Кіріспе

Корольдік теңіз күштері үшін салынған C класты кеме.

HMS Cardiff – Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Корольдік теңіз күштері үшін салынған C класты жеңіл крейсер. Ол Ceres подкласының бес кемесінің бірі болды және өзінің қызметінің көп бөлігін флагмандық кеме ретінде өткізді. Соғыс кезінде Ұлы флотқа бекітілген кеме 1917 жылдың соңында Хелиголанд шығанағының екінші шайқасына қатысты. Кардифф 1918 жылдың соңында Балтық теңізіне қысқа мерзімге жөнелтілді, ол Ресей азамат соғысы кезінде Балтық теңізіндегі британдық әскери операциясында большевиктерге қарсы күштерді қолдады. Кейін 1919 жылдың басында Жерорта теңіз флотына ауыстырылып, жылдың қалған бөлігін Адриатика теңізінде өткізді. 1920 жылдың басында кеме Қара теңізде большевиктерге қарсы ақтарды қолдады. Кардифф екі дүниежүзілік соғыс аралығында көп бөлігін шетелде немесе резервте өткізді. Кеме Екінші дүниежүзілік соғыста шағын рөл атқарды, бастапқыда Солтүстік патрульдеуге тағайындалды, бірақ 1940 жылдың соңында оқу кемесіне айналдырылып, соғыс аяқталғанға дейін осы қызметін жалғастырды. Кардифф 1946 жылдың басында металл тескілеріне сатылып, кейін бөлшектелді.

