Кіріспе

АҚШ әскерінің іс-қимылсыз құрамы

Ұйым

5-дивизия 1917 жылдың желтоқсанында Бірінші дүниежүзілік соғыста қызмет ету үшін қарулы күштерді кеңейту бағдарламасының аясында Тұрақты армия әскерлерінен құрылды. Дивизияның іске қосылуының нақты күні белгіленбеген, бірақ дивизияға бекітілген алғашқы қызметкерлердің есеп беру күні 1917 жылдың 1 желтоқсаны болды. Дивизия құрамына кіретін бөлімшелер: Ұйым "төртбұрыш" дивизиясы болды (яғни, төрт жаяу әскер полкінен тұрды) және штат бойынша 28 105 адамға арналған. Бүкіл дивизия 1918 жылдың 1 мамырына дейін Францияға жетті, ал бөлімшелердің бөліктері майданға орналастырылды. 5-дивизия Батыс майданға келген 42 американдық дивизияның арасында сегізінші болып табылды. 5-дивизия 1918 жылдың 1-14 маусымы аралығында француз армиясының бөлімшелерімен оқу-жаттығулар өтті. Қызыл түс Бірінші дүниежүзілік соғыстағы армияның далалық артиллериясының өкілі болған Джон Э. Макмахонның құрметіне таңдалды. Алмаз пішіні "It Never Runs" деген ұранымен әйгілі мата бояу өнімдерін шығаратын Diamond Dyes компаниясының құрметіне таңдалды, бұл ұран соғыс кезінде әскери мағынаны білдірді. 5-дивизияның таңбасындағы алмаз пішіні күштілікті бейнелейді, себебі көпірлерді салуда ең мықтылықты қамтамасыз ететін конструкциялық элементтер бір-бірін қолдап тұратын теңбұрышты үшбұрыштар болып табылады.

Соғыс аралық кезең

Мерит лагеріне (Нью-Джерси штаты) келген соң, төтенше жағдай кезеңіндегі қызметкерлер әскерден босатылды. Дивизия 26 шілдеде Гордон лагеріне (Джорджия штаты) жетіп, 1920 жылдың қазан айына дейін сонда болды. 1920 жылдың қазан айында тұрақты дислокация орны ретінде Оңтүстік Каролина штатындағы Джексон лагеріне ауыстырылды. Дивизия 1921 жылдың 4 қазанында Джексон лагерінде, 10-шы жаяу әскер бригадасы мен бірнеше кіші бөлімшелерді қалдырып, таратылды. 5-ші дивизия жұмылдыру жауапкершілігі үшін 5-ші корпус аймағына бекітіліп, V корпусына бағындырылды. Кентукки штатындағы Нокс лагері дивизияның қайта құрылғандағы жұмылдыру және оқу орталығы болып белгіленді. 1921–1939 жылдар аралығында 5-ші дивизияның белсенді құрамына 10-шы жаяу әскер бригадасы және соғыс жағдайында дивизияның қалған бөлігін қайта құруға негіз болатын басқа да дивизиялық бөлімшелер кірді. Дивизия штабы 1926 жылдың 5 мамырында Индиана штатындағы Бенджамин Харрисон фортында Ұйымдастырылған резервтік персоналмен «Тұрақты армиядағы белсенді емес» (RAI) бөлімі ретінде құрылды және Ұйымдастырылған резервтік дивизия сияқты жұмыс істеді. Бесінші корпус аймағының Бас штабы кейіннен дивизияға 1 қыркүйекте қызметін тоқтатуды бұйырды және штабқа бекітілген барлық тұрақты армия қызметкерлері босатылды. Дивизияның басқару функциялары тоқтатылса да, резервтегі персонал оқу, жұмылдыру және тағайындау мақсатында дивизия штабына бекітілді. 1927 жылға қарай дивизияның белсенді емес элементтерінің көп бөлігі де резервтік персоналмен RAI бөлімдері ретінде ұйымдастырылды. RAI бөлімдері әдетте жазғы оқу лагерьлерінде дивизияның белсенді құрамымен бірге жаттығулар жасады. 5-ші медициналық полк, 19-шы және 21-ші далалық артиллерия полктері, 60-шы және 61-ші жаяу әскер полктері сияқты бірнеше бөлімшелер ROTC бағдарламаларын демеушілік ететін колледждер мен университеттермен байланыстырылды және мектептердегі кадрлар мен комиссарлармен RAI бөлімдері ретінде құрылды. Дивизияның белсенді құрамы V корпус, XV корпус, 83-ші, 84-ші және 100-ші дивизиялармен тұрақты оқу байланыстарын сақтап келді. Бұл резервтік бөлімшелердің оқулары әдетте Нокс лагерінде және 10-шы және 11-ші жаяу әскер полктерінің дислокациялық жерлерінде өткізілді. Бұл екі полк сондай-ақ Кентки штатындағы Кэмп Нокс, Форт Бенджамин Харрисон және Форт Томас қалаларында өткізілген азаматтық әскери оқу лагерьлерін өткізуге резервтік бөлімшелерге көмектесті. 10-шы жаяу әскер бригадасы 5-ші танк ротасының, 19-шы далалық артиллерия полкінің, 5-ші жабдықтау полкінің және 6-шы дивизияның 3-ші далалық артиллерия полкінің белсенді құрамымен күшейтілді. Осы маневрлер кезінде 5-ші дивизия штабы кейде тұрақты және резервтік офицерлерді дивизия деңгейіндегі басқару және бақылау процедураларына оқыту үшін уақытша құрылды. Дивизия штабы 1936 жылдың тамызында Форт-Нокстағы Екінші армияның маневрлері үшін де уақытша құрылды. Бұл маневр үшін дивизия (10-шы жаяу әскер бригадасы ядро ретінде) 1-ші байланыс ротасымен және Батыс Вирджиния Ұлттық гвардиясының 201-ші жаяу әскерімен, сондай-ақ басқа да белсенді дивизиялық бөлімшелермен күшейтілді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1939 жылғы 16 қазанда 5-дивизия Еуропадағы Екінші дүниежүзілік соғыстың басталған айында АҚШ-тың жаппай әскер жинауына жауап ретінде қайта құрылды, ол Алабама штатындағы Макклеллан бекінісінде Бригадир генерал Кэмпбелл Ходжестің басшылығымен құрылған болатын.

