Кіріспе

Нью-Йорк штатындағы аймақ – Нью-Йорк штатының кеңінен таралған Upstate аймағының географиялық бөлігі, географиялық тұрғыдан Пенсильвания штатымен шекаралас немесе оған жақын орналасқан. Аймақтың анықтамасы әртүрлі болғанымен, көбінесе Бингемтон және Элмира-Корнинг қалалық аймақтарын қоршаған округтерді қамтиды. Бұл аймақ Пенсильвания штатының Солтүстік деңгейімен шектес, ал екі аймақ бірге Егіздер деңгейі деп аталады. Географиялық тұрғыдан Оңтүстік деңгейдің көп бөлігі Аппалач тауларының Аллегей платосында жатыр, ал аймақтың шығыс бөлігі Кэтскилл тауларының батыс жағында орналасқан. Бұл аймақ бұрын Ирокез конфедерациясының отаны болған, ал еуропалықтар Америка революциялық соғысынан кейін мұнда қоныстанды. Жылдам өнім беретін, бірақ төбелі жерлер мен кең өзен аңғарларының арқасында аймақ өндіріс саласын (IBM және Corning Inc. сияқты ірі компанияларды қоса алғанда) және егіншілікті дамытуға мүмкіндік берді, бірақ көршілес аймақтармен салыстырғанда өркендеуі баяу болды. 1950 жылдан бері бұл аймақ көбінесе Тот белдеуінің бір бөлігі саналады, өйткені өндіріс жұмыстары аймақтан шығып кетті.

География

Оңтүстік аймағы көбінесе таулы емес, дөңгелектеу (Кэтскилл тауларын қоспағанда). Бұл аласа дөңгелек төбелерден бастап, тік және қирақты жартастар мен аңғарларға дейін өзгеруі мүмкін. Батыс Нью-Йорктегі ең биік нүкте – Альма Хилл, ол Аллегани округінде, Стьюбен округінің шекарасына жақын орналасқан. Делавэр және Сускеханна өзендері, сондай-ақ Аллегени өзені де Оңтүстік аймақ арқылы жоғары ағысында ағып өтеді. Оңтүстік аймағы Аппалачи тауларының ең солтүстік бөлігін құрайды және Аллегени үстіртінде жатыр. Оның батыс шекарасы Чаутауква окруғындағы Чаутауква қыратымен белгіленеді, бұл қыратты қоса алғанда, аймақтың солтүстік шекарасы бойымен шығысқа қарай созылып, Ұлы көлдер мен Миссисипи өзенінің су алаптары арасындағы континенттік бөлініс орналасқан. Шығыс континенттік бөлініс аймақ арқылы тікелей өтеді, Стьюбен округінде. Оңтүстік аймағы географиялық жағынан Нью-Йорк штатының қалған бөлігіне қарағанда Пенсильвания және Сускеханна өзені аңғарымен тығыз байланысты. Оңтүстік аймақтың халқы негізінен Пенсильвания, Нью-Джерси және Нью-Йорк штатының оңтүстік бөлігінен ("Йорктер") келген. Ал Нью-Йорк штатының солтүстік бөлігінің тұрғындары Жаңа Англиядан ("Янкилер") келген.

