Қауіптілік негізінде баға белгілеу: несие берудегі тәжірибе және мәселелер
Risk-based pricing
Қарыз бағалауы: Қарыз алушының тәуекел деңгейіне қарай пайыздық ставкалар мен төлемдер өзгереді. Төмен тәуекел – арзан несие! Несие алуға арналған кеңес.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тәуекелге негізделген баға белгілеу – ипотекалық және қаржылық қызметтер саласындағы көптеген несие берушілер қолданатын әдістеме. Бұл әдіс көп жылдар бойы қолданылып келеді, себебі несие берушілер несие тәуекелін пайыздық мөлшерлемелер мен басқа да төлемдер арқылы бағалауға тырысады. Несиенің пайыздық мөлшерлемесі ақшаның уақыт құнымен ғана емес, сонымен қатар несие берушінің қарыз алушының несиені өтемеу мүмкіндігін бағалауымен анықталады. Несие беруші қарыз алушының несиені өтемеуі аз ғана мүмкін деп есептесе, оған жақсырақ (төмен) пайыздық мөлшерлеме ұсынады. Бұл әртүрлі қарыз алушылар әртүрлі мөлшерлеме төлейтінін білдіреді. Несие беруші несиені өтемеу ықтималдығын бағалауда түрлі факторларды қарастыруы мүмкін. Бұл факторлар жеке қарыз алушының сипаттамалары, мысалы, оның кредиттік тарихы немесе жұмыс жағдайы болуы мүмкін. Бұл факторлар несиенің өзіне тән болуы да мүмкін; мысалы, ипотекалық несие беруші бір қарыз алушыға бір отбасылық үй немесе пәтер сатып алу ниетіне қарай әртүрлі мөлшерлеме ұсына алады. Тәуекелге негізделген баға белгілеудің кедейлер үшін несие алу құнын арттыру деңгейіне қатысты алаңдаушылықтар туындады, олар көбінесе несиені өтемеуге бейім, бұл олардың несиені өтемеу ықтималдығын одан әрі арттырады. Алайда, қолдаушылар тәуекелге негізделген баға белгілеудің жоғары тәуекелді қарыз алушыларға (әдетте, кірісі төмендерге) несие алуға қол жеткізуді кеңейтетінін, себебі несие берушілерге осы артқан тәуекелді несие бағасына енгізуге мүмкіндік беретінін айтады.
Risk based pricing is a methodology adopted by many lenders in the mortgage and financial services industries. It has been in use for many years as lenders try to measure loan risk in terms of interest rates and other fees. The interest rate on a loan is determined not only by the time value of money, but also by the lender's estimate of the probability that the borrower will default on the loan. A borrower who the lender thinks is less likely to default will be offered a better (lower) interest rate. This means that different borrowers will pay different rates. The lender may consider a variety of factors in assessing the probability of default. These factors might be characteristics of the individual borrower, like the borrower's credit score or employment status. These factors might also be characteristics of the loan; for example, a mortgage lender might offer different rates to the same borrower, depending on whether that borrower wished to buy a single family house or a condominium. Concerns have been raised about the extent to which risk based pricing increases borrowing costs for the poor, who are generally more likely to default, and thereby further increases their likelihood of default. Supporters also argue that risk based pricing expands access to credit for high risk borrowers (who are often lower income), by allowing lenders to price this increased risk into the loan.
Тәуекел факторлары
Кредиттік рейтинг және тарих, мүлікті пайдалану, мүліктің түрі, несие сомасы, несие мақсаты, табыс және активтер сомасы, сондай-ақ құжаттама деңгейі, мүліктің орналасқан жері және басқа да факторлар (жұмыс орны туралы мәліметтер, лауазымы және т.б.) қазіргі кезде қолданылатын негізгі тәуекел факторлары болып табылады. Қарыз берушілер осы жеке факторларға және олардың түрлі туындыларына сәйкес несиелерді бағалайды. Әрбір туынды пайыздық мөлшерлеменің құнына оң немесе теріс әсер етеді. Мысалы, төменгі кредиттік рейтинг жоғары пайыздық мөлшерлемемен, ал жоғары рейтинг төмен мөлшерлемемен байланысты; әдетте, жеке кәсіпкерлік қызметпен айналысатын және табысын толық құжаттауға мүмкіндігі шектеулі адамдар, табысын толық құжаттаған адамдарға қарағанда жоғары пайыздық мөлшерлемеге ие болады. Ипотека және басқа да қаржылық қызметтер салалары ипотекалық пайыздық мөлшерлемені есептегенде кредиттік рейтинг пен тарихқа ең көп мән береді.
Credit score and history, property use, property type, loan amount, loan purpose, income, and asset amounts, as well as documentation levels, property location, and others (employment details, designation, etc. ), are common risk based factors currently used. Lenders 'price' loans according to these individual factors and their multiple derivatives. Each derivative either positively or negatively affects the cost of an interest rate. For example, lower credit scores equal higher interest rates and vice versa; typically, those who provide less verifiable income documentation due to self employment benefits will qualify for a higher interest rate than someone who fully documents all reported income. Mortgage and other financial service industries value credit score and history most when pricing mortgage interest rates.
Сын
Негізгі тұтынушылардың басты сын-пікірлері бойынша, тәуекелге негізделген баға белгілеу ең қолайлы пайыздық мөлшерлемені табуды әлдеқайда қиындатады. Бір қарағанда, жарнамаланған мөлшерлемеге лайықты екеніңізді немесе қандай пайыздық мөлшерлемеге үміттене алатыныңызды анықтау мүмкін емес. Тұтынушылардың құқықтарын қорғаушылар тәуекелге негізделген баға белгілеудің, ең шектен тыс жағдайларда, әсіресе, қанаушылық несие беру түрінде, қаржылық тұрғыдан осал және бейшара тұтынушыларға зиян келтіреді деп санайды. Оларға қолжетімді капиталды шектеу арқылы, оларды білмей тұрып, тым жоғары пайыздық мөлшерлемелерге және мүлікті жоғалтуға және дефолтқа әкелетін тұрақсыз қаржыландыру схемаларына ұшыратады. Тәуекелге негізделген баға белгілеуді пайдаланып, алдауға құрылған маркетингтік тәсілдерді, мысалы, "жемқұрлық" әдісін қолдануға болады. АҚШ Конгресі ипотекалық несие саласындағы осыған ұқсас несие беру тәжірибесінің заңдылығын тергеп отыр.
The main criticism among mainstream consumers has been that risk based pricing can make 'shopping' for the best interest rates much more difficult. It is almost impossible to tell at first glance if one can be qualified to get an advertised rate or exactly what interest rate they qualify for at all. Consumer rights advocates also believe that risk based pricing in the extreme, especially in the form of predatory lending, hurts financially disadvantaged and vulnerable consumers by cutting them off from reasonably affordable capital and exposing them unwittingly to soaring interest rates and unsustainable financing schemes that erode equity and may lead to default. Risk based pricing can be manipulated to wield deceptive marketing practices, such as the bait and switch. The fairness of similar lending practices within the mortgage industry is being investigated by the United States Congress.