Кіріспе

Гранж-овер-Сэндс – Англияның Камбрия графтығындағы Морекэмб шығанағының солтүстік жағында, Көмдер ұлттық паркіне бірнеше шақырым оңтүстікке қарай орналасқан қала және азаматтық округ. 2011 жылғы халық санауы бойынша округтің халқы 4 114 адамды құрады, ал 2021 жылғы санауда бұл көрсеткіш 4 279 адамға жетті. Ланкашир тарихи графтығының шегінде 1894 жылы қала қалалық округ ретінде әкімшілік құрылымға ие болды. Қала Ланкастер герцогтығының құрамында болғанмен, 2023 жылдан бастап Вестморланд және Фурнесс кеңесі аумағының бөлігі болып табылады. Жолмен саяхаттағанда, Гранж-овер-Сэндс Кендалдан оңтүстікке қарай 21 шақырым, Ульверстондан шығысқа қарай 24 шақырым, Барроу-ин-Фурнестен шығысқа қарай 40 шақырым және Ланкастерден солтүстікке қарай 45 шақырым қашықтықта орналасқан.

Тарих

Виктория дәуірінде шағын балықшылар ауылынан өскен қала, 1857 жылы теміржол келгеннен кейін Морекэмб шығанағының солтүстік жағында, Морекэмбтен құм арқылы орналасқан, танымал теңіз жағалауына айналды. "Over Sands" қосымшасы 19-шы ғасырдың соңында немесе 20-шы ғасырдың басында жергілікті пастор қосты, ол поштасы Кесвикке жақын Бороудейлдегі Гранжға баратынына жиі шағымданған. 1932 жылы Grange Lido теңіз жағасында салынды және 1993 жылға дейін қолданыста болды, 2011 жылы ол II санатқа енгізілді. Оны қайта жаңарту және ашу жөніндегі науқан жүріп жатыр (2019 жылға дейін). Кент өзені бұрын қаланың шақырымдық жағажайының бойымен ағып өткен, бірақ оның арнасы оңтүстікке қарай, Гранжтан алыстап өзгерді. Қауіпті батпақты құмдар мен лайлы жерлер қазір қойлар жайылатын шөпті жайылымға айналды. 2007 жылдың басында соққан күшті шығыс желдерінен кейін өзен бағытын өзгертіп, қайтадан шығанаққа қарай ағып бастады.

Санаторий

Таза теңіз ауасы мен жергілікті бұлақ суы туберкулезбен ауыратын адамдарға емдік қасиеті бар деп есептелді, және 1891 жылы Метхопта елдегі алғашқы санаторийлердің бірі ашылды.

Бассейн

2003 жылы "Бернерс бассейні" деп аталатын жаңа қоғамдық бассейн ашылды. 3,5 миллион фунт стерлингке салынған бассейн Hodder Associates архитекторларымен жобаланған және 2004 жылы RIBA Design Award сыйлығына ие болды. Бірақ, ол жоғары операциялық шығындар мен құрылымдық мәселелерге тап болды және 2006 жылы оны басқарған Қоғамдық Траст банкротқа ұшыраған соң жабылды. Кейін 2013 жылы бұзылып, оның орнына қолжетімді бағадағы тұрғын үйлер салынды. Grange Lido алаңын жаңғырту жобасы аясында жаңа бассейн мен демалыс орталығын салу жоспарланды. Алайда, бұл жобаға қарсылық танылды, себебі ол ІІ санаттағы лидоны толықтыруды қажет ететін еді. 2018 жылдың қыркүйегіне дейін алаңның болашағы талқылауда болып келді.

Гранж Лидо

2019 жылдың қаңтар айында, ескі, ІІ санаттағы жағажайлық лидо жаңартылып, халыққа қайта ашылатыны, бірақ жүзу бассейні ретінде емес екені хабарланды. 2019 жылдың тамызында, тозығы жеткен Grange Lido экскурсиялар үшін ашылды.

Медиа

Жергілікті жаңалықтарды жариялайтын Grange Now атты тегін газет ай сайын шығарылып, Картмель түбегіндегі 5000-нан астам үйге таратылады. Жергілікті жаңалықтар мен телеарналардың бағдарламаларын BBC North West және ITV Granada ұсынады. Телевизиялық сигналдар Winter Hill теледидар тарату станциясынан және Ланкастер ретрансляциялық станциясынан алынады. Жергілікті радиостанциялар: BBC Radio Cumbria (96.1 FM), Heart North West (96.9 FM), Smooth Lake District (100.1 FM) және қоғамдық онлайн станциялар – Lake District Radio және Bay Trust Radio.