Тарих

Оңтүстік аймағы ұзақ жылдар бойы Ирокез конфедерациясының халқының мекені болды. Каттарагус округіндегі Аллегей өзені бойында (Сенека тайпасы 1638 жылы Бобр соғыстары кезінде Венроронон тайпасын жеңіп алған жер) және Стьюбен округіндегі, қазіргі Нью-Йорк штатының солтүстік-шығыс жағында орналасқан Пейинтед Пост поселкесінде ірі қоныстар болған. Бүгінде Сенека тайпасының Аллегей өзені бойында резервациясы мен Саламанкадағы бас кеңсесі бар. Аллегани округіндегі Куба көліндеде жергілікті жерлер (қазір тұрғындары жоқ) бар. 17 және 18 ғасырларда Нью-Йорк, Массачусетс және Пенсильвания штаттары болып қалыптасқан отарлар Оңтүстік аймаққа әртүрлі уақыттарда таласқан, бірақ осы аумақты қоныстандыруға айтарлықтай күш жұмсамаған. Аймақ Революциялық соғыстан кейін ақ адамдардың жылдам қоныстануына ұшырады, осы кезде қоныс аударушыларға Аппалач тауларының батысына қайтадан рұқсат берілді. Оңтүстік аймағы 19 ғасырдың басында экономикалық өсімге қатысты, бірақ оның төбелі жер бедері оны канал салуға, ал кейіннен теміржол салуға, Албани мен Буффало арасындағы тегіс жазыққа қарағанда қолайсыз етті. Батыс жартысында Дженеси аңғары каналын салуға әрекет жасалды, ал шығыс жартысында Чемунг және Чененго каналдары Эри каналын тиісінше Эльмира мен Бингемтон қалаларымен байланыстырды. Қаржылық және техникалық қиындықтарға тап болған осы екі канал, бірақ экономикалық өсудің маңызды ынталандырушысы болды және тіпті оларды алмастыратын теміржолдардың салынуына да себепкер болды. Бұл каналдарды Пенсильвания каналы жүйесімен байланыстыру жоспарлары, осылайша оларды Эри каналына қоректенушілерден гөрі маңыздырақ ету, ешқашан іске аспады. Теміржолдар келді, және Аллегей, Сускеханна және Делавэр су алаптарының су деңгейін бойлай салынған Эри теміржолы, Америка Азаматтық соғысы кезінде аймақтағы өнеркәсіптік дамуды жеделдетті. Теміржол және аймақтың тығыз орманды жерлерінен алынған отын 1868 жылы Стьюбен округіне Corning Glass Works компаниясын тартты. 20 ғасырдың бірінші жартысында аймақ өнімді фермалар мен шағын фабрикалық қалаларға айналды (ең ірісі Бингемтон болды). Бірақ АҚШ өндірісінің төмендеуі аймаққа ауыр соққы берді және ол Нью-Йорк пен Пенсильванияның басқа аймақтарына қарағанда көп зиян шекті. Аймақтың Аппалачи аймақтық комиссиясына қосылуы, көбінесе АҚШ сенаторы Роберт Ф. Кеннедидің ықпалымен, соңғы 40 жылда экономикалық жандануға мүмкіндік берді. Үкімет қаражаты Оңтүстік аймақтық тас жолын, Нью-Йорк штатының магистраліне қосылатын автомобиль жолдарын салды, Уэллсвилл, Альфред және Бингемтон қалаларындағы мемлекеттік колледждердің дамуына көмектесті және Нью-Йорк қаласынан және Батыс Нью-Йорктен көшіп келетін бизнес мүдделерін тартуға белсенділік жасады, бірақ нәтижелері әр түрлі болды. Соңғы екі онжылдықта аймақ өзін туристік орталық ретінде қайта құруға және солтүстік-шығыстағы ірі қалалардан зейнеткерлерді тартуға тырысты. Сонымен қатар, ауыл шаруашылығы мен өндіріс аймақтық және жаһандық деңгейде бәсекеге қабілетті болу үшін күресіп жатыр.

Білім

Бингэмтон университеті (Нью-Йорк штатының Бингэмтон университеті) – SUNY жүйесінің төрт университет орталығының бірі. Негізгі округтердегі басқа 4 жылдық және магистратуралық білім беретін оқу орындарына Сент-Бонавентура университеті, Альфред университеті, Эльмира колледжі және Хоутон колледжі жатады. Техникалық және қоғамдық колледждерге Альфред мемлекеттік колледжі, Брум қоғамдық колледжі, Корнинг қоғамдық колледжі және Нью-Йорк штатының Делидегі университеті кіреді. Аймақта сондай-ақ Е.Б.И. Кәсіптік колледжі, кәсіптік білім беретін мектеп те бар. Негізгі округтерден тыс жердегі жоғары оқу орындарына Корнелл университеті, Хартвик колледжі, Итака колледжі, Кортленд және Онеонтадағы SUNY колледждері, Джеймстаун қоғамдық колледжі, Фредония және Томпкинс Кортленд қоғамдық колледжі кіреді.