Дизайн және сипаттама

C класындағы крейсерлер флотты сүйемелдеу және оны торпеда қашықтығына жақындауға тырысатын жау эсминецтеріне қарсы қорғауға арналған. Ceres класы Caledon класының біршама үлкен және жақсартылған нұсқасы болды. Кемелердің жалпы ұзындығы 137 метр, ені 13 метр, ал орташа суDraftы 4 метр болатын. Қалыпты жағдайдағы және толық жүктелгендегі суDraftы әртүрлі болды. Кардиф екі Парсонс бу турбинасымен қозғалды, әрқайсысы бір пропеллерді айналдырды, олардың буын жеткізу үшін алты Yarrow қазандықтары қолданылды, бұл оған шамамен жылдамдық берді. Ол тонналап мазут тасыды. Кеме экипажында 460 офицер мен сарбаз болды. Ceres класындағы кемелердің негізгі қаруы орта сызықта орналасқан бес BL 6 дюймдік (152 мм) Mk XII зеңбірегінен тұрды. Саны жағынан Caledon класымен бірдей болғанымен, орналасуы жақсартылды: бұрынғы көпір мен алдыңғы түтік арасындағы зеңбірек алдыңғы зеңбірек үстіне қойылды, бұл оған бұрынғы орнына қарағанда кең ату бұрышын берді, біреуі артқы түтіктің артында, ал соңғы екеуі кормада орналастырылды, соңғы зеңбірек үстінен ату мүмкіндігімен. Екі QF 20 cwt ұшаққа қарсы (АА) зеңбірегі алдыңғы түтіктің қасында орналастырылды. Ceres кемесінің торпедалық қару-жарағы Caledon класымен бірдей болды: әрбір жағында екіден, барлығы сегіз торпедалық түтік, екеуі біріктірілген. 1916 жылдың наурыз-сәуір айларында "Репите" соғыс бағдарламасы аясында тапсырыс берілді. Кеме 1916 жылдың 22 шілдесінде Fairfield Shipbuilding and Engineering Company компаниясының Гован кеме құрылыс алаңында салынды. Ол 1917 жылдың 12 сәуірінде суға түсіріліп, 25 маусымда аяқталды. Келесі айда ол Ұлы флоттың 6-шы жеңіл крейсерлік эскадрильясының флагманы болды. Кардифф 1917 жылдың 17 қарашасында Хелиголанд шығанағының екінші шайқасына қатысты. Бұл британдықтардың Солтүстік теңіздегі британдық миналы жерлерді тазартып жатқан неміс мина тазартушы күштерін ұстап алуға жасаған сәтті әрекеті болды. 6-шы ЛКС 1-ші жеңіл крейсерлік эскадрильяның екі кемесімен бірге шайқаста 1-ші крейсерлік эскадрильяны қорғады. Британдықтар неміс мина тазартушыларын төрт неміс жеңіл крейсері жасаған түтін пердесінде жоғалтып, шайқастың көп бөлігінде соңғы кемелерді қуды, бірақ неміс түтінінен көрінудің нашарлығына аз зиян келтірді. Кардифф өзінің эскадрильясындағы кемелердің ішінде ең көп атып, бірақ неміс кемелерін ұрмады. Алайда, ол төрт-бес рет соққыға ұшырап, жеті экипаж мүшесін өлтіріп, он үш адамды жарақаттады, бірақ жеңіл зақымдалды. 1918 жылы Скапа-Флоу мен Розитте орналасқан кеме соғыстың қалған бөлігін конвойларды сүйемелдеумен және Солтүстік теңіздің солтүстік бөлігінде жаттығулармен өткізді. 1918 жылдың 21 қарашасында соғыс аяқталды, және Кардиффке неміс ашық теңіз флотын Форт теңізіне алып бару құрметі бұйрылды. Бірнеше күннен кейін 6-шы ЛКС контр-адмирал Эдвин Александр Синклердің басшылығымен Балтық мемлекеттеріне Ресейден тәуелсіздік алу үшін қолдау көрсету үшін Балтық теңізіне жіберілді. Кардифф 11 қаңтарда Портсмутқа келді, 27 ақпанға дейін созылған жөндеу жұмыстарын бастады. 10 наурызда ол Мальтаға эскадрильясына қосылу үшін жөнелді, ол кеме жөндеуден өткен кезде 3-ші жеңіл крейсерлік эскадрилья (3-ші ЛКС) болып қайта нөмірленген және Жерорта теңіз флотына тағайындалған, ол алты күннен кейін жетті. Эскадрилья 1919 жылдың көп бөлігінде Адриатикада бейбітшілікті сақтау міндеттерін орындады, ал Кардифф уақытын Адриатиканың әртүрлі порттарына немесе Мальтаға сапармен өткізді. 1 қыркүйекте контр-адмирал Джордж Хоуптың флагманы болды. 6 қарашада Кардифф Австрияның соңғы императоры және Венгрия королі Карл I мен оның әйелі Зитаны Румынияның Сулина қаласынан алып, оларды Португалияның Мадейра аралына жер аударды, онда олар 19 қарашада жетті. Кеме бір жылдан кейін, 1922 жылдың қыркүйек айының ортасында, 1919-1922 жылдардағы грек-түрік соғысының аяғына жақын Смирнаның Ұлы өрті кезінде болды. 1929 жылға дейін Жерорта теңізінде болды, содан кейін ұзақ жөндеуге үйіне оралды. Кардифтің Жерорта теңізінде болған кезінде ол 1923-1924 жылдары 2 фунт (40 мм) Mk II "pom pom" АА зеңбіректерімен жабдықталды, ал оның бастапқы 9 фут (3 м) арақашықтығы 1920 жылдардың ортасында 12 фут (4 м) модельдерге ауыстырылды. Бір айдан кейін Кардифф Қытай станциясындағы 5-ші крейсерлік эскадрильямен қызмет ету үшін қайтадан жіберілді. Кеме 1939 жылдың 29 сәуірінде Гонконгтен Ұлыбританияға жөнелді, онда ол қайтадан резервке орналастырылды. 12 маусымда Кардиффке Сент-Валери-ан-Коға қараған неміс артиллериялық батареяларын басып тастау тапсырылды, олардың британдық кемелерге оқ атуына жол бермеу үшін, бірақ кеме келген кезде олар теңізден көрінбеді. Крейсер "Камео" кемесінен алты жарақаттанған адамды алып, Портсмутқа оралды. Кардифф қазан айында артиллериялық оқу кемесі ретінде қайта жабдықталды және соғыстың соңына дейін осы қызметті атқарды. Кардифф 1945 жылдың 3 қыркүйегінде демобилизацияланды және 1946 жылдың 23 қаңтарында Арнотт Янгқа металл терісіне сатылды. Кеме 18 наурызда келгеннен кейін Шотландияның Далмуир қаласында бұзылды.