Кіріспе

Бұл Ұлыбританиядағы саяси жанжалдардың тізімі, олар хронологиялық тәртіппен келтірілген. Ұлыбританияның саяси тұлғалары мен үкіметтерін қамтитын, көбінесе бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланған жанжалдар, олардың беделіне ұзақ уақыттан бері әсер етеді. Саяси жанжалдардағы мәселелерге қаржылық және сексуалдық сипаттағы құқық бұзушылықтар, сондай-ақ саясаткерлердің тудырған дауға себеп болған басқа да айыптаулар мен әрекеттері кіруі мүмкін. Британдық БАҚ және саяси дискурста мұндай оқиғалар 1990 жылдардан бері кейде "саяси жемқорлық" деп аталады. Мысалы, Либералдық партияның депутаты Ябез Балфурдың қаржылық шығындарын жасыру үшін бірнеше алаяқтық компанияларды басқарғаны анықталған. Балфур Аргентинаға қашып кетті, бірақ кейін тұтқындалып, түрмеге жабылды.

1960 жылдар

Вассалл ісі (1963): Министр Там Галбрейт үшін жұмыс істейтін мемлекеттік қызметші Джон Вассалл Кеңес Одағының тыңшысы екені анықталып, тұтқындалды. Бұл іс Вассалл трибуналында тергелді. Профумо ісі (1963): Соғыс жөніндегі мемлекеттік хатшы Джон Профумо Кристин Килермен (оны суретші Стивен Уорд таныстырған) қарым-қатынас жасады, ол сол кезде кеңес тыңшысымен де қарым-қатынаста болды. Роберт Бутби (консерватор), Том Дриберг (лейборист), Крей ағайындыларының ісі және осыған байланысты екі партияның жоғары лауазымды саясаткерлерінің қатысуымен болған жасыру. Daily Mirror газеті бұл істің кейбір мәліметтерін жариялады, содан кейін газетке негізсіз қаралау айыбы тағылды.

2010 жыл

Солтүстік Ирландияның бірінші министрі Питер Робинсон 2010 жылдың қаңтарында әйелінің некеден тыс қатынасқа түскені, оның өзін-өзі өлтіруге тырысқаны және оның сүйіктісіне бизнес ашу үшін алған несиелер туралы мәліметтерді дұрыс жарияламағаны белгілі болғаннан кейін алты аптаға қызметтен шеттетілді. Red Sky скандалы – Солтүстік Ирландияның Тұрғын үй басқармасы Red Sky компаниясына берген келісімшарттармен байланысты. 2010 жылғы ықпал ету үшін ақша төлеу туралы дау, онда Dispatches телесериалының жасырын тілшілері саяси лоббистер рөлінде Парламент мүшелеріне саясатқа әсер ету үшін ақы төлеуді ұсынды. 2010 жылдың 29 мамырында Қаржы министрінің орынбасары Дэвид Лоуз газетте 2004 және 2009 жылдар аралығында құпия серігіне тиесілі екінші үйге 40,000 фунт стерлинг шамасында шығын жұмсағаны туралы мәліметтер жарияланғаннан кейін, Парламенттік Стандарттар комиссиясына жіберілді және министрлік лауазымынан кетті. Парламент ережелері 2006 жылдан бері серікке тиесілі мүліктерге екінші үй үшін шығын талап етуге тыйым салады. Лоуз өзінің орнынан бас тартып, қазіргі британдық саяси тарихында 18 күннен аз қызмет еткен ең қысқа мерзімді министр атанды.

2012 жыл

Консервативтік партияның Питер Круддас пен Сара Саддерн қатысқан "ақшаға қол жеткізу" жанжалы, 2012 жылдың наурызы. 2012 жылдың ақпан айында Либерал-демократ партиясының депутаты Крис Хун 2003 жылғы жол ережесін бұзу ісі бойынша сотқа шақырылғанда, үкіметтегі лауазымынан кетті. Оның әйелі Вики Прайс машинаны өзі басқарғанын айтып, оның атынан айып тартты, осылайша оның жүргізу құқығынан айырылуын болдырмақ болды. Хун сотта кінәсін мойындап, парламент депутаты қызметінен кетті, ал ол және Прайс әділетті бұзғаны үшін сегіз айға түрмеге жабылды. 2012 жылдың қазан айында Эндрю Митчелл 19 қыркүйекте Даунинг-стритте полициямен болған жанжал кезіндегі әрекеттеріне қатысты айыптауларға байланысты Бас қамшы лауазымынан кетті, бұл оқиға "плебгейт" деп белгілі болды.

