Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ресейдің бірінші деңгейдегі әкімшілік бөлінісі
First level administrative division of Russia
Тверь облысы (Тверская область) – Ресейдің федералды құрамындағы субъектісі (облыс). Әкімшілік орталығы – Тверь қаласы. 1935 жылдан 1990 жылға дейін Калинин облысы (Калининская область) деп аталды. Халық саны:
Tver Oblast (Тверская область, ) is a federal subject of Russia (an oblast). Its administrative center is the city of Tver. From 1935 to 1990, it was known as Kalinin Oblast (Калининская область). Population:
Тверь облысы – Селигер және Бросно сияқты көлдерге толы аймақ. Қалған аумақтың көп бөлігін Волга, Батыс Двина және Днепр өзендерінің бастауы орналасқан Валдай төбелері алып жатыр. Тверь облысы – қазіргі заманғы туристік инфрақұрылымымен жабдықталған Ресейдің туристік аймақтарының бірі. Бұдан өзге, Торжок, Торопец, Зубцов, Кашин, Вышний Волочок және Калязин сияқты көптеген тарихи қалалар бар. Олардың ең ежелгісі – Ржев, ол Екінші дүниежүзілік соғыстағы Ржев шайқастарымен әйгілі. Старица – Ресейдегі соңғы аппанаж княздығының орталығы болған. Осташков – маңызды туристік орталық.
Tver Oblast is a region of lakes, such as Seliger and Brosno. Much of the remaining area is occupied by the Valdai Hills, where the Volga, the Western Dvina, and the Dnieper have their source. Tver Oblast is one of the tourist regions of Russia with a modern tourist infrastructure. There are also many historic towns: Torzhok, Toropets, Zubtsov, Kashin, Vyshny Volochyok, and Kalyazin. The oldest of these is Rzhev, primarily known for the Battles of Rzhev in World War II. Staritsa was the seat of the last appanage principality in Russia. Ostashkov is a major tourist center.
География
Тверь облысы Шығыс Еуропа жазығының орталық бөлігінің батысында орналасқан. Ол солтүстіктен оңтүстікке қарай 260 км, ал батыстан шығысқа қарай 450 км-ге созылады. Аймақ шығысында Ярославль облысымен, солтүстік-шығысында Вологда облысымен, солтүстік-батысында және солтүстігінде Новгород облысымен, оңтүстік-шығысында Мәскеу қаласымен, оңтүстік-батысында Смоленск облысымен, батысында Псков облысымен шектеседі. Тверь облысының ауданы 84201 км², бұл 85 құрамындағы субъектілердің арасында 38-орынды алады. Бұл Ресейдің аумағының 0,49%-ын құрайды және Орталық федералды округтың ауданы бойынша ең ірі облысы болып табылады.
Tver Oblast is located in the west of the middle part of the East European Plain. It stretches for 260 km from north to south and 450 km from west to east. The area borders Yaroslavl Oblast in the east, Vologda Oblast in the northeast, Novgorod Oblast in the northwest and north, Moscow in the southeast, Smolensk Oblast in the southwest, and Pskov Oblast in the west. The area of Tver Oblast is 84201 km2, the 38th of 85 subjects. This accounts for 0.49% of the territory of Russia, and it is the largest territory (by area) of the Central Federal District.
Көңіл көтеру
Тверь облысы Шығыс Еуропа жазығында орналасқандықтан, жалпы алғанда, жазық рельефке және төмендіктер мен жоталардың кезектесуіне ерекшеленеді. Облыстың батыс бөлігінің шамамен үштен бір бөлігін Валдай жоталары алып жатыр, олардың биіктігі теңіз деңгейінен 200–300 метрге жетеді. Олар ойыстармен, жазықтармен қоршалған және биіктігі 100–150 метрді құрайды. Аймақтың ең биік нүктесі – 347 метр биіктіктегі Цнинский төбесі (Валдайдың ең жоғарғы нүктесі). Ең төменгі нүктесі (61 метр) – Новгород облысымен шекарадағы Кунья өзенінің солтүстік-батыс жағалауында орналасқан.
