Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ресейдің бірінші деңгейдегі әкімшілік бөлінісі
First level administrative division of Russia
Омск облысы (О́мская о́бласть) – Ресейдің оңтүстік-батыс Сібірде орналасқан федералды құрамындағы субъектісі (облыс). Облыстың ауданы бар. 2010 жылғы халық санауы бойынша халқы 1 977 665 адамды құрайды, олардың көп бөлігі, 1,12 миллион адам, әкімшілік орталығы Омбы қаласында тұрады. Облыс солтүстік және батыс жағынан Тюмен облысымен, шығыс жағынан Новосибирск облысымен және Томск облысымен, ал оңтүстік жағынан Қазақстанмен шектеседі.
Omsk Oblast (О́мская о́бласть) is a federal subject of Russia (an oblast), located in southwestern Siberia. The oblast has an area of Its population is 1,977,665 (2010 Census) with the majority, 1.12 million, living in Omsk, the administrative center. The oblast borders Tyumen Oblast in the north and west, Novosibirsk Oblast and Tomsk Oblast in the east, and Kazakhstan in the south.
География
Омбы облысы оңтүстікте Қазақстанмен (Солтүстік Қазақстан облысы және Павлодар облысы), батыста Тюмень облысымен, шығыста Новосибирск облысымен және Томск облысымен шекаралас. Сибір федералды округінің құрамына кіреді. Аумағы солтүстіктен оңтүстікке және батыстан шығысқа қарай созылады. Негізгі су артериясы – Ертіс өзені және оның салалары – Ишим, Ом, Оша және Тара өзендері. Облыс Батыс Сібір жазығында орналасқан, көбінесе жазық жерлерден тұрады. Оңтүстікте Ишим жазығы жатыр, солтүстікке қарай біртіндеп далаға, орманға және батпақты тайғаға айналады. Топырағы құмды және сілтілі. Ертіс өзені бойында, солтүстік-шығыс Ертіс аймағында, орманды ландшафты мен шатқалдары бар "оазис" сияқты микроклимат қалыптасқан. Дәл сол жерде аймақтағы ең құнарлы жерлер орналасқан. Омбы облысында көптеген көлдер бар, олардың ішіндегі ең ірілері – Тенис-Салтайм, Ик, Эбейт, Ульжай және Тобол-Кушлы. Омбы облысының ең биік нүктесі – Үстір ауылы маңында, ал ең төменгі нүктесі – Ертіс өзенінің жағасы, Кіші жағажай ауылына жақын жерде орналасқан. Облыста 28 арнайы қорғалатын табиғи аумақ бар. Олардың ішінде Большерече және Омск қалаларындағы саябақтар ("Құстардың толағаны") да бар.
Omsk Oblast shares borders with Kazakhstan (North Kazakhstan Region and Pavlodar Region) to the south, Tyumen Oblast in the west and Novosibirsk Oblast and Tomsk Oblast in the east. It is included in the Siberian Federal District. The territory stretches for from north to south and from west to east. The main water artery is the Irtysh River and its tributaries the Ishim, Om, Osha, and Tara Rivers. The region is located in the West Siberian Plain, consisting of mostly flat terrain. In the south is the Ishim Plain, gradually turning into steppe, forest and swampy taiga to the north. The soil is sandy and silty. Along the Irtysh River, in t. N. Irtysh region, there is an "oasis" microclimate, with a wooded landscape and gullies. There, the most fertile land in the region can be found. The Omsk region contains many lakes, the largest of which are Tenis Saltaim, Ik, Ebeyty, Ulzhay and Tobol Kushly. The highest elevation in the Omsk region about Upland village, the lowest elevation is the water's edge on the Irtysh , near the village of Little Beach. The property is located in Omsk region 28 specially protected natural territories of regional destinations. Including parks in Bolshereche and Omsk ("Bird's harbor").
