Кіріспе

Domu (童夢) – Кацухиро Отомо жазған және суреттеген жапон манга сериясы. «Акира» сияқты, оқиға ақыл-ойынан тыс қабілеттері бар қарт кісі мен баланың басынан өткен оқиғаларды баяндайды. 1980 және 1981 жылдары Futabasha баспасының «Action Deluxe» журналында жарияланған, ал тараулары 1983 жылы танкобон түрінде жинақталып басылды. «Дому» туғанда Отомоның Токиоға алғаш көшіп келгенде тұрған пәтерлер кешенінен, сондай-ақ басқа бір пәтерде болған көптеген өзін-өзі өлтіру оқиғалары туралы естіген жаңалықтардан шабыт алды. «Дому» 1981 жылы Жапония карикатурашылар қауымдастығының үздік сыйлығын жеңіп алды, «Nihon SF Taisho» сыйлығын жеңіп алған тұңғыш манга болды және 1984 жылы «Сейун» сыйлығымен «Ең үздік комикс» номинациясында марапатталды. Солтүстік Америка нарығы үшін ағылшын тіліне аударылып, 1995 жылы «Dark Horse Comics» баспасымен бір томдық негізде, ал 1996 жылы саудалық қағаз түрінде жинақталды (2001 жылы қайта басылды) және сол жылы «Dark Horse Comics» баспасының ең көп сатылған туындыларының біріне айналды.

