Кіріспе
Жарнама жасау және/немесе оларды үшінші тараптың бұқаралық ақпарат құралдарында орналастыру. Жарнама агенттігі, көбінесе шығармашылық агенттік немесе жарнама агенттігі деп аталады, – бұл өз клиенттері үшін жарнаманы жасауға, жоспарлауға және басқаруға, сондай-ақ кейде басқа да жарнамалық және маркетингтік шараларды ұйымдастыруға арналған бизнес. Жарнама агенттігі әдетте клиенттен тәуелсіз болады; ол клиенттің өнімдерін немесе қызметтерін сатуға сыртқы көзқарас ұсынатын ішкі бөлім немесе агенттік, немесе сыртқы фирма болуы мүмкін. Агенттік клиенттері үшін жалпы маркетингтік және брендтік стратегияларды, жарнамалық акцияларды, сондай-ақ сатуды да басқаруы мүмкін. Типик жарнама агенттігінің клиенттеріне бизнес пен корпорациялар, коммерциялық емес ұйымдар және жеке агенттіктер жатады. Агенттіктер жарнамалық науқанның бөлігі ретінде теледидарлық, радиолық, онлайн жарнамаларды, сыртқы жарнамаларды, мобильді маркетингті және AR жарнамаларын жасау үшін шақырылуы мүмкін.
An advertising agency, often referred to as a creative agency or an ad agency, is a business dedicated to creating, planning, and handling advertising and sometimes other forms of promotion and marketing for its clients. An ad agency is generally independent of the client; it may be an internal department or agency that provides an outside point of view to the effort of selling the client's products or services, or an outside firm. An agency can also handle overall marketing and branding strategies promotions for its clients, which may include sales as well. Typical ad agency clients include businesses and corporations, non profit organizations and private agencies. Agencies may be hired to produce television advertisements, radio advertisements, online advertising, out of home advertising, mobile marketing, and AR advertising, as part of an advertising campaign.
Тарих
Алғашқы мойындалған жарнамалық агенттік 1786 жылы Уильям Тейлор болды. 1800 жылы Лондонның Флит-стрит көшесінде Джеймс 'Джем' Уайт құрған тағы бір ерте агенттік, кейіннен жұмысқа орналастыру бойынша жарнама агенттігі – Уайт-Булл Холмс болып дамыды, ол 1980-ші жылдардың соңында жұмысын тоқтатты. 1812 жылы «London Gazette» газетінің қызметкері Джордж Рейнелл Лондон қаласында тағы бір ерте жарнама агенттігін құрды. 1856 жылы Мэтью Брейди «фотосуреттер, амбротипілер және дагерротипілер» жасау туралы ұсыныспен «New York Herald» газетінде жарнама берген кезде алғашқы заманауи жарнаманы жасады. Оның жарнамалары басылымның мәтінінен және басқа жарнамалардан ерекшеленетін шрифттер мен қаріптерді пайдаланды. Ол кезде газеттердегі барлық жарнамалар тек агат қаріптерімен жазылған. Оның ірі, ерекше қаріптерді қолдануы сенсация тудырды.
Дүниежүзілік жарнама агенттігі
Жарнаманың жаһандануы ХХ ғасырдың басында басталады. Америкалық жарнама агенттіктері екі дүниежүзілік соғыстан бұрын шетелде кеңселер ашу арқылы осы процесті бастады және ХХ ғасырдың соңында жаһандануды жеделдетті. 1902 жылы Нью-Йоркте құрылған McCann агенттігі 1927 жылға қарай алғашқы еуропалық кеңселерiн ашты. Одан кейін 1935 жылы Оңтүстік Америкада және 1959 жылы Австралияда кеңселер ашылды. J. Walter Thompson сияқты компаниялар клиенттерi жұмыс iстейтiн барлық жерде жарнамалық қызметтер ұсыну мақсатында кеңею стратегиясын қабылдады. 1960-1970 жылдары британдық агенттіктер жаһанданумен байланысты шетелдегi мүмкүндіктерді түсіне бастады. Шетелге кеңею кеңiрек нарықтарға мүмкүндік береді. ХХІ ғасырдың басында PwC Digital және Deloitte Digital сияқты басқару кеңес беру фирмалары деректерді талдауға баса назар аудара отырып, жарнама агенттіктерімен бәсекелесе бастады. Accenture Interactive, WPP, Omnicom, Publicis, Interpublic және Dentsu компанияларынан кейін әлемдегі алтыншы ірі жарнама агенттігі болды. 2019 жылы ол Дэвид Дроганың Droga5 агенттігін сатып алды, бұл жарнама агенттігінің алғашқы маңызды кеңесші сатып алуы болды.
