәйкес штат өтемақы төлеуге және белгілі бір жерлерді беруге міндетті болды. Сенека тайпасының меншігін қабылдамаған он бес отбасы үйлерінен шығарылды. Содан кейін 2000-шы жылдардың басында Сенека тайпасының қоныс аумағында казино бизнесін құру мәселесі қайта көтерілді, бұл 20-шы ғасырдың соңынан бері көптеген тайпалар үшін айтарлықтай кіріс әкелді.

Гранд-Айлендке қатысты талаптар

1993 жылдың 25 тамызында Сенека тайпасы АҚШ округтік сотына Нью-Йорк штатынан заңсыз алынған жерді қайтарып алу туралы іс қозғады. Бұл іс АҚШ Сенатының міндетті мақұлдауынсыз жасалған келісімге қатысты. АҚШ Конституциясы бойынша, Американың жергілікті халықтарымен келісімдер жасау құқығы тек АҚШ үкіметіне ғана берілген. Даулы жерлерге Гранд аралы және Ниагара өзеніндегі бірнеше кіші аралдар кірді. 1993 жылдың қараша айында Тонаванда Сенека үндістерінің тобы талапкер ретінде іске қосылуға өтініш білдірді және оларға талапкер мәртебесі берілді. 1998 жылы АҚШ үкіметі Нью-Йоркқа қарсы талапты қарауға мүмкіндік беру үшін талапкерлердің атынан сотқа араласты. Нью-Йорк штаты АҚШ Конституциясының он бірінші түзетуіне сәйкес сотқа шағымданудан иммунитет құқығына ие екенін мәлімдеді. Ұзақ келіссөздер мен сотқа дейінгі процедуралардан кейін, талап бойынша барлық тараптар заң бойынша сот шешімі шығаруды сұрады. 2002 жылдың 21 маусымындағы сот шешімі мен бұйрығында сот Сенека тайпасының 1764 жылғы француз-үнді соғысынан (жеті жылдық соғыс) кейін бейбіт келісімдер арқылы осы жерлерді Ұлыбританияға бергенін анықтады. Осылайша, 1794 жылғы Канандаигуа келісімі кезінде даулы жерлер Сенека тайпасының меншігінде болған жоқ. Сот Нью-Йорк штатының 1815 жылы Сенека тайпасынан жерді "сатып алуының" мақсаты олармен қақтығысты болдырмау болғанын, бірақ Ұлыбританияның Революциядағы жеңілісі және оның жерлерін АҚШ-қа (және осы жерлерде орналасқан штаттарға) беруі нәтижесінде ол бұл жерге ие болғанын мәлімдеді. Сенека тайпасы бұл шешімге шағым жасады. 2004 жылдың 9 қыркүйегінде АҚШ-тың екінші апелляциялық соты бірінші сот шешімін күшінде қалдырды. Сенека тайпасы бұл шешімді АҚШ Жоғарғы Сотында қайта қарауды сұрады, бірақ 2006 жылдың 5 маусымында Жоғарғы Сот істі қараудан бас тартты, осылайша төменгі сот шешімдері өз күшінде қалды.

