Кіріспе

Француз композиторларының Куперин отбасы – кәсіби композиторлар мен орындаушылардың музыкалық әулеті. Олар француз музыка тарихындағы ең нәтижелі отбасы болып табылады және барокко дәуірінде (17-18 ғасырлар) қызмет еткен. Луи Куперин және оның шөбересі Франсуа Куперин ле Гранд – отбасының ең белгілі мүшелері.

Тарих

Куперин есімінің ең алғашқы тізілуі 1366 жылға дейін жетеді, бірақ отбасының алғашқы музыканты, көрінеу, Матурин Куперин (шамамен 1569–1640 жж.) болған. Бовуарда саудамен айналысқан, сонымен қатар заң және қаржы мәселелерімен шұғылданған Матурин, әуесқой музыкант та болды. Оның шығармаларының ешқайсысы бізге жеткен жоқ, және ол 1619 жылы өнер көрсетуді тоқтатқан, бірақ екі ұлына – Дениске және Шарльге сабақ берген. Шарль (1654 ж. қайтыс болған) 1601 жыл шамасында Парижден шамамен 30 миль шығысқа қарай орналасқан Шаум-ан-Бри деген кішкентай қалаға қоныстанды. Ол фермер болып жұмыс істеді, соңынан Сент-Пьер бенедиктік аббаттығында (ғимарат шіркеуі емес) жартылай штатты органшы болып қызмет етті. Шарльдің көптеген балаларының кем дегенде үшеуі кәсіби музыканттар болды: Луи (1626–1661), Франсуа (1631–1701) және Шарль (1639–1679). Отбасының табысы шамамен 1650 жылы болды, Франция королінің клавесинисті Жак Чемпион де Шамбоньер Бриде келген кезде. 1732 жылы Эврард Титон дю Тилле жазған "Француз Парнасы" атты танымал кітабында Шамбоньердің сапары туралы айтылады: көрінеу, Луи, Франсуа және Шарль Шамбоньердің мерекесінде – Әулие Джеймс күнінде – оған келіп, Луидің бірнеше шығармаларын орындап, қысқа концерт берген. Корольдің клавесинисті олардың шеберлігіне қатты әсерленді, сондықтан ол Луиді өзімен бірге Парижге алып кетті, және 1651 жылға қарай жас композитор қалаға қоныстанды. Оның бауырлары да көп ұзамай оған қосылды. 1653 жылы Луи Сен-Жерве шіркеуінің органшысы болды: ол қайтыс болғаннан кейін оның орнын Шарль басты, Шарль оның ұлынан кейін және т.б. Купериндер 173 жыл бойы осы лауазымды иеленді. Луи, әрине, өте табысты және ықпалды композитор болған, бірақ ол 1661 жылы жас кезінде қайтыс болды, ал оның көптеген шығармалары 20-ғасырға дейін жарияланбады. Оның өлімінен кейін бірнеше жыл өткен соң, ең маңызды екі Купериннің екіншісі дүниеге келді: Франсуа Куперин, "Ұлы" деген лақап атымен белгілі. Франсуа өмір бойы денсаулығы нашар болса да, өте жемісті композитор болды. Ол француз клавесин мектебінің шыңына жеткен клавесинге арналған төрт кітап шығарды, клавесин ойнау туралы ықпалды және тарихи маңызды трактат ("L'art de toucher le clavecin") жазды, сондай-ақ көптеген қасиетті және зайырлы шығармалар жазды, олар бүгінгі күнге дейін кеңінен танымал.