Климат
Облыс классикалық континенттік климатқа ие, суық, қарлы қыстар мен ыстық, құрғақ жаздармен сипатталады. Қаңтар айының орташа температурасы төмендеп, шілде айында 35 °C (95 °F) және тіпті 40 °C (104 °F) дейін жетеді. Жылдық жауын-шашын мөлшері орташа есеппен құрайды. Күнді күндер басым. Оңтүстік жазықтарда жаз ұзақ және жылы болады, ал қысқы суықтар кешіккен күйінде басталады. Олар солтүстік орманды аймақтарға қарағанда едәуір құрғақ, жыл сайын тек жауын-шашын алады. Дегенмен, жазықтағы қыстар солтүстікке қарағанда да қатал. Көктемгі жаңбырлар сирек кездеседі, бірақ мамыр айының соңында суық түсу мүмкіндігі бар. Жаздың басында көбінесе ыстық, құрғақ оңтүстік желдері соғады.
The oblast has a classic continental climate, with cold, snowy winters and hot, dry summers. Average January temperatures range from Average July temperatures range from and can reach up to 35 °C (95 °F) and even 40 °C (104 °F). Annual rainfall averages Sunny days predominate. The southern plains have notably longer and warmer summers and a delayed onset of freezing temperatures. They are also significantly drier than the northern forests, receiving only precipitation annually. Winters, however, are as severe on the plains as they are further north. Spring rains are rare, but late spring freezes are not. The early part of the summer is frequently dominated by hot, dry southern winds.
Экология
2016 жылғы жағдай бойынша Омбы облысының аумағында аймақтық және жергілікті маңызы бар 35 қорғалатын аумақ (ҚҚА) бар.
as of 2016, on the territory of the Omsk region, there are 35 areas that have the status of protected areas (PAs), regional and local importance.
Тарихқа дейінгі кезең және орта ғасырлар
Археологиялық зерттеулер облыстың қазіргі аумағы соңғы 14 мың жылдан бері қоныстанған екенін көрсетеді. Аймақтағы неолиттік қоғамдар балық аулау және аң аулау арқылы күшін табады. Шамамен үш мың жыл бұрын мал шаруашылығы дами бастады. Омбы облысынан 45 мың жыл бұрын өмір сүрген адамның қалдықтары – Ұсть-Ишим адамы табылды. Орта ғасырларда түркі мемлекеттері аймаққа үстемдік етті. Олардың ең танымалдары – Батыс Түрік қағанаты және Сібір хандығы. Сібір татарлары, моңғолдар, ханты, манси тайпалары және басқа да халықтар осы аумақта мекен еткен.
Archeological findings indicate that the present day territory of the oblast has been inhabited for the last 14,000 years. Neolithic societies in the area lived by fishing and hunting. About three thousand years ago, pastoralism began to take hold. Ust' Ishim man, the remains of a man that lived 45,000 years ago, was discovered in Omsk Oblast. Various Turkic states dominated the area throughout the Medieval era. The most notable of these were the Western Turkic Khaganate and the Siberian Khanate. Siberian Tatars, Mongols, Khanty and Mansi tribes, along with others, inhabited the territory.
Сібірді зерттеу
Омск қаласының орыс тарихы 1584 жылы атаман Ермак Тимофеевич басқаратын казак әскерінің келуімен басталды. Олар жергілікті билеушілерді жеңіп, аймаққа номиналды орыс билігін орнатты. Әрі қарай кеңеюді қолдау мақсатында патшалар Федор I және Борис Годунов оңтүстік Сібірде бекіністі елді мекендер мен әскери бекеттер салуды бастады. Бұл шаралар өз азаматтарын көшпелі тайпалардың шабуылынан қорғау және жергілікті халық, әсіресе Бараба жерлеріндегі Сібір татарларына салық салу арқылы билік жүргізу үшін жасалды. Аймақтағы алғашқы тұрақты орыс қонысы – Тара қаласы 1594 жылы құрылды. Көп ұзамай ол Ресейді Орталық Азия және Қытаймен байланыстыратын тері саудасында маңызды рөл атқара бастады. 1716 жылы подпоручик Иван Буггольцтің бұйрығымен Ом және Ертіс өзендерінің қосылған жерінде бекініс салынды. Бұл бекініс болашақта Омск қаласының дамуының ядросы болды. 18 ғасырдың екінші жартысына қарай Омск бекінісі Ресейдің шығыс бөлігіндегі ең ірі құрылыс болып есептелді. 18 ғасыр бойы Енисей, Тобол және Ертіс су алаптарында орыс қоныстары тараған сайын Омск және оның төңірегіндегі аймақ та дамыды. 1753 жылы қазақ тайпаларымен сауда-саттық күшейгендіктен, қалаға әкелінген тауарларға салық салу үшін кедендік бекет құрылды. 1764 жылы Ресейдің Сібір провинциялары Иркутск және Тобольск қалаларындағы екі генерал-губернаторлыққа бөлінген кезде Тара қаласы мен Омск бекінісі соңғысына қарасты болды. 1780 жылы Екатерина II-нің бұйрығымен бекініс Колыван облысына берілді. Осы кезде Омск шағын қала деңгейіне жетті, бірақ 1797 жылдан 1804 жылға дейін өз уезі болған жоқ.