2013 жыл

2013 жылғы Лейбористік партиясының Фолкирк округінен кандидатты іріктеу кезінде, бұл процесс қазіргі депутат Эрик Джойс 2015 жылғы жалпы сайлауда мандатын тастап кететіні туралы жарияланғаннан кейін басталды, Лейбористік партияның ең ірі қаржылық демеушісі – Unite кәсіподағының іріктеу процесіне айтарлықтай араласуына қатысты күдіктер туды.

2014 жыл

2014 жылдың сәуірінде Мәдениет министрі Мария Миллер өзінің бұрынғы шығындарына қатысты тергеу нәтижелеріне байланысты туған қысымнан кейін отставкаға кетті. 2014 жылдың 20 қарашасында Эмили Торнберри Рочестер және Струд сайлау округіндегі қосымша сайлауда дауыс беру аяқталғаннан кейін көп ұзамай көлеңке кабинетіндегі лауазымынан кетті. Осы күні ол, сайлау округіндегі үш Англия туы және үй иесінің ақ түсті фургонының суретін "#Рочестер" деген жазбамен Twitter-ге жариялағаннан кейін сынға ұшырады, бұл жолдама снобизмге (әдемілікке) ұқсас айыптауларға әкелді. Оның бұл жазбасы партия басшысы Эд Милибанд сияқты лейбористердің әріптестері тарапынан да сынға алынды, олар бұл жазбаның "сыйластықсыздық сезімін" білдіргенін айтты. Солтүстік Ирландияның бірінші министрі Питер Робинсонның Ұлттық активтерді басқару агенттігімен (NAMA) жасасқан келісімнен қаржылық үлескерлік алғаны туралы айыптауларға қатысты "Намагейт" оқиғасы болды.

2015 жыл

2015 жылдың қыркүйегінде лорд Эшкрофт Дэвид Кэмеронның өмірбаянын жариялады, онда сол кездегі премьер-министрдің тұрақты түрде есірткі қолданғаны және университетте оқыған кезінде өлі шошқаның аузына "анатомиясының жеке бөлігін" салып, "ұятты инициация рәсімі" өткізгені айтылды. Бұл оқиға "пиггейт" деп белгілі болды. Сонымен қатар, бұл премьер-министрдің партиялық донорлардың салық төлеу мәселесіндегі шыншылдығына қатысты сұрақтар тудырды, себебі лорд Эшкрофт 2009 жылы оның резидент емес статусы туралы бұрынғыдан ертерек, ашық түрде талқылағанын мәлімдеді.

2017 жыл

2017 жылы көптеген гемофилиямен ауырғандардың инфекциялық факторлы дәрілерден қаза табуына байланысты қанмен байланысты дау, "өнеркәсіптік деңгейдегі" қылмыстық жасыру туралы айыптаулармен жаңалықтарға және Парламентке жетті. Парламент депутаты Кен Кларк өзінің автобиографиясындағы осы дауға қатысты мәлімдемелерін қайтарып алды, қазіргі уақытта қоғамдық сауалнама жүргізілуде. Солтүстік Ирландиядағы жаңаруға қабілетті жылуға ынталандыру дауында Арлин Фостер жасыл энергия схемасын құрды, бірақ шығындарды бақылауды енгізе алмады, бұл теріс ынталандыруларға әкеліп, Солтүстік Ирландия бюджетіне 480 миллион фунт стерлингтік шығын тудырды. Демократиялық юнионист партиясының мүшелері схеманы жабуды кейінге жылдыруға тырысқан деген күдік болды, бұл өтінімдердің күрт өсуіне және мемлекеттік қаржыға миллиондаған фунт стерлинг жұмсалуына әкелді. 2017 жылдың қаңтар айында бұл дау бірінші вице-премьер-министр Мартин МакГиннестің отставкаға кетуіне себеп болды, себебі Фостер тергеу аяқталғанша бірінші министр лауазымынан бас тартудан бас тартты, бұл атқарушы кеңсесінің құлауына және Солтүстік Ирландия Ассамблеясының мерзімінен бұрын сайлауға әкелді. Саяси келіспеушіліктердің салдарынан Ассамблея 2020 жылға дейін қайтадан жиналмады.

2018 жыл

2018 жылғы «Виндраш» скандалы, «Виндраш» ұрпағының мүшелерінің негізсіз ұсталған, депортацияланған немесе депортациялаумен қорқытылуына байланысты туындады, бұл сол кездегі Ішкі істер министрі Эмбер Раддтың отставкаға келуіне себеп болды.