Көлік

Оңтүстік деңгейлі тас жолы – 86-шы қалааралық және Нью-Йорк штатының 17-шы бағыты – Оңтүстік деңгейге қызмет етеді. Бұл тас жол аймақтың басты дәлізі болып табылады және Саламанкадағы 219 АҚШ тас жолымен, Баттегі 390-шы қалааралық тас жолымен, Корнингтегі 99-шы қалааралық тас жолымен, Уэверлидегі 220 АҚШ тас жолымен және Бингемтондағы 81 және 88-ші қалааралық тас жолдарымен байланысады. Аймақта үш өңірлік әуежай бар. Эльмира-Корнинг өңірлік әуежайы Атланта, Вашингтон, Детройт және Флоридадағы бірнеше бағыттарға рейстер ұсынады. Үлкен Бингемтон әуежайы Delta Airlines авиакомпаниясының Детройтке рейстерін ұсынады. Чаутаука округының Джеймстаун әуежайы Essential Air Service арқылы Питтсбургке қосылады. I 86/NY 17 дәлізінің бойындағы автобус қызметін Coach USA-ның Shortline/Erie қызметтері Джеймстауннан Нью-Йорк және Буффало қалаларына дейін қамтамасыз етеді, ал Trailways Оңтүстік деңгейді Буффало, Дубоис (Саламанканың батыс жағында), Санбери/Лок Хейвен (Эльмирада) және Сиракуз, Олбани және Харрисбург (Бингемтонда) қалаларымен байланыстырады. Саламана мен Эльмира арасындағы жергілікті және шектеулі қалааралық автобус қызметтерін муниципалитеттер басқаратын қоғамдық көлік қызметтерінің толық ұйымдастырылмаған желісі жүзеге асырады. 1950 және 1960 жылдары АҚШ-та ұзақ қашықтыққа жолаушылар тасымалын жүзеге асыратын темір жолдар тоқтатылғанға дейін, Erie Railroad аймақта жолаушылар пойыздарын іске қосты, батыс аялдамасы Чикаго, Иллинойс, ал шығыс аялдамасы Джерси Сити, Нью-Джерси болды, сондай-ақ Нью-Йорк қаласына паромдық байланыс та болды. Соңғы Erie Lackawanna жолаушылар пойзы, "Lake Cities", 1970 жылдың 6 қаңтарында жүріп өтті. Қазіргі уақытта Amtrak бұл аймаққа қызмет көрсетпейді. Нью-Йорктегі жоғары жылдамдықты темір жол жобаларының бірі Бингемтоннан Скрантон, Пенсильвания арқылы Нью-Йорк қаласына бағытталған: бұл бағыт жоғары жылдамдықты темір жолға бейімделуге мүмкіндік береді. 2011 жылғы мәліметтер бойынша, Нью-Йорктегі жоғары жылдамдықты темір жол жобаларының басымдығы Empire Corridor-де, ол Оңтүстік деңгейден өтпейді. Оңтүстік деңгейдегі I 86 дәлізінің таулы жер бедері жоғары жылдамдықты темір жол қызметі үшін тиімді емес, әсіресе Empire Corridor-дегі салыстырмалы түрде тегіс және түзу жермен салыстырғанда.

Экономика

Мемлекеттік қызмет аймақтағы ең ірі жұмыс беруші болып табылады. Өндіріс екінші орында тұр, бірақ маңызы азайып барады. Аймақтың өндіріс экономикасы ондаған жылдар бойы қиындықтарды бастан өткерді, алайда аймақтың ірі қалаларында зауыттарды кездестіруге болады. Fortune 500 тізіміне кіретін материалдар өндіруші Corning Inc. компаниясының бас кеңсесі Стьюбен округінде орналасқан. Брум округінде жоғары технологиялық үлкен индустрия дамыған, сонымен қатар IBM және ұшу симуляциясы осы жерде дүниеге келген. Аймақтағы басқа зауыттар әскери ұшақтар, теледидарлар, жиһаз, металл өнімдері және станоктар шығарады. Бұл аймақ Марцелл тау жынысының солтүстік бөлігі мен табиғи газға да ие. Оңтүстік аймақтың ұңғымаларынан шикі мұнай мен мұнай құмдары бір ғасырдан бері қазылып келеді. Қазіргі уақытта Нью-Йорк штатында тыйым салынған Марцелл тақтасының Оңтүстік бөлігінде гидравликалық жаруға рұқсат беру мәселесі қызу талқылауда. Камминс қозғалтқыш компаниясының үлкен өндіріс орны Нью-Йорк штатының Джеймстаун қаласында орналасқан. 1974 жылы құрылған Джеймстаун қозғалтқыш зауыты әлемдегі ең ірі бес ауыр дизельді қозғалтқыш өндірушінің бірі, соңғы жылдары жылдық өндірісі 100 000 қозғалтқыштан асып түседі. JEP компанияның ең ірі өндіріс орындарының бірі болып табылады, себебі 2012 жылы Камминс компаниясының жалпы қозғалтқыш өндірісінің 12 пайызын осы зауыт құрады. Ауыл шаруашылығы да экономиканың маңызды бір бөлігі. Басты өнімдері – сүт өнімдері, көкөністер, бау-бақша жемістері және шарап жүзімі (соңғысы көбінесе Оңтүстік аймақтың шетінде өседі, себебі ішкі аймақтарда оны өсіру үшін жеткілікті ұзақ вегетациялық кезең болмайды). Сонымен қатар, батыс Оңтүстік аймақта екі танымал микроқұйма зауыты жұмыс істейді: Лейквудтағы (Нью-Йорк штаты) Southern Tier Brewing Company және Элликотвиллдегі Ellicottville Brewing Company. Оңтүстік аймақтың батыс және солтүстік шеттері шаңғы спортына арналған аймақтар ретінде белгілі, ал төбелі жер бедері (Chautauqua Ridge деп аталатын құрлықтық бөліністі құрайды) жиі және қарқынды көлдік әсерге байланысты қар жаууымен әйгілі. Осының нәтижесінде Элликотвилл Холимонт және Holiday Valley курорттарына жақын орналасқан "шаңғы қалашығына" айналды; екі курортқа, әсіресе Канададан көптеген туристер келеді, олар үшін АҚШ-тың 219-шы тас жолы ыңғайлы қол жетімділік қамтамасыз етеді. 1960 жылдарығы өркендеу кезеңінде Оңтүстік аймақта оннан астам шаңғы курорттары болды, олардың көпшілігі Каттараугус округінде орналасқан, бірақ 1980 жылдары түрлі себептерге байланысты көптеген курорттар жабылды.