The Russian history of Omsk began with the 1584 arrival of a Cossack force under the command of ataman Yermak Timofeyevich, who defeated local rulers and established nominal Russian control of the area. To support further expansion tsars Feodor I and Boris Godunov initiated the construction of fortified settlements and military outposts in the south of Siberia in order to defend their subjects from raiding nomadic tribesmen and to exert authority over local populations, specifically over the tribute paying Siberian Tatars of The Baraba Lands. The first permanent Russian settlement in the region, the city of Tara, was founded in 1594, soon it began to play an important part in fur trade that connected Russia with Central Asia and China. In 1716 a fortress was constructed at the confluence of the Om and Irtysh rivers on the orders of sublieutenant Ivan Bugholtz. The fortress would form the nucleus for the development of the future city of Omsk. By the second half of the 18th century, Omsk fortress was the largest building of any kind in the eastern part of Russia. As Russian settlements continued to spread through the Yenisei, Tobol and Irtysh watersheds in the course of the 18th century, so did the development of the Omsk and the surrounding region. In 1753 a customs post was established to tax goods brought into the city by the ever increasing trade with Kazakh tribesmen. In 1764, when the Siberian provinces of Russia were organized into two governorates with centers in Irkutsk and Tobolsk, the city of Tara and the fortress of Omsk were assigned to the latter. In 1780, on the orders of Catherine the Great the fortress was transferred to Kolyvan Oblast. By this time Omsk had grown to the size of a small city, however, from 1797 to 1804 it did not possess its own uyezd.
Ресей империясы
1804 жылы Омскіні қоршаған аумақтар Омск округіне біріктірілді. 1822 жылы Сібір қайта ұйымдастырылғанда қала маңызға ие болды, Омск Шығыс Сібір генерал-губернаторлығының әкімшілік орталығына айналды, бұл Сібірдің бұрынғы орталығы – Тобольскіден жоғары тұрды. Жаңа генерал-губернаторлық Омск, Петропавл, Семей және Өскемен қалалары төңірегінде орналасқан, орыс отарлаушылары мен қазақ көшпелілері тұратын округтерге бөлінді. Келесі реформаларда облыстың атауы бірнеше рет өзгерді: 1854 жылы – Сібір қазақтарының облысы, 1868 жылы – Ақмола облысы, 1917 жылы – Омск облысы, ал 1918 жылы қайтадан Омск губерниясы болып өзгерді. Облыстың билігі империяның Орталық Азияға қарай кеңеюімен бірге қазіргі Қазақстанның ірі бөлігін қамтыды. 19 ғасырда Омск, мықты шекаралық бекіністер жүйесіне ие болғандықтан, Ресей империясының еуропалық бөлігінен саяси қуғын-сүргінге ұшырағандар мен тұтқындар үшін танымал орынға айналды. Декабристер, поляк көтерілісшілері, француз әскери тұтқындары және түрлі саяси белсенділер Сібірге келді. Олардың арасында Омск түрмесінде төрт жыл (1850–1854) өткізген Федор Достоевский де болды. 19 ғасырдың басында қала мен Ертіс алабында өнеркәсіп дамыды. Сібір казак әскерінің бас штабы 1808 жылдан бері Омскіде орналасқан, ол қаланың дамуына үлкен үлес қосты. 20 ғасырдың басында казактар Омск қаласының және айналасындағы жерлердің қоғамында басым құрамдас бөлігін құрады, олардың саны 174 мыңға жетті және 5 миллион гектар егістік жерге иелік етті. 18 және 19 ғасырларда Ресейдің Волга аймағынан және басқа елдерден көптеген неміс иммигранттары келді.
