Кіріспе
Ай бетіндегі нысан Ориенталь провинциясы – Конго Демократиялық Республикасының және оның алдыңғылары Конго еркін мемлекеті мен Бельгия Конгосының бұрынғы провинцияларының бірі. Ол 1898 жылдан 2015 жылға дейін бірнеше шекара өзгерістерінен өтті, содан кейін кішірек бірліктерге бөлінді. Ориенталь провинциясының ауданы 1898 жылдың 15 шілдесінде Стэнли Фолс ауданынан құрылды. 1913 жылы аудан Ориенталь провинциясына айналды. 1933 жылы Костермансвилл (кейін Киву) және Стэнливилл провинцияларына бөлінді. Стэнливилл провинциясы 1947 жылдан 1963 жылға дейін Ориенталь провинциясы деп аталды, содан кейін Кибали-Итури, Уэле және Оңтүстік Конго провинцияларына бөлінді. 1966 жылы Ориенталь провинциясы қайта құрылды. 1971 жылдан 1997 жылға дейін ол Оңтүстік Заир (Haut Zaïre) деп аталды, содан кейін Ориенталь атына қайта оралды. Провинция Бас-Уэле, Оңтүстік Уэле, Итури және Тшопо аудандарын қамтыды. Бұл аудандар 2006 жылғы конституция бойынша 2015 жылы провинциялар деңгейіне көтерілді. Провинция елдің солтүстік-шығысында орналасқан. Бастапқыда ол батыста Экватормен, оңтүстік-батыста Конго Касаимен, оңтүстікте Катангамен шектеседі. Мөлшері кішірейгеннен кейін ол батыста Экватормен, оңтүстік-батыста Касаи Ориентал провинциясымен, оңтүстікте Маниемамен, оңтүстік-шығыста Солтүстік Кивумен шектеседі. Сонымен қатар, солтүстігінде Орталық Африка Республикасымен және Оңтүстік Суданмен, шығысында Угандамен шектеседі. Провинцияның орталығы Стэнливилл болды, кейіннен Кисангани деп аталды.
Orientale Province is one of the former provinces of the Democratic Republic of the Congo and its predecessors the Congo Free State and the Belgian Congo. It went through a series of boundary changes between 1898 and 2015, when it was divided into smaller units. The District of Orientale Province was created from Stanley Falls District on 15 July 1898. The district was expanded to become Orientale Province in 1913. It was divided in 1933 into Costermansville (later Kivu) and Stanleyville Province. Stanleyville Province was renamed Orientale Province from 1947 to 1963, when it was broken up into Kibali Ituri, Uélé and Haut Congo provinces. Orientale Province was reconstituted in 1966. Between 1971 and 1997 it was called Haut Zaïre, then it returned to the name of Orientale. The province contained the Bas Uele, Haut Uele, Ituri and Tshopo districts. These were elevated to provinces in 2015 under the 2006 constitution. The province lay in the northeast of the country. Originally it bordered Équateur to the west, Congo Kasaï to the southwest and Katanga to the south. After being reduced in size, it bordered Équateur to the west, Kasaï Oriental province to the southwest, Maniema to the south, and North Kivu to the southeast. It also bordered the Central African Republic and South Sudan to the north, and Uganda to the east. The provincial capital was Stanleyville, later renamed Kisangani.
Тарих
1898 жылдың 15 шілдесінде Стэнли Фолс ауданы Ориенталь провинциясының ауданы (Ориенталь провинциясының ауданы) ретінде қайта құрылды, ал штаб-пәтері Стэнливилл қаласында орналасты. Осы кезде оңтүстіктегі Луалаба ауданы бөлініп шықты. Бұл аудан Стэнливилл ауданы деп те аталатын. 1910 жылы оңтүстікте Катанганың жаңа вице-генерал-губернаторлығы құрылды, оның құрамына Луалаба ауданының және Стэнливиллдің бөліктері кірді. 1913 жылы Бельгия Конгосында Ориенталь провинциясының ауданынан Ориенталь/Ост провинциясы құрылды, оған Оңтүстік Уэле, Солтүстік Уэле және Арувими қосылды. Жаңа провинцияның құрамына Бас-Уэле, Хоут-Уэле, Итури, Стэнливилл, Арувими, Маниема, Лова және Киву аудандары кірді. 1933 жылы Костермансвилл (кейін Киву) және Стэнливилл провинцияларына бөлінді. Стэнливилл провинциясы 1947 жылдан 1963 жылға дейін Ориенталь/Ост провинциясы деп аталды, содан кейін Кибали-Итури, Уэле және Жоғарғы Конго провинцияларына бөлінді. Ориенталь провинциясы 1966 жылы Уэле, Кибали-Итури және Жоғарғы Конго провинцияларының бірігуінен қайта құрылды. 2015 жылы ол Бас-Уэле, Солтүстік Уэле, Итури және Тшопо провинцияларына бөлінді. 1998 жылы Ориенталь провинциясының Дурба және Ватса ауылдары алтын кеншілері арасында Марбург вирусының таралу ошағы болды. Ориенталь провинциясының Итури ауданы Итури қақтығысының ортасы болды. 2014 жылғы мәліметтер бойынша, провинцияда әскери топтар арасында қақтығыстар жалғасуда, олар жергілікті халыққа қарсы көптеген құтырғандықтар жасады, мысалы, әйелдерді сексуалдық құлдыққа салу және ерлерді кен орындарында жұмыс істеуге мәжбүрлеу.