Tver Oblast as a whole is characterized by flat terrain with alternating lowlands and highlands due to its location in the East European Plain. In the western part of the province, occupying about one third of its area is Valdai Hills, with elevations of 200–300 m above sea level. It is surrounded by depressions, lowlands, and has a height of 100–150 m. The highest point of the area has a height of 347 m and is located on the hill Tsninsky (The top of the Valdai). The lowest point (61 m) – the extreme north west area of the river's edge Kunya (Кунья) on the border with the Novgorod Oblast.
Табиғи ресурстар
Тверь облысында табылған және игерілген минералдар негізінен ежелгі теңіздердің, көлдердің және батпақтардың кен орындары, ал жартылай мұздықтардың (кластикалық тау жыныстары) нәтижесінде пайда болған. Өнеркәсіптік маңызы бар минералдар – қоңыр көмірдің қабаттары, оның ішінде Мәскеу көмір алабындағы қабаттар ерекше аталады. Ең ірі кен орны – Большой Нелидовский, ол 1948-1996 жылдар аралығында шамамен 21 миллион тонна берген. Көптеген қуатты торф кен орындары бар, олардың жалпы көлемі 15,4 миллиард м³ құрайды. Торфтың болжамды қоры 2,051 миллиард тоннаға жетеді, бұл Еуропалық Ресейдің барлық қорының шамамен 7% құрайды. Өнеркәсіптік деңгейде 43 торф кен орны игерілді, олардың жалпы ауданы шамамен 300 гектарды құрайды, ал негізгі пайдаланылатын қорлар облыстың орталық және оңтүстік бөліктерінде орналасқан бес кен орнында шоғырланған. 1971 жылдан 1999 жылға дейін 44 миллион тоннадан астам торф өндірілді. Әк тастары кеңінен таралған (Байоу қаласының жанында бірнеше ғасырлар бойы ақ Старицк тасының қоры қалыптасқан). Вазуза, Осуги, Цна өзендері бойында доломиттенген әк тастары жиі кездеседі (мәрмәрге ұқсас әк тастар), сондай-ақ плитка, кірпіш және керамика жасауға жарамды (отқа төзімді) саз және кварцты құм, сапропель, көптеген жер астындағы тұщы су және минералдық кен орындары, ашық су көздері бар (ең танымал емдік-дастархандық су – Кашинская суы).
Minerals discovered and developed in the Tver Oblast are mainly deposits of ancient seas, lakes and swamps, and partly a consequence of glaciers (clastic rocks). Minerals of industrial importance are the seams of brown coal Moscow coal basin. The largest deposit is Bolshoy Nelidovskiy, which gave between 1948 and 1996 about 21 million tons. Widespread powerful peat deposits totaling 15.4 billion m³. The estimated reserves of peat are 2.051 billion tonnes, representing approximately 7% of the stock of European Russia. On an industrial scale mastered 43 peat deposits with a total area of about 300 hectares, the main exploited stocks are concentrated in five fields located in the central and southern parts of the oblast. From 1971 to 1999, has developed more than 44 million tons of peat. Distributed limestones ( near the town of Bayou several centuries developed reserves of white Staritskogo stone). Dolomitic limestones are common along rivers Vazuza, Osugi, Tsna ( marble like limestone), there are deposits of tile, brick and pottery ( refractory ) of clay and quartz sand, sapropel are numerous underground fresh water and mineral formations, open sources (the best known medicinal table water Kashinskaya).
Өзендер
Бұл аймақ Каспий және Балтық теңіздерінің суайдыры болып табылады. Оңтүстіктегі Бельский ауданында Днепр өзенінің оң саласы – Воп өзенінің жоғарғы ағысының бірнеше салалары орналасқан. Аймақтың 70% -ы Каспий теңізі бассейніне, ал 29,7% -ы Балтық теңізі бассейніне жатады. Аймақта 10 км-ден ұзын 800-ден астам өзен бар, олардың жалпы ұзындығы шамамен 17 000 км-ді құрайды. Басты өзен – Волга (аймақ ішінде 685 км). Оның бастауы Осташков ауданында. Волганың ең маңызды салалары: Молога (280 км), Медведица (269 км), Тверца (188 км). Басқа маңызды өзендер: Батыс Двина және оның саласы Межа (259 км), Мста және Цна (160 км).