Қысқаша мазмұны

Цуцуми тұрғын үй кешеніндегі мұнара блогының пәтерлерінің жалға алушысы Уэно мырза, өз-өзіне қол жұмсау ретінде ғимараттардың бірінің шатырынан секіреді. Оның өлімі - сол жерде үш жыл ішінде болған 32 құпия өлімнің соңғысы. Инспектор Ямагава мен Инспектор Такаяма өлімді тергеп, Уэно мырзаның шатырға көтерілуі мүмкін емес екенін анықтады, өйткені кіру есігінің кілтін ұзақ уақыт бойы тот басқан. Ямагава кешеннің менеджерін сұхбаттайды және бұрыннан проблемалар тудырған бірнеше тұрғындар туралы айтады, соның ішінде түсік тастағаннан кейін психиатриялық ауруханаға жіберілген эксцентрикалық әйел Тезука ханым; "Кішкентай Йо" деген лақап аты бар Йошио Фуджияма, басқа тұрғындар балаларды қорлауда айыптап отырған мықты, бірақ ақыл-ой жағынан мүгедек адам; және Ёсикава, маскүнем. Менеджер сонымен қатар жалғыз тұратын, қартайған, қартайған Чоджиро Учида туралы айтады. Полиция бөлімшесіне оралғаннан кейін Ямагава үй шаруасындағы әйелмен сұхбаттасады, ол өлім алдында Уэно мырзаны өзінің пәтері жанынан транста өткенін көрді. Ол оның қанаттары тігілген бейсбол шапкесін кигенін айтады. Кейіннен Уэноның әйелі мен ұлымен сұхбат кезінде детективтер оның өлімінен кейін қалпақтың жоғалғанын біледі. Бір патрульші тапаншасы жоқ кешеннен секіріп шыққанда, Ямагава өз адамдарына құрбандардың дүние-мүлкі өлгеннен кейін жоғалып кеткен-жоғын тексеруді тапсырады. Ямагава сол түні тұрғын үй кешеніне қайта оралады. Байгердің қоңырауын естіген соң, Ямагава полиция бөлімшесіне хабарласып, олармен байланысқа шықпағанын біледі. Ол оны өлтіруші бақылап тұрғанын түсінеді және биперді жүлде ретінде ұсынады. Алайда оның үрейі ұша, бипер кенеттен жарылады. Ямагаваны қуып, оны шатырға алып баратын қудалауда өлтіруші мазақтайды. Ол жерде ол қария Чомен кездеседі, ол ауада жүзіп, көптеген құрбандарының кубоктарын, соның ішінде Уэно мырзаның қанатты шапкесін иеленеді. Кейінірек Ямагаваның ғимараттан секіргені анықталады. Келесі күні Ецуко есімді жаңа қыз отбасымен бірге кешенге көшіп келеді. Ескі Чо өзінің күшін балабақшадан түсіру үшін қолданғанда, Эцуко өзінің психикалық қабілетін оның өмірін құтқару үшін қолданады. Ол Олд Чоға қарсы шығып, оның шабуылға ұшырауына жол бермейді. Кейін Ецуко Кішкентай Йо мен Йошикаваның ұлы Хирошимен дос болады. Осы арада Ямагаваның бұрынғы әріптесі инспектор Окамура кешенге келеді. Окамура Ямагаваның жынды көрінісін көреді; Такаяма кейін осыған ұқсас көріністі көреді. Окамураға психологиялық шабуыл жасап, ешқашан қайтып келмеуін айтады. Хироши мен Кішкентай Йомен ойыннан шыққаннан кейін, Ецукоға Сютому Сасаки шабуыл жасайды, ол Ескі Чоның иелігінде болған жас жігіт. Шо Сасакиге өз мойнын пышақпен кесуге мәжбүр етеді, бұл Эцуконы жарақаттандырады. Келесі күні түнде Йошикава аулаға шығып, қария Чо оған өлі патрульшілердің тапаншасын ұсынады. Таңертең Такаяма профессорға барып, соңғы оқиғалар туралы оның сарапшы пікірін, сондай-ақ жапон шаманизмі туралы кез-келген ақпаратты алады. Профессор Такаямаға Норико Нономура есімді шаманды ұсынады. Такаяма Нономурамен кездескеннен кейін, олар тұрғын үй кешеніне барып, оған табиғаттан тыс күш белгілерін тексеруге мүмкіндік береді. Олар келген сәтте, Ескі Чо мен Эцуко психикалық шайқаста жүр; Нономура кешендегі балалар Ескі Чоның ақымақтығының объектілері екенін түсінеді және Такаямаға оларды кез-келген жағдайда күзетуді айтады. Такаяма ескертуді түсінбейді. Осы арада полиция қызметкері Ескі Чоның үйіне келіп, оның аула есіктерін қарайды. Полицей мен менеджер үйдің аула есіктерінің жанында табылған сақинадан басқа мүлдем бос екенін көріп, таңғалады. Кейіннен, Ескі Чо Йошикаваға ие болып, жас баланы өлтіреді, содан кейін Эцукоға барады. Хироши мен Кішкентай Йо оқиға орнына кіргенде, Йошикава Кішкентай Йоны атып, кейін Хирошиді өлтіреді. Ескі Чоның шатырда тұрғанын сезген Ецуко онымен бетпе-бет келуге телепорттайды. Бұл пәтер кешенінде үлкен шайқасқа әкеледі. Содан кейін Ецуконың психикалық күйзелісі пайда болады, өйткені Олд Чо газ құбырымен ғимаратты жарылып, балкондарында шайқасқа куә болған көптеген балаларды өлтіреді; Кішкентай Йо мен миссис Тедзука ғимарат құлаған кезде қаза табады. Етсуконың күшімен үрейленген Ескі Чо оқиға орныннан қашады. Ецуконың күші екі өрт сөндірушіні өлтіріп, анасының қатысуымен тынышталғанша, көбірек зақым келтіреді. Кейіннен бұқаралық ақпарат құралдары Йошикаваны трагедия үшін кінәлайды. Ескі Чо...