Бөлімдер
Провинция Кисангани қаласы мен Бас Уэле, Хоу Уэле, Итури және Цхопо аудандарына бөлінді. 2010 жылғы халық саны бойынша қалалар мен кенттер:
Name District Territory Pop. 2010 Coordinates Aketi Bas Uele District Aketi Territory 40,507 Ango Bas Uele District Ango Territory 8,381 Aru Ituri District Aru Territory 29,801 Bafwasende Tshopo District Bafwasende Territory 14,504 Bambesa Bas Uele District Bambesa Territory 14,959 Basoko Tshopo District Basoko Territory 50,352 Bondo Bas Uele District Bondo Territory 18,118 Bunia Ituri District Irumu Territory 327,837 Buta Bas Uele District Buta Territory 53,401 Djugu Ituri District Djugu Territory 27,112 Dungu Haut Uele District Dungu Territory 26,894 Irumu Ituri District Irumu Territory 10,387 Isiro Haut Uele District Rungu Territory 174,551 Kisangani (city) (city) 868,672 Kituku Ituri District Irumu Territory 43,460 Mahagi Ituri District Mahagi Territory 18,743 Mongbwalu Ituri District Djugu Territory 29,672 Niangara Haut Uele District Niangara Territory 13,504 Opala Tshopo District Opala Territory 15,569 Poko Bas Uele District Poko Territory 10,873 Ubundu Tshopo District Ubundu Territory 13,332 Wamba Haut Uele District Wamba Territory 17,651 Watsa Haut Uele District Watsa Territory 31,978 Yahuma Tshopo District Yahuma Territory 4,857 Yangambi Tshopo District Isangi Territory 40,932
Аты Аудан Аймақ 2010 ж. халық саны Координаттар
Акети Бас Уэле ауданы Акети аймағы 40,507
Анго Бас Уэле ауданы Анго аймағы 8,381
Ару Итури ауданы Ару аймағы 29,801
Бафвасенде Цхопо ауданы Бафвасенде аймағы 14,504
Бамбеса Бас Уэле ауданы Бамбеса аймағы 14,959
Басоко Цхопо ауданы Басоко аймағы 50,352
Бондо Бас Уэле ауданы Бондо аймағы 18,118
Буния Итури ауданы Ируму аймағы 327,837
Бута Бас Уэле ауданы Бута аймағы 53,401
Джугу Итури ауданы Джугу аймағы 27,112
Дунгу Хоу Уэле ауданы Дунгу аймағы 26,894
Ируму Итури ауданы Ируму аймағы 10,387
Исиро Хоу Уэле ауданы Рунгу аймағы 174,551
Кисангани (қала) (қала) 868,672
Китуку Итури ауданы Ируму аймағы 43,460
Махаги Итури ауданы Махаги аймағы 18,743
Монгбвалу Итури ауданы Джугу аймағы 29,672
Ниангара Хоу Уэле ауданы Ниангара аймағы 13,504
Опала Цхопо ауданы Опала аймағы 15,569
Поко Бас Уэле ауданы Поко аймағы 10,873
Убунду Цхопо ауданы Убунду аймағы 13,332
Вамба Хоу Уэле ауданы Вамба аймағы 17,651
Ватса Хоу Уэле ауданы Ватса аймағы 31,978
Яхума Цхопо ауданы Яхума аймағы 4,857
Янгамби Цхопо ауданы Исанги аймағы 40,932
Name District Territory Pop. 2010 Coordinates Aketi Bas Uele District Aketi Territory 40,507 Ango Bas Uele District Ango Territory 8,381 Aru Ituri District Aru Territory 29,801 Bafwasende Tshopo District Bafwasende Territory 14,504 Bambesa Bas Uele District Bambesa Territory 14,959 Basoko Tshopo District Basoko Territory 50,352 Bondo Bas Uele District Bondo Territory 18,118 Bunia Ituri District Irumu Territory 327,837 Buta Bas Uele District Buta Territory 53,401 Djugu Ituri District Djugu Territory 27,112 Dungu Haut Uele District Dungu Territory 26,894 Irumu Ituri District Irumu Territory 10,387 Isiro Haut Uele District Rungu Territory 174,551 Kisangani (city) (city) 868,672 Kituku Ituri District Irumu Territory 43,460 Mahagi Ituri District Mahagi Territory 18,743 Mongbwalu Ituri District Djugu Territory 29,672 Niangara Haut Uele District Niangara Territory 13,504 Opala Tshopo District Opala Territory 15,569 Poko Bas Uele District Poko Territory 10,873 Ubundu Tshopo District Ubundu Territory 13,332 Wamba Haut Uele District Wamba Territory 17,651 Watsa Haut Uele District Watsa Territory 31,978 Yahuma Tshopo District Yahuma Territory 4,857 Yangambi Tshopo District Isangi Territory 40,932