The region is a watershed of the Caspian Sea and Baltic Sea. In the south, the Belsky district has several tributaries of the upper reaches of the river Vop, the right tributary of the Dnieper River (basin of the Black Sea). Go to the Caspian Sea basin owns 70% of the region, the Baltic Sea – 29.7%. There are more than 800 rivers in the region longer than 10 km with a total length of about 17,000 km. The main river – Volga ( 685 km within the region). Its source is in the Ostashkov area. The most important tributaries of the Volga: the Mologa (280 km), the Medveditsa (269 km), the Tvertsa (188 km). Other important rivers: the Western Dvina and its tributary the Mezha (259 km), the Msta and the Tsna (160 km).
Климат
Климаты ылғалды континенталды, континенттік Ресейден ылғалдырақ солтүстік-батыс аймақтарына өтеді. Аймақ климаттық жағдайлар бойынша өмір сүру және демалыс үшін қолайлы аймақта орналасқан. Қаңтар айының орташа температурасы батыста -тан солтүстік-шығыста -қа дейін, ал шілде айында -тан -қа дейін °C шамасында. Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері 560-720 мм аралығында, ал жауын-шашынның ең көп мөлшері Валдай төбелерінің батыс беткейлерінде жауады. Қар жамылғысы қарашаның ортасында басталады, қармен жабылған кезең 130–150 күнге созылады, қардың қалыңдығы шамамен 40–60 см, максимум 80 см.
The climate is humid continental, transitional from continental Russia to the more humid north western regions. The area lies in a zone of comfort for living and recreation in climatic conditions. Average January temperatures range from in west to in northeast, and July from to °C. The average annual rainfall ranges from 560 to 720 mm, and the greatest amount of precipitation falls on the western slopes of the Valdai Hills. The snow cover starts in mid November, the period with snow cover lasts 130–150 days, and snow depth is about 40–60 cm, with a maximum of 80 cm.
Тарих
Тмака және Волга өзендерінің қосылған жерінде 9-шы және 10-шы ғасырларда елді мекен болған. Бұл жерде Ростов-Суздаль князьдері мен Новгород Республикасы арасындағы шайқастар кезінде қамал көп уақыттан кейін салынды. 13-шы мен 15-шы ғасырларда аймақ, Ресейдегі үстемдік үшін Мәскеумен бәсекелескен Тверь княздығының құрамына кірді. 18-шы ғасырда Тверь әкімшілік орталыққа айналды; алдымен ол Санкт-Петербург губернаторлығының (1708–1727) құрамына, содан кейін Новгород губернаторлығының құрамына кірді. 1775 жылы Тверь вице-корольдігі құрылды, ал 1796 жылы ол Тверь губернаторлығына айналдырылды. 1929 жылдың қыркүйегінде Тверь, Ресей Федеративтік Социалистік Республикасының (РФСР) Мәскеу облысының Тверь ауданының әкімшілік орталығы болды. 1931 жылдың қарашасында Тверь қаласы Калинин болып қайта аталды. 1935 жылдың 29 қаңтарында Батыс, Ленинград және Мәскеу облыстарының бөліктерінен Калинин облысы құрылды. 1941-1943 жылдары Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Германия осы аймақтың бір бөлігін басып алды. 1990 жылдың 17 шілдесінде Ресей КСР Жоғарғы Кеңесі Президиумының қаулысымен Калинин облысы Тверь облысы болып қайта аталды. 1992 жылдың 21 сәуірінде Ресей Халық депутаттарының съезі, парламент президиумының аймақтың атын өзгерту туралы шешімін бекітті, соның нәтижесінде 1978 жылғы РФСР Конституциясының 71-бабына түзету енгізілді, ол 1992 жылдың 16 мамырында күшіне енді. 1996 жылдың 13 маусымында Тверь облысы, Ленинград облысы және Санкт-Петербург қаласымен бірге федералды үкіметпен билікті бөлісу туралы келісімге қол қойып, автономия алды. Бұл келісім 2002 жылдың 19 ақпанында жойылды. 2023 жылдың 23 тамызында Вагнер тобының басшысы Евгений Пригожинмен бірге жеке ұшақ осы аймақта апатқа ұшырады.