Алып өту жолы бойынша талаптар

2007 жылдың 18 сәуірінде Сенека ұлты Каттарагус қорығы арқылы өтетін 90-шы тас жолының шамамен үш шақырымдық бөлігіне құқық талап етті. Бұл бөлік Эри, Пенсильваниядан Буффало, Нью-Йоркқа дейін көлдің солтүстік-шығыс жағымен созылады. Олар 1954 жылғы Сенека ұлты мен Нью-Йорк штатының тас жол басқармасы арасындағы келісім, мемлекетке олардың қорығы арқылы тас жол салуға 75 000 АҚШ долларына рұқсат берген, федералдық мақұлдау талап еткендіктен жарамсыз деп мәлімдеді. Сот процесінде тас жолдың осы үш шақырымдық бөлігін пайдалану үшін жиналған жол ақысының бір бөлігі ұлтқа қайтарылуын талап етеді. 2011 жылы Сенека президенті Роберт Одави Портер, ұлтқа әрбір көлік құралы осы тас жол бөлігінен өткен сайын 1 доллар төленуі керек екенін, бұл ондаған миллион долларға жететінін айтты. Ұлт сондай-ақ Сенека егемендік аумағындағы тайпалық кәсіпорындардан темекі салығы мен казино табысын жинауға штаттің жасаған әрекеттеріне де қарсылық білдірді. Сот судьясы Хекманның "Баяндамасы мен ұсынымында" Нью-Йорк штатының шағымның екі тармағы бойынша да сотқа шағымданудан иммунитетін алға тартқаны көрсетілген. Бір тармақ – Сенека тайпасының штаттың Гранд аралын және Ниагара өзеніндегі басқа да кіші аралдарды сатып алуына қатысты шағымы, ал екінші тармақ – штаттың тас жолға құқығына қарсылық білдірді.

Түрлендірулі бизнес

Сенеканың экономикасы әртүрлі және құрылыс, байланыс, демалыс, туризм және бөлшек саудаға негізделген. Олар жақында екі тайпалық меншіктегі казино мен демалыс кешендерін іске қосты. Каттараугус және Аллегани аумақтарында бірнеше ірі құрылыс компаниялары орналасқан. Көптеген шағын құрылыс компаниялары Сенека халқына тиесілі және олар басқарады. Көптеген Сенека еркектері құрылыс саласының әртүрлі салаларында жұмыс істейді. Демалыс – Сенека кәсіпорындарының маңызды бөлігі. Highbanks Campground (2013 жылы жабылып, 2015 жылдың мамырында қайта ашылды) жазда келушілерді қабылдайды, адамдар көркем көріністерді тамашалап, Аллегей су қоймасының әсемдігін сезінеді. Жыл сайын Сенека емес балықшыларға мыңдаған балық аулау лицензиясы сатылады. Осы клиенттердің көпшілігі – аймаққа келген туристер. Сенека ұлтының аумақтарына жақын немесе олармен шектесетін бірнеше маңызды тас жолдар жергілікті, аймақтық және ұлттық көліктерге ыңғайлы қол жеткізуді қамтамасыз етеді. Көптеген туристер күзде жапырақтардың түсіне қызығып келеді. Сенека экономикасының маңызды бөлігі бөлшек саудаға толыққанды байланысты. Бензин станцияларынан, темекі дүкендерінен, спорттық киімдерден, шамдар мен суреттерден бастап, дәстүрлі қолөнер бұйымдарына дейін, Сенека ұлтының аумақтарында сатылатын өнімдердің кең ассортименті Сенека ұлтының азаматтарының әртүрлі талғамдарын көрсетеді.

Сенека медициналық марихуана бастамасы

High Times басылымының авторы Билл Вагнердің сөзіне қарағанда, "Нью-Йорк штатының батысындағы Сенака тайпасының мүшелері 3 қарашада (2016) референдумда өз территорияларында медициналық марихуана бизнесін құруға тайпа басшыларына жасыл жарық берді. Бұл шара 448-364 дауыспен мақұлданды, бұл Сенака Ұлты Кеңесіне медициналық мақсаттар үшін каннабистің өндірілуіне, қолданылуына және таратылуына рұқсат беретін заңдар мен ережелерді жасауға өкілеттік берді. "Медициналық каннабис мәселесінде тайпамыздың болашақ бағыты туралы шешім әлі қабылдалмады", - деп ескертті Сенака президенті Морис А. Джон Ср. Buffalo News газетіне берген сұхбатында. "Бірақ енді Сенака халқының пікірін естіген соң, біз мұқият талқылаулар мен зерттеулерді бастай аламыз". Марихуана индустриясына қадам шегіп, Сенака тайпасының экономикасын дамытуға, сондай-ақ жергілікті бизнес, диспансерлер мен медициналық марихуана саласындағы басқа да жұмыс орындарын құруға көмектесетіні күтілуде.