Нормандия

5-ші жаяу әскер дивизиясы, қазір генерал-майор Стаффорд Лерой Ирвиннің басқаруында, 1943 жылдың тамыз айының басында Исландиядан шығып, Солтүстік-Батыс Еуропаны басып алуға дайындалу және оқу үшін Англияға жіберілді, ол 1944 жылдың көктеміне жоспарланған. Англияға келгеннен кейін 5-ші дивизия Оңтүстік-Батыс Англиядағы Тидворт казармасында орналасты, содан кейін Солтүстік Ирландияға көшті. Екі жылдық оқудан кейін 5-ші ID 1944 жылдың 9 шілдесінде Нормандиядағы Юта жағажайына қонды, бастапқы D күні шабуылынан бір айдан астам уақыт өткен соң, және төрт күннен кейін Каумон-л'Эвенте аумағында қорғаныс позицияларын иеленді. 26 шілдеде Видувильде сәтті шабуыл жасап, дивизия Сен-Лодан оңтүстік-шығысқа қарай жылжыды, 9-10 тамызда Анжерді шабуылдап, басып алды, 18 тамызда Шартрді (7-ші бронетанкілік дивизияның көмегімен) басып алды, 24 тамызда Фонтенблоға қарай итермеледі, Монтереодан Сена өзенін кесіп өтті, 30 тамызда Реймсті және Верденнің шығысындағы позицияларды басып алды. Содан кейін дивизия 7 қыркүйекте Метцке шабуылға дайындалды. Қыркүйектің ортасында Мозель өзенінен Метцтің оңтүстігінде Дорнот пен Арнавильде екі рет әрекеттенгеннен кейін көпір басы бекітілді. Дорноттағы 11-ші жаяу әскер полкінің алғашқы әрекеті сәтсіз аяқталды. Неміс әскері бақылауындағы Дриант бекінісі бұл өткелді қайтаруда маңызды рөл атқарды. Арнавильдегі 10-шы жаяу әскер полкінің екінші әрекеті сәтті болды. Дивизия 1944 жылдың 16 қыркүйегінен 16 қазанына дейін Метцке қарсы операцияларды жалғастырды, содан кейін 9 қарашада қайтадан шабуылға шықты. 22 қарашада Метц түсті. Дивизия 4 желтоқсанда Германия шекарасын өтті, 5-і күні Лаутербахты (Вёльклинген қаласының маңы) басып алды, ал бөлімдері 6 желтоқсанда Саар өзенінің батыс жағалауына жетті, содан кейін дивизия жиналыс аймақтарына көшті. 16 желтоқсанда немістер Арден орманында қысқы шабуылды, «Арден шайқасын» бастарды, ал 18-і күні 5-ші ID Арденнің оңтүстік қанатына қарсы жіберілді, ол 1945 жылдың қаңтар айының соңына дейін оны тарылтуға көмектесті. Ақпан және наурыз айларында дивизия Сауэр өзенінен солтүстік-шығысқа қарай жылжыды, онда Зигфрид сызығын бұзып өтті және кейіннен Германияға қарсы одақтас шабуылға қатысты.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезең

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, 5-ші жаяу әскер дивизиясы 1946 жылғы 20 қыркүйекте Кемпбелл лагерінде (қазіргі Форт) Кентукки штатында таратылды. Бірақ, дивизия 1947 жылғы 15 шілдеде бригадир генерал Джон Х. Черч басшылығымен қайта құрылды. 1951 жылдан 1953 жылға дейін дивизия Форт Индиантаун Гэпте, ПА штатында Корея соғысы үшін 30 000 сарбазды даярлады. 1950-ші жылдары дивизия НАТО-ға АҚШ-тың үлесі ретінде Батыс Германияда орналасқан болатын, бірақ кейіннен АҚШ-қа қайтып келді.

Вьетнам соғысы

1965 жылы 1-ші жаяу әскер дивизиясы Оңтүстік Вьетнамға жөнелтілгенде, қосымша маневрлік батальондар қажет болды; осылайша, 5-ші жаяу әскер дивизиясының 2-ші бригадасынан екі жаяу әскер батальоны Массачусетс штатындағы Форт-Девенс базасынан алынып, "Үлкен Қызыл" дивизиясына қосылды. 1965 жылдың қыркүйегінде 5-ші жаяу әскер дивизиясының 2-ші бригадасы, құрамында адамдарсыз, Колорадо штатындағы Форт-Карсонға көшіріліп, сол жерде жаңадан әскер жинақталды. Форт-Девенсте қалған әскери қызметшілер 196-шы жаяу әскер бригадасының негізін құрады. 1968 жылға қарай дивизия Колорадо штатындағы Форт-Карсон базасында механикаландырылған құралым ретінде орналасты. Тет шабуылынан кейін 5-ші жаяу әскер дивизиясының 1-ші бригадасы АҚШ Теңіз жаяу әскерлерінің бір бөлімін алмастыру үшін Оңтүстік Вьетнамға жіберілді. Жаяу әскері, механикаландырылған жаяу әскері және бронетехника батальондарынан тұратын бригада 1968 жылдың шілдесінен 1971 жылға дейін солтүстік Куантри провинциясындағы Вьетнамның демилитаризацияланған аймағын қорғады. Жауынгерлік бөлімдерге 11-ші жаяу әскер дивизиясының 1-ші батальоны; 61-ші жаяу әскер дивизиясының 1-ші батальоны (механикаландырылған); 77-ші бронетехника дивизиясының 1-ші батальоны; 12-ші кавалерия дивизиясының 4-ші эскадрильясы; және 4-ші артиллерия дивизиясының 5-ші батальоны, 7-ші инженерлік батальонының A компаниясы кірді. (Бесінші дивизия қоғамы) 1971 жылдың 22 тамызында 5-ші жаяу әскер дивизиясының 1-ші бригадасының туы алынып, бригада Форт-Карсон базасында таратылды. Оның соңғы міндеті – Еуропаны нығайту, егер жалпы соғыс басталатын болса, III корпусқа бағыну. 1969 жылдың қыркүйегінде 5-ші жаяу әскер дивизиясының 4-ші бригадасы Форт-Карсон базасында құрылды, бірақ 4-ші жаяу әскер дивизиясы Вьетнамнан 1970 жылдың желтоқсанында елге оралғаннан кейін, 4-ші дивизия Форт-Карсон базасындағы 5-ші дивизияның орнын басты, содан кейін 5-ші дивизия таратылды.

