Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1770 жылы ғылым және технология саласында маңызды оқиғалар болды.
The year 1770 in science and technology involved some significant events.
Астрономия
1 шілде – Лекселл кометасы тарихта тіркелген барлық кометалардың ішінде Жерге ең жақын келеді, 0,015 а.б. қашықтыққа дейін жақындасады. Оны Шарль Мессье 14 маусым мен 3 қазан аралығында байқайды.
July 1 – Lexell's Comet passes closer to the Earth than any other comet in recorded history, approaching to a distance of 0.015 AU. It is observed by Charles Messier between June 14 and October 3.
Биология
Артур Янг Англияда "Эксперименталды егіншілік курсын" жариялайды.
Arthur Young publishes A Course of Experimental Agriculture in England.
Химия
Бенджамин Раш Филадельфияда химия бойынша дәрістер курсының бағдарламасын, Солтүстік Америкадағы алғашқы химия оқулығын жариялайды.
Benjamin Rush publishes Syllabus of a Course of Lectures on Chemistry in Philadelphia, the first chemistry textbook in North America.
Барлау
26 наурыз – Джеймс Куктың алғашқы саяхаты: ағылшын саяхатшысы капитан Джеймс Кук және оның экипажы Жаңа Зеландияны толық айналып өтеді. 18 сәуір (Кук журналы бойынша 19 сәуір) – Капитан Кук пен оның экипажы Австралия құрлығының шығыс жағалауын кездестірген алғашқы еуропалықтар болады. 28 сәуір (Кук журналы бойынша 29 сәуір) – Капитан Кук қазіргі Австралияның Сидней қаласынан оңтүстікке қарай 16 шақырым (10 миль) жердегі кең шығанаққа түсіреді. Кемедегі жас ботаник Джозеф Бэнкс осы аймақта 30 000 өсімдік нусқасын, оның 1600-ы еуропалық ғылымға белгісіз екенін анықтағандықтан, Кук 7 мамырда бұл жерді Ботаника шығанағы деп атайды. 22 тамыз (Кук журналы бойынша 23 тамыз) – Капитан Кук Жаңа Голландияның (Австралия) Жаңа Гвинеямен жалғаспайтынын анықтайды.
March 26 – First voyage of James Cook: English explorer Captain James Cook and his crew aboard complete the circumnavigation of New Zealand. April 18 (April 19 by Cook's log) – Captain Cook and his crew become the first recorded Europeans to encounter the eastern coastline of the Australian continent. April 28 (April 29 by Cook's log) – Captain Cook drops anchor in a wide bay about 16 km (10 mi) south of the present city of Sydney, Australia. Because the young botanist on board the ship, Joseph Banks, discovers 30,000 specimens of plant life in the area, 1,600 of them unknown to European science, Cook names the place Botany Bay on May 7. August 22 (August 23 by Cook's log) – Captain Cook determines that New Holland (Australia) is not contiguous with New Guinea.
Математика
Француз математигі және саясаттанушысы Жан Шарль де Борда Борда санағы деп аталатын үстелдік басымдық сайлау жүйесін құрастырады. Лагранж бүтін сандарды жалпы алгебралық түрлермен көрсетуді талқылайды; жою теориясы туралы трактат жазады; Лагранж шешушілері арқылы кез келген дәрежедегі алгебралық теңдеуді шешудің жалпы әдісі туралы алғашқы мақалаларын жариялайды; және Баше теоремасын дәлелдейді, яғни кез келген оң бүтін сан төрт квадраттың қосындысы болып табылады.
French mathematician and political scientist Jean Charles de Borda formulates the ranked preferential electoral system which becomes known as the Borda count. Lagrange discusses representations of integers by general algebraic forms; produces a tract on elimination theory; publishes his first paper on the general process for solving an algebraic equation of any degree via Lagrange resolvents ; and proves Bachet's theorem that every positive integer is the sum of four squares.
Медицина
Қаңтар – 1770-1772 жылдардағы орыс обасының басталуы. 18 қазан – Англияның Оксфорд қаласындағы Радклиф ауруханасы алғашқы пациенттерін қабылдады.
January – Outbreak of Russian plague of 1770 1772. October 18 – Radcliffe Infirmary, Oxford, England, admits its first patients.
Палеонтология
Үлкен жануардың (кейіннен Мозазавр екені анықталды) қазба сүйектері Нидерландыдағы Маастрихт қаласының жанындағы карьерде табылған.
The fossilised bones of a huge animal (later identified as a Mosasaur) are found in a quarry near Maastricht in the Netherlands.
Технология
Шілде – Джеймс Харгривс айналдыру тікелей машинасына британдық патент алады. Ричард Солтер серіппелі таразыны ойлап тапты.
July – James Hargreaves obtains a British patent for the spinning jenny. The Spring scale was created by Richard Salter.