Салықтан босатылған бензин және темекі сату

Сенекалардың салықсыз бензин мен темекі сату мүмкіндігі экономикада өркендеуге әкелді. Олар резервация арқылы өтетін мемлекеттік тас жолдар бойында көптеген сервистік бекеттер мен көптеген интернет-темекі дүкендерін ашты. Бәсекелес бизнес мүдделері мен штат үкіметі олардың интернет арқылы сатуына қарсы шықты. Нью-Йорк штаты тайпаның интернет арқылы темекі сатуы заңсыз деп санайды. Бұдан өзге, штат Сенека бизнесіне қызмет көрсететін үнді емес азаматтарға салық салу құқығы бар екенін ескерді, бірақ Сенекалар бұл қағидатты қабылдамайды. Сенека президенті Барри Снайдер бағаның артықшылығын егемендік мәселесі ретінде қорғады. Одан әрі, ол Канандайгуа және Буффало-Крик шарттарын Сенеканың штатқа темекіден салық жинаудан босатылуының негізі ретінде атап өтті. 1994 жылы Нью-Йорк Жоғарғы сотының апелляциялық бөлімі бұл тұжырымды қабылдамады. Сот шарттың салық салуға қатысты ережелері тек жылжымайтын мүлік салығына қатысты екенін анықтады. 1994 жылдың 1 желтоқсанында Нью-Йорк апелляциялық соты төменгі соттың шешімін бекітті. Сенекалар бұл артықшылықтарды және бағалық артықшылықтарды үнді емес азаматтарға беруден бас тартты, өз сөздерімен, "мұндайға ұмтылатын сыртқы адамдарға көңіл бөлмейді". Олар резервацияда бизнес жүргізу кезінде Сенеканың бағалық артықшылықтарын пайдалануға тырысқан үнді емес азаматтарды соттауға тырысты. Литтл-Вэлли кәсіпкері Ллойд Лонг резервациядағы екі Uni Mart дүкенін басқарды, олардың иесі Сенека әйелі болды. Ол Сенека ұлтының талап етуімен федералды биліктің тергеуінен кейін тұтқындалды, ол бұл әйелді Лонгтың маңдайы ретінде пайдаланғанын айыптады. 2011 жылы сот оған 1 миллион доллардан астам өтемақы төлеуге және 5 жылға бас бостандығынан айыруға бұйрық берді. 1997 жылы Нью-Йорк штаты резервациядағы бензин мен темекі сатудан салық алуға тырысты. Көптеген Сенекалар наразылық білдіріп, дөңгелектерді өртеп, Interstate 90 және Нью-Йорк штатының 17-ші тас жолында (болашақтағы Interstate 86) қозғалысты тоқтатты. Содан кейін Бас прокурор Элиот Спитцер қаржылық платформадан шығару арқылы Сенека тайпасының интернет арқылы темекі сатуын тоқтатуға тырысты. Оның кеңсесі несие карта компанияларымен, темекі компанияларымен және жеткізу қызметтерімен тікелей келісімдер жүргізіп, Сенека темекісін сатып алудан бас тартуға келісімге келді. 2006 жылдың 1 наурызында үнді емес азаматтарға сатылатын бензин мен темекіден салық алуға тағы бір әрекет жоспарланған еді, бірақ ол Штаттың салық және қаржы департаментімен тоқтатылды. 2006 жылдың 1 наурызынан кейін көп ұзамай басқа тараптар Нью-Йорк штатын үнді жерінде үнді емес азаматтарға сатылатын тауарларға салық салу туралы заңдарын орындауға мәжбүрлеу үшін сот процесін бастады. Сенека округінің талабы қабылданбады. Нью-Йорк штатының ыңғайлы дүкендер қауымдастығы да осындай талап арыз берді, бірақ ол да қабылданбады. Бұл сот процесінің тоқтатылуына байланысты Upstate Citizens for Equality мүшесі және лауазым иесі Дэниел Уоррен 2002 жылғы сот ісін тоқтату туралы шешімді күштен шығаруға өтініш берді. Бұл іс сотқа жауапкерлік танылмағандықтан тоқтатылды. Губернатор Элиот Спитцердің бюджетіне темекі салығынан 200 миллион доллар кіріс енгізуіне жауап ретінде Сенекалар өздерінің резервациясы арқылы өтетін I 90 тас жолының бойындағы барлық жүргізушілерден жол ақысын алу жоспарларын жариялады. 2007 жылы Сенекалар магистральды салуға және онымен байланысты сервитутты пайдалануға рұқсат берген келісімді күштен шығарды. Кейбір сарапшылар бұл келісімнің қажеті жоқ немесе күшін жойды деп мәлімдеді, өйткені АҚШ-қа Канандайгуа шартында Сенека жері арқылы еркін өту құқығы берілген. 2008 жылы губернатор Дэвид Патерсон осы салықтарды жинаудан 62 миллион доллар кіріс кіргізді. Ол Нью-Йоркте салық салынбайтын темекі сатпайтыны туралы ант беруді талап ететін жаңа заңға қол қойды. 2011 жылдың 21 маусымында Нью-Йоркте салықтан босатылған кез келген ұйымға салықсыз темекі алуға тыйым салатын заң күшіне енді. Сенека ұлты бұл шешімге бірнеше рет шағымданды, 2011 жылдың маусым айынан бастап жалғастырды, бірақ бұл заңның күшін жойған жоқ. Штат тек үнді емес компаниялар (оның ішінде барлық ірі ұлттық брендтер) өндірген темекі брендтеріне қатысты заңды қолданды. Ол толығымен тайпалық өндірілген және сатылатын брендтерден салық жинауға тырыспады (бұл әдетте төменгі сатыдағы және арзан бағадағы брендтер, олар әрқашан Сенека темекісінің көп бөлігін құрады).