Кейіпкерлер

Чожиро Учида, сондай-ақ, "Ескі Чо" деп те аталады. Ол - тұрғын үй кешенінде тұратын қарт адам. Ескі Чоның психикалық күші бар, оны кешеннің басқа тұрғындарын өлтіру үшін қолданады. Оның өлтіруіне себеп болған нәрсе - құрбанға тиесілі затты иелену, содан кейін Олд Чо оны трофей ретінде алады. Қарт кісі өзінің қылмыстары мен оның салдарынан туындаған хаосты нақты қылмыстардан гөрі балалар ойынына ұқсатады деп санайды және ол көбінесе жетілмеген бала сияқты әрекет етеді. Етсуко - отбасымен бірге тұрғын үй кешеніне көшіп келген жас қыз. Етсуконың психикалық күші де бар, ол оларды Олд Чомен күресуге және тұрғын үй кешеніне қарсы оның террорлық билігін тоқтатуға қолданады. Инспектор Ямагава - полицияның аға детективы, ол Олд Чоның қолынан қаза тапқанға дейін істі бірінші тергеуші ретінде жүргізді. Инспектор Окамура, осы істің екінші бас тергеушісі, инспектор Ямагаваны алмастырды. Ол бұрын Ямагаваның жақын әрі ұзақ уақыттан бері қызмет еткен әріптесі еді. Инспектор Такаяма жас детектив, ол инспектор Ямагаваға, кейін инспектор Окамураға тергеуде көмек көрсетті. Цутому Сасаки - соңғы үш жылда колледжге түсуге ұмтылған, бірақ оқуы керек болған кезде ұшақ үлгілерін жасаумен айналысатын жас тұрғыны. "Кішкентай Йо" деп те аталатын Йошио Фудзияма - үлкен, күшті, бірақ ақыл-ойы кем адам. Бірде оны басқа тұрғындар балаларды жыныстық қатынаста ұстады деп айыптаған. Хироши мен Эцукомен достыққа түседі және Хирошидің құлап бара жатқан денесін ұстап алуға тырысқанда қаза табады. Бұрын жүк көлігі жүргізушісі болған Йошикава, ол қатты алкоголик, оның әйелімен қарым-қатынасы оның өзін де, ұлы Хиросиді де тастап кетуіне себеп болды. Ол ұлын елемейтін сияқты, оның орнына сыртта болғанда, үйінің айналасында қатты мас күйінде жатыр. Ескі Чо Ецуконы өлтіруге тырысады, бірақ кішкентай Йо оны өлтіреді. Хироши Йошикава - Йошикаваның ұлы, Ецуко мен Кішкентай Йоның досы. Ақыры, оны жын-перісі бар Йошикава өлтіреді. Тезука ханым - кешенде тұратын, бос бала арбамен жүру сияқты, өзін-өзі қорлаушылықпен танымал әйел. Тезука ханым бірде психиатриялық ауруханада жатып, жүктілігінен кейін жүйке бұзылуынан зардап шеккен. Етсуко мен Чжоның шайқасында құлаған қалдықтардан қаза тапты. Инспекторлар Ямагава мен Такаяма Отомоның бұрынғы суретіне, атап айтқанда Ашита но Якусокуға, кіреді, онда олар тағы да таңғажайып кісі өлтіру ісіне бас инспектор ретінде қатысады.