In 1804, the territories surrounding Omsk were organized into the Omsk Okrug. The city rose to prominence when Siberia was once again reorganized in 1822, Omsk became the administrative center of the General Governorate of Eastern Siberia rising above the old center of Siberia, Tobolsk. The new governorate was divided into oblasts around the cities of Omsk, Petropavlovsk, Semipalatinsk and Ust Kamenogrsk populated by Russian colonists and okrugs populated by Kazakh nomads. In subsequent reforms the name of the Oblast was changed repeatedly to The Oblast of The Siberian Kyrgyz (1854), Akmolinsk Oblast (1868), and Omsk Oblast (1917) before finally reverting to the Omsk Governorate in 1918. The authority of the oblast followed further expansion of the empire to Central Asia and included significant parts of modern day Kazakhstan. In the 19th century, Omsk, given its strong system of frontier fortresses, became notorious as a premier destination for political exiles and prisoners from the European part of the Russian Empire. Decembrists, Polish rebels, French prisoners of war and political activists of every stripe found their way to Siberia. Among them was Fyodor Dostoyevsky, who spent four years (1850–1854) at the Omsk prison. The early nineteenth century also saw the growth of industry in the city and in the rest of the Irtysh basin. The Siberian Cossack Army was headquartered in Omsk after 1808 and contributed to the development of the city, by the beginning of the 20th century the Cossacks were a dominant component in the society of both the city of Omsk and the surrounding lands, having reached a population of 174 thousand and holding title to five million hectares of agricultural land. The 18th and 19th centuries also saw the influx of a significant number of German immigrants both from Russia's Volga Regions and from abroad.
Кеңес елдері
1925 жылы Омск губернаторлығы жаңа құрылған Сібір аймағына таратылды және 1934 жылғы 7 желтоқсанда Бүкілресейлік Орталық Атқару Комитетінің бұйрығымен қайта ұйымдастырылды. Обь-Иртыш облысының және Батыс Сібір аймағының, сондай-ақ Челябинск облысының оңтүстік бөлігі Омск облысына қосылды. 1943 жылы Челябинск облысының батыс бөлігінен құрылған Құрған облысы бірқатар Омск аумақтарын да алды. 1944 жылы Омск облысының солтүстік бөлігі, бұрын Құрғанға берілген аудандармен бірге, Ханты-Манси және Ямало-Ненец автономды округтерін қамтитын жаңадан құрылған Тюмен облысына айналды. 1950 жылдары мұнай өңдеу индустриясы құрылды, сондай-ақ ғасырдың соңына дейін облыстың экономикасын анықтаған жоғары технологиялық бірнеше нысандар дамыды.
In 1925 the Omsk governorate was dissolved into the newly formed Siberian Krai and again reorganized, this time as an Oblast by order of the All Russian Central Executive Committee on 7 December 1934. Parts of the Ob Irtysh Oblast and the West Siberian Krai as well as the southern part of Chelyabinsk Oblast were given over to Omsk. In 1943, Kurgan Oblast created from the western portion of the Chelyabinsk Oblast also got a number of Omsk territories. In 1944, the northern part of the Omsk Oblast along with the districts previously transferred to Kurgan became newly established Tyumen Oblast that included Khanty Mansi and Yamalo Nenets autonomous okrugs. The 1950s saw the creation of the petroleum processing industry, as well as the development of various high technology facilities that came to define the economy of the Oblast for the remainder of the century.
Кеңес Одағынан кейінгі кезең
Кеңес Одағының тарауымен облыс жаңадан тәуелсіз Ресей Федерациясының құрамына кірді. Қазақстанның тәуелсіздігі Омскінің оңтүстігінде халықаралық шекараның пайда болуына себеп болды, ал Сталин дәуіріндегі халықтарды күштеп көшірудің салдарына қатысты федералды саясатты жалғастыру Азов қаласы маңындағы неміс халқының көп, бірақ басым емес, тұратын аймақта ұлттық неміс ауданының құрылуына әкелді. 1996 жылдың 19 мамырында Омск облысы федералды үкіметпен билікті бөлісу туралы келісімге қол қойып, автономия мәртебесіне ие болды. Аталған келісім 2001 жылдың 21 желтоқсанында күшін жойды.