The price advantage of the Senecas' ability to sell tax free gasoline and cigarettes has created a boom in their economy. They have established many service stations along the state highways that run through the reservations, as well as many internet cigarette stores. Competing business interests and the state government object to their sales over the Internet. The state of New York believes that the tribe's sales of cigarettes by Internet are illegal. It also believes that the state has the authority to tax non Indians who patronize Seneca businesses, a principle which the Seneca reject. Seneca President Barry Snyder has defended the price advantage as an issue of sovereignty. Secondly, he has cited the Treaty of Canandaigua and Treaty of Buffalo Creek as the basis of Seneca exemption from collecting taxes on cigarettes to pay the state. The Appellate Division of the New York Supreme Court, Third Department had rejected this conclusion in 1994. The court held that the provisions of the treaty regarding taxation was only with regard to property taxes. The New York Court of Appeals on December 1, 1994 affirmed the lower court's decision. The Seneca have refused to extend these benefits and price advantages to non Indians, in their own words "has little sympathy for outsiders" who desire to do so, They have tried to prosecute non Indians who have attempted to claim the price advantages of the Seneca while operating a business on the reservation. Little Valley businessman Lloyd Long operated two Uni Marts on the reservation which were owned by a Seneca woman. He was arrested after investigation by federal authorities at the behest of the Seneca Nation accusing the native woman of being a front for Long. In 2011 he was ordered by the court to pay more than one million dollars in restitution and serve five years on probation. In 1997, New York State had attempted to enforce taxation on reservation sales of gasoline and cigarettes to non Indians. Numerous Seneca had protested by setting fire to tires and cutting off traffic to Interstate 90 and New York State Route 17 (the future Interstate 86). Then Attorney General Eliot Spitzer attempted to cut off the Seneca Tribe's internet cigarette sales by way of financial deplatforming. His office negotiated directly with credit card companies, tobacco companies, and delivery services to try to gain agreement to reject handling Seneca cigarette purchases by consumers. Another attempt at collecting taxes on gasoline and cigarettes sold to non Indians was set to begin March 1, 2006; but it was tabled by the State Department of Taxation and Finance. Shortly after March 1, 2006, other parties began proceedings to compel the State of New York to enforce its tax laws on sales to non Indians on Indian land. Seneca County filed a suit which was dismissed. The New York State Association of Convenience Stores filed a similar suit, which was also dismissed. Based on the dismissal of these proceedings, Daniel Warren, a member and officer of Upstate Citizens for Equality, moved to vacate the judgment dismissing his 2002 state court action. The latter was dismissed because the court ruled that he had lack of standing. In response to Governor Eliot Spitzer's inclusion of $200 million of revenue in his budget from the cigarette tax, the Seneca announced plans to collect a toll from all who travel the length of I 90 that goes through their reservation. In 2007 the Senecas rescinded the agreement that had permitted construction of the thruway and its attendant easement through their reservation. Some commentators have contended that this agreement was not necessary or moot because the United States was already granted free right of passage across the Seneca land in the Treaty of Canandaigua. In 2008 Governor David Paterson included $62 million of revenue in his budget from the proposed collection of these taxes. He signed a new law requiring that manufacturers and wholesalers swear under penalty of perjury that they are not selling untaxed cigarettes in New York. A law to bar any tax exempt organization in New York from receiving tax free cigarettes went into effect June 21, 2011. The Seneca nation has repeatedly appealed the decision, continuing to do so as of June 2011, but has not gained an overturn of this law. The state has enforced the law only on cigarette brands produced by non Indian companies (including all major national brands). It has not attempted to collect taxes on brands that are entirely tribally produced and sold (these are generally lower end and lower cost brands that have always made up the majority of Seneca cigarette sales.)