There was a settlement on land at the confluence of the Tmaka River and Volga Rivers in the 9th and 10th centuries. A fortress was built on the site much later, during the fighting between the Rostov Suzdal princes and the Novgorod Republic. From the 13th to 15th centuries, the area was part of the Principality of Tver, which competed with Moscow for supremacy in Russia. In the 18th century, Tver became an administrative center; at first, it was part of Saint Petersburg Governorate (1708–1727), and then, of Novgorod Governorate. In 1775, the Tver Viceroyalty was formed; in 1796, it was transformed into Tver Governorate. In September 1929, Tver became the administrative center of Tver District of Moscow Oblast in the Russian Soviet Federative Socialist Republic (Russian SFSR). In November 1931, the city of Tver was renamed Kalinin. On 29 January 1935, Kalinin Oblast was formed from parts of Western, Leningrad and Moscow Oblasts. Germany occupied part of this area from 1941 to 1943 during World War II. On 17 July 1990, by decree of the Presidium of the Supreme Soviet of the Russian SFSR, the Kalinin Oblast was renamed Tver Oblast. On 21 April 1992, the Congress of People's Deputies of Russia approved the decision of the presidium of the parliament to rename the region, amending Art. 71 of the Constitution of the Russian SFSR of 1978, which entered into force on May 16, 1992. On 13 June 1996, Tver Oblast, alongside Leningrad Oblast and the city of Saint Petersburg, signed a power sharing agreement with the federal government, granting it autonomy. This agreement would be abolished on 19 February 2002. On August 23, 2023, a private jet carrying Yevgeny Prigozhin, the Wagner Group leader, crashed in the region.
Саясат
Кеңес дәуірінде облыстағы жоғары билік үш адам арасында бөлісті: Тверь КПСС комитетінің бірінші хатшысы (іс жүзінде ең көп билікке ие болған), облыстық Совет төрағасы (заң шығару билігі) және облыстық Атқару комитетінің төрағасы (атқару билігі). 1990 жылдың наурыз айында КСРО Конституциясының 6-бабы жойылғаннан кейін КПСС билік монополиясын жоғалтты. Облыс әкімшілігінің басшысы, соңында губернатор, сайланған аймақтық парламентпен бірге тағайындалды/сайланды. Тверь облысының хартасы – аймақтың негізгі заңы. Тверь облысының Заң шығару жиналысы – провинцияның тұрақты заң шығарушы (өкілдік) органы. Заң шығару жиналысы өз өкілеттіктерін заңдар, қаулылар және басқа да құқықтық актілерді қабылдау арқылы, сондай-ақ өзі қабылдаған заңдар мен басқа да құқықтық актілердің орындалуын және сақталуын қадағалау арқылы жүзеге асырады. Жоғары атқарушы орган – Облыс әкімшілігі, оған аудандық әкімдіктер, комитеттер және комиссиялар сияқты аумақтық атқарушы органдар кіреді, олар провинцияның дамуына көмектеседі және күнделікті мәселелерді шешеді. Облыс әкімшілігі жоғары лауазымды тұлға болып табылатын және Ресей Конституциясына сәйкес Облыс хартасының сақталуына кепілдік беретін губернатордың қызметін қолдайды.