With the dissolution of the Soviet Union the oblast became part of the newly independent Russian Federation. The independence of Kazakhstan gave Omsk an international border to the south, while continued federal policy aiming to rectify the effects of Stalin era population transfers led to the creation of a national German district in an area with a significant, although not a majority, German population around the town of Azovo. On 19 May 1996 Omsk Oblast signed a power sharing agreement with the federal government, granting it autonomy. This agreement would be abolished on 21 December 2001.
Саясат
Кеңес дәуірінде облыстағы жоғары билік үш адам арасында бөлісті: Омск КОКП комитетінің бірінші хатшысы (іс жүзінде ең көп билікке ие болған), облыстық Совет төрағасы (заң шығару билігі) және облыстық Атқару комитетінің төрағасы (атқару билігі). 1991 жылдан бастап КОКП барлық билігін жоғалтты, ал облыс әкімшілігінің басшысы, соңында губернатор сайланған аймақтық парламентпен бірге тағайындалды/сайланды. Облыстың саясаты Омск облысының Жарғысымен реттеледі. Облыстың құзырына жататын заңдар Омск облысының Заң шығару жиналысымен қабылдалады, ол заң шығарушы (өкілдік) орган болып табылады. Жоғарғы атқарушы орган – Омск облысының әкімшілігі. Ол аудандар сияқты бөлімшелердің атқарушы органдарын да қамтиды және күнделікті басқаруға жауапты. Облыс әкімшілігі облыс басшысы болып табылатын губернатордың қызметін қолдайды және Ресей Конституциясына сәйкес Жарғының сақталуына кепілдік береді. 2019 жылдың 18 қаңтарына сәйкес, Ресей Федерациясы Әділет министрлігінің Омск облысы бойынша басқармасының тіркелген коммерциялық емес ұйымдардың ведомстволық тізілімінде 2537 коммерциялық емес ұйым туралы мәлімет бар, оның ішінде 1332 қоғамдық бірлестік (ұлттық бірлестіктер – 60, саяси партиялардың аймақтық филиалдары – 46, кәсіподақтар – 328, балалар мен жастар қоғамдық бірлестіктері – 55), 308 діни ұйым, 30 казақ қоғамы және казактардың 20 қоғамдық бірлестігі бар. Мысалы, Омск облысында "Бірыңғай Ресей", "Әділ Ресей", Ресей Федерациясының Коммунистік партиясы және басқа да саяси партиялардың аймақтық бөлімшелері бар.
During the Soviet period, the high authority in the oblast was shared between three persons: The first secretary of the Omsk CPSU Committee (who in reality had the biggest authority), the chairman of the oblast Soviet (legislative power), and the Chairman of the oblast Executive Committee (executive power). Since 1991, CPSU lost all the power, and the head of the Oblast administration, and eventually the governor was appointed/elected alongside elected regional parliament. The politics in the oblast is governed by the Charter of Omsk Oblast. The laws within the authority of the oblast are passed by the Legislative Assembly of Omsk Oblast which is the legislative (representative) body. The highest executive body is the Omsk Oblast Administration. It also includes the executive bodies of the subdivisions such as districts, and is responsible for the daily administration. The Oblast administration supports the activities of the Governor who is the head of the oblast and acts as guarantor of the observance of the Charter in accordance with the Constitution of Russia. As of 18 January 2019, the departmental register of registered non profit organizations of the Office of the Ministry of Justice of the Russian Federation for the Omsk Oblast contains information on 2537 non profit organizations, including 1332 public associations (national associations 60, regional branches of political parties 46, trade unions 328, children's and youth public associations 55), 308 religious organizations, 30 Cossack societies, and 20 public associations of Cossacks. For example, in the Omsk Oblast there are regional branches of the political parties United Russia, A Just Russia, the Communist Party of the Russian Federation, and others.