Вьетнамнан кейінгі кезең

1974 жылғы 21 қазанда 1-бригада, 5-ші жаяу әскер дивизиясы Луизиана штатындағы Форт-Полк базасында армияның жаңа 24 дивизиялық құрамына қайта жандандырылды. Жеткілікті тұрғын үй болмағандықтан, бригаданың бастапқыда тек екі маневрлік батальоны болды. («Маневр және атыс күші», XIII тарау) Дивизияның базасы мен екінші бригада 1975–1977 жылдары құрылды, ал Луизиана армиясының Ұлттық гвардиясының 256-шы жаяу әскер бригадасы дивизияның үшінші бригадасы ретінде бекітілді. 1989 жылы Форт-Полькте орналасқан 5-ші дивизияның бөлімдері Панамадағы американдық мүдделерді қорғау мақсатында «Нимрод-Дэнсер» операциясын қолдау үшін жөнелтілді. 61-ші жаяу әскер (механикаландырылған) бригадасының 1-ші батальоны, «Roadrunners» (5-ші дивизияның 1-ші бригадасы) – бірінші күшейтілген бөлімдердің бірі болды және қыркүйекке дейін онда қалды, содан кейін 6-шы жаяу әскер (механикаландырылған) бригадасының 4-ші батальоны, «Regulars» (5-ші дивизияның 2-ші бригадасы) алмастырды. 1990 жылдың тамызында 5-ші дивизияға «Desert Shield» операциясын қолдауға дайындық туралы ескерту берілді, ал Луизиана армиясының Ұлттық гвардиясының 256-шы жаяу әскер бригадасы қараша айында үшінші бригада ретінде жұмылдырылды. Дивизия Форт-Худқа жаттығуларға бірліктерді жіберіп, Техас базасындағы дивизия штабын (5ID (Fwd)) орналастыруға дайындалды. Жоспар бойынша 256-шы бригаданың барлық бөлімдері стандарттарға жетістіріліп, дивизия Оңтүстік-Батыс Азияға жөнелгенге дейін Форт-Ирвиндегі Ұлттық оқу орталығында ротацияны аяқтауы тиіс еді. 5ID (fwd) дереу 256-шы бригада бөлімдерімен проблемаларға тап болды, нәтижесінде оқу нашарлады. 256-шы бригаданың бірнеше мүшесі қарудан қашып кетті, ал басқалары берілген нұсқаулар бойынша оқудан бас тартты. Бұл кешігулер дивизияның Форт-Ирвинге орналасуына кедергі келтірді, ал «Desert Storm» операциясының күрт басталуы мен аяқталуы дивизияның Оңтүстік-Батыс Азияға ешқандай жағдайда орналасуына мүмкіндік бермеді. Барлық бөлімдер 1991 жылдың наурызына дейін Форт-Полькке оралды, ал 256-шы бригада сол жылдың мамыр айында демобилизацияланды. 5-ші дивизия 1992 жылдың қарашасында 2-ші бронетанкті дивизия ретінде қайта құрылғанға дейін Форт-Полькте қалды.

Белсенділендіру

Дивизия 1992 жылғы 24 қарашада соңғы рет таратылды және Суық соғыс аяқталғаннан кейін АҚШ әскерлерін қысқарту аясында АҚШ-тың 2-ші бронетанкті дивизиясы ретінде қайта құрылды. 2-ші бронетанкті дивизия 1993 жылы 5-ші дивизияның көп бөлігінің жабдықтарымен Форт-Полктан Форт-Худқа көшірілді.

Танымал мәдениетте

Axis & Allies миниатюралық рөлдік ойынында АҚШ жаяу әскері бөлімі "Қызыл шайтан капитаны" деп аталды. Twilight: 2000 рөлдік ойынында ойыншылар 2000 жылдың шілдесінде, Польшаның Калиш қаласы маңында совет және поляк әскерлері шабуыл жасағаннан кейін 5-ші дивизияның құрамындағы мүшелер ретінде бастайды, бұл болжамды үшінші дүниежүзілік соғыс кезінде болған оқиға. 1981 жылғы "Тэпс" фильмінде 5-ші дивизияның "Қызыл алмаз" таңбасын мектептегі курсанттардың бірінің әкесі болып табылатын аға сержант киеді. Bethesda Studios компаниясының Fallout 4 ойынында, ойынның басында 5-ші дивизия Оңтүстік-Шығыс Азияда дислокацияланғаны айтылады.