Өндіріс

Бала кезінде Отомо ғылыми фантастиканы жақсы көретін, бірақ 1970-ші жылдардың соңында "барлық манга" геккига немесе спорт мангасы деп сипаттады. Оның балалық шақтағы ғылыми фантастиканы оқыған кездегі сезімдерін қайта жаңғыртуға деген талпынысы "бір жағынан Дому сияқты нәрселердің пайда болуына себеп болды". Өрт шары - Отомоның алғашқы ғылыми фантастикалық мангасы, ол "The Exorcist" фильмін көрген кезде, келесі жұмысына қорқынышты әсер ету үшін, "Дому" деп аталды. Ол осы қорқынышты элементті Токионың солтүстігіндегі Такашимадайра пәтер кешенінен алған, ол кезде адамдар өз-өздеріне 40 астам жағдай жасады, олар үлкен пәтерлерден секіріп кетті. Отомо "Дому" романын фильмге жазғандай жазғанын айтады. "Бұл - бір фильмнің сценарийі сияқты". Домуды суреттеп, манганың "грамматикасын" түсінуге тырысқан кезде, ол Кичидзоджидегі соба дүкенінде Big Comic журналын қарап отырды және Тецуя Чибаның Нотари Мацутароға тап болды. Отомо оның ілгерілеуі өзі іздеген нәрсе екенін айтты және ол Чибаның шығармаларын таңғалудан оқыды. Экчан деген лақап аты бар кейіпкер Шотаро Ишиноморидің "Сарутоби Экчан" романына құрмет көрсету болып табылады. Олар Жапонияда Lucasfilm компаниясының атынан жеке жобамен айналысып жүрген Нило Родис Жамероға егер ол Отомоны келістіре алса, олар барлық нәрсеге ақы төлейді деп айтты. Отомо фильмді түсіруді мақұлдағаннан кейін Родис Джамеро сценарий жаза бастады және режиссер ретінде Дэвид Линчті жалдады. Отомо сценарийді ұнатты және Бандай өндіріске 12 айлық кезек берді; онда түсіру 12 ай ішінде болуы керек еді, әйтпесе құқық Бандайға қайтарылады. Родис Жамеро мен Линч жобаны Propaganda Films-ке алып барды, бірақ Родис Жамеро режиссер мен Пропаганда арасындағы қарым-қатынас шиеленіскенін айтты. Родис Джамероның айтуынша, "Пропаганда" оны мен Линчті келісімнен айыруға тырысқан, ал оның адвокаты 12 айлық айналым жасалмайтынын айтты, ол жобадан кетіп қалды. 2006 жылы Отомо продюсермен проблемалар болғанын және фильмнің қазіргі жағдайы туралы білмейтінін айтты, бірақ "Мен фильмнің құқықтарын Дель Тороға бердім, сондықтан мен үшін, егер ол жасалса, ол оны жасайды" деді. Шэнон К. Гаррити Домуны өзінің барлық уақыттағы сүйікті мангаларының бірі деп атады және психикалық күштер мен "ұрпақтар арасындағы қақтығыстар, ғимараттардың жарылуы мен денелердің гипер-реалистік егжей-тегжейлі бұрылуының ұқсас бейнелері" сияқты тақырыптарымен Отомоның Акирасының сынақ жүрісі. Алайда, Гаррити Домуды бір томдық ұзындығы үшін, әңгімені негізгі нәрселерге дейін қысқарту және пәтер кешеніндегі бір топ адамға жабысып, адам элементін ешқашан жоғалтпағаны үшін жақсы көреді. Ол өнердің ерте кездері қатты және жалпы екенін, бірақ әрқашан мұқият сәулет бөлшектері бар екенін жазды. Гаррити "сыртқы жағынан ештеңе болмайтын, сөзсіз 24 беттік [соңы] кезекті" бұрын-соңды жасалған комикстердің ең жақсы сюжеттерінің бірі деп атады. Ол: "Отомо Домуның басында өте жақсы карикатурист, бірақ аяғында ол осы түрдің дарындыларының бірі". Барб Лайен Купер "Sequential Tart" журналының мақаласында Домуны жартысы Акира, жартысы Май, жазу стилі мен өнеріндегі "Психикалық қыз" деп сипаттап, оны "характерлік, ақылды оқу" деп атады. Лиен Купер "Domu" мини-сериалының "жақсы" деп атады. Кейіннен ол "Ескі" фильмінің режиссері Кит Ридің "Өзге" роліне де ризашылық білдірді. Ол Отомоның стилі әркімге ұнамауы мүмкін деп ойлады. Ол өзінің шолуын: "Анимедегі оқиғалардың көпшілігі адамдарды шынымен қорқыта алмайды, егер сіз қорқынышқа ұшырасаңыз, бұл сіздің уақытыңызға лайық болуы керек" деп аяқтады. Anime News Network-тің Джастин Севакис көптеген shōnen манга суретшілері Domu-ды суретші болу себебі ретінде атайды деп жазды. "Сакамото күндері" атты кітаптың авторы Юто Судзуки де солардың бірі. Манга мен аниме жанрында Отомоның көмекшісі ретінде өз мансабын бастаған Сатоши Кон Домуның ықпалы бар екенін атап өтті және бірде "егер маған оқыған барлық мангалардың ішінен бір ғана фильм түсіруге рұқсат етілсе, ол солай болар еді" деді. Американдық манга баспасының негізін қалаушы Сейжи Хорибучи "Viz Media" компаниясының бас редакторы Домуды мангаға кіргізген сериалдардың бірі деп атады.