Кіріспе
Нжарлар немесе Нжарлар – Швецияның Нерке аймағындағы ежелгі герман халқы. «Эйлендтің жырларынан» (Lay of Weyland the smith) скандинавиялық нұсқасында олар туралы айтылады. Жырдың басында Нидюдр патша Швециядағы патша ретінде таныстырылады: Níðuðr hét konungr í Svíþjóð. Нидуд – Швеция патшасының аты. Кейіннен ол Нжарлардың билеушісі ретінде көрсетілген: Þat spyrr Níðuðr, Níára dróttinn, at einn Völundr sat í Ulfdölum; nóttum fóru seggir, neklðar váru brynjur, skildir bliku þeira við inn skarða mána. (Дереккөз) Нжарлардың билеушісі Нидуд Вулландтың Вольфдейлде жалғыз отырғанын естігенде, ол әскер жіберді: олардың қалқандары айдың толуымен ақшыл жарқырады, ал тілгілері жылтылдады. (В. Х. Ауден мен П. Б. Тейлордың аудармасы) Нжарлар Упсаладағы швед патшасына ерте тәуелсіздіктерін жоғалтқан болуы мүмкін, және Жордан VI ғасырдағы «Сканза» тайпаларының толық тізімінде оларды атамаған. Ежелгі норвегиялық дереккөздерде Нжарар/Нерикжар туралы аздаған мәліметтер бар, бірақ ерекшеліктері үшін «Нерике патшасы» деген мақаланы қараңыз.
Níðuðr hét konungr í Svíþjóð. Nidud was the name of a king in Sweden. Later he is specified as the lord of the Njars:
Þat spyrr Níðuðr,
Níára dróttinn,
at einn Völundr
sat í Ulfdölum;
nóttum fóru seggir,
neklðar váru brynjur,
skildir bliku þeira
við inn skarða mána. (Source )When the Lord of the Njars, Nidud, heard
That Völund sat in Wolfdale alone,
He sent warriors forth: white their shield bosses
In the waning moon, and their mail glittered. (Translated by W. H. Auden and P. B. Taylor)
The Njars probably lost their independence early to the Swedish king at Uppsala, and they are not mentioned by Jordanes in his thorough listing of tribes in Scandza, in the sixth century. There are few mentions of the Njarar/Nerikjar in Old Norse sources, but for exceptions see King of Nerike.
Тілдік ескертулер
Бір қарағанда, бұл атауды тану қиын, себебі Нерике халқы ежелгі скандинавиялық дереккөздерде Нерикжар деп аталған. Дегенмен, "нжар" – ескі "нер" сөзінің өзгеруінен пайда болған. Осыған ұқсас дыбыстық өзгеріс "эка" және "херт" сөздерінде де болды, нәтижесінде "яг" (мен) және "хьярта" (жүрек) сөздері туды. Алайда, "Нжар" жағдайында бұл дыбыстық өзгеріс қалыптаспады, провинция мен оның халқы үшін ескі "нер" түрі қолданыла берді. "Нер" сөзі, өз кезегінде, ағылшын тіліндегі "narrow" сөзімен туыс ескі "нар" сөзінен алынған. Бұл атау аймақтың географиялық ерекшеліктерін көрсететін тар шығанақтарға сілтеме жасайды. Солтүстік-шығыс бөлігі (Квисмарен, Хьялмарен) жасанды түрде жойылған, бірақ провинцияның оңтүстік бөлігінде әлі де үлкен фьорд сақталған.