Экономика
2008 жылғы жағдай бойынша Омск облысы 10,2 миллиард долларлық жалпы өңірлік өніммен Ресейдегі 23-ші ірі экономика болып табылады. Омск облысының экономикасы негізінен өнеркәсіптік өндіріске бағытталған, сонымен қатар қызмет көрсету және қаржы секторы дамыған және өсіп келеді. Ауыл шаруашылығы экономиканың салыстырмалы түрде кіші, бірақ маңызды бөлігін құрайды. Экономикалық белсенділік Омбы қаласында шоғырланған, онда алпыс алты мыңнан астам жеке кәсіпорын тіркелген, олардың ішінде шағын сауда орындарынан бастап миллиард долларлық өндіріс кәсіпорындары бар. 2008 жылы Forbes журналы Омбыны Ресейде бизнес жүргізу үшін ең қолайлы 6-шы қала деп атады, бұл көрсеткіш алдыңғы жылғы 20-шы орыннан жақсарған. Облыс және қала әкімдіктері бизнес-климатты жақсарту және түрлі жеңілдіктер мен мемлекеттік бағдарламалар арқылы шағын кәсіпкерлікті қолдауға күш салып келеді, бұл бюрократиялық кедергілерді азайтуға, сондай-ақ бизнес қауымдастығының арасындағы ынтымақтастықты арттыруға бағытталған. 2009 жылғы мәліметтерге сәйкес, өнеркәсіптік өнімнің басым бөлігі тамақ және темекі өңдеуде (900 миллион доллар), көмірсутек өңдеуде (6,7 миллиард доллар), химиялық өндірісте (500 миллион доллар), пластик өндірісінде (200 миллион доллар) және электр компоненттерін өндіруде (280 миллион доллар) шоғырланған. Экономиканың қалған бөлігін сауда және ауыл шаруашылығы құрайды. Ірі өнеркәсіптік кәсіпорындарға әуе-ғарыш өндірушісі "Полиот", Омск агрегат зауыты, ауыл шаруашылығы өндірушісі "Сибзавод", Омск Баранов мотор зауыты және Т-80 танктерін өндіретін "Омсктрансмаш" кіреді. Сонымен қатар, Омск резеңке зауыты, Техникалық көмірсутек зауыты, Омск полимері және Омск көмірсутек өңдеу зауыты мұнай және көмірсутек өнеркәсібін ұсынады. Омск көмірсутек зауыты Ресейдегі маңызды мұнай өңдеу зауыттарының бірі болып табылады. Облыста төрт жылу электр станциясы жұмыс істейді, бұл оны энергия өндіруден дербес етеді. Ауыл шаруашылығы өндірісі Исил'рульский ауданында шоғырланған және бидай, арпа, зығыр, күнбағыс, картоп, әртүрлі жеміс-жидектер, көкөністер, сондай-ақ ет, құс және сүт өнімдері өндіріледі. Азық-түлік өңдеу секторына бірнеше сыра зауыттары, арақ зауыты және көптеген азық-түлік қаптама кәсіпорындары кіреді.
as of 2008, Omsk Oblast is the 23rd largest economy in Russia, with a gross regional product of 10.2 billion dollars. The economy of Omsk Oblast is heavily industrial, with well developed, and growing, service and financial sectors. Agriculture represents a smaller, but still significant, portion of the economy. Economic activity is concentrated in Omsk, with over sixty six thousand private enterprises registered, ranging from small scale retailers to billion dollar manufacturing. Omsk was ranked by Forbes as the 6th best city in Russia for business in 2008, an improvement over its 20th place ranking the previous year. The oblast and city governments have made efforts to improve the business climate and foster small enterprise through various incentives and government programs designed to ease the bureaucratic red tape, a notorious feature of Russian business life, and to generate cooperation within the business community. The bulk of industrial output, as of 2009, is concentrated in food and tobacco processing ($900 million), hydrocarbon processing ($6.7 billion), chemical manufacturing ($500 m), plastics manufacturing ($200 m) and the manufacture of electrical components ($280 m). The remainder of the economy is dominated by the retail sector and agriculture. The largest industrial enterprises include the aerospace manufacturer Polyot, the Omsk Aggregate Plant, the agricultural manufacturer Sibzavod, Omsk Baranov Motorworks, and Omsktransmash, which manufactures the T 80 main battle tank. Additionally, Omsk Rubber, the Technical Hydrocarbon Plant, Omsk Polymer and Omsk Hydrocarbon Processing Plant, represent the petroleum and hydrocarbon industry. Omsk Hydrocarbon is one of the most important oil refineries in Russia. The oblast operates four thermal power plants, which makes it largely self sufficient from the standpoint of energy generation. Agricultural production is concentrated in the Isil'rul'skii District and produces wheat, barley, flax, sunflower, potato, various fruits and vegetables as well as meat, poultry and dairy products. The food processing sector includes several breweries, a distillery and numerous food packaging enterprises.