Казинолар

1980 жылдары штаттар табыс жинау үшін күрескен кезде, кейбір штат заң шығарушылары мемлекеттік лотереялар мен басқа да кездейсоқ ойындарға рұқсат беру арқылы мемлекеттік демеушілікпен ұйымдастырылған құмар ойындарға тыйым салды, бұл қаражат жинаудың бір жолы болды. Кейбір жағдайларда, мұндай операциялардан түскен қаражат білім беру немесе басқа да лайықты мақсаттарға бөлінді. Американың жергілікті тайпалары осыған ұқсас қызметтерді жүргізуге өз құқықтарын жариялады. 1980 жылдардың соңында АҚШ Жоғарғы Соты федералдық деңгейде танылған жергілікті американ тайпалары өздерінің егемендік резервацияларында ойын бизнесін құруға құқылы екендігі туралы шешім қабылдағаннан кейін, Сенека тайпасы өз құмар ойындары индустриясын дамытуға кірісті. Олар, басқа штаттар мен тайпалар сияқты, бингодан бастады. 2002 жылы Сенека тайпасы Нью-Йорк штатымен үш III сыныпты құмар ойындары (казино) құру үшін ынтымақтастық туралы келісімге қол қойды. Олар өз операцияларын басқару үшін Seneca Gaming Corporation құрды. Сенека тайпасы Нью-Йорк штабындағы өз аумағында екі казиноға ие және оларды басқарады: біреуі Ниагара шарлауында, «Сенека Ниагара» деп аталады, ол пандемия кезінде онлайн форматта қайта ашылды, ал екіншісі Саламанкада, «Сенека Алегани» деп аталады. Үшінші казино, «Сенека Буффало Крик Казиносы», Буффало қаласының орталық бөлігінде салына бастады. 2007 жылы Сенека штатпен жасасқан келісімді орындау үшін федералдық мақұлдаудан кейін Буффалодағы өз жерінде уақытша казино ашты және 2013 жылы тұрақты ғимаратқа көшті. Кейбір азаматтар барлық үнді құмар ойындарына, әсіресе Буффалодағы орналасқан жеріне қарсы болды. Қосымша дау туындады, себебі Сенеканың бақылауындағы жер IGRA-да белгіленген құмар ойындары үшін қосымша талаптарға сай келе ме деген сұрақтар туды. Бұл жер олардың бастапқы резервациясының бөлігі емес, штатпен жасалған келісім бойынша берілген. 2008 жылдың 8 шілдесінде АҚШ округтік судьясы Уильям М. Скретни «Сенека Буффало Крик Казиносы» құмар ойындарына жарамды жерде орналасқан жоқ деген шешім шығарды. Ұлттық үнді құмар ойындары комиссиясы Сенеканың ұсыныстарын қарастырып, шағымдану мүмкіндіктерін бағалап жатыр. Сенекаға жауап беру үшін бес күн берілді, әйтпесе айыппұл салынып, жұмыс тоқтатылады. Олар комиссияның бұйрығын орындамайтындарын және шағымданатындарын мәлімдеді.