Мәдениет

Оңтүстік аймағында екі кәсіби симфониялық оркестр бар: Бингхэмтон филармониясы (Бингхэмтонда) және Оңтүстік Фингер-Лейкс оркестрі (Корнингте). Бингхэмтонда сондай-ақ Бингхэмтон жастар симфониясы мен Бингхэмтон қауымдық оркестрі де жұмыс істейді. Три-Ситис опера компаниясы Бингхэмтонда толық масштабты операларды қояды.

БАҚ және ойын-сауық

Оңтүстік аймақтың көп бөлігі Elmira Corning телеарнасы немесе Binghamton телеарнасымен қамтамасыз етіледі. Cattaraugus және Allegany округтері бұл станциялардың таралу аймағынан тыс жатыр, сондықтан оларға Buffalo және Erie телеарналары қызмет көрсетеді. Екі станса (көбінесе тәуелсіз WVTT CD және Retro Television Network иеленетін және басқарылатын қайта таратушы WBUO LD) Olean қаласында тіркелген, бірақ іс жүзінде Buffalo қаласына қызмет көрсетеді. Olean, Elmira Corning және Binghamton радио нарықтары тікелей Оңтүстік аймақты қамтиды, ал Ithaca нарығы аймақтың бір бөлігіне жанама түрде қызмет көрсетеді. Seven Mountains Media Olean және Elmira Corning қалаларындағы басты хабар таратушы. iHeartMedia және Cumulus Media тек Binghamton қаласында ғана станциялар тобына ие. Ең танымал газеттерге Corning Leader, Elmira Star Gazette, Binghamton Press & Sun Bulletin, Hornell Evening Tribune, Wellsville Daily Reporter, Olean Times Herald, Salamanca Press, Jamestown Post Journal және Dunkirk Observer жатады. Tribune, Reporter және Leader газеттері GateHouse Media компаниясына тиесілі, ал Star Gazette және Press & Sun Bulletin газеттері Gannett компаниясына тиесілі. Оңтүстік аймақтың спорт тарихы алуан түрлі. 1979 жылдан 2009 жылға дейін LPGA Corning Classic турнирі Corning Country Club-та өткізілді. Endicott қаласындағы En Joie гольф алаңы 1971 жылдан 2006 жылға дейін PGA Tour турнирін, B. C. Open-ді қабылдады. Кейін ол Dick's Sporting Goods Open турниріне айналды, ол әлі де әр жазда PGA Tour Champions турнирі ретінде өткізіледі. Binghamton қаласында AA бейсбол командасы, Binghamton Rumble Ponies және Федералдық перспективалы хоккей лигасының франшизасы, Binghamton Black Bears бар. Шекараның анықталуына байланысты, Watkins Glen International Speedway жарыс трассасы, NASCAR және Indy Racing League ұйымдарымен бекітілген, Оңтүстік аймақ шегінде орналасқан. 2000 жылдан 2017 жылға дейін Elmira қаласында Elmira Jackals кәсіби хоккей командасы болды. Олар 2000 жылдан 2007 жылға дейін United Hockey League лигасында, ал франшизаның қалған жылдары ECHL лигасында ойнады. Jackals командасы 2018 жылдан 2021 жылға дейін Elmira Enforcers деп аталған жаңа Федералдық хоккей лигасының франшизасымен алмастырылды. Binghamton қаласының батысындағы Оңтүстік аймақтағы соңғы кіші лигалық бейсбол командасы Jamestown Jammers 2016 жылы аймақтан көшіп кетті, бұл New York–Penn League лигасында Jamestown, Olean, Wellsville, Hornell, Corning, Elmira және Oneonta қалаларында кәсіби командалар болған дәуірді аяқтады. Аймақта New York Collegiate Baseball League және Perfect Game Collegiate Baseball League сияқты жазғы студенттік бейсбол лигалары әлі де дамып келеді, олардың екеуі де аймақта бірнеше командаға ие, сонымен қатар 2014 жылдан 2016 жылға дейін Southwestern New York Men's Baseball League командалық бейсбол лигасы да жұмыс істеді. Оңтүстік аймақта тарихта тек бір ірі лигалық франшиза болған: Elmira Colonels кәсіби баскетбол командасы, ол 1952 жылдан 1953 жылға дейін ойнады.