During the Soviet period, the high authority in the oblast was shared between three persons: The first secretary of the Tver CPSU Committee (who in reality had the biggest authority), the chairman of the oblast Soviet (legislative power), and the Chairman of the oblast Executive Committee (executive power). After the abolition of Article 6 of the Constitution of the USSR in March 1990, the CPSU lost its monopoly on power. The head of the Oblast administration, and eventually the governor was appointed/elected alongside elected regional parliament. The Charter of Tver Oblast is the fundamental law of the region. The Legislative Assembly of Tver Oblast is the province's standing legislative (representative) body. The Legislative Assembly exercises its authority by passing laws, resolutions, and other legal acts and by supervising the implementation and observance of the laws and other legal acts passed by it. The highest executive body is the Oblast Administration, which includes territorial executive bodies such as district administrations, committees, and commissions that facilitate development and run the day to day matters of the province. The Oblast administration supports the activities of the Governor who is the highest official and acts as guarantor of the observance of the Oblast Charter in accordance with the Constitution of Russia.
Үкімет
2011 жылдың 13 наурызында облыстық заң шығарушы жиналысқа сайлаулар өтті. "Біріккен Ресей" партиясы дауыстардың 39,8%-ын, Коммунистік партия – 24,6%-ын, "Әділ Ресей" – 21,3%-ын және Либералды-демократиялық партия – 11,01%-ын алды. Осылайша, партиялық тізімдер бойынша "Біріккен Ресей" партиясы Заң шығарушы жиналыста тоғыз орынға ие болды. Бір мандатты сайлау округтерінде 20 округтің 17-сінде "Біріккен Ресей" партиясының кандидаттары жеңіске жетті, ал қалған үш округте коммунистік партияның кандидаттары жеңіске қол жеткізді. Барлығы, "Біріккен Ресей" партиясы 40 мандаттың 26-сын алды. Коммунистер сегіз мандат, "Әділ Ресей" – төрт, ал Либералды-демократиялық партия – екі мандатқа ие болды. Заң шығару өкілеттігі Тверь облысының Заң шығарушы жиналысына, ал атқару өкілеттігі губернатор басқаратын Тверь облысының Үкіметіне жүктеледі.
On 13 March 2011, elections to the regional legislative assembly were held. United Russia received 39.8% of the vote, the Communist Party – 24.6%, A Just Russia – 21.3%, and the Liberal Democratic Party – 11.01%. Thus, according to the party lists, the United Russia party received nine seats in the Legislative Assembly. In single mandate constituencies, candidates from United Russia also won in 17 out of 20 constituencies, and communist candidates won in the other three. In general, United Russia received 26 mandates out of 40. The Communists received eight mandates, A Just Russia – four, and the Liberal Democratic Party – two. Legislative power is exercised by the Legislative Assembly of the Tver Oblast, and executive power is exercised by the Government of the Tver Oblast, headed by the Governor.
Әкімшілік бөлімшелер
Әкімшілік тұрғысынан Тверь облысы федералды басқарудағы екі қала типтес елді мекенге (Озёрный және Солнечный), облыстық маңызы бар бес қала мен қалашыққа (Тверь, Кимры, Ржев, Торжок және Вышний Волочёк) және отыз алты ауданға бөлінген.
Administratively, Tver Oblast is divided into two urban type settlements under the federal government management (Ozyorny and Solnechny), five cities and towns of oblast significance (Tver, Kimry, Rzhev, Torzhok, and Vyshny Volochyok), and thirty six districts.
Экономика
Тверь облысы автомобиль және авиация салаларындағы машина жасау өнеркәсібінің арқасында өте күшті экономикаға ие.
Tver Oblast has a very strong economy due to its machinery industry in the automobile and aeronautics sectors.
Мәдениет
Тверь облысындағы Большое Завидовода 2009 жылдан бері Ресей рок-музыкасының ең ірі фестивалі "Нашествие" өтеді. Ал бұрын, 2004–2008 жылдары, ол да Тверь облысындағы Эммаус қаласында өткізілген.
Bolshoe Zavidovo in Tver Oblast hosts Nashestvie, the largest festival of Russian rock, since 2009. Previously, in 2004–2008, it was hosted in Emmaus, also in Tver Oblast.