As states struggled to raise revenues, in the 1980s, some state legislatures prohibited state sponsored gambling by authorizing state lotteries and other games of chance as a means to raise funds. In some cases, funds from such operations were earmarked for education or other worthy goals. Native American tribes asserted their right to run similar activities. With the US Supreme Court decision ruling in the late 1980s that federally recognized Native American tribes could establish gaming on their sovereign reservations, the Seneca Nation began to develop its gambling industry. It began, as states and other tribes did, with bingo. In 2002, the Seneca Nation of Indians signed a Gaming Compact with the State of New York to cooperate in the establishment of three class III gambling facilities (casinos). It established the Seneca Gaming Corporation to manage its operations. The Seneca Nation of Indians owns and operates two casinos on its territory in New York State: one in Niagara Falls called Seneca Niagara which also reopened in online format during the pandemic and the other in Salamanca, called Seneca Allegany. Construction began on a third, the Seneca Buffalo Creek Casino, in downtown Buffalo. In 2007 the Seneca opened a temporary casino on its land in Buffalo after federal approval, to satisfy its agreement with the state, and moved to a permanent building in 2013. Some citizens have opposed all Indian gambling, but especially the Buffalo location. Additional controversy has been engendered because there were questions about whether the Seneca controlled land met other status criteria for gambling as defined in the IGRA. It was not part of their original reservations but had been transferred in a settlement with the state. On July 8, 2008, United States District Judge William M. Skretny issued a decision holding that the Seneca Buffalo Creek Casino is not on gaming eligible lands. The National Indian Gaming Commission is reviewing proposed Seneca regulations and weighing its appeal options. The Seneca were given five days to respond or to face fines and a forced shutdown. They said they refuse to comply with the commission's order and will appeal.

Хабар тарату

Ұлт радиостанция лицензияларын алу және сатып алу үшін "Сенека Broadcasting" ресми хабар тарату ұйымын құрды. Компания 2009 жылдың басында Рэнди Майклстен сатып алған Литтл Вэлли ауылына арналған, резервациядан тыс орналасқан бір коммерциялық FM радиостанциясына ие болды (хабар тарату 105,9 МГц жиілігінде жүзеге асырылды). WGWE деп аталған бұл станция 2010 жылдың 1 ақпанында Саламанка қаласындағы студиялардан классикалық хиттер форматында эфирге шықты және 2021 жылдың желтоқсанында сатылғанға дейін ұлттың меншігінде болды. Бұрынғы өтінім, Нью-Йорк штатының Ирвинг қаласында 89.3 жиілігіндегі коммерциялық емес FM станциясы үшін, қаладан тыс діни хабар таратушылармен өзара эксклюзивтілік мәселелеріне соқтырды.

Жұмыспен қамту

Көптеген сенка халқы аймақтың жергілікті экономикасында кәсіби маман ретінде жұмыс істейді, олардың ішінде адвокаттар, профессорлар, дәрігерлер, полиция қызметкерлері, мұғалімдер, әлеуметтік жұмыскерлер, медбикелер және менеджерлер бар.