2020 жыл

Доминик Каммингс дабылы, премьер-министр Борис Джонсонның бас стратегі Доминик Каммингс, аурудың белгілері байқалған кезде Ұлыбританияның алғашқы жалпыұлттық шектеу кезінде COVID-19 пандемиясының шектеулерін бұзды. Каммингс пен Джонсон оның отставкаға кетуі жөніндегі талаптарды қабылдамады. Бұл дау жұртшылықтың пандемиялық шектеулерді сақтауына нұқсан келтірген деген пікірлер айтылды. Алекс Салмонд дауы Шотландия үкіметінің, қазіргі Шотландияның бірінші министрі Никола Стерджен басшылығымен, Стердженнің алдыңғы лауазымындағы Алекс Салмондқа қатысты мазалау туралы шағымдарды терген кезде өзінің ережелерін бұзғанына қатысты болды. Шотландия үкіметі өз әрекеттеріне қатысты сот сараптамасын ұтып алмай, Салмондқа заңдық шығындар үшін 500 000 фунт стерлингтен астам төлеуге міндетті болды. Сыншылар Стердженді Министрлік кодексін бұзды деп айыптады, бұл оның отставкаға кетуін талап етуге әкелді. Стерджен бұл айыптауларды жоққа шығарды, қателіктер болғанын мойындап, бірақ үкіметінің дұрыс әрекет еткенін мәлімдеді.

2021 жыл

Гринсилл дабылы, онда бұрынғы премьер-министр Дэвид Кэмерон Гринсилл Капитал атынан бірнеше министрлерге компанияның Covid корпоративтік қаржыландыру бағдарламасы бойынша несие алу үшін лобби жасауға жүгінді. The Sun басылымы Денсаулық сақтау министрі Мэтт Хэнкок пен Джина Коладанжелоның Денсаулық сақтау департаменті ішіндегі құпия камерадан түсірілген видеоарқауында COVID-19 әлеуметтік қашықтық ережелерін бұза отырып, өбескенін жариялады. Борис Джонсон Мэтт Хэнкоктің кешірім сұрауын қабылдады және ол «мәселені жабық деп санайды» деді, бірақ денсаулық сақтау министрі келесі күні отставкаға кетті. 2021 жылдың қараша айында консерватор депутаты Оуэн Паттерсонның ақы төленген лоббилік ережелерді бұзғаны анықталды, бірақ оның шұғыл тоқтатылуын бекітудің орнына, үкімет консерватор депутатарына үш желілік директива беріп, тергеудің «көзді ашарлықтай кемшіліктері» бар екенін жариялауға мәжбүр етті. Оппозициялық партиялардың наразылығынан кейін үкімет өз шешімін кері қайтарып, Паттерсон отставкаға кетті. 2020 жылдың соңында COVID-19 шектеулері кезінде Даунинг-стрит және Консервативтік партия қызметкерлері ұйымдастырған әлеуметтік жиындарға қатысты «Партигейт» оқиғасы.

2022 жыл

Тивертон мен Хонитон округінен сайланган консервативті партия депутаты Нил Париш, кем дегенде екі рет Парламентте порнография қарағаны анықталғаннан кейін сәуір айында отставкаға кетуге мәжбүр болды. Крис Пинчер жөніндегі дау. Консервативтік партияның бас жәрменкешісінің орынбасары Крис Пинчер, 30 маусымда екі ер адамды қолымен ұстаған деген айыптауларға байланысты қызметтен кетті. Пинчерге қарсы зорлық-зомбылық жасау туралы тағы да айыптаулар туды, сондай-ақ премьер-министр Борис Джонсон оның бұл әрекеттері туралы бұрыннан хабардар болған деген мәлімдемелер де жарияланды. Осы және басқа да соңғы оқиғалардың жиынтық әсері салдарынан 59 консервативті саясаткер, оның ішінде Рыши Сунак Қаржы министрі және Саджид Джавид Денсаулық сақтау министрі лауазымдарынан кетті. Бұл өз кезегінде Борис Джонсонның Консервативтік партия төрағасы лауазымынан, демек премьер-министрліктен, партия оның орнын басатын адамды таңдағаннан кейін кетуге келісіміне әкелді.

2024 жыл

2024 жылдың наурызында The Guardian газеті консервативтік партияның ең ірі доноры Франк Хестердің 2019 жылғы компания жиналысында депутат Дайан Эбботт туралы сөздер айтқанын хабарлады. Газетте ол Эбботтқа қарағанда "барлық қара әйелдерді жек көруге" ұқсайтынын және оны "атып тастау керек" дегенін, сондай-ақ басқа ұйымның әйел басшысы туралы "оның өлімі тілегімді білдірер едім" деп айтқанын, ал өзінің азиялық әйел қызметкерлері туралы "Біздің барлық қытай қыздарымыз азиялық бұрышта жиналады, оған күліп ойнаймыз" деген пікір білдіргенін жазды.