Клиенттік қатынастар
Зерттеулер көрсеткендей, табысты жарнама агенттіктері клиенттерімен бірлесіп жұмыс істеу арқылы ортақ мақсатқа ие болады. Бұл клиенттердің ортақ міндеттерін қамтиды, онда агенттіктер стратегиялық процеске ортақ жауапкершілік сезінеді. Сәтті жарнамалар клиенттердің агенттіктермен жақсы қарым-қатынас орнатуынан басталады және олар бірге мақсаттарын анықтайды. Клиенттер агенттіктерге берілген ресурстармен жұмысты дұрыс орындайтындарына сенуі керек. Қарым-қатынастардың нашарлауы агенттіктердің әлсірегенін, бағынышқа алынғанын немесе тең дәрежеде емес екенін сезген кезде жиі болады. Жарнама агенттіктері дәстүрлі түрде жобаларға жетекшілік етеді, бірақ ең жақсы нәтижелер ынтымақтастық қарым-қатынаста қол жеткізіледі. Күшті ынтымақтастық екі тарап арасында жеке байланыс орнағанда пайда болады. Ортақ қызығушылықтар, көзқарастар, тіпті хоббилер мен құмарлықтарды табу маңызды. Жеке байланыс клиенттермен қарым-қатынастың ұзақтығымен, кездесулердің жиілігімен және тараптар арасындағы өзара құрметпен нығаяды. Бұл жарнама агенттіктерінің әрқашан ие бола бермейтін қасиет еді. Кейде медиа жоспарлаушылар мен зерттеушілер жеке қарым-қатынастары болғандықтан жобаға көбірек араласатын. Сәтті стратегиялық жоспарлау екі тараптың да қатысуымен, бір-бірінің көзқарасын және ой-өрісін түсіну арқылы жақсы нәтиже береді. Жарнамалық шоттарды жоспарлаушылар агенттік пен клиент арасындағы табысты ынтымақтастыққа үлес қосады. Жарнама агенттіктерінің жоспарлаушылары клиенттерімен сенімді қарым-қатынас орнатуға қабілетті, себебі олар зиялылық деңгейі жоғары, тәжірибелі және шығармашылық процесте көңіл жағушылық танытады.
Агенттіктер
Барлық жарнама агенттіктері осылай аталады, себебі олар өз клиенттерінің – бұқаралық ақпарат құралдарының (БАҚ) агенттері ретінде жұмыс істейді. Олар бұрын да, қазір де клиенттерге жарнамалық орын сату үшін БАҚ-тан жалақы алады. Бастапқыда, 18-шы ғасырда және 19-шы ғасырдың бірінші жартысында, жарнама агенттіктерінің табысының барлығын клиенттерге орын сату үшін БАҚ төлеген комиссиялар құрады. Олардың табысының көп бөлігі әлі де БАҚ есебінен түсіп тұрса да, 19-шы ғасырдың ортасында агенттіктер клиенттерге тікелей ұсынатын қосымша қызметтерді де бастады. Мұндай қызметтерге жарнама мәтінін жазу кіруі мүмкін.
Басқалар
Бұл атақты жарнама агенттіктері мен жарнама агенттіктеріне қатысты холдинг компаниялардың тізімі, олардың кеңселері орналасқан қалалары көрсетілген.