Басқару

Грандж Овер Сэндс – Уэстморленд және Лонсдейл парламенттік сайлау округінің бір бөлігі, және оның қазіргі депутаты Либерал-демократтар партиясынан Тим Фаррон. Brexit-ке дейін ол Солтүстік-Батыс Англия Еуропалық парламенттік сайлау округіне кірген. Жергілікті басқару үшін, ол Вестморленд және Фурнесс кеңесі аумағындағы Грандж және Картмел бөлімінде орналасқан. Бұрын ол Оңтүстік Лейкленд аудандық кеңесінің Грандж бөліміне және Камбрия округі кеңесінің Грандж аймағына қараған. Сонымен қатар, қаланың өз қалалық кеңесі бар: Грандж Овер Сэндс қалалық кеңесі.

Білім

Бір бастауыш мектеп бар, ол – Grange over Sands Church of England бастауыш мектебі. Орта мектеп жоқ, сондықтан көптеген оқушылар Картмель немесе Милнторп қалаларындағы жақын мектептерге қатынайды.

Туризм

Қала Оңтүстік Лейкленд тауларын зерттеуші туристердің орталығы болып табылады және онда көптеген қонақүйлер, жатақтар мен демалыс үйлері орналасқан. Қаланың ішінде әсем қаздарға толы көл және көлік қозғалысы жоқ жаяу жолдары бар. Гранжға жақын орналасқан: солтүстік-шығыста Линдал, солтүстік-батыста Картмель, оның монастырымен бірге, бұл ауыл бұрынғыда 'гранд' немесе шаруа қожалығы болған, ал батыста – Алитвейт. Сонымен қатар, жақын жерде Холкер Холл сарайы да бар, ол бұрын монастырға тиесілі болған жерге салынған. Холкер Холлдың атқоймасында 2010 жылы Бэкбарроуға көшкенге дейін Лейкленд автомобиль мұражайы орналасқан. 2019 жылдың желтоқсан айында National Geographic журналы «Кумбрия жағалауында демалыс күндерін қалай өткізуге болады» деген мақала жариялады, онда туристерге «Көл айманының тартымдылығына тойып, Англияның солтүстік-батыс жағалауын жолмен немесе пойызбен аралап, тамаша аспаздық жаңалықтар мен құмды серуендердің қуанышын сезінуге кеңес берілді». Мақалада Грандж-овер-Сэндс қаласын аралау ұсынылған.

Хэмпсфилд құлдырауы

Қаланың үстінде Хэмпсфилд Фелл (әдетте Хэмпсфелл деп қысқартылады), оның басына 1846 жылы Картмельдің пасторы салған берік әк тас мұнарасы – "Хэмпсфелл Хосписі" орналасқан. Бұл жаман ауа-райында қоршау болып, жақсы жағдайда кең көріністер ұсынады. Шығысқа қараған есіктің үстінде Гомерден алынған "ΡΟΔΟΔΑΚΤΥΛOΣ EΩΣ" (RODODAKTYLOS EOS "алқызыл саусақты" Таң) деген жазу бар, ал ішінде оның құрылысын еске түсіретін, көріністі мақтап, келушілерді құттықтайтын суреттелген тақталар ілулі тұр. Тас баспалдақпен көтерілуге болатын шатырдың үстінде, жақын маңдағы төбелерді және қызықты орындарды оңай анықтауға мүмкіндік беретін қарапайым теодолит немесе компас көрсеткіші орналасқан. Хэмпсфелл – Уэйнрайттың "Лейклендтің шеткі төбелері" кітабындағы бір тараудың тақырыбы. Оның биіктігі 727 фут (222 метр) құрайды. Хэмпсфеллдің шыңы бірнеше жалпақ, ойылып жасалған әк тас плиталармен қоршалған.

Көлік

Грандж-овер-Сэндс теміржол станциясы, қалаға қызмет көрсететін, 1857 жылдың 1 қыркүйегінде Ульверстон және Ланкастер темір жолы ашылды. Қазіргі таңда Фурнесс желісімен қызмет көрсетеді, батысқа қарай Ульверстон және Барроу-ин-Фурнесс қалаларымен, ал шығысқа қарай Ланкастер, Престон, Манчестер Пикадилли және Манчестер әуежайымен байланыс ұсынады. Басты жолға қол жеткізу – A590 тас жолы, ол M6 және Барроу-ин-Фурнесс қаласы арасында өтеді. Теміржол салынар алдында Гранжға жетудің басты жолы – Морекэмб шығанағының құмдары арқылы Хест Банктен өтетін жол болған.